Cập nhật mới

Khác Truyện kể Genji ( The tale of Genji)

Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 9.1: Aoi


Chương 9.1

(Aoi):

Cây cam quý.

Với Triều vua mới, Genji sống héo mòn khác trước bởi lẽ càng cao danh vọng chàng càng phải hết sức giữ kín những cuộc tình duyên ngông cuồng của mình, cho nên chàng ít có những gì để tiêu khiển.

Đâu đâu người ta cũng phàn nàn về sự sống cách biệt của chàng.

Trong lúc đó thì, như một sự trừng phạt của số phận, có một người phụ nữ tiếp tục gây đau khổ cho chàng bằng chính sự cách biệt của nàng.

Vua già đã thoái vị, hơn bao giờ hết Fujitsubo ngày đêm sống bên ông ta như thể nàng là một bà nội trợ bình thường.

Tức tối trước việc đó, Kokiden không đi theo Nhà vua già lúc ông rời tòa cung điện chính.

Fujitsubo sung sướng và được yên ổn.

Những buổi hoà nhạc trong cung của vua già thu hút sự chú ý của toàn thể triều đình, và đối với cả hai người, cuộc sống của họ hạnh phúc hơn là lúc ông còn vị trí.

Ông chỉ còn thiếu mỗi một điều; ông thấy nhớ da diết Hoàng tử kế vị, con của Fujitsubo, và ông phiền muộn vì cậu ta không có những chỗ dựa có thế lựa cho nên - ông thường ngỏ ý với Genji rằng chàng phải là cố vấn và người bảo vệ cho cậu bé.

Genji vừa mừng vừa lo.

Lại còn chuyện của phu nhân Rokujō.

Cùng với sự thay đổi ngôi vua, con gái của nàng mà cũng là con gái của Thái tử kế vị trước đây được phong làm nữ tu sĩ ở điện thờ Ise.

Không còn tin vào cảm tình của Genji nữa, và lấy cớ con gái mình còn quá trẻ, phu nhân Rokujō nghĩ rằng nàng nên đi Ise là hơn.

Nhà vua già hay biết dự định của nàng.

Bất bình ra mặt, ông nói thẳng với Genji: " Trước đây Hoàng tử kế vị rất yêu mến nàng.

Cũng đáng buồn là con coi nhẹ nàng, như thể nàng là một phụ nữ tầm thường.

Ta coi nữ tu sĩ như con cái của ta.

Vì ta, vì Hoàng thái tử đã mất mà con phải tử tế với mẹ nó mới được.

Con cứ buông thả mình, đối xử với nàng một cách tùy tiện thì sẽ mang tiếng không hay cho con."

Vua cha nói không sai mảy may.

Chàng im lặng chờ đợi ông nói tiếp: " Với bất cứ người phụ nữ nào, con cũng phải cư xử cho tế nhị và lịch sự, và phải đinh ninh là không gây cho họ chút phiền hà.

Đừng bao giờ để cho một người phụ nữ phải giận mình."

Liệu Vua cha sẽ suy nghĩ thế nếu ông hay biết được hành động thiếu suy xét và tồi tệ của chàng?

Genji rùng mình kinh sợ, chỉ biết cúi lạy và lui ra.

Việc cha chàng đã khiển trách như vậy chẳng giúp ích gì cho họ, cho người phụ nữ hoặc cho chính Genji.

Đối với nàng, đây là chuyện tai tiếng rất đáng buồn, nàng vẫn luôn luôn choán tâm trí chàng, nhưng chàng không hề có ý nghĩ lấy nàng làm vợ.

Nàng đã trở nên lạnh lùng đối với chàng, buồn phiền vì tuổi tác cách biệt.

Chàng làm ra vẻ như sở dĩ chàng phải xa lánh là do chính nàng mong muốn như vậy.

Bây giờ nếu Nhà vua đã biết chuyện thì cả triều đình không một ai sẽ không hay biết.

Bất kể như thế nào, nàng mỗi ngày thêm sầu muộn vì mối tình của chàng chẳng mặn mà gì.

Lại còn một người khác nữa, Quận chúa Asagao(90) , chị em họ với chàng.

Quyết không muốn chia sẻ cảnh ngộ của công nương Rokujō, nàng từ chối không đáp lại thư của chàng, dù chỉ vài dòng ngắn ngủi.

Tuy vậy, nàng thận trọng tránh không xúc phạm đến chàng.

90.

Xuất hiện lần đầu ở chương 2.

Ở Sanjō, vợ chàng và gia đình thậm chỉ còn đau khổ hơn vì những chuyện không chung thủy của chàng, nhưng có lẽ vì chàng vẫn chứng nào tật ấy, cho nên họ đành bực bội để mà bực bội chứ không biết làm sao được.

Vợ chàng đã có mang, rất đau đớn cả tinh thần lẫn sức khỏe.

Đối với Genji đó là một thời kỳ lạ lùng và đầy xúc động.

Ai nấy đều vui mừng nhưng đồng thời tràn ngập lo âu, vì người ta bắt nàng phải chịu đủ cách kiêng khem.

Genji ít có thì giờ cho mình, cho nên hiếm khi chàng thăm viếng những tình nhân của mình – nàng Rokujō cùng những người khác.

Vào khoảng thời gian đó, nữ tu sĩ ở Kamo xin từ chức.

Bà được thay thế bởi công chúa Ba của vị vua cũ và Kokiden.

Nữ tu sĩ mới được anh - là Nhà vua mới và mẹ yêu mến, đáng tiếc là nàng phải xa lánh đời sống triều đình; nhưng không nàng Quận chúa nào khác có đủ tư cách để xứng đáng với địa vị đó.

Lễ nhận chức theo truyền thống khắt khe của đạo Shintō được tổ chức thật long trọng.

Nhiều tiết mục mới được bổ sung vào ngày hội Kamo trong tháng tư do đó chắc chắn đó là lễ hội đẹp nhất trong mùa.

Tuy rằng theo tiền lệ, con số các quan đại thần hộ tống nàng Quận chúa trong lễ rửa tội(91) , có bị hạn chế, nhưng người ta cẩn thận chọn các thanh niên xinh đẹp và có danh giá.

Đối với đồng phục của họ cũng như đồng phục cho ngựa của họ, người ta cũng chu đáo không kém.

Theo lệnh đặc biệt của Tân vương, Genji thuộc đám người hộ tống.

Các triều thần, công chúa, công nương đã chuẩn bị xe từ trước; Ichijō trở thành một nơi người ta xô lấn chen chúc đáng sợ, không còn có chỗ nào cho xe khác lọt qua.

Các chỗ đỗ xe dọc đường được quy định một cách tỉ mỉ nhất.

Phía dưới các rèm xe, những ống tay áo phô ra lộng lẫy rực rỡ, muôn màu muôn vẻ hứa hẹn một ngày hội vui trọn vẹn.

91.

Ở sông Komo, vài ngày trước lễ hội.

Vợ Genji hiếm khi ra ngoài xem các cuộc trẩy hội, vả lại nàng đang mang thai đó cũng là một lý do khác để nàng ở nhà.

Nhưng các nữ tì trẻ của nàng cứ nài nỉ.

" Sao vậy, thưa phu nhân ngay cả những người hoàn toàn xa lạ – tất cả dân chúng ở trong vùng cũng đã tới để xem ông chủ của chúng ta kia mà!

Họ đem theo cả vợ và con từ các tỉnh xa tới.

Nàng bắt chúng em ở nhà thì thiệt cho chúng em lắm!"

Mẹ nàng, Quận chúa Ōmiya, cũng đồng ý.

" Con nom có vẻ đã khá hơn rồi đấy, con yêu ạ, cho chúng đi cho chúng mừng."

Thế là các cỗ xe được trang hoàng vội vã sơ sài; mặt trời lên cao thì họ ra đi.

Bây giờ hai bên đường đông nghịt những người, đoàn xe thanh lịch của gia đình Sanjō khó mà đi qua.

Gia nhân của gia đình Sanjō xông tới chỗ có nhiều cỗ xe xinh đẹp không có người hầu giữ ngựa và người hầu đi theo, và bắt đầu dẹp quang được một khoảng rộng, cơ hai chiếc xe không mới lắm, không chịu rời đi.

Rõ ràng chủ nhân của chiếc xe không muốn thiên hạ chú ý.

Các bức rèm, các tay áo và tạp dề, đều có màu sắc tươi vui nom rất thanh nhã.

Những người theo hầu tìm cách bảo vệ chỗ của họ chống lại bọn người hầu nhà Sanjō.

" Bọn ta không phải là hạng người để cho các người xô đẩy đâu nhé!"

Cả hai bên đều say, mà đã say thì họ gác bỏ ngoài tai những lời can ngăn của các tay đàn anh chín chắn hơn muốn kiềm chế họ lại.

Hai cỗ xe là của Quận chúa Rokujō, mẹ của nữ tu sĩ Ise.

Phu nhân Rokujō đã lặng lẽ đến xem đám rước với hy vọng có thể quên đi nỗi đau khổ của mình.

Những người bên Sanjō đã nhận ra nàng, những họ thích giả vờ như không biết.

" Chúng ta không thể để bọn chúng muốn xô đẩy ai thì xô đẩy."

Những kẻ nóng tiết nhất nói với các bạn.

" Chúng ỉ thế có tướng Genji nên tưởng ta đây quan trọng lắm đấy."

Trong đám những người mới đến có một số là người của Genji.

Họ nhận ra phu nhân Rokujō và lấy làm buồn cho nàng, nhưng vì không muốn dính líu vào, nên họ đành nhìn đi nơi khác.

Ngay sau đó, tất cả các cỗ xe của Sanjō đã đỗ yên ổn.

Đứng phía sau những cỗ xe bé hơn, phu nhân Rokujō hầu như không nom thấy gì.

Bị xúc phạm, nàng đứng tách hẳn ra, lồng tràn ngập nỗi tủi nhục cay đắng: cố giấu mặt thì lại bị nhận ra!

Ghế để chân ở xe nàng bị dập gãy, càng xe thì tì lên trục một cỗ xe khác nom chẳng còn ra thế thống gì nữa.

Bởi vậy nàng tự hỏi – nhưng quá muộn – nàng tới đây mà làm gì.

Nàng định về nhà và không xem đám rước nữa, – nhưng đường tắc nghẽn không còn chỗ cho xe nàng len qua.

Có tiếng loan báo đám rước sắp tới gần và rốt cuộc, nàng đành phải đứng nhìn con người đã gây cho nàng bao nhiêu đau khổ.

Trái tim của một người phụ nữ mới yếu đuối làm sao?

Có lẽ đây không phải là " cây tre bên bờ sông Hinokuma" cho nên chàng thản nhiên đi qua không dừng ngựa, cũng không nhìn về phía nàng.

Giá nàng ở lại nhà thì có lẽ còn đỡ đau lòng hơn.

Genji có vẻ dửng dưng trước những cỗ xe trang hoàng sang trọng, trước các ống tay áo cuồn cuộn như sóng dồn tưởng chừng các phu nhân, các tiểu thư đang bị xếp tầng tầng lớp lớp sau các bức rèm.

Tuy vậy, thỉnh thoảng chàng vẫn mỉm cười hoặc liếc nhìn cỗ xe mà chàng nhận ra.

Chàng đeo vẻ mặt trang nghiêm và kính cẩn khi đi qua cỗ xe của vợ.

Gia nhân của chàng cúi chào, trong khi phu nhân Rokujō thì chìm trong nỗi thống khổ ê chề, không có nhục nào hơn nhục này.

Nàng thì thầm với chính mình:

" Thoáng nhìn xa con sông rửa tội,

Chàng lạnh lùng, thiếp mang nỗi buồn đau."

Nàng lấy làm xấu hổ vì nước mắt của mình, nhưng nàng nghĩ sẽ còn đau buồn hơn biết bao nhiêu nếu như nàng không được thấy con người xinh đẹp đang nổi bật lên lồng lộng giữa biển người náo nức.

Các triều thần cao cấp đều ăn mặc và trang sức lộng lẫy.

Nhiều người trong đám họ rất đẹp, nhưng tất thảy bị lu mờ trong ánh rực rỡ chói lọi của Genji.

Giữa đám những hầu cận đặc biệt của chàng có một sĩ quan cận vệ thuộc cấp sáu, tuy những người hầu cận thuộc địa vị đó thường được dành cho những đoàn rước quan trong nhất của Nhà vua.

Riêng cuộc diễu hành của chàng tự nó cũng đã tôn vẻ huy hoàng cho đám rước đến nỗi mỗi thân cây, mỗi nhánh cỏ dọc đường dường như có vẻ cúi ra phía trước để lạy chào.

Nhìn chung lễ rước có mặt nào đó không đúng thể thức vì có những bà che mạng mà dòng dõi không phải là tầm thường, còn các ni cô đã xa lánh cõi trần tục cũng tới đây chen lấn xô đẩy nhau để được xem, nhưng ngày hôm đó ai cũng cho như thế là chuyện thường.

Những bà cụ già sún răng, thuộc tầng lớp tiện dân, tóc nhét dưới áo, tay kính cẩn đưa lên trán, đang cố nhón chân để mong được nhìn, dù chỉ thoáng qua.

Những khuôn mặt bình dân nhăn nhó trong những cái mỉm cười, những cô gái của các viên chức nhỏ tỉnh lẻ mà Genji gần như không biết là có họ, tất thảy đã ra đi trên những cỗ xe trang hoàng quá ư chăm chút, có chiếm những vị trí mà may ra ở đó họ có thể trông thấy chàng.

Hầu như bên đường đi cũng như trong đám rước, có nhiều điều thu hút sự chú ý của mọi người.

Có nhiều công nương mà chàng đã dan díu thầm kín bây giờ đang thở dài ngao ngán vì họ cảm thấy địa vị của họ không sao sánh kịp địa vị chàng.

Từ trên một khán đài, Hoàng thân Shikibu đang ngắm cuộc rước, ông vừa thán phục vẻ đẹp chói lọi của Genji, vừa lo có một vị thần nào đó ghen tị với Genji và đang mưu toan bắt chàng đem đi.

Con gái ông, tiểu thư Asagao mà trong nhiều năm trời là người được chàng viết thư đều đặn, biết được tình cảm của chàng vững vàng như thế nào.

Nàng ý thức được rằng những sự chú ý săn sóc của đàn ông thường khiến các bà các cô xúc động, ngay cả khi người đàn ông đó là một người bình thường nhất; tuy vậy nàng không mong ước được thấy chàng gần gũi hơn nữa.

Còn các nữ tì của nàng, thì họ thở dài ca ngợi đến điếc tai.

Đến ngày hội chính thức, không có cỗ xe nào từ lâu đài Sanjō đi ra ngoài.

Có người mách với Genji câu chuyện các xe tranh chỗ nhau.

Chàng thương cho nàng Rokujō và giận với vợ.

Việc đáng buồn làm sao vợ chàng lại thiếu lòng ưu ái đến thế.

Tuy là vô ý há nàng không chịu nghĩ rằng phụ nữ đối xử với nhau, như nàng với phu nhân Rokujō – phải có lòng trắc ấn và khoan dung hay sao?

Chính ỷ vào thế nàng mà bọn gia nhân lại đâm ra hỗn láo xấc xược.

Genji cảm thấy áy náy trước thái độ đàng hoàng kiêu hãnh của phu nhân Rokujō và giờ đây chắc nàng đang xiết bao giận dữ và bẽ bàng.

Chàng ghé thăm nàng.

Nữ tu sĩ, con gái nàng đang còn ở lại, và lấy cớ đang làm lễ cúng cây Sakaki linh thiêng, nàng khước từ không chịu tiếp chàng.

Dĩ nhiên nàng làm thế là phải.

Tuy vậy, chàng lẩm bầm: " Cớ sao lại phải đến thế?

Cớ sao hai người không thể bớt cáu giận đi một chút?

Như thế có phải hơn không?"

Từ lâu đài Nijō, xa lánh mọi sự phiên toái này, chàng chuẩn bị đi xem hội vui chính thức.

Đi quá dãy nhà phía tây, chàng dặn dò Koremitsu chuẩn bị xe.

" Tất cả các tiểu thư bé nhỏ của chúng ta đã chuẩn bị xong chưa?

Chàng hỏi.

Chàng thích thú mỉm cười với Murasaki, đáng yêu trong bộ quần áo ngày hội.

" Chúng ta cùng đi xem".

Chàng vuốt vuốt làn tóc bóng mượt của cô bé.

" Đã lâu lắm tóc không được thả.

Không biết hôm nay có phải là ngày tốt để sửa tóc không".

Chàng cho mời ông thầy bói tới, và trong khi người đó đang gieo quẻ, chàng bảo các " tiểu thư bé nhỏ" hãy cứ đi trước.

Các cô này cứ là vui mừng ríu rít, tươi roi rói với mái tóc óng ả cắt một cách chải chuốt chảy tuôn xuống tận chiếc quần thêu.

Chàng muốn tự tay cắt tóc cho Murasaki.

" Mà này, sao tóc lại dày thế này!

Khéo không lách qua được.

Nghĩ xem, khi cô lớn lên sẽ thế nào.

Ngay các bà có tóc dài cũng cắt đến chỗ này này, ngang trán.

Mà cô lại không có lấy mốt lọn tóc ngắn nào.

Thậm chí người ta chê tóc bù xù kia đấy."

" Với nó, sướng thế là quá lắm rồi."

Shōnagon, vú nuôi của cô nói.

" Ước gì tóc em dài đến ngàn trượng."

Genji nói.

" Tóc dày như tảo biển xa,

Biển sâu trăm trượng, của ta tóc dày."

Murasaki cầm bút lông và giấy rồi viết câu đáp lại:

" Biển sâu trăm trượng, cũng đành,

Biết đâu?

Khi sóng dập dềnh vào ra?"

Cô bé viết khá lắm, nhưng vẫn còn rơi rớt tính trẻ con vui vui.

Một lần nữa đường phố lại nườm nượp những dòng người chật như nêm.

Đoàn của Genji mở đường đi lên gần bãi đất dành cho kỵ binh, tới đó thì tắc nghẽn, không tài nào tìm được chỗ vào nữa.

" Khó lắm."

Genji nói: " Xung quanh đây, toàn là các quan chức cao."

Từ phía dưới rèm che một cỗ xe xinh đẹp của phụ nữ, ai đó ném tới một chiếc quạt, rồi có tiếng người nói:

" Hay là chàng cho xe tới đây, em mong được nhường chỗ cho chàng."

" Lại một chuyện ong bướm gì đây?"

Chàng thầm thì nhưng vì chỗ đó tốt, cho nên chàng cho tiến lại.

" Làm sao nàng kiếm được chỗ này?

Trông mà phát ghen lên được."

Để đáp lại, nàng viết trên cái nan của một chiếc quạt được tô điểm một cách tao nhã:

" Nguyên do cái tính bốc đồng (92),

Mời em tới chỗ em mong em chờ,

Hội ngộ mà cứ ngẩn ngơ,

Cẩm quỳ còn đó nhưng giờ ai mang.(93) "

92.

Nguyên văn: tính hay thay đổi, không kiên định.

93.

Do phát âm.

Avi hay cũng là "ngày hội ngộ" thường dùng trong thi ca để chỉ sự hẹn gặp.

Do sự trao đổi và hoạ thơ này mà chương 9 có đề mục như vậy.

Nhưng từ đề mục đó, có sự biến thành Aoi cũng là tên của vợ Genji.

Chú thích của bản tiếng Anh.

" Ngay các thần linh cũng có vẻ muốn gọi em tới.

Nhưng cố nhiên, em không được vào quá hàng rào linh thiêng"

Chàng nhận ra chữ viết, đó là của Naishi già nua (94) chưa cam chịu già.

94.

Xem chương 7

Chàng cau mày, gửi lời đáp lại:

" Cẩm quỳ ngày hội bốc đồng,

Ai mang?

Khối bạn đàn ông đang chờ."

Đến lượt nàng đáp lại, nhưng lần này thì rầu rĩ:

" Cẩm quỳ thứ cỏ vô duyên,

Thề nhiều nhưng chỉ lại quên lời thề."

Nhiều phụ nữ đứng dọc đường cái cứ than thở: " Có lẽ vì đi cùng giới chị em cho nên thậm chí chàng cũng không nâng rèm xe lên!

Trong ngày rửa tội, sao mà chàng nom oai phong đến thế!

Hôm nay, lẽ ra chàng phải ra mắt để thiên hạ ngắm nhìn cho thỏa thích mới đúng.

Nàng nào đó đang ngồi với chàng nhất định phải là một mỹ nhân."

Chuyện với trò, sao mà vô duyên, Genji thầm nghĩ – Lẽ ra họ nên im lặng để tỏ ra vì nể người phụ nữ đang ngồi với chàng!

Riêng phu nhân Rokujō thì không nguôi nỗi thống khổ.

Nàng biết, điều nàng có thể chờ đợi chỉ là thái độ lạnh lùng trước sau như một của chàng.

Nàng phải cố rắn rỏi dứt tình để đi về Ise với con gái - và như thế sẽ làm trò cười cho thiên hạ.

Nhưng nếu ở lại thành đô thì lại càng bị họ coi khinh.

Tâm trạng của nàng cũng như cái phao của người đánh cá ở Ise.

Tâm hồn nàng có vẻ như cũng đang giật nảy loạn xạ(95) và cuối cùng thì thể xác nàng như muốn rã rời.

95.

Thơ khuyết danh:

" Phải chăng lòng ta như cái phao của người đánh cá Ise.

Nó nhảy, nó lắc lư.

Không biết gì là lặng yên"

Genji không tính đến khả năng nàng đi Ise.

" Lẽ dĩ nhiên nàng chả cần mấy đến một kẻ tội lỗi như ta và đang nghĩ chuyện gạt bỏ ta.

Nhưng có ở lại thì mới tỏ ra là tình sâu nghĩa nặng."

Trách móc như thế củng chẳng đi đến đâu mà chỉ khiến nàng càng thêm giận thêm khổ.

Nàng nhớ lại cái ngày hôm nọ đang sống ngắc ngoải với tâm trạng không quyết định được một bề nàng bèn đi xem lễ rửa tội ở ngoài sông để được chút khuây khỏa, nhưng ở đấy nàng lại phải hứng chịu sự thô bạo của bọn tôi tớ nhà chàng.

Trong khi đó, tại Sanjō, vợ Genji hình như bị ma ám nên chàng không có thì giờ để đi lang bạt ban đêm nữa.

Chàng chỉ về thăm lâu đài Nijō của chàng được một lần.

Cuộc hôn nhân của chàng không có hạnh phúc, nhưng đối với chàng, vợ chàng quan trọng, mà hiện giờ nàng đang mang thai.

Chàng cho đọc kinh cầu nguyện tại các phòng riêng của chàng ở Sanjō.

Người ta đã mời mụ đồng, và qua mụ ta nhiều hồn ma đã bị phát giác, nhưng có một con ma vẫn khăng khăng không chịu xưng tên.

Tuy nó không gây đau đớn lắm, nhưng nó không chịu buông rời nàng.

Ai nấy kinh hãi về việc một con yêu quái tránh né được pháp thuật cao cường của một thầy phù thủy cao tay bậc nhất.

Gia đình Sanjō điểm lại danh sách những người tình của Genji, điểm từng người một.

Rồi người ta rỉ tai nhau là trong số họ, chỉ có phu nhân ở dinh Rokujō và cô gái ở Nijō là đáng chú ý nhất; không nghi ngờ gì nữa, họ ghen với nàng.

Các thầy phù thủy được hỏi đến, nhưng họ không cho biết được gì rõ ràng.

Còn các hồn ma tự báo, thì không hồn ma nào có vẻ ghen ghét phu nhân cho lắm.

Hành động của chúng chỉ là càn rỡ và không có chủ tâm.

Chẳng hạn hồn bà vú nuôi đã mất.

Cũng có những hồn của những người đã từng sống với gia đình hàng mấy thế hệ và chỉ lợi dụng sự đau yếu của nàng mà thôi.

Ai nấy đều hoang mang và buồn phiền.

Phu nhân thỉnh thoảng khóc nấc lên ai oán, thỉnh thoảng lại nôn mửa và thở gấp.

Vị vua già sai người thăm hỏi luôn và ra lệnh cúng lễ.

Phu nhân đã xứng đáng với những sự ân cân cao quý đó thì chắc cái chết của nàng có vẻ càng đáng tiếc hơn.

Tin tức đặc biệt chú ý bay đến tai gia nhân lâu đài Rokujō đã khiến cho bà chủ của họ vô cùng chua xót.

Không một ai có thể nghĩ rằng cái chuyện vặt vãnh về mấy cỗ xe hôm lễ hội lại khiến cho một phu nhân phát điên, phát cuồng đến thế.

Còn nàng Rokujō thì cũng không chịu đựng nổi, cho nên nàng để lại nhà cho con gái và dời đến một ngôi nhà mà ở đó nàng được tự do niệm Phật.

Nghe tin nàng sắp đi, Genji cố xua tan nỗi sững sờ để đến thăm nàng.

Chàng cải trang cẩn thận.

Chàng phân trần sự thờ ơ của mình bằng những lời lẽ có thể khiến nàng tin là chàng không cố ý mà bỏ quá cho chàng.

Chàng kể lể với nàng về sự đau ốm của Aoi và sự lo buồn của chàng về việc đó.

" Trước đây tôi chưa hề lo buồn đến như vây, nhưng cha mẹ cô ta thì lại cứ quýnh lên.

Tôi thấy tốt nhất là nên ở bên cô ta.

Tôi sẽ rất đỗi thư thái nếu nàng nhìn tất cả chuyện này với thái độ độ lượng".

Chàng biết cớ sao nàng bị ốm và lấy làm thương hại cho nàng.

Họ trải qua một đêm căng thẳng.

Khi nhìn chàng ra đi trong buổi bình minh, nàng cảm thấy không còn quyết tâm thực hiện rời bỏ thành đô như ngày hôm trước nữa.

Kẻ tình địch của nàng có quyền có thế, và không nghi ngờ gì nữa, dẫu sao thì tình cảm của chàng phải dành cho vợ chàng.

Chính nàng sẽ bị bỏ lại với nỗi cô đơn, tự hỏi không biết khi nào chàng có thể đến thăm mình.

Mà thăm với viếng như thế này chỉ khiến nàng khổ thêm.

Buổi tối, trong lúc đang đau buồn u uất thì nàng nhận được một lá thư.

" Tuy cô ấy có vẻ đang đỡ hơn, nhưng vừa rồi lại trở bệnh đột ngột và nặng thêm.

Tôi không thể bỏ rơi cô ấy được."

Chỉ là những lời phân trần tạ lỗi quen thuộc.

Tuy vậy, nàng vẫn viết thư trả lời:

" Em đi nẻo đường tình yêu,

Tay áo ướt đẫm, lệ nhiều, tình tan,

Em đi tới những đồng hoang,

Bùn lấp ngập ngựa, hỡi chàng biết chăng?"

Trời ơi!

Không có giếng nào đủ sâu.(96)

96.

Khuyết danh: Thương thay giếng núi sao mà quá nông.

Em định lấy nước nhưng chỉ ướt ống tay áo

Chữ viết vẫn chính là cái chữ đẹp nhất mà chàng đã biết.

Chàng nghĩ sống ở trần thế này là việc khó khăn, vì người ta không bao giờ được thỏa mãn.

Trong đám những người tình của mình, không có ai hoàn toàn đáng bị gạt bỏ mà cũng không có ai mà chàng có thể trao trọn vẹn tình yêu.

Mặc dù buổi tối đã muộn, chàng vẫn gửi đi một thư trả lời.

" Nàng chỉ có thể để cho lệ rơi thấm áo - như thế có thể là thế nào?

Thiết nghĩ, mối tình của nàng như thế không phải là sâu nặng."

" Nàng đành ngậm nước cạn nông,

Còn ta mất hút vào trong bùn lầy(.97) "

97.

Slough: bãi lầy.

Sự thất vọng.

" Há nàng lại nghĩ rằng, nếu cô ta chỉ đơn giản là khó ở thì ta chỉ muốn trả lời bằng thư chứ không đích thân đến gặp nàng, hay sao?"

Hồn ma vẫn không chịu buông tha con bệnh, Aoi đã kiệt sức.

Những tiếng đồn đại khó chịu đến tai phu nhân ở dinh Rokujō, rằng hồn nhập có thể là hồn của nàng hoặc của cha nàng, quan đại thần quá cố.

Nàng lấy làm sửng sốt tuy nàng cảm thấy khá đau buồn cho nàng nhưng xưa nay nàng không muốn làm hại ai, nhưng nàng ngờ có thể là hồn của một ai đó đang mang những nỗi buồn khổ mà lang thang vật vờ và làm điều đó.

Trải bao năm tháng, nàng đã nếm đủ mùi cay đắng, nhưng chưa bao giờ nàng cảm thấy cơ cực đến thế này, cơn giận vẫn giày vò nàng từ khi bị con người kia nhục mạ, cư xử với nàng như thể nàng không có mặt trên đời này.

Rồi có một lần, trong khi thiếp đi, nàng cũng có một giấc mơ tương tự: Tại các căn phòng xinh đẹp dành cho một phu nhân đó mà có vẻ là một kẻ tình địch, nàng đã tóm lấy phu nhân đó mà lay mà lắc và đánh đập túi bụi.

Thật là khủng khiếp.

Trong tâm trạng bàng hoàng nàng đã tự hỏi phải chăng hồn của nàng đã thực sự rời khỏi hình hài mà bỏ đi lang thang?

Người đời sinh ra không phải để ca ngợi những ai có những hành động tốt, và nàng lại đã mang tiếng xấu thì còn tệ đến đâu.

Tuy hồn người chết từng mang nỗi căm giận, đi lang thang chập chờn trên thế gian tìm cách trả thù báo oán, đó là chuyện khá thông thường.

Nhưng nàng còn sống thì làm sao nàng lại nêu một tấm gương tồi tệ đến thế.

Nàng tự nhủ không nên ca ngợi về con người đàn ông đã quá độc ác đối với nàng, Khổ một nỗi, nghĩ như vậy thì cũng dễ nhưng dứt làm sao cho được?

Nữ tu sĩ, con gái nàng lẽ ra đã phải vào triều từ năm trước, nhưng do những chuyện rắc rối cho nên việc đó phải bị hoãn lại.

Cuối cùng, người ta quyết định là đến tháng chín, cô sẽ từ triều đình đi thẳng tới chỗ điện thờ tạm thời của cô.

Như vậy là gia đình Rokujō phải bận rộn với việc chuẩn bị cho hai lễ rửa tội, nhưng vì chủ nhân vẫn bơ phờ một cách lạ lùng.

Thực ra không có những triệu chứng đáng ngại.

Nàng chỉ cảm thấy khó ở như thế nào đó.

Ngày lại ngày qua, hết lượt này đến lượt khác, Genji gửi lời hỏi thăm, nhưng chàng không thể không đau buồn trước bệnh tình của ngươi kia – mà là một người quan trọng hơn.

Vẫn còn quá sớm đế cho Aoi có thế ở cữ.

Các nữ tì của nàng thì hết sức cảnh giác; và rồi bất thình lình, nàng bị một cơn đau quằn quại.

Các tu sĩ được mời đến thăm và những lời cầu nguyện lại thêm dồn dập căng thẳng.

Hồn ma tai quái vẫn không chịu lên tiếng.

Các thầy phù thủy cao tay nhất thấy sự bướng bỉnh đó quá ư kỳ lạ, và không còn biết làm cách gì hơn nữa.

Nhưng rồi, sau nhiều cố gắng niệm chú bất quyết, hồn ma bắt đầu khóc nức nở như thế bị nỗi đau đớn đốt cháy ruột gan.

" Xin dừng tay cho một lát.

Tôi sẽ nói với tướng Genji."

Đúng như họ đã nghĩ.

Các nữ tì dẫn Genji tới một chỗ bên trướng của Aoi.

Nàng có vẻ như sắp chết; cha mẹ họ hàng của nàng nghĩ rằng chắc nàng có vài lời muốn trăng trối với Genji, bèn lui ra.

Cảnh tượng nom thật nghiêm trang lúc các thầy tu dàn tiếng đọc Kinh Hoa Sen.

Genji kéo rèm ra và nhìn xuống vợ.

Với đứa con trong bụng, nàng nom nặng nề nhưng rất đẹp.

Ngay một người đàn ông không có liên quan gì đến nàng, cũng phải đau lòng khi nhìn thấy nàng.

Đám tóc dài, nặng trĩu, vén sang một bên, in đậm trên những chiếc áo trắng, và chàng thấy nàng còn đáng yêu hơn là lúc nàng ăn mặc chải chuốt hồi còn là cô dâu.

Chàng nắm tay vợ.

" Đáng sợ quá.

Sợ cho em quá!"

Chàng không nói được gì hơn.

Vốn dĩ kiêu kỳ và khỉnh khỉnh, bây giờ nàng nhìn chằm chằm vào chồng với đôi mắt buồn rầu tràn ngập nước mắt.

Làm sao mà chàng cam lòng cho được?

Chàng nghĩ, nước mắt giàn giụa thế kia là dành cho cha mẹ nàng mà chẳng mấy chốc nữa sẽ bị bỏ lại, và có lẽ cũng dành cho chàng vào buổi tiễn đưa này.

" Nàng không nên buồn phiền như vậy.

Nàng không ốm đến mức như nàng tưởng đâu.

Mà giá có chuyện tệ hại hơn thì chúng ta vẫn sẽ gặp lại nhau kia mà.

Cũng như cha và mẹ phúc đức của nàng; mối ràng buộc giữa cha mẹ và con cái vẫn mãi vững bền qua nhiều kiếp.

Nàng nên đinh ninh rằng nàng sẽ gặp lại các cụ."

" Không, không.

Em đang bị đau như thế này đây.

Em đã xin họ khoan tay cho một lúc.

Em đâu có mơ là đến được với chàng như thế này.

Đúng thế thật: một linh hồn bị đau khổ đôi khi phải đi lang thang vật vờ."

Giọng nói nhỏ nhẹ và thân tình.

" Hãy buộc chặt vạt áo em lại,

Giữ cho hồn đau khổ khỏi vật vờ đâu đâu."

Trời!

Không phải tiếng nói của Aoi, mà cũng không phải thái độ của nàng, ôi chao, lạ lùng chưa!

Chàng nhận ra tiếng nói của phu nhân Rokujō.

Chàng đâm kinh hoàng.

Xưa nay chàng đã từng bác bỏ chuyên đồn đại, coi đó như một sự bịa đặt nhảm nhí và dốt nát, ấy thế mà đây, trước mắt chàng, chàng có chứng cớ rành rành là những chuyện như vậy đang xảy ra.

Chàng vừa kinh sợ và ghê tởm.

" Nàng nói thế, thì biết thế.

Nhưng ta không biết nàng là ai.

Nàng hãy xưng tên ra."

Nhưng nhìn thái độ thì biết quả thật là nàng, chàng kinh hoàng.

Nhưng nói thế cũng chưa đủ để mô tả tâm trạng của chàng.

Chàng khoát tay bảo các nữ tì trở lại.

Nghe giọng nói bình tĩnh hơn của con gái, bà mẹ tưởng nàng đã dứt cơn đau, bèn bưng bát thuốc đi vào; và ngay lúc nàng đang uống thì nàng sinh hạ một chú bé.

Ai nấy đều mừng rỡ trừ những hồn ma đã bị chuyển sang cho bà đồng.

Buồn rầu vì đã thất bại, chúng làm náo động cả lên gây một cảnh tượng ồn ào lộn xộn.

Còn phải lo đến cái nhau nữa, nhưng có lẽ nhờ tất cả các lời cầu nguyện cuối cùng, nhau cũng ra nốt.

Đại hoà thượng chùa Hiei và tất cả các bậc cao tăng khác ra về, vừa đưa tay lau trán vừa tỏ vẻ rất vui nguy cơ đã qua; và các nữ tì dành cho mình một chút nghỉ ngơi.

Những tiếng đọc kinh vẫn tiếp tục ồn ào như trước, nhưng bây giờ thì cả nhà tíu tít bận rộn công việc chăm sóc một em bé sơ sinh xinh đẹp.

Cứ mỗi đêm lại có lễ cúng mừng(98) , đâu đâu cũng náo nức.

Nhà vua già và tất cả các Hoàng tử cùng các quan đại thần gửi đến những tặng phẩm xinh đẹp.

98.

Vào đêm thứ ba, thứ năm, thứ bảy và thứ chín.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 9.2: Aoi


Chương 9.2

(Aoi):

Cây cam quý.

Phu nhân Rokujō nhận được tin tức với những cảm nghĩ lẫn lộn.

Nàng đã nghe nói là đối thủ của nàng bị bệnh rất nguy kịch, nhưng bây giờ đã được tai quả nạn khỏi.

Còn nàng thì không.

Điều lạ lùng nhất, ấy là chiếc áo dài của nàng thấm mùi hạt thuốc phiện bị đốt cháy hôm người ta làm lễ lên đồng làm chay.

Nàng thay áo quần liên tiếp và thậm chí còn gội tóc, nhưng mùi đó vẫn bám dai dẳng.

Nàng lấy làm kinh tởm chính mình.

Vả lại, những người khác sẽ nghĩ thế nào?

Đây là chuyện mà nàng không thể bàn bạc với ai.

Nàng chỉ âm thầm chịu đau khổ, mình biết mình hay.

Genji có phần nào bình tĩnh hơn trước nhưng vẫn còn kinh hãi khi chàng nhớ lại những nhận xét tình cờ của hồn ma cho nên chàng không viết thư thăm hỏi; một mặt khác, nếu chàng nói chuyện thẳng với nàng và bày tỏ sự ghê tởm của mình, thì sao?

Như thế là phũ phàng quá, và xúc phạm đến nàng.

Cuối cùng chàng đành viết một bức thư.

Bệnh tình của Aoi vẫn còn nguy kịch, đòi hỏi cả nhà phải trông nom khuya sớm.

Chàng ngừng những cuộc đi thăm thú ban đêm.

Chàng thực sự nói chuyện với vợ vì còn lâu nàng mới trở lại bình thường.

Đứa bé xinh đẹp khôn tả khiến người ta lại lo ngại sẽ có điều không hay.

Quan Thừa tướng lấy làm vui mừng trước mọi chuyện trừ cái điều con gái ông vẫn chưa hồi phục.

Nhưng ông tự nhủ, chả cần gì, mà phải lo phiền.

Sau một trận đau ốm nghiêm trọng như vậy, ắt nàng phải hồi phục dần dần.

Đứa bé sơ sinh giống hệt với Thái tử kế vị, và đột nhiên Genji cảm thấy nhớ và tha thiết muốn gặp Thái tử.

Chàng phải vào triều.

" Ta đã sao nhãng bổn phận."

Chàng nói với vợ qua các nữ tì.

" Ta cảm thấy có tội phần nào.

Hôm nay ta định ra ngoài một lát.

Trước khi đi, giá mà ta gặp nàng một chút thì hay biết mấy.

Các người biết đấy, cứ làm như ta là người xa lạ không bằng."

" Thưa công tử, đúng thế ạ.

Công tử muốn gặp phu nhân lúc nào mà chả được.

Nàng gầy mòn hốc hác đi nhiều nhưng đó hẳn không phải là lý do để lánh mặt công tử."

Do vậy, người ta thu xếp một chỗ để chàng ngồi bên vợ.

Chốc chốc nàng cố đáp lại một tiếng quá yếu ớt.

Nhưng với một người trước đây đã thập tử nhất sinh, như thế cũng đã là quá rồi.

Chàng thuật lại với vợ về những ngày khủng khiếp vừa qua.

Chàng nhớ lại vào lúc nào đó nàng như đang trên miệng vực sâu, nàng ngả người ra phía sau rồi tự nhiên bắt đầu chuyện trò với chàng, liến thoắng, sôi nổi.

" Có nhiều chuyện ta muốn nói với nàng nhưng xem ra nàng còn rất mệt."

Thậm chí chàng còn chuẩn bị thuốc thang cho vợ.

Các nữ tì lấy làm cảm động, tự hỏi chàng học được cái đó từ lúc nào mà giỏi giang như vậy.

Nàng gầy mòn tiều tụy và như đang nằm kề cái chết nom thảm thương nhưng vẫn còn xinh đẹp.

Tóc nàng bóng láng vẫn mượt mà.

Những bím tóc dày tuôn xuống gối càng đẹp bội phần không gì so sánh nổi.

Chàng vừa chăm chú nhìn xuống nàng, vừa lấy làm lạ là qua bao nhiêu năm tháng, sao mà chàng lại không nhận ra điều đó?

" Ta phải gặp cha ta, nhưng chắc chắn là không cần phải lâu.

Nếu chúng ta có thể mãi mãi như thế này thì đẹp biết mấy.

Nhưng mẹ nàng cứ luôn luôn ở bên nàng.

Ta không muốn tỏ ra nài nỉ làm gì, nhưng nàng nên cố gắng lấy lại sức rồi trở về phòng riêng của mình.

Mẹ nàng nuông chiều nàng quá đấy.

Có thể vì thế mà nàng chậm khỏe."

Khi chàng lui ra trong bộ lễ phục triều đình, nàng vẫn nhìn theo chàng, đăm đăm, như chưa từng bao giờ làm như vậy.

Hôm đó có cuộc hội nghị bàn về chuyện thăng chức và bổ nhiệm.

Cả quan Tể tướng cũng đi vào triều cùng với tất cả các con trai, mỗi người đều có một việc để cầu xin và quyết không rời khỏi bên cha họ.

Lâu đài Sanjō hầu như vắng vẻ thì đột nhiên một lần nữa nàng lại thở gấp, đứt đoạn như bị bóp nghẹt cổ; rồi chẳng mấy chốc một người đưa tin được phái vào triều báo rằng nàng đã chết.

Genji cùng những người khác rời triều đình ra về cứ thuận chân thì bước dường như chẳng biết mình đi đâu.

Họ không còn quan tâm đến những chuyện thăng cấp hoặc bổ nhiệm.

Bởi lẽ tai biến xảy ra vào khoảng nửa đêm, cho nên không tài nào mời vị cao tăng và các vị khác.

Ai nấy cũng đã nghĩ là cơn bệnh nguy kịch đã cắt; cho nên lẽ tự nhiên, bây giờ ai nấy đều sững sờ, choáng váng, cứ lang thang vật vờ từ phòng này qua phòng khác, khó mà biết được đâu là cửa đâu là tường.

Các người đưa tin mang lời chia buồn tới, túm tụm lại với nhau, nhưng nhà đã rối tinh rối mù nên không có ai để tiếp họ.

Nỗi đau buồn thật đáng sợ.

Bởi lẽ hồn ma lại một lần nữa tác quái, cha nàng ra lệnh cứ để thi hài y nguyên trong hai ba ngày với hi vọng nàng có thể sống lại.

Tuy nhiên dấu hiệu của sự chết mỗi lúc càng hiện rõ và với nỗi đau đớn mênh mông, cuối cùng gia đình phải chấp nhận sự thật.

Hoà vào nỗi buồn chung, Genji còn có những nỗi niềm riêng; cũng như bất cứ ai chàng biết tình yêu đem lại biết bao đau khổ.

Những lời phân ưu của những người quan trọng nhất cũng không đem lại cho chàng chút an ủi nào.

Nhà vua già cũng rất đau buồn, gửi một thư riêng tới, và đối với quan Thừa tướng, cử chỉ đó của Nhà vua đem lại cho ông vinh dự, hạnh phúc để dịu bớt nỗi thương tâm.

Tuy vậy, không gì ngăn nổi nước mắt tuôn rơi đầm đìa.

Người ta đã làm đủ mọi cách để nàng sống lại, nhưng sự hủy hoại của cái chết đã quá rõ cho nên cuối cùng thì chả còn phương kế gì ngoài việc đưa nàng đến chôn ở đồng Toribe.

Dọc đường diễn ra biết bao cảnh xé ruột xé gan.

Các đám đông những người đưa tang và các tu sĩ cầu khấn tên người đã khuất, tràn ngập cả cánh đồng hoang bao la.

Nhà vua già, Hoàng hậu và Thái tử kế vị cũng như tất cả các đại gia, vẫn dồn dập gửi thư chia buồn tới.

Quan Thừa tướng đau buồn than khóc thảm thiết.

" Con gái ta nhẽ ra còn sống bao nhiêu năm dài trước mắt, nhưng giờ đây ngay lúc ta đang gần đất xa trời thì nó lại - bỏ ta lại sau".

Ai trông thấy ông đều không cầm được nước mắt.

Các lễ cầu cúng trọng thể diễn ra suốt đêm, và khi rạng sáng, những người đi đưa ma trở lại thành đô, đem theo về một nhóm tro than.

Lễ an táng cũng khá thông thường, nhưng vì ít dự các buổi lễ như thế cho nên Genji bàng hoàng ngơ ngẩn hơn bất cứ lúc nào.

Mảnh trăng hạ tuần tháng tám treo trên bầu trời thường xui nên những ý nghĩ rầu rĩ; và hình ảnh bố vợ chàng như đang dò dẫm trong đêm tối bưng, nom buồn thảm khôn xiết tà.

Nhìn bầu trời ban mai, Genji lẩm bẩm mấy câu thơ:

" Là mây hay khói hỏa thiêu?

Lòng ta xúc động khó chiều nói ra."

Trở về Sanjō, chàng không tài nào ngủ được.

Chàng nghĩ đến những năm tháng họ sống cùng nhau.

Cớ sao trước đây một cách khinh suất, chàng lại tự mình nhủ rằng có ngày nàng sẽ hiểu ra?

Cớ sao chàng lại tự buông thả vào những chuyện ong bướm dại dột mà chắc chắn một chuyện nhỏ nhất cũng khiến nàng uất hận?

Chàng đã để cho nàng mang theo sự oán hận xuống nấm mồ.

Nỗi hối tiếc muôn vàn sâu nặng, nhưng còn có ích gì nữa đâu?

Như thể trong cơn hôn mê, chàng bận những áo tang màu xám xịt.

Chàng chợt nghĩ, nếu như nàng sống lâu hơn chàng, chắc áo của nàng còn phải xám xịt hơn(99).

99.

Áo tang người góa chồng xám hơn của người góa vợ.

" Áo ta màu sắc nhạt tênh,

Lệ tuôn, tay áo biến thành vực sâu."

Chàng nhắm mắt cầu nguyện, lúc này chàng là hình ảnh một người đàn ông trong đau khổ đẹp hơn là trong niềm hạnh phúc.

Chàng dịu dàng ngân nga: " Hỡi Samantabhadra, kết tinh mọi ý nghĩa thanh thản(100) ".

Lời cầu khấn hình như có uy lực là khi nó thoát ra từ miệng vị cao tăng đáng tôn kính nhất.

100.

Nguồn gốc lời cầu khấn không rõ.

Lúc chàng bế đứa bé lên thì nước mắt chàng đầm đìa.

" Ngoài nó ra, còn có gì nữa để nhớ lại những cuộc tình duyên xưa?"

Chàng thì thầm.

Nỗi đau đớn sẽ còn sâu cay hơn nếu như chàng không có đứa bé này.

Quận chúa Omyia lại lâm bệnh khiến bây giờ người ta phải cầu cúng cho bà.

Cùng lúc đó lễ cúng người đã khuất còn buồn hơn khi mà cái chết của nàng quá bất ngờ.

Các bậc cha mẹ đau khổ trước cái chết của người con xấu số nhất, và trong trường hợp này thì nỗi đau đớn xé gan xé ruột của người cha là điều chẳng đáng ngạc nhiên.

Ông không có nàng con gái nào khác.

Dường như ông còn đau xót hơn là nhỡ tay đánh vỡ tan viên ngọc trên ống tay áo lụa.

Thậm chí Genji không còn đánh bạo đi về Nijō.

Ngày lại ngày chàng than khóc và thành tâm cầu nguyện.

Thật ra thì thỉnh thoảng chàng có gửi đi một ít lá thư.

Nữ tu sĩ của Ise di chuyển đến một điện thờ tạm thời trong khu Vệ binh của Hoàng cung.

Lấy cớ là phải giữ gìn sự thanh khiết cho nghi lễ của con gái, phu nhân Rokujō không chịu đáp lại.

Trần thế đã chẳng tử tế gì với chàng, và bây giờ đây, u sầu hơn bao giờ hết, chàng nghĩ rằng giá như chàng không có dây ràng buộc mới với trần thế, chắc chàng đã từ bỏ nó để đi theo điều mà từ lâu đã là ý hướng của chàng.

Nhưng rồi chàng lại nghĩ đến cô bé Murasaki ở Nijō.

Chàng ngủ một mình cô độc.

Các nữ tì đang làm nhiệm vụ gần đấy, nhưng chàng vẫn cô đơn.

Không tài nào ngủ được, chàng thầm nói với mình: " Mùa thu, trong bốn mùa, chọn mùa thu(101)."

101.

Mubu Tadamine: Cớ sao trong bốn mùa, chàng ta chết vào mùa thu?

Mùa thu, người ta đau buồn cho những ai còn ở lại.

Vào một buổi bình minh của một ngày thu muộn, khi mà chính tiếng gió có vẻ như luồn vào thấu xương, chàng thức dậy sau một đêm trằn trọc trong nỗi cô đơn, chàng ngồi lên - nhìn ra khu vườn mịt mù sương phủ.

Có một lá thư được đưa tới; thư viết trên giấy xanh xám, buộc vào một nụ hoa cúc hé mở, tất thảy biểu lộ một khiếu thẩm mỹ tinh tế.

Chữ viết của phu nhân Rokujō.

" Chàng có biết cớ sao em đã hờ hững đến thế không?

" Mắt em lệ cũng tuôn tràn,

Cuộc đời ngắn ngủi của nàng, em thương,

Áo chàng sầu lệ vương vương,

Nàng đi để lại mình chàng, lẻ loi."

" Những bầu trời mùa thu như thế này khiến em không tài nào im tiếng được."

Chữ viết đẹp hơn bao giờ, nhưng lời phân ưu sao mà trơ tráo!

Chàng muốn liệng lá thư ra xa, nhưng không thể được.

Chàng không thể tự mình cắt đứt các mối quan hệ, vì nếu thế sẽ có hại cho tiếng tăm của nàng.

Không nghi ngờ gì nữa, Aoi chết là do số mệnh.

Nhưng rồi cơn giận của chàng lại bùng lên.

Cớ sao chàng đã thấy đã nghe tất cả chuyện đó rõ ràng đến thế, cớ sao chuyện đó lại phô ra trước mắt chàng?

Tuy hết sức cố gắng, chàng không thể coi trọng nàng như trước được nữa.

Chàng suy nghĩ cân nhắc rất lâu, và nhớ ra rằng chàng nên kín miệng thì hơn vì lẽ phải kính trọng người nữ tu sĩ.

Nhưng rốt cuộc chàng dứt khoát rằng cần phải lạnh lùng và vô tình.

Lời đáp của chàng viết trên giấy đỏ tía, nhã và dịu.

" Về phần nàng, ta chắc chắn rằng nàng sẽ hiểu lý do tại sao ta im lặng lâu dài tuy không thể biện minh được.

Ta đã nghĩ đến nàng rất nhiều nhưng thiết nghĩ tốt nhất là ta phải cách xa nàng."

" Kẻ đi người ở chia ly,

Mịt mù cõi thế, có gì mà mong!"

" Nàng cũng vậy, hãy nên có gắng quên nỗi sầu muộn đi.

Ta phải ngắn lời, bởi vì có lẽ nàng không niềm nở lắm với một lá thư viết từ một gia đình có tang."

Bây giờ trở lại chuyện ở dinh Rokujō; nàng đợi cho lúc chỉ còn một mình, nàng mới đọc lá thư.

Lương tâm của nàng nói cho nàng rõ rất cả ý nghĩ của chàng.

Như thế là chàng đã biết.

Ghê gớm quá.

Chắc chắn không một ai lại bị số phận đối xử độc địa như chính nàng đây.

Vị vua già sẽ nghĩ thế nào?

Cha và người chồng đã mất của nàng – Hoàng tử kế vị – là anh em cùng mẹ, và họ rất gần gũi nhau.

Hoàng thái tử đã yêu cầu ông che chở cho con gái của mình, và ông ta đã nói là ông vui lòng thay cha nó và trông nom đến nó.

Ông ta đã luôn luôn mời nàng và con gái vào ở trong cung, nhưng nàng lại có ý định yêu cầu về chuyện tài sản.

Và thế là nàng thấy mình y như đứa trẻ con, vướng mắc vào một chuyện rắc rối; kết quả là bị mang tai mang tiếng.

Thật ra, các tiếng tăm mà nàng tạo cho mình lại có hơi khác.

Đã từ lâu, nàng nổi tiếng tế nhị, tao nhã, và khi con gái nàng chuyển đến một điện thờ tạm thời, ở phía tây thành phố, nàng thấy mọi cái nhất nhất đều hợp thời và hợp với khiếu thẩm mỹ của nàng.

Genji không lấy làm lạ khi nghe nói các triều thân có học thức nhất coi các công việc chính của họ là chia sẻ các bãi cỏ đẫm sương nằm phía trước điện.

Nàng là một người có sở thích thanh cao.

Nếu như lòng nàng đã tắt lửa yêu đương, nàng sẽ đến Ise ở với con gái, và rốt cuộc, lúc đó chàng sẽ thấy thiếu nàng.

Các lễ cầu cúng đã chấm dứt, nhưng Genji vẫn tự giam mình trong nhà suốt bảy tuần lễ.

Thương hại cảnh sống nhạt tẻ mà bạn mình không quen, Tō no Chūjō tới thăm và mua vui cho chàng bằng các chuyện gần đây nhất, chuyện vui có, chuyện dung tục có, và có vẻ như chuyện về bà già Naishi thỉnh thoảng cũng gây nên những trận cười thoải mái.

" Anh không nên đem già Naishi thân mến ra làm trò cười."

Genji nói; nói thế nhưng chàng vẫn thấy những câu chuyện về người bà già đó không khỏi khiến người ta thích thú.

Vào một đêm trăng mờ mùa thu, họ ngồi điểm lại tất cả những chuyện ong bướm nho nhỏ của họ và những chuyện khác nữa; rồi câu chuyện của họ cuối cùng xoay quanh sự phù du của sự đời, khiến họ để rơi những giọt lệ cảm khái.

Một buổi tối mùa thu lạnh lẽo và trời mưa, Tō no Chūjō lại tới thăm chàng.

Genji đã thay tang phục cũ, mặc tang phục màu sáng hơn, làm nổi một thân hình thanh tú cương tráng đủ khiến phần lớn những đàn ông phải hổ thẹn, Genji đứng ở hàng lan can mái hiên tây, nhìn ra khu vườn chết cóng dưới sương giá.

Gió thổi mạnh, và tưởng chừng những giọt nước mắt của chàng đang tìm cách ganh đua với trời mưa tầm tã.

" Phải chăng nàng là mưa?

Phải chăng nàng là mây?

Hỡi ôi, ta biết nói làm sao?"

Chàng ngồi tay chống cằm.

Nếu như chàng là người phụ nữ đã mất – Tō no Chūjō nghĩ – hồn chàng ta chắc chắn sẽ vẫn ràng buộc vào thế giới này.

Anh đi tới với bạn.

Lúc này, Genji không chờ đợi có khách đến thăm; thấy bạn đến, chàng vuốt nhẹ quần áo, một chiếc áo lót màu đỏ bóng loáng dưới một chiếc áo dài màu sẫm hơn màu áo của Tō no Chūjō.

Tō no Chūjō cũng nhìn trời:

" Mưa rơi có phải là nàng,

Đầy trời bão tố ùn ùn mây bay,

Ta nhìn lên những đám mây,

Mây nào ẩn hiện lắt lay bóng nàng?"

" Đám mây nào, tôi cũng chả biết nữa." anh nói tiếp như nói với chính mình.

Genji tiếp luôn:

" Bóng nàng ẩn hiện trong mây,

Gặp ngày bão tố, mây này tản nhanh."

Rõ ràng nỗi đau buồn của Genji không phải là chuyện vờ vịt.

Kì cục thật, Tō no Chūjō nghĩ thầm.

Xưa nay chàng thường bị cha anh trách cứ là có thiếu sót trong bổn phận làm chồng, và những sự săn sóc chú ý của ông khiến chàng rất khó chịu.

Vì có quan hệ gần gũi với phu nhân Ōmiya, cho nên có những trường hợp níu giữ chàng lại để chàng không hoàn toàn bỏ rơi Aoi; bởi vậy chàng vẫn tiếp tục vừa đến thăm vợ, vừa không tỏ ra cố gắng che giấu nỗi bực dọc của mình.

Tō no Chūjō đã mấy lần bị xúc động thương hại cho chàng trong tình trạng bất hạnh như thế này.

Và bây giờ, rốt cuộc có vẻ như nàng đã có một vị trí trong tình yêu thương của chàng, chàng đã yêu và tôn trọng nàng.

Biết được như vậy nỗi buồn đau của chính Tō no Chūjō lại thêm thấm thía, tưởng chừng như đời anh đã mất đi một ánh sáng.

Các cây hoa long đởm và cẩm chướng dại đã hé nụ trong những bụi bờ phủ sương giá.

Sau khi Tō no Chūjō đi khỏi, Genji sai người vú em của đứa bé mang một bó hoa nhỏ tới tặng phu nhân Ōmiya, kèm theo một câu thơ:

" Hoa cẩm chướng bên bờ dậu lạnh lẽo,

Nhắc nhở con một mùa thu bỏ lại vời vợi xa."

" Mẹ có nghĩ, màu hoa dễ yêu không?"

Bông " cẩm chướng dại" hàm tiếu mà bây giờ chàng đang có trong tay, quả là một của quý.

Lá mùa thu còn chống chọi được với các trận gió nhưng bà thì không thể gắng gượng để cầm nước mắt; bà phải bảo người đọc thư của Genji.

Rồi bà gửi thư đáp lại:

" Hoa cẩm chướng bên bờ giậu tan hoang,

Mẹ thấy chúng, ống tay áo chứa chan đẫm lệ."

Trời âm u, chàng tin chắc rằng cô em họ, Quận chúa Asagao, bất chấp sự lạnh lùng xưa kia, sẽ hiểu được những nỗi niềm của chàng vào một buổi tối như thế này.

Đã lâu lắm chàng không viết thư, nhưng trước đó thư từ của họ luôn luôn bị cách quãng.

Lần này chàng viết thư cho nàng trên giấy màu thanh thiên.

" Ta đã biết nhiều mùa thu tê tái,

Nhưng nước mắt đầm đìa, ta chưa hề thấy như đêm nay."

" Mỗi độ thu sang mưa mùa thu lại tới."

Chữ viết của chàng đẹp hơn trước – các thị nữ nói – và họ biết chàng đã bỏ công sức ra như thế nào cho nên họ thúc giục nàng nên trả lời, không nên im lặng.

Nàng đồng ý.

" Thiếp đã biết trên Núi Ōuchi đang có những chuyện gì nhưng thiếp biết nói thế nào được đây?"

" Sương mùa thu đã tan đi, em biết,

Em tìm chàng trong bão tố mùa thu."

Chỉ có thế.

Chữ viết yếu ớt nhưng có lẽ theo trí tưởng tượng của chàng mà hình như nó gợi ra những điều sâu xa bí mật.

Trên thế gian này, chúng ta thường không cho rằng cái trước mắt hay hơn là sự trông chờ, nhưng bản chất của Genji lại bị thu hút về những phụ nữ xa lánh người đời.

Một người phụ nữ có thể lạnh như băng giá, nhưng vào những lúc thích đáng lại biết tỏ ra xúc động – đó là cách tốt nhất để gìn giữ một tình cảm qua lại.

Những loại phụ nữ dễ xúc động, quá tế nhị có thế tự mình thu hút sự chú ý, nhưng những thiếu sót của họ có lúc bộc lộ ra mà tự họ không biết.

Chàng không muốn nuôi dạy cô bé Murasaki theo một khuôn mẫu như vậy.

Chàng không quên hỏi, nếu không có chàng, liệu cô có thể chống đỡ và sống cô độc được không.

Nhưng dẫu sao thì chàng nghĩ về cô chỉ như nghĩ đến một đứa trẻ mồ côi mà chàng đã đưa về nuôi.

Cô có thể nghĩ hoặc làm gì, hoặc chẳng hay, cô có oán giận về những việc chàng làm ở đâu đâu hay không – tất cả điều đó không khiến chàng lo phiền gì nhiều.

Chàng bảo thắp đèn, cho gọi nhiều nữ tì có phẩm giá hơn tới ngồi nói chuyện với chàng.

Trong một lúc chàng để mắt tới một cô Chūnagon nào đó nhưng vì còn là thời kỳ để tang, chàng gạt bỏ mọi ý nghĩ về chuyện tình ái.

Chàng nói chuyện thân ái với họ, tuy vẫn tỏ ra lịch sự.

" Trong suốt những ngày đau buồn này, ta cảm thấy gần các cô hơn.

Nếu không có các cô bên ta, có lẽ ta sẽ cô đơn lắm.

Thôi, chúng ta chả cần phải gặm nhấm nỗi buồn về những gì đã qua, nhưng ta e sơ trước mắt sẽ có những chuyện khó khăn."

Tất cả bọn đều ứa nước mắt.

Một cô nói: " Chúng em bị bỏ lại với nỗi đau buồn ảm đạm; cứ nghĩ rằng một mai chàng bỏ đi thì chẳng biết sự tình sẽ thế nào.

Chúng em khó mà chịu đựng nổi".

Và cô nghẹn ngào không nói được gì thêm.

Xúc động tới tâm can, Genji hết nhìn người này đến người nọ.

" Khi ta bỏ đi ư?

Sao lại có thể như thế?

Chắc các cô nghĩ ta vô tình.

Hãy yên chí, rồi các cô sẽ thấy các cô nhầm.

Tuy rằng – cái này là dĩ nhiên – cuộc đời quá bấp bênh".

Chàng ứa nước mắt khi nhìn vào ngọn đèn và, theo như họ nghĩ, nước mắt đã khiến chàng càng đẹp hơn.

Trong số bọn họ, có một cô bé mồ côi mà trước đây Aoi đặc biệt yêu mến.

Chàng hiểu hoàn toàn tại sao cô bé lại buồn hơn bất cứ ai khác.

" Ateki, ta sẽ săn sóc đến cháu".

Nghe nói thế, cô bé bèn khóc nức nở.

Với chiếc áo lót bé tí màu xám đậm, chiếc áo ngoài màu đen và chiếc quần màu rơm, nom cô quả là xinh.

Năm lần bảy lượt, chàng đòi hỏi bọn nữ tì phải kiên nhẫn.

" Những ai trong các cô chưa quên, hãy chịu đựng cảnh cô đơn và gắng sức trông nom đứa bé.

Nếu các cô tẩu tán hết thì ta thấy khó mà đến thăm viếng nơi đây."

Họ vẫn nghi ngờ.

Họ sợ những cuộc thăm viếng của chàng sẽ thưa dần.

Cuộc đời quả là cô đơn.

Để tránh sự phô trương, quan Thừa tướng phân phát một số của cải của Aoi cho các nữ tì, theo những thứ bậc của họ: những vật rẻ tiền, những đồ nữ trang ít giá trị, cũng như nhiều vật lưu niệm.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 9.3: Aoi


Chương 9.3

(Aoi):

Cây cam quý.

Genji không thể mãi mãi sống ẩn lánh được.

Việc trước tiên là chàng phải tới cung của cha chàng.

Xe của chàng đã được đưa ra trong khi mưa mùa thu rơi xối xả và gió ào ào thổi lá cây rơi loạn xạ.

Đối với các nữ tì đang đau buồn, ống tay áo của họ chưa kịp ráo thì lại một lần nữa bị ướt dầm dề.

Đêm hôm đó, Genji sẽ rời cung của cha để đi Nijō.

Những người giúp việc và những quan hầu lần lượt ra đi tới trước để đón chàng.

Tuy rằng đây không phải là lần viếng thăm cuối cùng của chàng, nhưng buổi chia tay sao mà buồn thảm!

Đối với quan Thừa tướng và phu nhân Ōmiya, tất cả nỗi đau buồn cũ đã trở lại.

Genji để một bức thư cho phu nhân: " Cha con đòi gặp con, cho nên ngày hôm nay con phải đến thăm Người.

Khi con sắp sửa cất bước ra ngoài ngôi nhà này, lòng con lại đau đớn xót xa, và con tự hỏi làm thế nào mà con còn sống được lâu đến thế.

Lẽ ra con phải đích thân đến từ biệt mẹ, nhưng con sợ sẽ không kiềm chế được bản thân con.

Con đành phải bằng lòng với lá thư này."

Mắt mờ lệ, phu nhân không nói gì.

Quan Thừa tướng đến ngay.

Ông rớm rớm nước mắt, và các nữ tì cũng đang khóc.

Không có mảy may sự giả dối trong nước mắt của Genji.

Mãi sau, quan Thừa tướng kiềm chế được mình và nói: " Hơi động một tí là người già đã trào nước mắt; ta không tài nào cầm lại được.

Chắc chắn là ta có vẻ suy yếu, bất lực một cách vô vọng.

Trước đây ta thấy khó khăn mà tới thăm phụ vương của anh.

Nếu có thể nào thì chắc anh có thể giải thích sự tình cho Người được tường.

Vào cuối đời, đau đớn biết bao khi bị đứa con bỏ lại trên cõi trần".

Ông nói một cách khó khăn.

Genji cũng khóc tuy có phần kín đáo hơn.

" Dĩ nhiên tất cả chúng ta đều biết sự đời là éo le, chúng ta không biết chắc ai sẽ đi trước, và ai phải ở lại sau, nhưng sự tổn thương bất ngờ do trường hợp đặc biệt này gây nên, đều khó mà chịu đựng nổi.

Con chắc chắn rằng cha con sẽ hiểu."

" Thế thì hay, có lẽ anh phải đi trước khi trời tối hẳn."

Genji nhìn quanh các phòng mà chàng sắp rời bỏ.

Sau các bức mành, qua các cửa để ngỏ, chàng có thể thấy khoảng ba mươi nữ tì trong những áo màu xám khác nhau đang khóc lóc thảm thương.

" Ta cũng được khoan tâm."

Quan Thừa tướng nói: " Khi nghĩ rằng trong ngôi nhà này có một người mà anh không thể bỏ rơi được, do đó anh sẽ tìm cách trở lại viếng thăm, bất chấp những gì đã xảy ra.

Nhưng những đứa nữ tì kia, đầu óc lú lẫn lại cứ khăng khăng cho rằng anh đang từ giã hẳn ngôi nhà cũ xưa của anh.

Cũng là tự nhiên khi chúng thấy đau buồn nhớ lại những năm tháng mà vợ chồng anh sống với nhau gắn bó và tương đắc đến thế?

Nhưng thời gian đó chỉ như thoáng qua!

Quả là chúng khổ tâm về chuyện đó hơn là mất đi chủ nhân của chúng.

Thực ra, ăn ở với nó anh không bao giờ được sung sướng, nhưng ta thì ta khác, rồi ta có ngày sự tình sẽ khá hơn, ta đòi chúng phải hi vọng cái điều không đáng hi vọng cho lắm.

Buổi chiều hôm nay thật đáng buồn."

" Thưa cha, cha đã kiếm ra những lý do không thích hợp để mà than thở.

Trong những năm tháng mà hoàn cảnh chúng con chẳng lấy gì làm sung sướng cho lắm và chính con cũng nghĩ rằng nó sẽ không thể khó hơn, lúc đó có thể con đã có lần sao nhãng bổn phận đối với cha mẹ đã rất thương con.

Nhưng giờ đây có điều gì khiến cha tin rằng con sẽ lại như thế được?

Tình thực của con là như vậy, chẳng mấy chốc, cha sẽ thấy con không sai lời."

Chàng ra đi.

Quan Thừa tướng trở về nhà.

Mọi thứ đồ đạc dùng trong nhà, mọi đồ trang hoàng vẫn như xưa nhưng mọi thứ nom như không hồn và trống rỗng, ở chỗ các bức rèm giường, là một cái nghiên mực mà Genji đã bỏ lại cùng một số tờ giấy mà chàng đã từng luyện viết chữ đẹp.

Cố gắng để cầm nước mắt, quan Thượng thư nhìn những vật đó.

Hình như, qua làn nước mắt, ông thấy có người nào đó trong đám nữ tì trẻ, đang mỉm cười.

Genji đã chép và đã vất lại nhiều đoạn thơ cổ Trung Hoa và Nhật Bản mà chàng đã chép cả theo lối chữ chân phương lẫn chữ thảo.

Chữ tuyệt diệu – ông Thượng thư vừa nghĩ vừa nhìn vào khoảng không.

Sự đời độc địa làm sao!

Giờ đây Genji đã là người xa lạ.

" Chiếc gối cũ, chiếc giường xưa: Cùng ai chia sẻ chúng cùng ai?"(102).

Đó là câu thơ của Bạch Cư Dị, dưới đó, Genji viết câu thơ của mình:

102.

Bạch Cư Dị.

" Khóc bên gối người ra đi,

Ta rời sao nổi, có gì vấn vương."

" Hoa trắng lạnh giữa trời sương giá".

Cũng lại là một câu thơ khác của nhà thơ, Genji ghi phía dưới, câu thơ của mình.

" Giường bỏ trống bây giờ bụi phủ,

Bao đêm sương vò võ canh chầy."

Cùng với những câu phóng bút đó, có nhiều hoa cẩm chướng tàn héo, chắc hẳn có từ hôm chàng gửi hoa biếu phu nhân Ōmiya.

Quan Thừa tướng lấy những bông hoa đó đem cho bà.

" Dĩ nhiên việc khủng khiếp là con ta đã ra đi, nhưng ta tự nhủ, trên thế gian này, có những chuyện nào đau buồn hơn thế không.

Sự ràng buộc giữa chúng ta quá ngắn ngủi khiến ta phải suy nghĩ đến số phận mối người chúng ta mang theo với mình trên trần thế này.

Số phận của nó là chỉ ở lại một thời gian ngắn ngủi nên nỗi đau buồn lớn lao.

Nghĩ như vậy ta thấy khuây khỏa đôi phần.

Nhưng càng ngày ta cảm thấy thiếu nó nhiều hơn, và giờ đây cứ nghĩ rằng chàng ta chỉ là một kẻ xa lạ không hơn không kém, ta gần như không chịu đựng nổi.

Không có chàng ta một, hai ngày, như thế đã là quá, huống hồ bây giờ chàng ta bỏ rơi chúng ta mãi mãi.

Ta còn biết tiếp tục sống như thế nào đây?"

Tuy đã cố gắng nhưng giọng ông vẫn run run.

Người nữ tì nhiều tuổi nhất khóc òa lên.

Các nữ tì trẻ thì tụm lại từng nhóm, chuyện trò về những điều khiến họ phải mủi lòng.

Không nghi ngờ gì nữa, – họ nói, – chàng Genji có lý khi tìm cách làm cho họ tin rằng họ sẽ được an ủi trong việc trông nom săn sóc đứa bé.

Chàng cũng là người đa sầu đa cảm.

Một số nữ tì nói họ về thăm nhà ít lâu rồi sẽ trở lại.

Và biết bao cảnh cảm động diễn ra khi họ nói với nhau những lời tạm biệt.

Genji đến thăm cha già.

" Nom anh sút đi nhiều quá."

Ông nói với vẻ ái ngại.

" Dễ chừng anh đã kiêng khem nhiều".

Ông giục người dọn cơm cho Genji, chàng rất xúc động trước những sự quan tâm ân cần của cha.

Sau đó chàng tới thăm Hoàng hậu trước sự náo nức của đám thị nữ.

Nàng gửi lời qua Ōmyōbu: " Không lời nào kể hết được sự thương cảm của tôi trước nỗi tang tóc của chàng.

Tôi chỉ có thể hình dung thời gian đó đau khổ cho chàng biết dường nào."

" Dĩ nhiên người ta biết, – chàng đáp lại, – cuộc đời bấp bênh; nhưng người ta chỉ biết cụ thể là thế nào khi sự việc rõ ràng hiện ra trước mắt.

Nhiều lá thư của nàng đã đem lại cho tôi niềm an ủi."

Chàng có vẻ như đang chìm trong nỗi thống khổ mênh mông, nỗi đau đớn vì sự tổn thất hoà vào nỗi đau đớn luôn luôn giày vò chàng lúc đứng trước nàng.

Cách ăn mặc của chàng – một chiếc áo dài qua loa, một chiếc áo lót màu xám, những giải mũ tang, tất cả không màu không sắc nhưng lại tôn thêm vẻ thanh lịch.

Chàng không tới thăm Hoàng tử kế vị mà chỉ gửi đến lời từ tạ cáo lỗi, rồi ra đi trong đêm hôm khuya khoắt.

Lâu đài Nijō đã được lau chùi quét dọn tinh tươm đợi chàng trở về.

Cả nhà nhóm họp lại để đón chàng.

Các nữ tì có địa vị cao hơn thì tìm cách ganh đua nhau trong việc ăn mặc và chải chuốt, Nhìn thấy họ, chàng lại nghĩ tới những phụ nữ bị bỏ lại một cách đáng buồn ở Sanjō.

Chàng thay áo quần, mặc vào những thứ nom ít buồn thảm hơn, rồi đi tới dãy nhà phía tây.

Mọi thứ chuẩn bị để đón mùa thu đều tươi mát và sáng loáng; các nữ tì trẻ và các cô bé đều rất xinh đẹp trong bộ áo quần mùa thu, Shōnagon đã trông coi đến mọi điều.

Murasaki cũng ăn mặc thật lộng lẫy.

" Em đã lớn rồi!"

Chàng vừa nói vừa vén một tấm rèm lên.

Cô bé e thẹn nhìn sang nơi khác.

Trong ánh đèn, mái tóc và vóc dáng của cô thậm chí càng giống hơn với người phụ nữ mà chàng đã nhớ nhung khao khát.

Chàng nhích lại gần hơn.

" Ta những muốn nói với em mọi điều, nhưng đó là một chuyện không may mắn lắm.

Ước sao ta có thể nghỉ ngơi một lát ở dãy nhà bên kia.

Không lâu đâu, từ nay, em sẽ không bao giờ bị xa cách ta.

Chỉ sợ rằng vì thế mà em sẽ rất buồn chán."

Shōnagon rất mừng rỡ nhưng bà không tin lắm.

Chàng có quá nhiều phụ nữ xung quanh, và chẳng thiếu người để khỏa lấp người đã mất kia.

Còn cô chủ nhỏ còn quá khờ dại và ngây thơ.

Chàng bảo Chūjō xoa bóp chân cẳng, và chàng nằm xuống để nghỉ ngơi.

Sáng ngày hôm sau, chàng gửi cho con chàng một lá thư.

Sau đó, chàng đọc đi đọc lại những lá thư phúc đáp của những người phụ nữ, và tất cả nỗi buồn đau cũ, lai trỗi dậy.

Thời gian này, chàng sống tẻ ngắt.

Chàng không còn chút hăm hở đối với những đêm đi tìm thú nguyệt hoa như trước đây.

Bây giờ Murasaki chiếm tâm trí chàng nhiều hơn.

Nom như cô bé là người có một không hai và theo trí tưởng tượng của chàng, cô là người gần nhất với lý tưởng của chàng.

Nghĩ rằng cô mà lấy chồng thì không phải là quá trẻ nữa, thỉnh thoảng chàng ngỏ lời tỏ tình, nhưng có vẻ như cô bé không hiểu.

Để giết thì giờ họ cùng nhau chơi Go và hentsugi(103).

Cô thông minh và có nhiều cách tinh tế làm cho chàng thích thú trong các trò giải trí tầm thường nhất.

Trước đây chàng không có ý nghĩ nghiêm túc sẽ lấy cô làm vợ, nhưng bây giờ chàng không thể tự kiềm chế được nữa.

Dĩ nhiên, chuyện đột ngột cứ thế cứ xảy ra.

103.

Cách đoán đố chữ Hán.

Cái gì đã sẽ xảy ra?

Các nữ tì không làm sao biết được khi nào thì đường giới hạn sẽ bị vượt qua.

Một sáng mai nọ, Genji thức dậy sớm còn Murasaki cứ nằm trên giường.

Có vẻ như cô không thường ngủ muộn đến thế.

Có thể cô ốm chăng?

Lúc chàng về phòng riêng thì chàng đẩy một nghiên mực vào phía sau các rèm giường của cô.

Cuối cùng, khi không còn ai ở gần mình, cô cất đầu khỏi gối và thấy bên cạnh áo có một cuộn giấy.

Lặng lẽ cô mở cuộn giấy ra.

Chỉ có một câu thơ, chữ viết bâng quơ:

" Bên nhau biết bao đêm trường,

Áo dài sao nỡ đôi đường cách nhau?"

Cô chưa hề mơ tưởng chàng có bất cứ ý nghĩ nào kiểu như thế.

Cô thật khờ dại, ai đời lại đặt lòng tin hoàn toàn vào một con người trắng trợn vô lương tâm đến thế.

Gần trưa thì Genji quay lại.

" Nghe nói, em không được khỏe.

Mệt thế nào?

Ta đang hi vọng cùng em chơi Go đây."

Cô kéo tấm chăn lên đầu.

Các nữ tì của cô kín đáo lui ra.

Chàng đến bên cô.

" Sao lại khủng khỉnh như vậy?

Làm thế thì khó ưa quá.

Nào, nghĩ mà xem, bọn nữ tì chúng sẽ cười cho."

Chàng kéo tấm chăn ra.

Người cô mồ hôi đầm đìa và tóc bết lên trán vì cô đã khóc nhiều.

" Trời ơi, thế này thì là điềm gở mất rồi."

Chàng cố bằng mọi cách an ủi cô, nhưng xem ra thì cô thực sự hoang mang bối rối và không đáp lại một tiếng.

" Tốt thôi.

Đã thế thì sẽ không thấy ta nữa.

Em khiến ta phải xấu hổ."

Chàng mở hộp viết của cô nhưng không thấy gì trong đó.

Rất chi là trẻ con – và chàng cũng phải mỉm cười trước cái tính trẻ con đó.

Chàng ở với cô suốt cả ngày; và đối với chàng, ngay cái tính bướng bỉnh của cô, không chịu khuây khỏa theo lời khuyên, cũng hết sức có duyên.

Đến chiều tối, người ta dọn bánh ngọt mừng ngày con gái(104).

Vì chàng còn đang có tang cho nên lễ không được trọng thể lắm.

Liếc nhiều qua các thức ăn bày biện khéo léo được bưng vào phòng của Marasaki, Genji đi xuống mái hiên phía nam tìm Koremitsu.

104.

Ăn vào ngày mồng một ngày con gấu, tháng mười, để chúc sức khỏe và có thể là một cuộc hôn nhân có kết quà.

Con gấu là biểu tượng sự trù phú.

" Đêm mai chúng ta phải dọn nhiều thức hơn."

Chàng vừa nói, vừa mỉm cười: " Tuy không cần phải chồng chất như núi.

Hôm nay không được tốt ngày."

Koremitsu rất nhanh ý.

" Thưa đúng thế, để mở đầu, chúng ta phải chọn ngày tốt".

Rồi, một cách trang trọng và dứt khoát.

" Đến ngày tí(105) , liệu tôi phải chuẩn bị bao nhiều thứ ngọt?"

105.

Thật ra không có ngày này.

Đây chỉ là ngày tiếp theo sau ngày con gấu, Koremitsu ngầm ám chỉ giường cưới (chú thích bản tiếng Anh).

" Ờ, ta chỉ nghĩ đến một trong ba thứ mà chúng ta đang có ở đây".(106)

106.

Câu phát biểu này được các nhà bình luận coi là một trong " các câu bí ẩn lớn của Genji".

Con số ba là trọng đại, bởi lẽ cô dâu ăn ba chiếc bánh hôn lễ vào đêm thứ ba cuộc hôn nhân (bản tiếng Anh).

Koremitsu lui ra với cái vẻ ta đây đã hiểu một cách thích đáng còn Genji thì nghĩ mình có được một chàng trai thông minh và thực tế.

Koremitsu cho chuẩn bị bánh ngọt lễ cưới ngay tại nhà anh nhưng không nói với ai tại sao phải làm như thế.

Genji có cảm tưởng mình như kẻ bắt cóc trẻ con.

Chàng thích thú với vai trò của mình, và so với tình cảm của chàng hiện giờ đối với cô bé thì những tình cảm trước đây chỉ là những hạt bụi li ti.

Lòng dạ người đàn ông quả là một sự hỗn hợp rất kì lạ!

Từ nay chàng thấy không thể chịu đựng được sự xa cách với cô bé, dù chỉ trong một đêm.

Các bánh ngọt mà chàng bảo làm, được lén lút đưa tới lúc đêm khuya.

Là một người tinh ý, Koremitsu biết rằng mụ già Shōnagon – mụ già có thể khiến cho Murasaki đâm khó chịu, cho nên y gọi con gái y tới.

" Luồn thứ này vào sau rèm cô ta."

Y vừa nói vừa trao cho con gái một hộp đựng hương trầm(107).

" Mày phải trông sao cho nó tới tay cô chủ chớ đừng để lọt vào tay ai khác.

Một lễ trọng thể lắm đấy.

Không được sơ suất."

107.

Chắc chắn để che giấu các thứ khác.

Cô gái thấy chuyện kỳ.

" Sơ suất?

Ồ thế thì con không thạo đâu."

" Phải giữ gìn từng lời ăn tiếng nói, đừng lắm lời."

Còn trẻ và tuy có phần sửng sốt, cô bé vẫn làm như người ta sai bảo.

Có vẻ như Genji đã giải thích ý nghĩa hộp trầm với Murasaki.

Các thị tì không được biết trước.

Sáng ngày sau, khi chiếc hộp từ sau bức rèm lộ ra thì các thứ đồ vật trong đó nom chẳng khác những câu đố rắc rối.

Bao nhiêu là thứ, chuẩn bị không biết tự bao giờ; các đĩa có chân chạm trổ rất đẹp đang đỡ những chiếc bánh ngọt thuộc loại hết sức đặc biệt, mà thứ nào cũng đều được bày biện một cách vui mắt.

Chàng đã quá tử tế, đã mất công sức đến thế – Shōnagon nghĩ – Chàng không bỏ qua chút gì.

Bà khóc vì vui sướng và biết ơn.

" Nhưng lẽ ra thì chàng cũng phải kín đáo cho chúng ta biết với chứ, các nữ tì thì thầm với nhau.

" Không biết chàng nghĩ thế nào?"

Từ hôm đó lúc thoáng ghé thăm cha hoặc ra mắt triều đình dù chi một thời gian ngắn, chàng không thể nào yên tâm, vì nóng lòng sốt ruột muốn gặp cô gái, và ngay cả chàng cũng thấy như thế là quá đáng.

Chàng nhận được những lá thư oán trách của các tình nhân mà chàng đã từng thân thiện đi lại với họ.

Chàng lấy làm tiếc, nhưng không muốn xa cách cô dâu dù chỉ một đêm.

Chàng không muốn gặp họ một chút nào cho nên chàng phải làm ra vẻ không khỏe.

" Bao giờ nỗi đau đớn lắng xuống ta sẽ tới thăm các nàng."

Kokiden nhận thấy một thực tế là em bà ta, nàng Oborozukiyo, công nương đêm trăng mờ, có vẻ như phải lòng Genji.

" Thôi, nói cho cùng."

Quan Hữu Thừa tướng cha bà, nói.

" Chàng ta đã mất người vợ thuộc dòng dõi cao sang bậc nhất.

Bà vừa nói đến một điều mà bà thấy khó chịu, nhưng nếu sự tình là thế thật, thì riêng tôi đây, tôi cũng không vì thế mà buồn."

"Nó phải đi vào triều."

Kokiden nghĩ.

" Nếu nó chịu khó, ở đấy, nó có thể tự gây dựng cuộc đời cho nó."

Genji cũng đáp lại những mối quan tâm trìu mến của Oborozukiyo và lấy làm buồn khi nghe tin nàng có thể phải vào ở trong triều, nhưng chàng không còn chú ý muốn san sẻ tình cảm của mình.

Cuộc đời ngắn ngủi, chàng muốn đặt tình cảm đó vào một người.

Thời còn trai trẻ, chàng đã gây nên khá nhiều oán hận, thế là quá đủ rồi.

Còn như phu nhân Rokujō, chàng ái ngại cho nàng nhưng nàng sẽ không phải là một người vợ như ý muốn.

Tuy vậy, xét cho cùng, chàng không muốn đoạn tuyệt hẳn.

Chàng tự nhủ giá như nàng có thể chịu đựng được chàng như bao nhiêu năm tháng trước đây, lúc đó họ có thể là nguồn an ủi lẫn nhau.

Còn về Murasaki thì thậm chí không một người nào biết cô là ai.

Tưởng hồ như cô sống không tên tuổi, không địa vị.

Chàng tự nhủ sẽ phải báo cho cha biết.

Tuy tránh sự phô trương nhưng chàng rất vất vả với những lễ mặc áo dài cho cô.

Cô thấy sự ân cần này rất nhạt nhẽo, chán ngắt.

Cô đã từng tin cậy chàng, đã từng hoàn toàn quấn quýt chàng, mà như thế là dại dột, quá dại dột.

Giờ đây cô không chịu nhìn vào chàng, và những câu đùa của chàng chỉ đẩy cô vào sự im lặng rầu rĩ.

Cô không còn giống cô bé Murasaki xưa kia nữa.

Chàng cảm thấy sự thay đổi đó vừa buồn bã vừa thú vị, đến nỗi chàng trách cô.

" Thế ra bao nhiêu năm trời ta đã cố gắng uổng công vô ích hay sao?

Ta đã hi vọng là càng gần bên nhau, càng thêm quyến luyến nhau, và ta đã nhầm."

Ngày đầu năm mới, chàng tới thăm cha và Thái tử kế vị.

Từ cung điện ra về, chàng đi thẳng tới lâu đài Sanjō.

Năm mới tới nhưng bố vợ chàng vẫn sầu não như xưa, và ông đang rầu rầu nói chuyện thế sự tang thương.

Ông không muốn cuộc thăm viếng ân cần và hiếm hoi này bị ngỡ ngàng vì những dòng nước mắt, nhưng khổ thay, ông cũng suýt khóc.

Có lẽ bây giờ đã thêm một tuổi, cho nên Genji nom trang trọng và chín chắn và đồng thời cũng đẹp hơn.

Tại các căn phòng của Aoi xưa, sự thăm viếng bất ngờ này khiến các nữ tì òa khóc.

Đứa bé đã lớn.

Nó ngồi bi bô và cười sung sướng, sự giống nhau giữa nó và Thái tử kế vị đặc biệt đậm nét ở đôi mắt và miệng.

Mọi nỗi lo sợ lại trỗi dậy trước sự việc nó giống với Thái tử kế vị.

Trong các phòng vẫn không có gì thay đổi.

Cũng như bao giờ trên giá quần áo, đã có sẵn áo dài cho Genji, nhưng lần này không có chiếc áo nào cho Aoi.

Quận chúa Ōmiya gửi một lá thư tới.

" Lâu nay tôi đã cầm được nước mắt, nhưng thấy công tử tới thăm lòng tôi lại đau như cắt.

Đây là những chiếc áo năm mới dành cho công tử.

Những tháng gần đây tôi khóc đến mờ con mắt nên tôi e sợ màu áo không làm vừa lòng công tử.

Nhưng ít ra là hôm nay, công tử phải mặc những áo đó, cho dầu có thể nó chẳng thích hợp."

Tuy vậy những chiếc áo khác cũng đã được mang vào.

Rõ ràng là bà đã để hết tâm trí vào việc cho dệt và nhuộm các chiếc áo lót mà bà đang mong muốn chàng bận vào.

Không muốn tỏ ra vô ơn, chàng thay áo.

Chàng sợ là bà sẽ rất thất vọng nếu chàng không tới.

" Con tới đây," chàng viết thư phúc đáp: " Để mẹ tự mình thấy mùa xuân có đến hay không.

Nhưng biết bao kỷ niệm đang dồn dập về cho nên con tự cảm thấy không nói nên lời."

" Lại bận áo vào, đón xuân sang,

Cảnh cũ người xưa, khóc lệ tràn."

" Con không thể cầm được nước mắt."

Bà gửi thư đáp lại:

" Năm mới đem về bao cảnh mới,

Lã chã lệ xưa của người xưa."

Cả hai người vẫn còn mang nặng nỗi đau buồn da diết.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 10.1: Sakaki


Chương 10.1

(Sakaki):

Cây linh thiêng.

Khi đã gần tới ngày mà con gái của nàng phải ra đi, phu nhân Rokujō mỗi lúc càng thêm thất vọng.

Từ lúc Aoi mất và đã gây cho nàng bao thống khổ, những cuộc viếng thăm thưa thớt của Genji cũng chấm dứt luôn.

Chúng đã từng khuấy động cuộc sống của các nữ tì bên nàng cho nên giờ đây sự thay đổi có vẻ quá đột ngột.

Genji chắc phải có những lý do rất đặc biệt mới trở mặt với nàng.

Và không thể giải thích sự lạnh lùng của chàng bằng cách nào khác.

Nàng không muốn nghĩ đến chàng thêm nữa.

Nàng không muốn đi cùng con gái.

Không có tiền lệ nào trong việc một người mẹ đi theo con gái là tu sĩ tới Ise, nhưng nàng có cớ để bào chữa, rằng không có nàng thì con gái nàng không có ai giúp đỡ.

Thật ra, lý do thực sự, ấy là nàng muốn lẩn trốn những sự liên tưởng đau đớn đó.

Bất kể thế nào, Genji cũng lấy làm tiếc khi nghe nói sự quyết định của nàng.

Những ngày gần đây chàng viết thư thường xuyên hơn và hầu như để tự biện hộ, nhưng vào các kỳ hạn cuối cùng này, nàng nghĩ là không nên có một cuộc gặp gỡ nào nữa.

Nàng muốn chẳng thà để chàng phải thất vọng còn hơn để cho tất thảy lại bắt đầu một lần nữa.

Thỉnh thoảng từ nơi miếu thờ tạm thời của nữ tu sĩ, nàng trở về thăm ngôi nhà Rokujō, nhưng ngắn ngủi và hết sức bí mật khiến Genji không hề hay biết.

Còn về phía chàng thì chàng không thể có những cuộc thăm viếng miếu thờ một cách đột xuất được.

Tuy tâm trí chàng vẫn luôn luôn nghĩ đến nàng nhưng chàng cứ để mặc ngày tháng trôi qua.

Vị vua cũ, cha chàng, đã bắt đầu thấy bị những cơn đau và co rút luôn luôn tái diễn, và chàng chỉ còn ít thì giờ nghĩ đến mình.

Tuy vậy chàng không muốn người tình ra đi mà vẫn nghĩ chàng nhẫn tâm mà cũng không muốn mang tiếng ở triều đình mình là người vô tình.

Chàng bèn cương quyết đi tới chỗ điện thờ.

Lúc này vào khoảng mồng bảy tháng chín.

Nàng thấy tâm thần căng thẳng, vì cuộc khởi hành đã kề bên, chỉ còn một hai ngày nữa là phải lên đường.

Nhiều lần chàng yêu cầu được nói vài lời với nàng.

Chàng không cần phải vào nhà, chàng nói, nhưng có thể đợi ở mái hiên.

Nàng rất đỗi phân vân nhưng cuối cùng đi tới một quyết định bí mật; thôi được, nàng không muốn tỏ ra là một người ở ẩn hoàn toàn, do đó nàng sẽ ngồi sau các bức rèm để tiếp chàng.

Chàng lên đường đi tới điện thờ qua một cánh đồng đầy những lau sậy khoác một vẻ đẹp buồn man mác.

Hoa mùa thu đã tàn lụi, côn trùng vo ve trong những bụi rậm hiu hắt.

Gió vi vu qua các rặng thông mang tới văng vẳng những khúc nhạc mê ly nhưng vì quá xa cho nên chàng không thể biết được ai đó đang chơi bản nhạc gì.

Vì không muốn thu hút sự chú ý, chàng chỉ đem theo mười tên hầu chạy bộ là những kẻ đã phục vụ chàng từ lâu, còn bọn cận vệ thì mặc chế phục màu nhạt.

Chàng ăn bận rất thận trọng.

Những tên hầu nhạy cảm hơn thì cho rằng chính các cảnh đẹp buồn man mác đã khiến cho chàng ra đi, còn chàng thì tiếc rằng mình đã không thường hay du ngoạn như thế này.

Một bờ dậu thấp bằng phên liếp khó mà gọi là một bức tường rào quanh, vây bọc một đám những ngôi nhà mái gỗ gồ ghề, mong manh đủ che mưa nắng tạm thời.

Các cổng vào được làm bằng những khúc gỗ đẽo gọt qua loa, tuy đơn sơ giản dị nhưng biểu lộ một sự tôn nghiêm hơn đáng sợ; và cái bầu không khí có phần khắc khổ của nơi đây càng nổi bật với các nhóm thầy tu đang vừa chuyện trò với nhau, vừa ho hắng như để báo hiệu có khách.

Quang cảnh không giống một chút nào với những gì Genji đã từng thấy trước đây.

Lửa cháy leo heo trong nhà người gác cổng.

Chính tại nơi đây mà nhất nhất mọi thứ đều yên tĩnh, cô độc xa lánh thế gian, mà một người phụ nữ đã mang trong lòng một nỗi buồn sâu sắc, đang sống qua ngày qua tháng.

Tự giấu mình ở phía ngoài dãy nhà phía bắc, chàng gửi lời báo là chàng đã tới.

Tiếng nhạc đột ngột ngừng bặt và trong cảnh im tĩnh mịch, chỉ còn vẳng lên tiếng sột soạt của những tà áo lụa.

Tuy đã có nhiều lời trao đổi, nhưng chính nàng lại không ra.

" Chắc chắn nàng biết rằng không ai đồng ý với những chuyến đi như thế này.

Ta thấy rất lạ khi được yêu cầu phải đợi phía ngoài hàng rào linh thiêng.

Ta muốn giãi bày với nàng tất thảy mọi chuyện, tất cả nỗi đau khổ buôn phiền của ta."

Chàng nói đúng, – các người nữ tì nói.

" Thật quá sức một con người có thể chịu đựng khi trông thấy chàng ở ngoài kia, ngay cả không có một chỗ để mà ngồi."

Riêng nàng thì thấy lúng túng, không biết phải làm thế nào.

Mọi người đều ở xung quanh đây, và con gái nàng chắc cũng trông đợi nàng xử sự chín chắn và mực thước.

Không được, nếu tiếp chàng vào một lúc muộn màng thế này là chuyện không đứng đắn.

Tuy vậy nàng vẫn dùng dằng, không thể đành lòng đẩy chàng trở lại một cách vội vã đến thế.

Nàng thở dài, nàng do dự và rồi lại do dự; và mãi sau, chàng thấy háo hức hẳn lên khi nghe tiếng chân nàng đi tới.

" Ít ra, ta có thể lên chỗ hiên được chứ?"

Chàng vừa hỏi vừa bước lên bậc thềm.

Trăng buổi đầu hôm tỏa sáng và cái bóng dáng nàng nom thấy trong ánh trăng, xinh đẹp khôn tả.

Không muốn phân trần về sự thờ ơ trong những tuần qua, chàng đẩy một nhánh của cây thiêng xuống phía dưới các bức mành.

" Lòng như cây thiêng, mãi xanh,

Ta bước qua cổng thiêng linh, gặp nàng."

Nàng đáp lại:

" Lang thang tay cầm cành thiêng,

Cổng thiêng chàng tới, nhà riêng thì chừa.

Tuyết tùng trước ngõ thần thờ,

Chàng không ngó tới, còn chờ đợi ai?"

Và chàng:

" Nghĩ rằng nàng có ở đây,

Lần theo hướng lá, hoạ may gặp người."

Mặc dù cảnh trí trang nghiêm không cho phép tỏ tình thân mật, chàng vẫn đánh bạo nghiêng người nhìn vào sau bức rèm.

Trước kia, chàng đã lấy làm tự mãn mà phung phí ngày tháng mỗi khi có thể gặp nàng và có lẽ khiến nàng được sung sướng.

Chàng đã bắt đầu có những mối ngờ vực về nàng, nhiệt tình của chàng đã nguội lạnh, và họ đã là những kẻ xa lạ với nhau.

Nhưng nàng đang ở đây, trước mặt chàng, và bao nhiêu ký ức cuồn cuộn đổ về.

Chàng nghĩ tới những gì đã qua, chàng nghĩ tới những gì đang diễn ra, và chàng bật khóc như đứa trẻ con.

Nàng thì cố nén không muốn chàng thấy sự yếu đuối của mình, cho nên chàng càng buồn bã thêm, và có vẻ như ngay vào lúc đó, chàng hối thúc nàng hãy thay đổi kế hoạch.

Ngước nhìn bầu trời bây giờ còn đẹp hơn khi mà trăng đã xế, chàng để cho nỗi lòng trào tuôn, khi cầu khẩn, lúc thở than, và chắc hẳn nỗi lòng cay đắng của đôi bên chứa chất từ bao lâu, đang vơi đi.

Trước đây, nàng đành nhẫn nhục tuân theo lẽ đời, nhưng bây giờ, một lần nữa lại cùng chàng mặt nhìn tận mặt, nàng cảm thầy quyết tâm của nàng đang lung lay.

Từng nhóm các triều thần trẻ bước lên.

Khu vườn đang khơi gợi những cảm hứng thơ mộng níu chân những chàng trai đa tình đa cảm.

Nỗi lòng mà đôi tình nhân giãi bày với nhau đã trải qua đủ các cung bậc, từ đau xót đến giận hờn, và họ không tìm ra đủ lời để trao đổi những gì họ muốn thổ lộ.

Bầu trời lúc bình minh dường như khiến cho cảnh ngộ thêm éo le.

Vì không muốn ra đi ngay vào lúc này, Genji dịu dàng nắm bàn tay nàng.

" Trời rạng sáng, nói lời vĩnh biệt,

Lời vĩnh biệt ướt đẫm sương mai,

Buồn sao buồn thế trời thu?"

Một ngọn gió lạnh thổi qua, một chú dế thông(108) có vẻ như nhận ra đã đến lúc cất tiếng.

Chú cất lên một điệu nhạc nỉ non mà một kẻ đa tình được may mắn không thể bưng tai làm ngơ.

Có lẽ nỗi lòng của họ đang lớp lớp sóng giồi cho nên những vần thơ dường như xa lánh họ.

Mãi sau, nàng đáp:

108.Malsumishi, có lẽ loại dế mà ngày nay gọi là dế chuông.

" Một lần vĩnh biệt vào thu,

Buồn sao buồn thế, không đâu, cũng buồn,

Dế kia, đừng mải khóc than..."

Chẳng còn ích gì nữa mà cứ lại than thở, tiếc thương.

Chàng ra đi, vì không muốn bị nom thấy trong ánh sáng ban mai tỏa rộng.

Dọc đường, ống tay áo của chàng ướt đẫm sương mai và nước mắt.

Kẻ ra đi, người ở lại.

Nàng ở lại lòng đã mềm yếu chứ không rắn rỏi như nàng mong muốn, và nàng chìm vào nỗi mơ màng buồn thảm.

Các hình bóng ẩn hiện trong ánh trăng, mùi hương thơm chàng để lại phảng phất ở phía sau khiến cho bọn nữ tì phải bàng hoàng ngơ ngẩn.

" Em xin phép hỏi nàng, có cái ngày nào quan trọng hơn thế này?"

Một nữ tì nói trong tiếng khóc nấc.

" Thế sao nàng lại phải chia tay với một chàng trai như vậy?"

Ngày hôm sau chàng gửi thư tới, lời lẽ ấm áp, dịu dàng khiến một lần nữa, nàng bị cám dỗ muốn cân nhắc lại.

Nhưng đã quá muộn; quay trở lại thì rồi cũng vẫn dang dở dở dang.

Genji có thể có sức thuyết phục ngay cả khi đối với một phụ nữ mà chàng không quan tâm cho lắm, nhưng lần này chàng đành ôm mối tình hận.

Chàng gửi những áo và nhật dụng đi đường cho người tình và cho các thị nữ của nàng.

Nhưng những thứ đó không còn khiến nàng xúc động mấy nỗi.

Tưởng chừng như chỉ vào lúc này nàng mới nghĩ đến cái tiếng tăm xấu xa mà do số mệnh nàng đã phải để lại sau.

Nữ tu sĩ lấy làm vui vừng vì cuối cùng một kỳ hạn đã được đặt ra, Việc cô đưa mẹ cùng đi với mình đã gây chuyện đồn kháo, kẻ thì thông cảm kẻ thì chê bai.

Sung sướng thay những kẻ mà địa vị trên đời đang đặt họ trong tình thế không đáng được chú ý theo kiểu đó!

Những bậc vĩ nhân trên thế gian sống buồn bã với cuộc sống bị trói buộc tù túng là như vậy!

Đến ngày mười sáu, có một lễ rửa tội ở Sông Katsura huy hoàng chưa từng thấy.

Có lẽ vì Nhà vua cũ rất yêu mến nữ tu sĩ, cho nên Nhà vua hiện nay bổ nhiệm một đoàn tùy tùng gồm những vị quyền thế và danh giá, hộ tống nàng đi tới Ise.

Có nhiều điều Genji muốn nói khi đám rước rời bỏ ngôi điện tạm thời, nhưng chàng chỉ gửi một tờ thư buộc lại bằng một sợi dây nghi thức(109) , chàng viết ngoài phong bì: " Gửi Nàng – người mà nếu ta tới gặp tận nơi thì sẽ là mắc tội phỉ báng."

109.Yu, một dây bằng giấy mà các tu sĩ Shintō dùng để buộc tay áo.

" Ta đã từng nghĩ rằng ngay cả thần sấm trên trời cũng không đủ mạnh(110)"

110.Thơ cũ.

" Thần linh trông mấy cõi đời,

Đoái thương, đừng chớ, quên người như ta."

" Ta cứ tâm niệm như thế, nhưng ta vẫn không tin."

Trong cảnh bộn bề, vẫn có một lời phúc đáp mà nữ tu sĩ đã nhờ tay bà dì viết:

" Thần linh ở trên trời xa

Mối sầu vờ vĩnh bỏ qua được nào?"

Genji những muốn có mặt trong buổi nàng bệ kiến Nhà vua lần cuối cùng, nhưng chàng không thích thú gì khi đóng vai trò của kẻ chủ hôn bị gạt bỏ.

Suốt cả ngày, chàng sống âm thầm xa lánh mọi người.

Tuy vậy, chàng cũng mỉm cười trước sự hiểu biết kha khá của nữ tu sĩ về thi ca.

Ở tuổi của cô, cô đã tỏ ra là thông minh, và khiến chàng thích thú.

Những mối quan hệ khó khăn và trái với thói thường bao giờ cũng khiến chàng quan tâm.

Lẽ ra hồi cô còn niên thiếu, chàng đã có thể giúp cô được nhiều, còn bây giờ thì chàng lấy làm tiếc đã không thực hiện được ý muốn.

Nhưng có lẽ họ sẽ lại gặp nhau – trên trần thế này, ai biết đâu mà lường trước?(111).

Một đám đông xe cộ chen chúc với một đám tùy tùng gồm các phu nhân hết sức thanh lịch – chắc chắn đó là cảnh mà nếu được xem cũng đáng bõ công.

Vào nửa chiều, đám đông đi vào Hoàng cung.

Khi người mẹ của nữ tu sĩ ngồi vào chiếc cáng nghi lễ, thì nàng nghĩ đến người cha quá cố; hồi xưa ông ta đã có những kế hoạch đầy tham vọng đối với nàng và ông đã chăm lo chu đáo sao cho con mình có được địa vị phú quý nhất, nhưng sự việc đã lại đi theo chiều hướng tồi tệ tai hại.

Bây giờ, sau bao nhiêu năm trời, nàng lại đến Hoàng cung.

Hồi tuổi mười sáu, nàng được vào cung của Thái tử kế vị quá cố, và đến tuổi hai mươi, nàng bị góa bụa; và nay ở tuổi ba mươi, nàng lại thấy Hoàng cung một lần nữa.

111.Thường thì một nữ tu sĩ cao cấp bị thay thế mỗi khi có sự thay đổi triều vua.

" Sự đời đã qua, là qua,

Không buồn nghĩ đến, nhưng ta vẫn buồn."

Nữ tu sĩ là một cô gái xinh đẹp, tế nhị, tuổi mười bốn và được ba mẹ nuôi dạy hết sức cẩn thận.

Thân hình cô nhỏ bé khiến người ta tự hỏi không biết cô có ở được lâu trên đời không, Nhà vua suýt khóc khi ông cài chiếc lược vĩnh biệt trên mái tóc cô.

Các cỗ xe của những người hầu đỗ thành hàng chờ đợi hai mẹ con từ giã Nhà vua để ra đi.

Các tay áo rũ xuống phía dưới các bức rèm, phô ra nhiều màu sắc kỳ diệu; và không nghi ngờ gì nữa, có những triều thần đang thầm nói những lời từ biệt lặng lẽ và luyến tiếc.

Đám rước rời Hoàng cung vào buổi tối, đi qua trước lâu đài Genji khi rẽ xuống phía nam từ Nijō đến Doin.

Không thể nào để họ đi qua mà không nói một lời, Genji bèn gửi tới một câu thơ buộc vào một cành cây.

" Nàng hắt hủi ta,

Nhưng tám mươi ngọn sóng Suzuka,

Liệu có làm cho nàng ướt tay áo?"

Trời tối đen, đám rước hỗn độn, và sáng ngày sau câu trả lời ngắn gọn của nàng được gửi tới từ phía bên kia cổng Ōsaka(112).

112.Ōsaka có nghĩa là "Ngọn đồi Hội Ngộ."

" Suốt dọc đường đi Ise, nào ai nhìn bọn thiếp

Mà thấy được tám mươi ngọn sóng làm ướt áo?"

Chữ viết của nàng không hề mất đi sự duyên dáng, tuy rằng đó là sự duyên dáng lạnh lùng khắc khổ.

Buổi sáng, trời mù sương buồn man mác.

Chàng lơ đãng thì thầm với mình:

" Dõi nhìn nàng một ra đi,

Sương mù ơi hỡi, che khuất làm chi Cổng Đời Hội Ngộ."

Chàng sống một ngày cô đơn, chìm trong sự đăm chiêu buồn bã, thậm chí không về thăm Murasaki.

Nhưng còn buồn bã biết bao, những nỗi lòng của người tình nhân đang rong ruổi trên dặm đường xa gió bụi.

Từ tháng mười, sự lo sợ cho bệnh tình của Nhà vua lan khắp triều đình.

Nhà vua mới đến vấn an.

Tuy rất yếu mệt, Nhà vua cũ năm lần bảy lượt yêu cầu con ông phải đối xử tốt với Hoàng tử kế vị.

Ông cũng có nói đến Genji:

" Trong mọi việc dù lớn dù nhỏ, hãy hỏi ý kiến em con, đúng như con đã làm cho tới nay.

Hắn còn trẻ nhưng hoàn toàn có khả năng thu xếp những việc công phức tạp nhất.

Không có nhiệm sở nào mà hắn thấy là không xứng đáng với hắn và không có nhiệm vụ nào trên toàn đất nước vượt quá khả năng của hắn.

Ta đã để hắn vào hàng thường dân cho nên con có thể hoàn toàn sử dụng hắn trong mọi công việc.

Ta van con, đừng bỏ qua những lời ta dặn lúc lâm chung."

Xúc động sâu sắc, Nhà vua bảo đảm năm lần bảy lượt với cha là chàng sẽ tôn trọng tất thảy mọi mong muốn của cha.

Nhà vua cũ lấy làm hài lòng khi thấy con đã trở thành một con người chín chắn có phẩm cách vương bá như vậy.

Cuộc chuyện trò tất yếu là phải ngắn ngủi.

Thái tử kế vị cũng muốn đến, nhưng được khuyên là nên tránh cho Vua cha sự kích động không cần thiết, nên câu bé chọn một ngày khác.

Cậu là một cậu bé xinh đẹp, sớm khôn.

Cậu khát khao được gặp cha, và lúc được đưa đến bên cha, cậu mừng ríu ra ríu rít khiến ai nấy lòng đau như thắt.

Những nỗi xúc động dạt dào xâm chiếm Nhà vua cũ khi ông nom thấy Fujitsubo rưng rưng nước mắt.

Ông có biết bao điều muốn nói với cậu bé, nhưng cậu bé nom quá non trẻ vì không tự lo liệu được.

Ông nhắc đi nhắc lại với Genji những gì chàng phải làm, vì ông tỏ ra lo nghĩ đến hạnh phúc của Thái tử kế vị.

Đêm đã khuya, Thái tử ra về, và tiếp đó là các triều thần cũng lũ lượt rút lui.

Nhà vua cũ buồn bã nhìn đám người ra đi sau cuộc viếng thăm mà ông thấy là quá ngắn ngủi.

Hoàng hậu Kokiden cũng muốn tới gặp ông, nhưng bà không muốn ông trông thấy mặt Fujitsubo.

Bà đang phân vân thì ông thiếp đi rồi mất.

Triều đình hết sức kinh hoàng.

Quả là ông đã từ bỏ một ngôi báu nhưng ảnh hưởng của ông vẫn lớn.

Nhà vua còn trẻ, còn ông ngoại của chàng, quan Hữu thừa tướng, lại là một con người bốc đồng, hay thù hay oán.

Thế giới sẽ như thế nào đây – các triều thần lớn nhỏ hỏi nhau – nếu quyền kiểm soát đất nước bị rơi vào tay một con người như vậy?

Đối với Genji và Fujitsubo, vấn đề thậm chí còn ác nghiệt hơn.

Trong lễ tang, Genji vẫn nổi bật trong đám các con của Nhà vua cũ, nhưng không ai nghĩ đó là chuyện kỳ cục, và dân chúng có phần cảm thấy đau buồn cho chàng hơn là cho các anh em của chàng.

Chiếc áo tang màu xám rất hợp với chàng và có vẻ khiến chàng đáng thương hơn những người khác.

Hai sự tổn thất kế tiếp nhau trong hai năm liền đã dạy cho chàng biết thế nào là sự phù phiếm của thế sự nhân tình...

Lại một lần nữa chàng nghĩ đến chuyện xa lánh cuộc đời.

Nhưng than ôi, còn biết bao duyên nợ ràng buộc chàng với trần thế.

Các thị nữ già ở lại trong cung cho đến ngày bốn mươi chín, khi các lễ cúng đã xong xuôi.

Rồi họ tản tác ra đi, mỗi người mỗi ngả.

Ngày hai mươi tháng chạp, và cũng như bao giờ, cảnh vật như đánh dấu ngày tận thế, tất thảy không đem lại cho Fujitsubo một tia nấng ấm.

Nàng biết rõ tâm địa của Kokiden, nàng biết khó mà sống một cuộc đời phải phục dịch người phụ nữ kia.

Nhưng ý nghĩ của nàng ít hướng về tương lai mà bộn bề những hình ảnh quá khứ.

Những kỷ niệm về các năm tháng bên Nhà vua cũ không bao giờ phai nhạt nhưng Hoàng cung không còn là một tổ ấm cho các phi tần cung nữ của ông nữa, và bây giờ nàng nhìn họ ra đi mà lòng nàng buồn vô hạn.

Fujitsubo chuẩn bị trở về lâu đài của gia đình tại Sanjō.

Anh nàng, Hoàng thân Hyōbu, đến đón nàng.

Gió thổi mạnh, mưa tuyết rơi bất chợt.

Hoàng cung của vua cũ chìm trong cảnh vắng vẻ bi thương.

Genji tới để chào từ biệt và họ chuyện trò về những thời xưa trong khi các cành thông trong vườn trĩu nặng tuyết rơi.

Hoàng thân cảm khái đọc mấy câu thơ:

" Thông kia từng cho ta bóng mát,

Có bao giờ thông tàn héo chăng?

Giờ đây năm hết xuân sang,

Lá thông rơi rụng ngổn ngang khắp vườn."

Bài thơ của Hoàng thân không hay cho lắm, nhưng nó hợp cảnh hợp tình khiến Genii rơm rớm nước mắt.

Mặt đầm đóng băng.

Genji ngẫu hứng hoạ lại và có lẽ không phải là bài thơ hay nhất của chàng:

" Mặt hồ phủ tuyết như gương,

Hình xưa in bóng nay còn thấy đâu?"

Và cứ thế, kẻ xướng người hoạ, có bao nhiêu vần thơ nhưng rồi thiết nghĩ nếu ghi vào đây thì không đúng chỗ.

Fujitsubo ra về, đoàn người đưa tiễn cũng lớn lao đông đúc như những năm nào, nhưng có lẽ chỉ do tưởng tượng mà người ta thấy có cái gì cô đơn và ảo não.

Giờ đây lâu đài Sanjō của riêng nàng nom chẳng khác cái quán trọ bên đường.

Tâm tư của nàng trôi về những năm tháng đã qua.

Năm mới tới, cuộc đời không đổi mới.

Cuộc sống vẫn buồn tẻ im lìm.

Genji sống tách biệt, buồn rầu hơn bất cứ ai.

Hồi cha nàng còn trị vì, và biết bao nhiêu năm sau đó, những giấy mời năm mới đã đưa tới cổng nhà chàng những dòng suối ngựa xe cuồn cuộn, đến nỗi không còn chỗ trống.

Bây giờ, cảnh vắng teo.

Chỉ một ít lính gác và thư ký là còn ở lại nhiệm sở.

Những người hầu cận thân thiết có đến thăm, nhưng mới chân ướt chân ráo đến nơi họ vội vội vàng vàng cáo biệt.

Thế đấy, chàng nghĩ, cuộc đời là thế.

Tháng hai, em Hoàng hậu Kokiden là Oborozukiyo – người của đêm trăng mờ – được bổ nhiệm phụ trách nội cung thay thế một bà đã xin đi tu do đau buồn vì cái chết của Nhà vua cũ.

Người phụ trách mới dịu dàng và có học, được Nhà vua rất yêu mến.

Bây giờ Kokiden ở phần lớn thời gian với gia đình nhà bà.

Lúc nào vào triều, bà ở tại cung Cây Mận.

Bà đã trao Lâu đài Kokiden cũ cho Oborozukiyo.

Quả thật nàng sống giữa đám đông và nữ tì ồn ào như ong, nhưng tuy vậy nàng không thể quên cái đêm lạ lùng gặp gỡ Genji, và chính do sáng kiến của nàng mà hai bên vẫn còn bí mật thư đi từ lại.

Chàng rất băn khoăn lo sợ tai tiếng, nhưng cũng rất háo hức (bản tính của chàng vốn dĩ là thế) trước sự thách thức của cảnh ngộ mới.

Hồi Nhà vua già còn sống, Kokiden đợi thời cơ.

Nhưng bà là người có ý chí, cương quyết, và đây là lúc bà có ý định trả thù.

Cuộc đời cửa Genji từ nay là một chuỗi những sự thất bại và khó chịu.

Chàng không lấy làm ngạc nhiên, nhưng vì đã quen là kẻ được triều đình sủng ái, chàng cảm thấy đau khổ vì sự ghẻ lạnh này và chàng thích ở nhà hơn.

Quan Tả thừa tướng, bố vợ chàng, cũng không sung sướng gì với triều vua mới cho nên ông ít đi vào triều.

Kokiden nhớ quá rõ việc ông đã từ chối gả con gái cho con bà, lúc bấy giờ là Thái tử kế vị, mà lại đi gả cho Genji.

Hai quan Thừa tướng không bao giờ hoà thuận với nhau.

Thời vua cũ, quan Tả thừa tướng, còn có quyền hành, và dĩ nhiên ông không chịu nổi khi phải ở dưới quyền kiểm soát của quan Hữu thừa tướng.

Genji vẫn tới thăm Sanjō và hơn bao giờ, chàng tỏ ra lịch sự và chăm chú đến các nữ tì ở đây, và càng chăm chú hơn đến sự giáo dục con trai chàng.

Chàng còn đi quá tiếng gọi của bổn phận và phép lịch sự bình thường.

Còn đối với người con trai yêu dấu của cha chàng thì hồi cha còn sống, chàng ít có thì giờ dành cho em; nhưng bây giờ, chàng bắt đầu thờ ơ với những người phụ nữ mà chàng đi lại thân tình.

Những cuộc tán tỉnh không còn khiến chàng thích thú.

Chàng mực thước hơn, trầm tĩnh hơn, nói chung, được coi là một chàng trai mẫu mực.

Khắp cả triều đình ai cũng biết đến vận may của công nương mới ở Nijō.

Bà vú nuôi và các người khác trong đám nữ tì của cô cho rằng đó là nhờ có những lời cầu nguyện của người ni cô già – bà của cô.

Cha cô bây giờ tha hồ thư từ với cô.

Xưa kia ông đã nuôi những hi vọng lớn lao đối với các con gái của ông dựa vào địa vị của người vợ chính, nhưng họ không ăn nên làm nổi được gì.

Do phải để tang cha – ông vua cũ – mà tu sĩ Kamo từ chức và công nương Asagao thay thế.

Kể ra thì là điều không bình thường khi cháu gái – chứ không phải là con gái – của một vị vua giữ địa vị đó, nhưng có vẻ như không còn ai xứng đáng hơn.

Năm tháng trôi qua nhưng hình ảnh Quận chúa Asagao vẫn không phai mờ trong tâm trí Genji, cho nên chàng tiếc nàng phải xa lánh người đời.

Tuy vậy chàng vẫn gặp Chūjō, nữ tì của nàng, và vẫn viết thư cho nàng.

Không để nỗi phiền muộn của một kẻ thất thế gặm nhấm một cách không cần thiết, chàng xua tan cành sống buồn tẻ bằng cách gửi thư từ đến nơi này nơi nọ.

Nhà vua những muốn tuân theo nhưng lời dặn dò của cha, muốn tìm đến Genji làm chỗ dựa, nhưng ông còn trẻ, thuần hậu và không áp đặt ý muốn của mình được.

Trong khi đó thì mẹ và ông ngoại cứ làm theo cung cách của họ, trái với ý muốn của ông.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 10.2: Sakaki


Chương 10.2

(Sakaki):

Cây linh thiêng.

Về phần Genji, hết chuyện bất ngờ ngớ ngẩn này lại tiếp nối một chuyện bất ngờ khó chịu khác.

Chàng đang buồn chán u uất thì Oborozukiyo gửi thư tới xoa dịu chàng, rằng nàng vẫn nhớ mong và yêu chàng.

Tuy có phần nguy hiểm, nhưng bố trí một cuộc gặp gỡ không lấy gì làm khó.

Lễ dâng hương Ngũ Thần đang bắt đầu và Nhà vua phải sống ẩn dật.

Thừa dịp đó Genji tới thăm nàng và cả hai tưởng như sống trong mơ.

Chūnagon xoay xở đưa chàng vào căn phòng trông ra hành lang dành cho cuộc gặp gỡ trước đây.

Xung quanh dó có rất nhiều người, cho nên không thể liều lĩnh để chàng ở gần mái hiên hơn thường lệ.

Bởi lẽ các nữ tì sớm chiều thấy chàng mà không bao giờ chán, thì làm sao, đối với một người chưa từng trông thấy chàng, cuộc gặp gỡ lại bình thường như thế được?

Oborozukiyo đang mơn mởn tuổi thanh xuân.

Có thể nàng không trầm tĩnh và trang nghiêm như thường ngày, nhưng nét quyến rũ trẻ trung của nàng cũng đủ để khiến chàng hài lòng.

Đã gần rạng đông.

Gần sát khuỷu tay Genji, bỗng một tên lính gác hô khẩu lệnh, tiếng to và rung vang.

Chắc tên lính gác khác đã lẻn vào với một trong đám nữ tì ở quanh đấy, và tên kia được phái tới để bắt chộp.

Genji vừa buồn cười vừa khó chịu.

" Giờ Dần", chàng lẩm bẩm trong khi đây đó có tiếng gọi của lính gác.

Công nương lấy làm buồn, và như thế nàng càng đẹp hơn, khi nàng đọc câu thơ:

" Chàng đã mệt, trời rạng đông,

Riêng em than khóc, nỗi lòng sầu đau."

Chàng đáp lại:

" Nỗi sầu không dứt, không tha?

Nỗi sầu cùng với tình ta, khôn cùng."

Chàng lẹ làng ra ngoài.

Trăng soi lạnh lẽo trong ánh bình minh đầu tiên mờ hơi sương mù.

Tuy cải trang bằng quần áo vải thô, chàng vẫn quá xinh đẹp nên không khỏi thu hút sự chú ý.

Một viên sĩ quan vệ binh, anh của phu nhân Shikyoden(113) , từ Cung Đậu tía đi ra và đang đứng trong bóng một hàng rào rất cao.

113.Vợ lẽ của vua, và tay chân của Hữu thừa tướng.

Cũng may mà Genji đã nhanh mắt trông thấy y, nếu không thì quả là tai hại.

Bao giờ cũng vây, lúc đã ở với một người tình khác thì chàng lại nghĩ đến người phụ nữ đang lạnh nhạt với chàng.

Thái độ xa lánh của nàng tuy đáng ca ngợi, nhưng chàng không thể không oán hận.

Những cuộc thăm viếng triều đình trở nên nhọc nhằn, Fujitsubo đành phải ở từ xa mà lo buồn cho đứa con, Hoàng tử kế vị.

Mặc dù không biết trông cậy vào đâu ngoài Genji – người mà nàng dựa vào trong mọi việc – nàng vẫn bị đau khổ bởi một thực tế hiển nhiên rằng những tình cảm tai hại của chàng vẫn không thay đổi.

Thậm chí nàng đâm kinh hoàng khi nghĩ rằng Nhà vua cũ đã mất mà không hề ngờ vực gì hết.

Nỗi kinh hoàng càng tặng thêm với nỗi lo sợ những lời đồn đại có thể tung ra.

Nếu thế thì sao?

Phần nàng thì đành vậy, nhưng bao nhiêu bất hạnh sẽ trút lên Hoàng tử kế vị.

Thậm chí nàng cùng cho - tiến hành những việc cúng lễ với hi vọng tự giải thoát khỏi những sự chú ý của Genji và làm mọi cách để tránh chàng.

Nhưng nàng đâm kinh hãi vì có một đêm, chàng tìm được cách để gần nàng.

Chàng đã cẩn thận xây dựng kế hoạch và không một ai trong nhà hay biết gì hết.

Và chàng đã hiện ra trước nàng như trong một cơn ác mộng.

Những lời lẽ mà chàng tìm cách khiến cho nàng vững tâm rất tế nhị và thông minh đến nỗi không tài nào ghi lại, nhưng nàng vẫn trơ trơ.

Sau một lúc, nàng lên cơn đau ngực.

Ōmyōbu và Ben vội vã đến bên chủ.

Genji thấy choáng váng vì bị nàng ruồng bỏ một cách ác nghiệt.

Mắt chàng hoa lên, mọi sự quá khứ hay tương lai, có vẻ đang rơi vào bóng đêm mà biến mất.

Khó mà biết được mình phải làm gì, chàng đành ở lì trong các căn phòng của nàng mặc dầu trời sắp sáng.

Nhiều nữ tì khác đã thức dậy.

Ōmyōbu và Ben đẩy chàng Genji nửa tỉnh nửa mê vào một căn phòng nhỏ.

Họ cuống cuồng nhét áo quần của chàng vào theo.

Lúc này, Fujitsubo đang bị mê man cho nên người ta phải đi gọi Hoàng thân Hyōbu và người quản gia của nàng tới.

Trong khi đó thì từ căn buồng kín một chàng Genji sững sờ đang lắng nghe.

Về chiều, Fujitsubo cảm thấy đỡ hơn.

Nàng không mảy may ngờ rằng Genji vẫn đang ở trong nhà, vì các nữ tì nghĩ rằng tốt nhất là không báo cho nàng biết chuyện đó.

Nàng đi ra phòng khách.

Hoàng thân Hyōbu hết lo ngại và ra về.

Căn phòng hầu như trống rỗng.

Những nữ tì mà nàng thích có mặt thì không nhiều lắm còn những người khác thì lánh đi.

Ōmyōbu và Ben tự hỏi làm cách nào để có thể đưa Genji đi khỏi, vì không được để cho chàng gây nên một cơn đau khác.

Cánh cửa phòng con hé mở, chàng bèn lẻn ra và lánh đi giữa các tấm mành và bức tường.

Chàng ngạc nhiên nhìn nàng và nước mắt chàng trào ra.

Vẫn còn đau đớn, nàng ngồi nhìn ra vườn.

Phải chẳng đây là giờ phút cuối cùng? – nàng tự hỏi.

Dáng người nhìn nghiêng của nàng xinh đẹp khôn tả.

Các nữ tì cố gắng bưng các thứ ngọt ra, nhưng nàng không ngó ngàng tới, tuy họ đã bày chúng ra trên nắp một chiếc hộp được trang trí một cách tinh tế.

Đối với Genji nàng là cả một sự quyến rũ đê mê khi nàng ngồi lặng lẽ chìm đắm vào những trầm tư sâu xa và rối loạn.

Đám tóc như suối tuôn xuống đôi vai, đường nét khuôn mặt, nước da sắc đỏ hây hây, sao mà đầy vẻ xinh đẹp và lôi cuốn!

Cả hai đều rất giống nhau – nàng và Murasaki.

Những ký ức đã mờ đi qua năm tháng, nhưng bây giờ đây, sự giống nhau đến lạ lùng đó cũng góp phần nhỏ xua tan sự u uất của chàng.

Cái ý thức và phẩm giá dễ khiến người ta hổ thẹn cũng nhắc nhở chàng về Murasaki.

Chàng khó lòng mà nghĩ về họ như là hai người, nhưng dầu sao có lẽ vì Fujitsubo trải qua nhiều năm trời sống suy tư cho nên rốt cuộc, chính đó là sự khác biệt, vẻ cao quý của Fujitsubo là cái cao quý trầm tĩnh hơn, chín chắn hơn.

Không còn tự kiềm chế nữa, chàng luồn vào phía sau các bức rèm và kéo tay áo nàng.

Qua mùi hương thơm nàng nhận ra chàng ngay lập tức.

Kinh hãi rụng rời, nàng đổ sụp xuống nền nhà.

Giá như nàng chỉ nhìn chàng một chút!

Chàng kéo nàng lại phía mình.

Nàng quay đi định chạy trốn, nhưng tóc nàng vướng vào áo khi nàng cố trút bỏ chiếc áo ra.

Có vẻ như số nàng nó cay nghiệt quá, không sao tránh khỏi.

Như mê sảng, Genji trút ra mọi nỗi oán hận chứa chất trong lòng, nhưng như thế chỉ khiến nàng phẫn nộ.

" Thiếp cảm thấy không được khỏe.

Có lẽ chờ dịp khác, thiếp có thể tiếp chuyện chàng."

Nhưng chàng vẫn nói, vẫn kể lể.

Xen vào những lời kể lể có khuấy động nàng tới tận tâm can.

Dĩ nhiên đây không phải là cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa họ, nhưng nàng đã quyết định sẽ không có cuộc gặp gỡ khác.

Tuy tránh đối đáp lại dứt khoát nhưng cho tận đến sáng mai, nàng vẫn không cho chàng gần mình.

Chàng không thể cưỡng bức nàng được.

Với sự đường hoàng bình tĩnh, nàng để cho chàng tự cảm thấy xấu hổ cho bản thân mình.

" Nếu có thể thỉnh thoảng được gặp nàng để xua đuổi nỗi u sầu thì ta hứa sẽ không làm gì xúc phạm đến nàng."

Những điều bình thường nhất cũng có cách khiến cho người ta rung cảm, mà đây lại không phải là một cuộc gặp gỡ bình thường.

Trời đã rạng sáng.

Ōmyōbu và Ben giục chàng còn Fujitsubo thì hầu như sắp chết ngất.

" Có lẽ ta chết mất."

Chàng nói trong cơn say đắm cuồng nhiệt.

" Ta không chịu đựng nổi với ý nghĩ là nàng biết ta vẫn còn sống.

Mà nếu ta chết, mối tình của ta đối với nàng sẽ là một chướng ngại trong con đường cứu rỗi của ta."

" Kiếp này lại nối kiếp sau,

Hai ba kiếp nữa lệ ta chưa cầm.

Và tội lỗi này cũng là tội lỗi của nàng.

Nàng thở dài:

" Nhớ cho, nguyên cớ tại chàng,

Tội lỗi chàng nói, thiếp mang muôn đời."

Nàng cố gắng để tạo ra một vẻ nhẫn nhục bề ngoài nó cắn xé trái tim chàng.

Nếu còn nài nỉ thử thách thêm sự kiên nhẫn của nàng thì chả có ích gì.

Nửa như mất trí, chàng ra đi.

Nếu chàng cố tìm cách gặp nàng một lần nữa thì chỉ chuốc lấy một thất bại khác mà thôi.

Thậm chí sau đó chàng không viết thư cho nàng nữa.

Chàng đóng cửa, nằm nhà tại Nijō than thở suốt ngày đêm, thậm chí không đến thăm cả Nhà vua lẫn Thái tử kế vị.

Và nỗi đau đớn của chàng gieo rắc sự băn khoăn lo lắng khắp khu nhà - một ngôi nhà trong đó có vẻ như chủ nhân đã mất lòng ham sống.

" Ta đang sống trên đời, nhưng chỉ để thấy nỗi thống khổ của ta mênh mông".

Chàng phải từ bỏ cuộc đời – nhưng làm sao nổi, vì hiện có một cô gái thân thương đang rất cần đến chàng.

Chàng không thể bỏ rơi cô được.

Cuộc gặp gỡ đã bỏ lại Fujitsubo gần như một người bệnh.

Ōmyōbu và Ben rất buồn trước việc Genji lánh xa và từ chối không thư từ nữa.

Chính Fujitsubo cũng hoang mang lo lắng; nếu như Genji xa lánh nàng thì đó sẽ là chuyện không may cho Thái tử kế vị; và càng là một tai hoạ nếu như vì chán đời mà chàng lại phải đi tu.

Nhưng nếu như chuyện như vừa qua lại tái diễn thì chắc chắn sẽ gây tiếng đồn đại khiến cho những cuộc thăm viếng Hoàng cung thêm khó chịu hơn, Nàng càng tin rằng nên từ bỏ chức vị đã từng dấy lên sự thù nghịch khôn nguôi của Kokiden.

Nàng nhớ lại những lời dặn dò tỉ mỉ và quan trọng của Nhà vua cũ lúc sắp mất.

Mọi điều đã đổi thay, không còn chút vang bóng của thời xưa.

Đành rằng không phải chịu đựng một số phận quá tàn ác như số phận của nàng Thích Cơ(114) nhưng không nghi ngờ gì nữa, nàng sẽ phải chịu đựng sự khinh miệt và chế giễu.

Nàng quyết định đi tu.

Nhưng trước đó, nàng phải gặp Hoàng tử kế vị một lần nữa.

Bình tĩnh, nàng tới thăm con.

114.Nàng Thích Cơ vợ lẽ của vua Hán Cao Tổ bị người vợ góa của ông sai chặt chân tay bỏ vào chuồng lợn.

Tuy Genji có trông nom đến mọi nhu cầu của nàng trong nhiều việc phức tạp hơn nhiều, nhưng chàng lấy cớ bị ốm và không cùng nàng đi vào triều.

Những nữ tì đã từng chia sẻ chuyện bí mật của chàng, đều biết nỗi đau khổ của chàng, và họ lấy làm ái ngại.

Cậu con trai của nàng thậm chí còn đẹp hơn lúc nàng gặp cậu ta lần trước.

Cậu bám chặt lấy mẹ, mừng mừng tủi tủi khiến nàng xúc động tới tâm can; và lúc đó nàng mới nhận ra khó mà thực hiện ý định!

Nhưng chỉ liếc nhìn qua cuộc sống triều đình, nàng thấy rõ hơn bao giờ hết, đây không có chỗ cho nàng, và những điều nàng từng quen biết đã tan biến mãi mãi.

Nàng phải luôn luôn đề phòng Kokiden và những cuộc viếng thăm như thế này chỉ gieo nỗi thống khổ.

Nàng lo sợ cho tương lai của con nếu như nàng vẫn tiếp tục để người ta gọi là Hoàng hậu.

" Nếu như mẹ không gặp con trong một thời gian rất lâu, và nếu ai nhìn vào mẹ cũng thấy chướng mắt, thì con nghĩ thế nào?"

Cậu bé ngước nhìn mẹ.

" Như Shikibu ấy ư?"

Cậu cười.

" Nhưng cớ sao lúc nào đó mẹ lại nom như mụ ta được?"

Nàng muốn òa khóc.

" À, thì Shikibu già và nhăn nheo!

Nhưng mẹ đã không nghĩ đến điều đó.

Mẹ định nói tóc mẹ sẽ ngắn hơn, mẹ sẽ mặc áo đen, nom giống như một nhà tu đêm đêm cầu kinh.

Và mẹ sẽ gặp con thưa hơn."

" Con rất nhớ mẹ!"

Chú vừa nói một cách trang trọng, vừa quay mặt đi để giấu nước mắt.

Tóc chú buông xõa xuống đôi vai nom bóng láng lạ lùng, và cái ánh mắt ấm áp hầu như khiến người ta nghĩ rằng chú đã lấy khuôn mặt của Genji làm chiếc mặt nạ.

Vì răng chú hơi bị sún cho nên lúc chú mỉm cười thì miệng chú càng có duyên.

Gần như người ta mong muốn giá chú là con gái thì hơn.

Nhưng đối với nàng, việc chú bé giống Genji chẳng khác một kẽ nứt trong viên ngọc.

Tất cả mối sợ cũ trở lại ám ảnh nàng.

Genji cũng muốn gặp Hoàng tử kế vị, nhưng chàng cũng muốn khiến cho Fujitsubo phải nhận ra sự độc ác của nàng.

Chàng tự giam mình ở Nijō.

Sợ người ta xì xào bàn tán về sự biếng nhác của mình, và nghĩ rằng mùa thu đang độ xanh thẫm, chàng rời nhà đi vào chùa Ujii ở phía bắc đô thành; trụ trì ở ngôi chùa là người anh cả của mẹ chàng.

Chàng mượn của ông cậu một căn buồng kín để ăn chay và trầm tư, rồi ở lại đó nhiều ngày.

Các cánh đồng lấp loáng màu sắc mùa thu cũng đủ khiến chàng quên được chốn đô thành.

Chàng tập hợp nhiều nhà sư thông thái lại và chăm chú lắng nghe họ tranh luận về các sách kinh.

Tuy ban đêm chàng suy nghĩ về sự phù du mộng ảo của việc đời, nhưng đến lúc rạng đông thì chàng vẫn tơ tưởng đến người phụ nữ quá tàn nhẫn đối với chàng.

Tiếng lách cách khi các thầy tu vào cắm những bông hoa mới trước các bức tranh tượng, những cây cúc nở hoa, những lá đủ màu sắc rơi xuống – cảnh vật là thế, không có gì là bi lụy, nhưng có vẻ như nó xoa dịu nỗi sầu muộn trong cuộc đời này và đem lại niềm hi vọng đối với kiếp sống mai hậu.

Mà cuộc đời của chàng mới vô vị làm sao!

" Tất cả chúng sinh cầu khẩn đức Phật linh thiêng sẽ được nhập vào cõi cực lạc, và không một ai bị bỏ quên."

Ông cậu của Genji đọc với giọng to vang và run run.

Genji cảm thấy thèm khát, tự hỏi cớ sao chàng không theo cuộc sống tu hành?

Tuy hỏi thế nhưng chàng biết lý do chính là cô gái ở Nijō.

Cho tới nay chàng đã xa cô một thời gian lâu hơn thường lệ nhưng hình ảnh của cô không chút phai mờ trong tâm trí chàng cho nên chàng viết thư về thường xuyên.

" Ta đã tới nơi đây."

Chàng viết trong một lá thư.

" Để xem liệu ta có thể xa lánh người đời hay không.

Khốn nỗi!

Ta hi vọng tìm được sự thanh thản, nhưng nó tránh né ta; ta mong dịu nỗi cô đơn nhưng ta càng cảm thấy lẻ loi đơn chiếc.

Ta vẫn còn ở lại vì còn nhiều điều phải học, em có thấy nhớ ta không?"

Lá thư viết trên giấy dày Michinoku – Chữ viết tuy là viết thảo, nhưng nét chữ rất khỏe:

" Quán trọ mong manh,

Như sương trên lau sậy,

Rời bỏ em, gió đánh ta bốn bề."

Chàng vừa viết vừa ứa nước mắt.

Cô trả lời, với một câu thơ viết trên mảnh giấy trắng:

" Em như tơ nhện chăng lau,

Mong manh, gió thổi cuốn mau đi cùng."

Chàng mỉm cười.

Chữ viết của cô đã tốt hơn, có cái gì đó giống như chữ của chàng tuy nét chữ thanh mảnh hơn và giống chữ đàn bà hơn.

Chàng tự ca ngợi mình, đã cố gắng để dạy dỗ cho một con người hoàn hảo như vậy.

Các điện thờ Kamo ở cách đấy không xa.

Chàng gửi đi một bức thư cho nữ tu sĩ Quận chúa Asagao.

Chàng gửi qua tay Chūjō, kèm theo mấy lời cho chính cô này: " Là một khách lãng du, ta cảm thấy lòng ta phiêu bạt tới chốn xa xăm, nhưng công nương của cô vẫn cố tình không biết, không hay."

Còn đây là thư cho chính Quận chúa:

" Ta không động đến thần linh,

Các vị không muốn, ta đành phải im,

Nhưng còn những sợi dây thiêng,

Của mùa thu trước, ta quên được mà?"

" Liệu có cách nào biến quá khứ thành hiện tại không?"

Chàng viết thư như thể các mối quan hệ của họ không ngăn cấm một chút thân mật nào đó.

Thư chàng viết trên giấy màu thanh thiên buộc vào một cành cây linh thiêng mà từ đó các sợi dây nghi thức rủ xuống phất phơ.

Lời đáp của Chūjō lịch thiệp và thoải mái.

" Ở đây, chúng em sống một cuộc sống yên tĩnh, em có thì giờ nghĩ đến bao nhiêu chuyện tản mạn, nghĩ cả về chàng và phu nhân của em."

Cũng có một thư nhỏ của chính Quận chúa, buộc bằng một sợi dây nghi thức.

" Mùa thu trước – là thế nào?

Một kho ý nghĩ buộc vào dây thiêng?"

Chữ viết có lẽ không tinh tế như chàng đã thấy, nhưng nó chứng tỏ một kiểu chữ thảo già dặn khiến chàng thích thú.

Trái tim chàng đập dồn khi chàng nghĩ đến một vẻ đẹp trên nét mặt mà chắc chắn vượt xa vẻ đẹp của chữ viết.

Chàng nhớ lại vừa cách đây đúng một năm kể từ cái đêm đáng ghi nhớ ở điện thờ tạm thời của nữ tu sĩ kia và thế là (cũng lại phỉ báng nữa) chàng trách móc thần linh đã xui khiến số phận của hai người chị em họ của chàng giống nhau một cách lạ lùng đến thế.

Hồi đó chàng có cái cơ may tán tỉnh thành công ít ra một trong hai nàng mà chàng thường mơ tưởng với những ý nghĩ không đoan chính, nhưng chàng đã nấn ná trì hoãn; và bây giờ, kỳ cục làm sao, chàng lại đâm ra hối tiếc.

Thỉnh thoảng nếu Quận chúa Asagao có trả lời, thì giọng điệu của nàng không phải hoàn toàn hờ hững, tuy có thể lòng nàng không còn nguyên vẹn như xưa.

Chàng đọc sáu mươi tập kinh Tendai và nhờ các thầy tu giảng giải cho những đoạn khó.

Những lời cầu nguyện của họ đã đem lại một ánh sáng rực rỡ kỳ diệu chiếu tỏa khắp tu viện, và quả thật sự hiện diện của Genji hình như làm đẹp lòng đấng tối linh.

Mặc dù chàng bình tâm suy ngẫm về việc trần thế, và không thích quay trở về với nó, nhưng hình ảnh cô gái Nijō thường xen vào những cuộc trầm tư, cho nên nếu chàng có nấn ná lâu hơn thì cũng vô ích.

Chàng tặng rất nhiều quà biếu cho đủ các vị trong tu viện, từ trên xuống dưới, và cả cho dân vùng núi; và như vậy, sau khi đã dốc sức làm những công việc cầu cúng, chàng lên đường trở về.

Những người tiều phu từ trên núi xuống quỳ lạy bên đường nhìn chàng ra đi.

Chàng đang ở thời kỳ chịu tang, xe của chàng buộc vải đen cho nên chàng không dễ gì mà ló đầu ra, nhưng khi liếc nhìn chàng, họ vẫn nghĩ rằng chàng là một đấng nam nhi xinh đẹp có một không hai.

Sau cuộc vắng nhà ngắn ngủi của chàng, Murasaki thậm chí còn đẹp hơn, chín chắn và trầm tĩnh hơn.

Cô có vẻ đang nghĩ đến tương lai mối quan hệ giữa hai người.

Có lẽ cô biết tất thảy về những hành động lầm lạc của chàng cho nên cô đã viết về " những cây lau mùa thu".

Và lòng dào dạt xúc động hơn bao giờ hết, chàng bày tỏ nỗi vui mừng được trở lại với cô.

Chàng đã mang về các lá mùa thu vì nhuốm sương nên đậm sắc hơn lá trong vườn.

Sợ rằng người ta có thể đang để ý đến sự lạnh nhạt đối với Fujitsubo, chàng gửi một ít cành làm quà lấy lệ, và kèm theo đó là một bức thư cho Ōmyōbu.

" Dạo nọ ta đã có phần ngạc nhiên khi được tin chủ của cô đến thăm Hoàng cung, và từ đó ta muốn sống ẩn dạt một thời gian.

Ta sợ đã phần nào sao nhãng cô, đã có kế hoạch lui về để dốc tâm cầu nguyện và nếu thay đổi thì sẽ không thích hợp.

Ta phải chia sẻ thu hoạch của ta với cô.

Một bó lá mùa thu được ngắm nhìn trong cảnh cô đơn cũng giống như " mặc đồ lụa đi chơi đêm".

Khi nào có dịp, cô hãy vui lòng trình cho chủ cô xem."

Lá tuyệt đẹp.

Nhìn kỹ hơn, Fujitsubo thấy giấu trong đó một cuộn giấy cuốn chặt.

Nàng đỏ mặt vì các nữ tì đang nhìn.

Lại vẫn chuyện đó!

Giờ đây tuy thận trọng và giữ ý đến thế, chàng vẫn có thể làm những chuyện bất ngờ không hay.

Nàng bảo một nữ tì cắm lá vào lọ đem ra để chỗ gần hiên.

Genji là chỗ tựa của nàng trong những chuyện riêng tư và trong việc còn hệ trọng hơn nhiều, là hạnh phúc của Hoàng tử kế vị.

Nàng viết thư đáp lại, lời lẽ sáo rỗng để tránh né những đề nghị của chàng; chàng thầm cảm phục nhưng cũng chua chát biết bao!

Nhưng vốn luôn luôn để ý đến công việc chàng sợ thiên hạ sẽ dị nghị nếu chàng không đến triều đình.

Bởi vậy vào ngày nàng phải trở lại gia đình, chàng lên đường vào Hoàng cung.

Trước tiên chàng thăm Nhà vua đang lúc ông ta được rảnh rỗi, ông lấy làm sung sướng được chuyện trò với em, hết chuyện mới đến chuyện cũ.

Ông rất giống với cha của họ, tuy có lẽ ông đẹp hơn, và trong nét mặt, có cái gì đó dịu dàng hoà nhã.

Hai anh em thỉnh thoảng trìu mến nhìn nhau.

Nhà vua đã nghe, và tự ông cũng có lý do để ngờ vực, chuyện Genji và Oborozukiyo vẫn còn gặp nhau.

Tuy vậy, ông tự nhủ, vấn đề kể cũng đáng suy nghĩ nếu như để chuyện đó lọt ra ngoài; vả chăng nếu các bạn bè cũ quan tâm đến nhau thì chả có gì là không thích đáng; mà đã thế thì ông không thể quở trách Genji ở chỗ nào được, ông hỏi ý kiến Genii về một số bản văn Trung Hoa khúc mắc, và khi câu chuyện hướng một cách tự nhiên sang những bài thơ mà họ trao đổi với nhau, ông nói đến chuyện nữ tu sĩ đi Ise.

Ngày hôm đó nàng đẹp biết bao!

Thấy Nhà vua chuyện trò thoải mái, Genji bèn kể về cuộc gặp mặt vào buổi rạng đông ở điện thờ tạm thời.

Lúc này đã vào cuối tháng, tiết trời đẹp.

Một mảnh trăng khuyết treo trên bầu trời.

Những đêm như thế này mà được nghe nhạc thì quả là một thú mê ly.

" Hoàng hậu vừa rời cung điện chiều tối nay."

Genji nói.

" Tôi nghĩ là phải đến thăm nàng.

Cha đã để lại những lời chỉ dẫn tỉ mỉ, nhưng không có ai trông nom đến nàng.

Và dĩ nhiên còn Hoàng tử kế vị nữa."

" Đúng.

Cha rất lấy làm lo buồn về Hoàng tử kế vị.

Quả thật, một trong những đòi hỏi cuối cùng của Người là ta phải nuôi nó như con ta.

Ta bảo đảm với chú, ta luôn luôn nghĩ đến nó, nhưng có điều phiền phức là người ta nghĩ ta thiên vị và đặt ra một tiền lệ.

Vào tuổi nó mà viết được như vậy là giỏi lắm."

" Hắn là đứa bé thông minh, thông minh trước tuổi.

Nhưng nó còn non trẻ quá."

Khi chàng cáo từ ra về, một người cháu của Kokiden tình cờ đang trên cùng đường đi của chàng để đến viếng thăm một cô em gái.

Y đang đứng ở phe lợi thế, và không có lý do gì để y phải giấu sự đắc chí của y.

Y dừng lại để ngắm nhìn đoàn tùy tùng khiêm nhường của Genji đi qua.

" Một cầu vồng sắc trắng, vượt ngang qua mặt trời."

Y ngâm nga rất to.

" Hoàng tử kế vị sợ run"(115).

115.Theo Shih Chi, một Hoàng tử định làm phản được điềm báo – một câu vồng sắc trắng vắt ngang qua mặt trời – cho biết là cuộc mưu phản chống lại Tần Thủy Hoàng đế sẽ bị thất bại.

Điều này có vẻ như ám chỉ rằng Genji, đồng minh của Hoàng tử kế vị, không trung thành với Nhà vua.

Genji giật mình, nhưng làm ngơ.

Chàng biết rõ, lâu nay sự thù nghịch của Kokiden đối với chàng đã gia tăng, anh em họ hàng của bà ta sẽ tìm cách để nói xấu chàng.

Thật là khó chịu, nhưng thôi, chả cần phải sợ bóng sợ gió!

" Đêm đã quá muộn."

Chàng gửi lời vào cho Fujitsubo.

" Tôi đã đến chỗ Nhà vua."

Vào những đêm như thế này, cung điện cửa cha chàng thường âm vang tiếng đàn tiếng hát.

Cảnh trí vẫn như xưa nhưng chẳng còn lại bao nhiêu để gợi nhớ đến triều vua cũ!

Ōmyōbu đem tới một câu thơ của Fujitsubo:

" Sương mù nằm giữa chúng ta,

Thiếp đây tưởng thấy trăng tà sau mây."

Nàng ở gần quá đến nỗi chàng cảm thấy sự có mặt của nàng.

Chàng quên đi bao nỗi đắng cay và vừa khóc chàng vừa đáp lại:

" Trăng thu vẫn trăng thu xưa,

Ác nghiệt chi bấy sương mù che trăng!"

" Nhà thơ đã nói với chúng ta rằng sương mù cũng như con người, chả có tử tế gì, do đó, thiết nghĩ, ta không phải là người đầu tiên bị băn khoăn phiền muộn đến thế."(116)

116.Không rõ nhà thơ là ai.

Nàng có rất nhiều điều phải chỉ dẫn cho con nàng và do đó phải trì hoãn cuộc ly biệt.

Tuy nhiên, con nàng còn nhỏ bé nên không mấy để ý lời nàng, và từ cuộc chuyện trò cuối cùng với con, nàng không được an tâm cho lắm.

Mặc dù cậu thường đi ngủ sớm, nhưng đêm đó cậu quyết ở lại chờ mẹ ra đi.

Cậu khát khao muốn đi cùng mẹ, nhưng dĩ nhiên là không thể được.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 10.3: Sakaki


Chương 10.3

(Sakaki):

Cây linh thiêng.

Cái đứa cháu chướng tai gai mắt của Kokiden đã khiến Genji phải thắc mắc không biết thực sự thiên hạ nghĩ gì về mình.

Đời sống ở triều đình mỗi ngày thêm căng thẳng.

Ngày lại rồi ngày qua nhưng chàng không thể gửi đi một lá thư cho Oborozukiyo.

Thời tiết cuối thu báo trước mùa đông mưa rét đang tới gần.

Rồi bỗng nhiên chẳng biết thế nào, nàng chủ động viết một lá thư:

" Những ngày lo lắng bồn chồn,

Gió từng cơn, lại đổ dồn từng cơn,

Gió không mang đến lời chàng!..."

Mùa thu buồn tê tái.

Chàng lấy làm xúc động trước việc nàng đánh liều viết thư cho chàng.

Vừa bảo người đưa thư đợi, chàng vừa chọn một tập giấy trắng mịn mà chàng cất giữ trong phòng văn, rồi lại chọn bút chọn mực trong khi những người nữ tì thì thầm hỏi không biết người phụ nữ đó có thể là ai?

" Tôi đã đâm ra mệt mỏi về chuyện có thư đi không có thư đáp lại, bây giờ – lâu đến thế mà nàng cũng vẫn đang đợi chờ hay sao?"

" Đừng nhầm.

Đâu phải mưa thu,

Nhớ thương, nước mắt, đợi chờ mất công."

" Chúng ta hãy nghĩ đến nhau để xua tan những trận mưa buồn thảm trong tâm trí chúng ta."

Người ta có thể hình dung rằng nàng không phải là người tình duy nhất cố gắng khiến chàng xúc động, nhưng đối với các nàng khác, thư phúc đáp của chàng đều chỉ nhã nhặn và chiếu lệ mà thôi.

Fujitsubo đang chuẩn bị cho một buổi đọc-kinh Sutra, sau các lễ cúng tế ngày giỗ của vua già.

Đầu tháng mười một, vào ngày giỗ, mưa tuyết rơi nặng hạt.

Genji gửi thư tới.

" Một lần nữa, chúng ta đón ngày từ biệt,

Ngày hội ngộ chúng ta mong, dưới mưa tuyết nào rơi?"

Đối với mọi người, hôm đó là một ngày buồn bã khắp nơi, khiến nàng cũng phải đáp lại:

" Sống buồn ngày tháng không Người,

Hôm nay có phải tái hồi ngày xưa?"

Nét chữ tự nhiên nhưng chàng thấy nó duyên dáng và cao quý không ai bì kịp.

Tuy rằng chàng không chờ đợi ở nàng một kiểu viết tao nhã hào hoa, mới mẻ, nhưng theo chàng ít người có thể được coi là đối thủ của nàng.

Nhưng ngày hôm đó, một ngày tuyết rơi và xốn xang trăm ngàn kỷ niệm, chàng không thể nghĩ đến nàng mà chỉ để hết tâm trí vào việc tụng kinh.

Buổi đọc kinh diễn ra vào giữa tháng mười hai.

Công cuộc chuẩn bị đã hoàn hảo, nào là các cuộn giấy giành cho từng ngày trong nhiều ngày, những con suốt bằng ngọc, số lượng lụa mịn, những tấm chăn gấm thêu hoa.

Không một ai lấy làm kinh ngạc, bởi vì nàng là một người phụ nữ mà trong những dịp kém quan trọng hơn nhiều, vẫn nghĩ rằng không có chi tiết nào tầm thường mà không chú ý tới.

Các vòng hoa và các thứ hoa, vải phủ các bục giảng kinh, thảy thảy đều sánh được với cảnh tượng ở chốn bồng lai cực lạc.

Buổi đọc kinh ngày đầu dành cho cha nàng, Nhà vua quá cố; ngày thứ hai cho mẹ nàng, Hoàng hậu, và ngày thứ ba cho chồng nàng.

Ngày thứ ba là ngày đọc cuốn kinh thứ năm.

Các quan đại thần đến dự rất đông đảo, tuy họ biết phái mạnh thế tại triều sẽ không tán thành.

Người đọc được chọn lọc rất cẩn thận, cho nên mặc dầu lời văn bài " Lửa củi đốt"(117) đều quen thuộc với mọi người, nhưng hôm đó chúng có vẻ cao siêu hơn và đáng sợ hơn từ trước đến nay.

Các Hoàng tử dâng đồ cúng và Genji nom đẹp hơn các anh em rất nhiều.

Có thể tôi nhận xét quá thường xuyên về điều này, nhưng biết sao được, khi mà cứ mỗi lần tôi thấy chàng thì vẻ đẹp của chàng lại đập vào mắt tôi?

117.Trong những công việc tay chân mà Phật thực hiện để nhận kinh Bông Sen, có việc chặt củi.

Ngày cuối cùng, Fujitsubo đọc kinh và dâng lời nguyện của chính nàng.

Nàng báo ý định của nàng muốn được đi tu.

Cử tọa không tin, riêng Hoàng thân Hyōbu và Genji rõ ràng là bàng hoàng.

Hoàng thân đi vào phòng em gái thậm chí trước khi việc cúng tế kết thúc.

Tuy nhiên, nàng vẫn nói rõ rằng quyết định của nàng là dứt khoát.

Vào cuối buổi đọc kinh, nàng mời thượng tọa chùa Hei tới và yêu cầu ông chấp nhận lời nguyền của nàng.

Khi cậu nàng, Hoà thượng chùa Yokawa tới gần để xén tóc cho nàng, thì tiếng rì rầm lan rộng khắp dãy hành lang, xen lẫn nhiều tiếng kêu khóc thảm thiết.

Ai kia có thể cầm lòng trước cảnh một con người quyết xa lánh cõi đời, ngay dù đó là một cụ già hèn mọn, tóc bạc răng long?

Huống hồ một phụ nữ trẻ trung xinh đẹp đến thế đột ngột ra đi thì còn não lòng biết bao!

Anh nàng khóc rống lên.

Đau đớn và kinh sợ trước những gì đang diễn ra, cử tọa tản mát dần.

Nhớ lại mối quan hệ gắn bó giữa Fujitsubo với cha của họ, các người con của Nhà vua đã khuất buồn rầu tới ngỏ lời phân ưu an ủi trước khi họ ra về.

Đối với Genji, hình như bóng tối đang bao trùm mặt đất.

Chàng ở nguyên tại chỗ, nhớn nhác không thốt lên lời.

Chàng đấu tranh để tự kiềm chế, bởi vì một nỗi đau đớn quá lộ liễu sẽ gây nên sự tò mò.

Khi Hoàng thân Hyōbu đã từ giã, chàng bèn đi vào gặp Fujitsubo.

Sự náo động đang lắng xuống, các thị nữ đứng thành nhóm nhỏ, vừa sụt sùi vừa dụi mắt.

Ánh trăng tuôn vào phòng, lấp lánh dát bạc trên tuyết trong vườn.

Genji phần nào kìm được nước mắt cứ trực trào ra khi những kỷ niệm về những ngày qua chen chúc trong tâm trí chàng.

" Nàng nghĩ thế nào mà gây cho chúng tôi một nỗi bất ngờ như vậy?"

Cũng như bao giờ, nàng đáp thông qua Ōmyōbu: " Đó là điều mà thiếp đã suy nghĩ cân nhắc lâu lắm rồi.

Thiếp không muốn người ta chú ý, sợ rằng quyết tâm có thể bị chao đảo."

Từ nơi nàng ngồi ẩn mình, vọng tới những dấu hiệu hiển nhiên của một nỗi đau buồn xé ruột.

Nghe có tiếng lụa sột soạt giữa đám nữ tì đang đi đi lại lại.

Gió đã nổi.

Mùi thơm bí ẩn của " hương đen" luồn qua các bức rèm, hoà vào mùi hương thoang thoảng trên bàn thờ và mùi nước hoa của chính Genji, tất cả đều đưa ý nghĩ của con người trôi về cõi cực lạc.

Hoàng tử kế vị sai người đưa thư đến.

Nhớ lại cảnh mẹ con chuyện trò vừa qua, thái độ bình tĩnh mà nàng đã cố gắng tỏ ra trong mấy ngày trước bỗng tan biến, nàng không còn đủ sức để trả lời.

Genji thay nàng viết lời phúc đáp, tuy viết vào lúc này thật khó khăn và chàng sợ không nói đúng được ý mình.

" Lòng ta ở lại với người,

Cõi trần tăm tối, đời đời sao quên?"

" Ta gửi lời xin thông cảm.

Một quyết định như vậy khiến ta giận với chính ta."

Chỉ có thế.

Xung quanh đây người ra kẻ vào, chàng không thể nào bày tỏ tất cả những ý nghĩ hỗn loạn của mình.

Fujitsubo gửi ra một lời đáp:

" Thiếp bỏ lại một trần thế khắc nghiệt,

Trần thế này, lòng vẫn ở lại cùng ai."

" Và lòng rối bời bời."

Câu sau này có lẽ của một thị nữ đa cảm tự ý điền vào.

Chết lặng đi vì đau đớn, Genji đi ra.

Trở về Nijō, chàng lui vào phòng riêng và suốt đêm trằn trọc không ngủ.

Trên một cõi đời mà mọi sự đã trở nên khó chịu, chàng vẫn còn phải nghĩ đến Hoàng tử kế vị.

Nhà vua cũ đã hi vọng ít ra là mẹ câu bé sẽ ở lại với cậu, nhưng giờ đây, bị xua đuổi, chắc chắn nàng cảm thấy cũng bắt buộc phải từ bỏ địa vị của nàng.

Nếu Genji cũng bỏ rơi cậu bé thì sao?

Suốt đêm chàng trăn trở với ý nghĩ đó.

Chàng quay sang với công việc sửa sang trang bị cho tu viện và hối thúc sao cho mọi thứ phải sẵn sàng vào cuối năm.

Ōmyōbu cũng đi theo chủ, có lời nguyền làm kẻ tu hành.

Với cô cũng vậy, Genii gửi nhiều quà tặng cùng những lời bảo đảm về sự quý trọng của chàng.

Bây giờ chàng cảm thấy được tự do hơn khi ghé thăm nàng, và thỉnh thoảng nàng cũng ra tiếp.

Những nỗi mê đắm xưa chưa chết, nhưng giờ đây nó đã có phần hơi lạc lõng.

Năm mới đang tới.

Triều đình bận rộn với những thủ tục hội hè, tiệc bình thơ của Nhà vua cùng những bài hát chúc tụng.

Fujitsubo dốc tâm lần tràng hạt cầu nguyện và cố gắng gác bỏ ngoài tai những tiếng vang động vọng tới nàng.

Những ý nghĩ về cuộc đời mai hậu đem lại cho nàng sức mạnh.

Nàng gạt sang bên những tiện nghi cùng với những nỗi sầu muộn xưa.

Từ bỏ dinh thự cũ, nàng xây dựng một điện thờ mới ở phía nam dãy nhà phía tây, rồi nàng ở hẳn tại đấy, ngày đêm đắm mình trong cầu nguyện và trầm tư.

Genji tới thăm, và thấy ở đây Năm Mới không đem lại cuộc sống mới.

Dinh của nàng im lìm và hầu như vắng vẻ.

Chỉ có những nữ tì tín cẩn nhất còn ở bên nàng và ngay cà họ cũng có vẻ thất vọng và chịu nhẫn nhục.

Những con ngựa trắng(118) mà tất cả đám gia nhân ra xem, đem lại một sự náo động ngắn ngủi của sự hăm hở kích động xưa.

Các quan đại thần trước kia đã có lần tụ họp ở đây đông đúc đến nỗi không còn phòng để chen chân thì ngày nay – nói ra thì đáng buồn nhưng cũng dễ hiểu – họ tụ tập ở lâu đài quan Hữu thừa tướng.

Cũng như bao giờ, Genji tỏ ra tử tế và chu đáo, và dưới con mắt các nữ tì đang khóc thầm, chàng đáng giá gấp trăm ngàn lần những người khác.

118.Sau khi dược Nhà vua duyệt, ngày mồng bảy tháng giêng, lễ hội ngựa được duyệt bởi các thành viên khác trong gia đình hoàng gia.

Khi nhìn vào những hàng rào tiêu điều kia, Genji thoạt tiên không thể nói lên lời.

Đâu đâu cũng bày ra quang cảnh một nữ tu viện; các bức rèm, bức trướng đều một màu nâu sồng, hoặc xám xanh; thoáng ẩn hiện những ống tay áo nâu, vàng – tất cả chìm trong nỗi buồn u uất nhưng đồng thời lại đẹp một cách bình dị, bí ẩn.

Chàng nhìn ra vườn.

Trong đầm, trong ngòi, tuyết đang tan; các cây liễu bên bờ đã đâm lộc dường như riêng chúng mới dám táo bạo tiến trước vào mùa xuân.

Chàng cố gắng để khỏi khóc.

Chàng không muốn để lộ nước mắt trước các ni cô vì họ đã thức dậy để bắt tay vào các công việc nực cười của người đời.

Chàng lại càng ít nói hơn.

" Chàng xinh đẹp biết bao, mỗi năm mỗi lộng lẫy thêm."

Một trong các nữ tì già khóc nức nở – " Nhớ lại những ngày mà mọi việc đều êm thấm, cả trần thế này có vẻ là của chàng, hồi đó chúng ta thường mong mỏi sao cho chàng thông cảm với cái trần thế đầy khổ ải này – thế mà giờ đây, chàng trầm tĩnh, điềm đạm, và trong những việc nhỏ nhặt, không đáng kể, ở chàng vẫn có cái gì đó gây mối thương cảm sâu xa.

Nghĩ mà đứt ruột."

Về phía mình Fujitsubo cũng nghĩ nhiều về những ngày đã qua.

Những cuộc thăng chức đề bạt vào mùa xuân đã được loan báo, không đem lại niềm vui sướng cho gia nhân nhà Fujitsubo.

Các cuộc thăng chức theo thường lệ không dành cho nàng; nó bị gác lại có lẽ do địa vị của nàng đã khác trước.

Nhưng là phi lý nếu lý luận rằng vì nàng đã trở thành ni cô thì nàng không còn được hưởng lương tiền như xưa; ừ thì phi lý nhưng vẫn là một cái lý.

Nhưng muốn sao thì đối với gia nhân của nàng cõi trần đã đổi khác.

Mặc dù có những lúc nàng vẫn còn luyến tiếc, không phải cho mình mà cho những người sống dựa vào mình, nàng vẫn cầu nguyện thành tâm hơn bao giờ, tự nhủ rằng hạnh phúc của đứa con là điều quan trọng.

Những nỗi buồn lo thầm kín của nàng đôi khi gần như một nỗi kinh sợ thật sự.

Nàng lại cầu nguyên trời phật ban thưởng cho nàng vì đã chịu đau khổ và do đó gánh nặng tội lỗi của chàng sẽ được nhẹ đi; mỗi lần cầu nguyện xong, nàng tìm thấy sự thư thái trong lòng.

Genji hiểu và thông cảm với nàng.

Những danh sách khen thưởng không còn làm vui lòng những người của chàng cũng như của nàng.

Chàng sống ẩn dật tại Nijō.

Còn đối với quan Tả thừa tướng, đây là một thời buổi khó khăn.

Mọi việc đều đã đổi thay, việc công cũng như việc tư.

Ông đệ đơn xin từ chức, nhưng Nhà vua không nghe.

Nhà vua nhớ lại cha mình đã coi quan Thừa tướng như một trong những trụ cột vững chắc cho triều đình; trước khi chết, Tiên đế đã đặc biệt đòi hỏi ông phải giữ quan Thừa tướng lại giúp việc; Nhà vua nói rằng không thể bỏ qua các công lao đáng quý trọng đến thế.

Nhà vua không chấp nhận sự từ chức mặc dù quan Thừa tướng đã đệ đơn nhiều làn.

Cuối cùng quan Thừa tướng lui về ở ẩn tại lâu đài Sanjō.

Thế là mỗi ngày, quan Hữu thừa tướng càng thêm mạnh thế, uy quyền càng lớn.

Cùng với sự rút lui của một con người đã từng là một rường cột của sự cường thịnh, Nhà vua đâm ra thiếu người giúp đỡ.

Khắp triều đình, những người có tâm huyết đều hoà nỗi luyến tiếc của họ với lời than thở của ông.

Các anh em rể của Genji, con của quan Tả thừa tướng, tất cả đều là những thanh niên xinh đẹp, yêu đời được mọi người yêu thích.

Bây giờ họ đang bị lu mờ.

Tō no Chūjō hiếm đến thăm vợ, là con gái thứ tư của quan Hữu thừa tướng; mỗi lần tới nhà vợ, người ta cố tình gây cho anh cảm tưởng rằng nàng không ưa anh chút nào, mà anh cũng không phải là chàng rể được yêu quý của quan Thừa tướng.

Rồi có lẽ để dạy cho anh một bài học, người ta cũng gạt anh khỏi danh sách mùa xuân.

Nhưng anh không phải là người dễ bực bội trước sự bất công.

Anh thấy sự thất sủng của Genji đủ cho thấy cuộc đời là hư ảo, còn đối với sự nghiệp riêng, anh có thái độ của triết gia.

Anh và Genji đã từng là bạn keo sơn trong học tập và trong các thứ giải trí như âm nhạc và bây giờ, vào lúc này lúc khác, một chút kình địch kiểu trẻ con khinh suất của họ, còn rơi rớt khiến họ lại tranh cãi nhau vì những chuyện không đâu.

Hơn các năm trước, Genji chú ý đến các buổi đọc kinh nửa năm một lần, cũng như tổ chức nhiều buổi học không quy định thời hạn.

Chàng mời các bậc thầy uyên thâm mà không có nhiều việc khác để làm, và để quên rằng nỗi tẻ ngắt của tháng ngày, chàng làm thơ Trung Hoa và cùng bạn bè xướng hoạ.

Chàng ít khi đi vào triều.

Cuộc đời lười nhác này có vẻ đã dấy lên nhiều sự xì xào chỉ trích.

Một buổi tối mùa hạ mưa rơi êm ả, lúc nỗi buồn chán da diết thấm sâu lòng người, Tō no Chūjō ghé thăm bạn và mang theo nhiều bản sưu tập thi ca Trung Quốc hay nhất.

Genji đi vào thư phòng, mở nhiều ngăn sách mà trước đây chàng không nhìn ngó tới, và chọn ra nhiều tuyển tập quý hiếm.

Chàng lặng lẽ gửi giấy mời tới các tay am hiểu thi ca Trung Quốc ở triều đình và ở trường cao học.

Chàng phân chia họ thành hai nhóm ở bên phải và ở bên trái, rồi chàng đưa họ vào cuộc thả thơ.

Giải thưởng rất hậu hĩnh.

Khi các vần trở nên hóc hiểm mà ngay cả các giáo sư uyên thâm đôi khi cũng đâm bối rối, Genji làm choáng ngập cử tọa bằng cách đưa ra một câu đáp khiến ai nấy phải chịu phục.

Bao nhiêu tài năng hội tụ ở một người – đó là một điều lạ trong thời nay và là những công quả lớn lao tích lũy từ những kiếp trước.

Hai ngày sau, Tō no Chūjō mở một tiệc lớn khoản đãi những người thắng cuộc.

Mặc dầu đây là một cuộc chơi bình lặng, không phô trương, nhưng thức ăn được bày biện rất đẹp trong những hộp bằng gỗ bách.

Có vô số quà tặng và có những trò giải trí thường lệ, như ngâm thơ Trung Quốc và đại loại thế.

Đây đó dưới mái hiên, một bông hồng cô độc đang độ nở hoa, bình dị mà gây ấn tượng hơn cả một vườn hoa nở rộ vào mùa xuân hay mùa thu.

Nhiều vị khách mời liền lấy ngay nhạc cụ và bắt đầu một cuộc hoà tấu bất ngờ.

Một trong những đứa con nhỏ của Tō no Chūjō – một cậu bé lên tám hoặc chín tuổi vừa mới được đặc ân diện kiến Nhà vua – hát cho họ nghe và thổi sáo shō.

Là một chú bé yêu quý của Genji, thường cùng chàng hát song ca, chú là con thứ hai của Tō no Chūjō và là cháu ngoại của quan Hữu thừa tướng.

Chú có thiên bẩm thông minh và cũng rất xinh đẹp, và người ta chăm lo dạy dỗ chú hết sức cẩn thận.

Khi cuộc vui trở nên ồn ào hơn, chú hát bài "Takasago" bằng một giọng nam cao trong sáng.

Genji vui sướng lấy một chiếc áo lót thưởng cho chú.

Rượu vào, khuôn mặt Genji hơi ửng đỏ và nom chàng lại đẹp hơn thường ngày.

Làn da của chàng rực sáng qua chiếc áo dài mùa hạ.

Từ các bàn đặt thấp hơn, các vị khác thông thái ngước nhìn chàng với đôi mắt mờ lệ.

" Hoa huệ đầu xuân tôi đã gặp" – chú bé đã hát đến phần cuối.

Tō no Chūjō mời Genji một cốc rượu và đồng thời tặng chàng một câu thơ:

" Có thể bông hoa huệ đầu xuân ta đã gặp,

Ta đang nhìn bông hoa không kém sắc xuân tươi.

Vừa mỉm cười, Genji vừa đỡ lấy chiếc cốc.

" Hoa kia đời ngắn ngủi thay,

Bình minh đã nở, héo ngay trưa hè."

" Và nó không còn như ta thường thấy nữa."

Tuy Tō no Chūjō trách chàng đã hiểu sai ý câu thơ, nhưng vẫn buộc chàng phải cạn cốc.

Hình như rất nhiều bài thơ khác nữa; nhưng Tsurayuki đã báo trước rằng khi say mà làm thơ là chuyện không hợp thời, cho nên tôi chẳng nhọc công mà ghi chép lại đây.

Tất cả các bài thơ Trung Hoa hay Nhật Bản, đều ca ngợi Genji.

Bằng một hình thức tế nhị, chàng như nói với mình: " Ta là con vua Văn, anh em của vua Vũ".

Thật là ý hay lời đẹp.

Suýt nữa thì chàng nói đến vua Thang?

Nhưng có vẻ như chàng nghĩ tốt hơn là nên giữ mồm giữ miệng.

Oborozukiyo sống một thời gian với gia đình.

Nàng đã phải chịu nhiều cơn bệnh sốt rét và hi vọng rằng sự nghỉ ngơi cùng những tuần cúng lễ của các tu sĩ có thể có lợi.

Ai nấy đều thích thú với cách điều trị tỏ ra hữu hiệu như vậy.

Đây là một cơ hội hiếm.

Nàng thu xếp với Genji, và tuy cũng phức tạp, hầu như đêm nào nàng cũng gặp chàng.

Nàng là một cô gái vui tươi, đang độ thanh xuân mơn mởn, và do có bị sút cân đôi chút, nom nàng lại càng duyên dáng xinh đẹp hơn.

Vì chị nàng là bà Kokiden có lúc tình cờ ở nhà, cho nên Genji rất sợ mình bị phát hiện, nhưng càng nguy hiểm chàng càng dễ bị kích thích cho nên chàng đến thăm nàng dày hơn, cố nhiên là rất kín đáo.

Số lượng các nữ tì đã đông hơn và nhiều người trong nhà bắt đầu ngờ vực có điều gì đang xảy ra, nhưng họ không thích đóng vai trò làm kẻ mách tin cho bà Hoàng thái hậu.

Quan Thừa tướng cũng không chút ngờ vực.

Rồi vào một đêm gần tới bình minh, một cơn mưa giông bỗng nhiên đổ sập xuống trong tiếng sấm sét dữ dội.

Các con của quan Thừa tướng và các thị nữ của Kokiden nháo nhác đổ xô tới.

Nhiều thị nữ vừa run rẩy vừa tụ tập gần bên trướng của Oborozukiyo.

Genji hoảng sợ và không tài nào có cách trốn thoát.

Trời đã sáng.

Chàng sốt ruột sốt gan vì một đám đông nữ tì hiện đang tụ tập phía bên ngoài các bức mành.

Hai người nữ tì được biết riêng việc này, không còn biết làm thế nào để đưa chàng ra.

Sấm sét đã ngừng, mưa rơi đã giảm.

Quan Thừa tướng thoạt tiên tới cạnh lâu đài của Kokiden và sau đó tới chỗ Oborozukiyo.

Mưa rơi rào rào trên lá, cho nên không ai nghe tiếng ông tới gần.

Ông đi thong dong, bước lên hành lang và nâng một tấm rèm lên.

" Con thấy sức khỏe thế nào?

Cha lo cho con và định ghé thăm con một chút.

Anh trung úy(119) và ông Thị thần của hoàng thượng có đến đây không?"

119.Một người con của ông.

Rồi ông tuôn ra hàng tràng thao thao bất tuyệt.

Bất chấp tình thế gay go, Genji đang lo sốt vó không khỏi mỉm cười trước sự khác nhau giữ hai ông Thừa tướng.

Ông ta có thể sẽ đi vào trước khi chàng nói nên lời.

Mặt đỏ dừ, run rẩy, Oborozukiyo luồn qua bức rèm giường.

Quan Thừa tướng sợ bệnh nàng tái phát.

" Trời!

Mà nom con lạ lùng quá.

Đâu có phải bệnh sốt rét, bị ma nhập mất thôi.

Chắc thế rồi.

Phải nhờ các thầy cúng xem sao."

Bất chợt ông nom thấy một chiếc khăn quàng xanh nhạt quấn ở xiêm của con gái, và cũng có cái gì gần bức rèm, một cuộn giấy trên có chữ viết.

" Cái gì thế kia?"

Ông tự hỏi, hết sức lạ lùng.

" Nhất định là cái gì mà ta không ngờ tới.

Xem thử nào.

Đưa cho ta.

Xem thử nó là cái gì."

Nàng con gái liếc nhìn qua vai và trông thấy những đồ vật tố cáo mình.

Biết làm thế nào bây giờ?

Tình thế hết sức khó khăn, ngay dù nàng là con đẻ của ông.

Nhưng ông là người ương ngạnh, thiếu cân nhắc và không còn chút ý thức kiêng dè gì nữa, ông chộp lấy mảnh giấy rồi cũng thuận tay nâng màn lên.

Có một người đàn ông quần áo lôi thôi, nằm ở kia, và đang che giấu mặt.

Tuy hoa mắt vì giận dữ, ông vẫn đi giật lùi ra sau để tránh một cuộc chạm trán trực tiếp.

Ông cầm mảnh giấy đi lên phòng khách chính.

Oborozukiyo sợ phát khiếp đến nỗi suýt ngất và mong muốn được chết ngay cho rồi.

Còn Genji dĩ nhiên cũng bị choáng váng.

Chàng đã tự buông thả mình vào những cuộc giải trí như thế này, xưa nay mọi việc đều trót lọt, nhưng bây giờ thì chàng phải đối đầu với một chuyện tai tiếng thật sự.

Nhưng việc phải làm ngay lập tức là khuyên dỗ người tình cho nàng yên tâm.

Bao giờ cũng vậy, ông Thừa tướng có cái tật là không giữ kín bất cứ cái gì; ông vốn dĩ nóng nảy, thêm vào đó, tuổi già đã khiến ông kỳ cục.

Vậy có lý nào ông lại phải do dự?

Ông đến gặp Kokiden và dốc tất cả những lời ca thán của ông.

" Đích thị đây là chữ viết của Genji."

Ông nói sau khi thuật lại những gì ông đã thấy.

" Ta không để ý và trong nhiều năm cứ để mặc sự việc muốn ra sao thì ra.

Nhưng Genji là Genji, ta đã tha thứ mọi chuyện, thậm chí đã hy vọng có thể cho hắn làm con rể.

Dĩ nhiên ta đâu có vui, vì hắn có vẻ không coi trọng con bé lắm, đôi khi hắn còn làm những chuyện xúc phạm quá đáng.

Nhưng sau đó, ta chắc rằng Hoàng thượng đã bỏ qua vài ba nhược điểm nho nhỏ cho con bé và sẽ dùng nó.

Thế là ta quay về với những kế hoạch ban đầu rồi gửi nó vào triều.

Ta chẳng sung sướng gì -mà có ai lại sung sướng được? – ta sợ chuyện này đến tai Hoàng thượng, rồi Người thấy nó thế nào đó và không chịu nhận nó làm một ái thiếp.

Nhưng giờ đây thiết nghĩ, rõ ràng ta đã bị huyền hoặc.

Ta còn lạ gì bọn trẻ, chúng hay làm những chuyện bậy bạ, nhưng thế này thì quá lắm.

Thiên hạ lại còn đồn đại hắn đeo đuổi nữ tu sĩ Kamo, bí mật gửi thư cho cô ta, và có chuyện gì đó giữa hai người.

Hắn là nói hổ thẹn cho triều đại của anh hắn, là nỗi hổ nhục chung, cho chính hắn và cho mọi người khác.

Ta đã chờ đợi hắn biết điều hơn, vì ai cũng nói hắn là một trong những người lỗi lạc và đầy tài năng.

Ta đâu có ngờ hắn lại thế."

Kokiden vốn là người nóng tính, bà đáp lại bằng những lời quá quắt.

" Con tôi là vua, dĩ nhiên, nhưng không một ai đã từng coi trọng anh ấy.

Ông Tả thừa tướng xưa đã từ chối không gả con gái quý của lão cho anh ấy mà lại gả cho thằng em vừa mới nứt mũi và thậm chí bây giờ không còn là một Hoàng tử nữa.

Còn em tôi, chúng ta đã có ý định dâng nó cho Hoàng thượng, nhưng thế đó, Genji lại đưa nó ra làm trò chơi cho thiên hạ thì thử hỏi, ai mà không tức?

Ồ, có vẻ như hắn là con rể của mọi người thì đúng hơn.

Thôi thì cũng đành, tôi thương con bé cố xoay xở tìm cho nó một nơi.

Cố nhiên, tôi cũng lấy làm buồn, nhưng tôi hi vọng nó sẽ cố gắng, có ngày dạy cho cái thằng bé đáng sợ kia một bài học.

Nhưng bây giờ, con bé đã làm gì, ông thừa biết, nó đã để cho thằng kia lấy cái quý giá của nó mất rồi.

Còn cái chuyện gì đó giữa Genji và nữ tu sĩ thì tôi nghĩ là có.

Nhưng thôi, nói thế chung quy lại là ý tôi muốn, cốt nhất chúng ta phải thận trọng.

Hắn đang nóng lòng chờ đợi triều đại sắp tới đây!"

Quan Thừa tướng đang bắt đầu cảm thấy hơi buồn cho Genji và lấy làm tiếc đã đem chuyện này nói với bà ta.

" Thôi, có thể thế nào cứ làm thế, ta nghĩ ta không nói với bất cứ ai khác những gì đã xảy ra là được rồi.

Bà cũng khá sáng suốt để không đem nói với Hoàng thượng.

Ta nghĩ rằng con bé đang lợi dụng sự tử tế của Người, tôi chắc chắn Người cũng sẽ tha thứ chuyện này.

Dặn với nó hãy cẩn thận hơn, mà nếu nó không nghe thì, chẳng ai khác chính tôi phải gánh lấy trách nhiệm."

Nhưng có vẻ như ông chưa khiến được bà nguôi giận.

" Cái thằng liều quá, ai đời dám mò vào nhà, ở đó, con bé và chị nó đang sống sát nách với nhau.

Quả là hắn cố tình nhục mạ chúng ta."

Mỗi lúc bà càng thêm giận.

Có vẻ như đây là một dịp tốt để bà ta tiến hành những mưu đồ làm hại Genji.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 11: Hanachirusato


Chương 11

(Hanachirusato):

Hoa cam.

Những nỗi phiền muộn canh cánh trong lòng Genji không có gì mới.

Trong cuộc sống công cộng và riêng tư đã có khá nhiều nỗi u buồn, và có vẻ mỗi ngày một thêm chồng chất.

Tuy vậy có những việc mà chàng không thể rũ bỏ được.

Trong đám các tì thiếp của vị vua cũ, có một người tên là Reikeiden.

Bà không có con, và sau khi ông mất thì đời sống của bà bị thiếu thốn cùng quẫn một cách đáng buồn.

Có vẻ như chỉ có Genji là còn nhớ đến bà.

Một cuộc gặp tình cờ ở triều đình đã để lại cho chàng những ý nghĩ dai dẳng về nàng em gái của bà.

Tuy nhiên hồi đó chàng không chú ý đến nàng nhiều lắm, và có vẻ như cuộc sống của cô cũng khó khăn như của bà chị.

Giờ đây trong nỗi chán chường của riêng mình, những ý nghĩ của chàng hướng về nàng một cách trìu mến hơn.

Lợi dụng một lúc trời tạnh hiếm hoi trong các đợt mưa mùa hạ, chàng ghé thăm nàng.

Trong bộ quần áo giản dị, với một đoàn tùy tùng ít ỏi, thậm chí chàng không đem theo người hầu chạy bộ, chàng kín đáo vượt qua Nội Giang và rời thành phố.

Khi chàng đi qua một ngôi nhà bé nhỏ với những cây cối trồng rất khéo léo, thì từ trong nhà vẳng ra tiếng đàn Koto linh hoạt hoà theo tiếng đàn Trung Hoa hết sức nhuần nhuyễn, vì ngôi nhà nằm sát gần cổng, cho nên chàng tựa vào xe nhìn vào bên trong.

Mùi hương thơm của cây nguyệt quế theo gió thoảng tới khiến chàng nghĩ đến buổi hội vui Kamo.

Cảnh tượng thật vui mắt.

Mà đúng thế – cách đây lâu lắm chàng đã từng được thấy một lần.

Bao nhiêu kỷ niệm bỗng dồn về dào dạt.

Chàng do dự chưa muốn đi tiếp thì ngay lúc bấy giờ một con chim cu gáy cất tiếng gáy trên một cái cây gần đấy, như giục giã khuyến khích chàng.

Chàng cho quay xe để có thể bước xuống.

Cũng như bao giờ, Koremitsu là người đưa thư của chàng.

" Chim cu thoáng gáy một lần,

Bây giờ chim phải một lần gáy thêm."

Các nữ tì hình như ở gần mái hiên phía tây của ngôi nhà chính.

Nghe được những tiếng nói như vào dịp trước, Koremitsu cất tiếng ho báo hiệu, rồi anh trao lá thư của chàng.

Ở trong dường như có nhiều nữ tì trẻ, họ có vẻ ngạc nhiên muốn biết người gửi thư là ai.

Và đây là lời phúc đáp:

" Chim cu dường biết từ lâu,

Nhưng trời mưa gió, chắc đâu mà ngờ."

Koremitsu biết rằng, sự ngơ ngác của họ chỉ là chuyện giả đò.

" Tốt lắm.

Cây tồi thì giậu xấu."(120) Và chàng đi ra.

120.Có lẽ là ý của một bài thơ, hay là một câu ngạn ngữ.

Và như vậy, các nữ tì đành đứng nhìn tần ngần luyến tiếc.

Đeo đẳng chuyện này là điều không thích hợp, và sự việc đến đó là chấm dứt.

Như chàng đã tính đến, ngôi nhà của người phụ nữ mà chàng lên đường tới thăm, nom cô quạnh và im lặng.

Thoạt tiên chàng tới chỗ các căn buồng của Reikeiden và họ chuyện trò đến tận đêm khuya.

Trong ánh trăng hạ tuần, các cây to trong vườn đứng sừng sững như một bức tường.

Mùi thơm hoa cam thoảng bay vào, nhắc nhở đến chuyên ngày xưa.

Tuy không còn trẻ, nhưng Reikeiden là một phụ nữ đa cảm và có đầy đủ tài năng.

Quả thật, nhà vua trước đây không liệt nàng vào đám ái thiếp đặc biệt nhưng ông thấy nàng dịu dàng và dễ mến.

Ký ức nối tiếp ký ức, Genji xúc động rơi nước mắt.

Bỗng có tiếng chim cu vọng tới – có thể cũng là tiếng chim cu lúc nãy chăng?

Thú vị thật, nó lại đi theo chàng.

" Làm sao mà nó biết được nhỉ?" chàng thì thầm với mình.

" Làng đây nở rộ hoa cam,

Mùi hương kỷ niệm muôn vàn ái ân."

" Ta phải đến thăm nàng luôn khi mà ta không tài nào quên được những năm tháng đó.

Nàng khiến ta được khuây khỏa rất nhiều, nhưng cũng vào lúc này ta cảm thấy một nỗi buồn mới xâm chiếm lòng ta.

Con người thay đổi cùng với thời gian.

Ta không có nhiều người để đổi trao những kỷ niệm, còn với nàng, ta nghĩ lại còn ít người hơn."

Chàng biết, chẳng ích gì mà đi than thở thời gian trôi qua, nhưng có lẽ ở nàng có cái gì đó – một sự nhạy bén, một tính đa cảm – khiến chàng lại chìm đắm vào những hoài niệm mông lung.

" Hoa cam nở rộ mời chàng,

Tới căn nhà cũ thế gian quên rồi.

Nàng không nói thêm gì nữa."

Có thể nàng không phải là người được cha chàng yêu dấu lắm, nhưng không còn nghi ngờ gì, nàng khác với những người khác.

Lặng lẽ chàng đi tới trước mặt nhà phía tây làm như thể tình cờ, chàng ghé thăm cô em gái.

Chàng là một người khách hiếm hoi mà diện mạo lại đẹp tuyệt vời, và giá như nàng có oán hận gì thì nó cũng tan biến đi ngay.

Thái độ của chàng bao giờ cũng dịu dàng và có sức lôi cuốn, cho nên nàng không hề có chút nghi ngờ lời nói của chàng là xuất phát tự đáy lòng.

Không có những người bình thường hay tầm thường trong đám những phụ nữ mà chàng có dính líu thậm chí chỉ thoáng qua, mà cũng không có trong đó những người mà chàng không tìm thấy một ưu điểm nào; vì có lẽ do đó mà một mối quan hệ dễ dàng, ngẫu nhiên thường khi lại tỏ ra lâu bền.

Lại có những người đang thấy sợ trước cung cách quá tự do của chàng bèn thay đổi ý kiến, nhưng chàng thấy chẳng có gì phải phàn nàn vì nói cho cùng, thói đời nó là thế.

Người phụ nữ ở phía sau hàng giậu ban nãy có vẻ như thuộc loại phụ nữ dễ thay đổi.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 12.1: Suma


Chương 12.1

Suma.

Đối với Genji, cuộc đời đã trở nên một chuỗi không dứt những điều trái nghịch và đau buồn.

Chàng phải cân nhắc xem tiếp đó sẽ phải làm gì.

Nếu chàng cứ khăng khăng cho rằng đã không làm gì sai trái thì thậm chí những điều tồi tệ nhất có thể sẽ xảy ra, Chàng nghĩ đến bãi biển Suma.

Chàng nghe nói là những người giàu có đã có lần đến ở đấy, nhưng bây giờ thì nó hoang vu không nhà cửa trừ những túp lều của dân đánh cá, mà cũng chả có bao nhiêu.

Tiến thoái lưỡng nan; nào có hay gì nếu cứ tiếp tục sống cái đời sống nơi phồn hoa đô hội này, nói như ai nói, với những người nườm nượp vào ra ngôi nhà của chàng.

Nhưng chàng ghét phải ra đi, hơn nữa nếu từ bỏ ra đi thì những việc ở triều đình lại tiếp tục canh cánh trong lòng chàng.

Sự lưỡng lự phân vân như thế khiến cho cuộc sống của đám gia nhân đâm khó khăn.

Những ý nghĩ chập chờn về quá khứ và tương lai xua đuổi lẫn nhau trong tâm trí chàng.

Ý nghĩ phải rời bỏ Đô Thành làm trôi dậy một chuỗi những luyến tiếc trong đó nổi lên hình ảnh một Murasaki đang sầu muộn.

Chàng tự nhủ để trấn an mình rằng rồi có ngày nào đó, bằng cách nào đó trên cùng một con đường, họ sẽ lại đến với nhau.

Là nghĩ thế thôi, chứ thậm chí mới xa cách nhau một hai ngày, Genji đã đau khổ tưởng như không chịu nổi và Murasaki thì u uất sầu muộn khôn tả.

Chuyện không đơn giản, không phải như họ chia tay nhau trong một quãng thời gian nhất định là mấy năm; và cũng có chút an ủi nếu ngày nào đó họ có thể đoàn tụ với nhau tuy không biết rõ là ngày nào.

Thế cũng được đi, nhưng éo le thay, cuộc đời bấp bênh, biết đâu họ lại chia tay nhau mãi mãi?

Chàng nghĩ chẳng cần hỏi ý kiến bất cứ ai, và cứ đưa cô đi cùng, nhưng bắt một người phụ nữ yếu đuối như vậy phải chịu đựng cuộc sống nghiệt ngã trên bờ biển khắc nghiệt kia – nơi mà khách viếng thăm duy nhất sẽ chỉ là gió trời và sóng nước – rõ ràng là điều không thích hợp.

Có nàng cùng đi, nỗi buồn phiền của chàng chỉ thêm chồng chất.

Đoán được tâm tư của chàng, nàng đau khổ, ngỏ ý cho biết là nàng không muốn bị bỏ lại, tuy nhiên, nàng lại thấy ghê tởm cuộc hành trình và cuộc sống sau đó.

Rồi lại còn người phụ nữ ở vườn cam.

Thật ra thì chàng không thăm nàng thường xuyên, nhưng chàng là chỗ dựa và nguồn an ủi duy nhất của nàng, cho nên nàng có mọi lý do để cảm thấy cô đơn và không an toàn.

Vì lại còn những người tình khác sau những cuộc gian díu thoáng qua với chàng, phải mãi chịu ôm sấp nỗi đau buồn thầm kín.

Fujitsubo mặc dầu luôn luôn lo sợ những lời đồn khác, vẫn viết thường xuyên cho chàng.

Chàng thấy mỉa mai chua chát làm sao, vì trước đây sao nàng không đáp lại mối tình của chàng?

Nhưng chàng lại tự nhủ, số phận mà họ cùng nhau chia sẻ ở kiếp trước chắc đang đòi hỏi họ phải nếm cho đủ mùi cay đắng.

Chàng rời Thành Đô vào cuối tháng ba.

Chàng không báo với ai việc ra đi rất kín đáo của mình, và chỉ đem theo bảy, tám người hầu thân tín.

Chàng có viết cho một số người để họ được biết về chuyện này.

Chắc chắn rằng trong các bức thư đó có nhiều đoạn tế nhị làm đau lòng biết bao nhiêu người tình, nhưng chính tôi đây cũng xót xa vô hạn nên đâu còn để tâm trí chăm chú lắng nghe.

Hai, ba ngày trước khi lên đường, chàng đến thăm bố vợ.

Thật đáng buồn, mà cũng hơi quái lạ khi thấy chàng thận trọng không để ai chú ý.

Cỗ xe của chàng giản dị, phủ lá bạch tùng, khiến người ta tưởng nhầm là xe của một phụ nữ.

Những căn phòng của người vợ đã khuất, chìm trong vẻ cô đơn, hiu quạnh.

Thấy người khách kỳ lạ và bất ngờ, người vú nuôi của chú bé và tất cả các nữ tỉ khác không bận việc, bèn tụ tập lại để nhìn một lần cho kỹ.

Ngay cả những nữ tì trẻ và cạn nghĩ nhất cũng xúc động ứa nước mắt khi nhìn chàng mà nghĩ đến sự phù sinh.

Yūgiri, chú bé con, quả là rất xinh đẹp cứ làm ầm ĩ hoài.

" Lâu lắm rồi.

Nó đã không quên ta, thương quá đi thôi!"

Chàng ôm đứa bé lên đầu gối và có vẻ như sắp khóc.

Quan Thừa tướng bước vào.

" Ta biết anh đóng cửa nằm nhà, chả có mấy việc để làm, và ta đang nghĩ ta sẽ đến thăm anh rồi nói chuyện với anh một buổi.

Những trước đây ta đã nói với họ là ta đau ốm, phải lánh xa triều đình, thậm chí ta đã xin từ chức.

Ta biết ta mà kéo lê đôi cẳng già trật khớp chỉ để cho vui, thì coi mà thiên hạ họ xì xào!

Giờ thì ta hầu như chả cần phải buồn phiền về những chuyện đó nữa, dĩ nhiên, nhưng ta vẫn có thể bực bội vì những lời tố cáo xằng bậy.

Trước tình cảnh của anh, ta biết chắc, cái ngày mà ta đi tới để từ giã một cuộc đời quá dài, ngày đó nó buồn làm sao!

Ta những muốn chờ đợi cho cái thế giới này cáo chung trước khi điều đó xảy ra.

Nhưng khổ thay, đâu đâu cũng chìm trong cảnh đen tối, không le lói một chút ánh sáng!"

" Thưa cha thân yêu, chúng ta phải chấp nhận những sự rủi ro mà chúng ta mang theo từ những kiếp trước.

Mọi sự xảy ra cho con là do con không xứng đáng thôi.

Con đã nghe nói ở các nước khác cũng như ở ta, một tội lỗi, như của con đây, mà không đưa đến một sự từ nhiệm, thì bị coi là chuyện nghiêm trọng hơn nhiều nếu như kẻ phạm tội cứ tiếp tục sống sung sướng cái tuổi già của y.

Con tin rằng trường hợp của con là thế, nếu con phải bị lưu đày nơi xa xôi, thì chắc chắn đấy là một sự trừng phạt một tội lỗi ghê gớm!

Con biết con vô tội nhưng con cũng biết nếu con ở lại thì sẽ phải hứng chịu biết bao sự xúc phạm.

Con thiết nghĩ bằng cách ra đi, con sẽ ngăn chặn được những cái đó."

Tuy gạt nước mắt, ông Thừa tướng nói chuyện về thời cũ, về cha của Genji, và tất cả những gì ông đã nói và nghĩ.

Genji cũng đang khóc.

Trong lúc đó, chú bé bò khắp phòng, khi thì bổ nhào vào cha, khi thì vòi vĩnh ông ngoại.

" Ta sống lay lắt trong nỗi đau buồn thương nhớ con gái ta.

Thế rồi ta nghĩ, tất cả những chuyện đó có thể giày vò nó trong cơn hấp hối như thế nào, ta thầm cảm tạ trời đất đã cho nó chỉ sống ngấn ngủi đến thế và tránh được cơn ác mộng.

Bởi vậy, gặp bất cứ chuyện gì không hay, ta đều tự nhủ như vậy.

Ta chỉ buồn và lo cho thằng bé đây.

Nó phải sống giữa bọn người lẩm cẩm như bọn ta, ngày tháng cứ trôi qua mà không được diễm phúc sống bên cha nó, Thói thường thì ngay những kẻ phạm những trọng tội cũng thoát khỏi cái loại trừng phạt này.

Chúng ta phải coi đó là do số mệnh.

Ở nước ta cũng như ở các nước khác, mà sự trừng phạt ở đâu cũng thế thôi.

Nhưng người ta được biết sự buộc tội là thế nào.

Trường hợp anh thì ta hoàn toàn không hiểu nổi."

Tō no Chūjō bước vào.

Họ uống rượu cho tới khuya.

Người ta khuyên Genji ở lại đêm đó.

Chàng cho gọi các nữ tì của Aoi.

Chūnagon là người mà chàng ca ngợi nhất, mặc dù là thầm kín.

Trong cảnh yên tĩnh chàng mải nói chuyện với cô, và có vẻ như do cô mà người ta thuyết phục được chàng ở lại.

Trời sắp rạng đông thì chàng đứng lên để ra đi, Trong ánh bình minh le lói, trăng rất đẹp.

Hoa anh đào đã qua thời kỳ nở rộ.

Mọi vật nhòa đi trong sương mù nhẹ, buồn hơn và gây cảm khái hơn một đêm thu.

Trong một lúc chàng ngồi tựa vào lan can ở góc mái hiên.

Chunagon đang đợi ở gần cửa như để nhìn chàng ra đi.

" Ta tự nhủ khi nào thì chúng ta sẽ được phép gặp lại nhau".

Chàng dừng lại, nghẹn ngào vì nước mắt.

" Không bao giờ ta mơ sẽ có chuyện như thế này.

Ta đã hờ hững với cô chính trong những ngày ta dễ dàng gặp cô nhất."

Saishō, vú nuôi của bé Yūgiri, đi tới với một lá thư của quận chúa Ōmiya.

" Tôi những muốn đích thân đến từ biệt, nhưng tôi cứ chờ đợi, hy vọng tâm trí đỡ rối loạn một ít.

Bây giờ nghe nói anh đang ra đi, mà lại trong đêm hôm khuya khoắt.

Mọi vật như đã thay đổi, hoàn toàn xấu.

Đáng tiếc là anh không thể đợi ít nhất cho tới khi chú bé ngái ngủ của chúng ta tỉnh hẳn."

Vừa khóc âm thầm, Genji vừa thì thầm nửa như với mình nửa như đáp lại.

" Trên bờ biển xa,

Lửa dân làm muối chờ đợi ta,

Khói lửa đó có phải khói Đồng Hoang Torit?"

Đây có phải cuộc chia tay đau buồn vào bình minh mà chúng ta thường nghe nói đến?

Chắc chắn có những người đã trải qua."

" Bao giờ tôi cũng ghét cái tiếng ly biệt."

Saishō nói; nỗi đau buồn của vú hoàn toàn không có vẻ gì là giả vờ.

" Mà cuộc chia ly hôm nay không giống như bất cứ cuộc chia ly nào khác."

Chàng gửi thư trả lời quận chúa Omiyo.

" Con đã nghĩ đến tất cả những điều con đã muốn nói với mẹ; con hy vọng mẹ hiểu và tha thứ cho sự câm lặng của con.

Còn như chú bé ngái ngủ, con sợ nếu gặp nó, con lại muốn ở lại mãi, thậm chí ngay trong Thành Đô thù nghịch này.

Bởi thế con phải dằn lòng để lên đường."

Tất cả các nữ tì đều đến đó để nhìn chàng ra đi.

Trong ánh trăng sắp lặn, chàng nom duyên dáng hơn, đẹp hơn bao giờ, và sự thất vọng của chàng có thể đã khiến cho loài hổ báo cũng phải rỏ nước mắt.

Ở đây có những nữ tì đã hầu hạ chàng lúc còn trẻ thơ cho nên hôm đó là một ngày buồn bã đối với họ.

Quận chúa Ōmiya gửi một câu thơ tới:

" Anh đã xa, xa người đã khuất,

Nay lại xa bầu trời nhận khói ngày tang."

Đau buồn chồng chất buồn đau, nước mắt tuôn rơi hầu như để đem lại những nỗi bất hạnh.

Chàng trở về Nijō.

Các nữ tì thức suốt đêm đã buồn bã tụ tập lại từng nhóm nhỏ.

Trong phòng nghỉ của lính gác không còn ai.

Những người thân cận với chàng đồng ý đi với chàng, đang bận từ giã bà con bạn bè.

Còn về phía các quan trong triều đình, đã có những lời bóng gió răn đe là họ sẽ bị trừng phạt nếu họ đến chào từ biệt chàng cho nên bãi đất xưa kia nườm nượp chen chúc những ngựa những xe, bây giờ lặng lẽ trống trơ.

Một lần nữa, chàng biết nơi đây đã trở thành một thế giới thù nghịch.

Vậy khi chàng đã đi khỏi thì sự tan hoang sẽ còn đến độ cùng cực như thế nào?

Chàng đi tới dãy nhà ngang của Murasaki.

Nàng đã thức suốt đêm, thậm chí không hạ cửa chớp xuống.

Phía ngoài gần mái hiên, mấy con bé đang nhốn nháo cả lên.

Trong bộ quần áo mặc đêm, chúng nom đẹp đến thế!

Và sắp tới đây, không nghi ngờ gì nữa, chúng sẽ thấy cô đơn biết nhường nào.

Trước đây chàng đâu có nghĩ đến những điều đó.

Chàng nói với Murasaki chuyện gì đã giữ chàng ở lại Sanjō.

" Vì ta cho rằng em vẫn có những mối ngờ vực kì quặc.

Hễ còn ở Thành Đô thì ta muốn ngày nào cũng ở bên em, nhưng có những việc buộc ta phải đi tới chỗ này chỗ nọ.

Trong cuộc đời khá bấp bênh này, ta không muốn tỏ ra lạnh lùng và vô tình."

" Còn bây giờ cái gì mới là kì quặc nếu không phải là chàng sắp đi xa?"

Trước tình hình đó, lẽ dĩ nhiên, nàng phải cảm thấy đau buồn hơn bất cứ ai.

Từ thuở nhỏ, nàng đã gần gũi với Genji hơn là với chính cha nàng, mà ông ta bây giờ thì đang cúi mình trước dư luận và không hề có một lời thiện cảm.

Sự lạnh lùng của ông ta đã gây chuyện xì xào trong đám nữ tì.

Nàng đang bắt đầu mong muốn, thà giấu không cho ông biết chỗ nàng ở thì hơn.

Có ai đó thuật lại những gì người mẹ kế của nàng đã nói: " Con bé chộp được vận may bất ngờ, và bây giờ đùng một cái mang họa vào thân.

Nghĩ mà sợ.

Lần lượt hết người này đến người khác, mỗi người theo cách riêng, tất cả đã xa lánh nó."

Thế này thì quá lắm.

Nàng không có gì để muốn nói với họ nữa.

Từ nay trở đi nàng chỉ muốn có Genji.

" Nếu năm tháng trôi qua mà ta vẫn là kẻ bị ruồng b.," Chàng tiếp tục: " Ta sẽ đến tìm em, đưa em đến " cái hang trong núi"(121)

121.Vô danh.

Ta phải đi đêm, vào hang nào trên núi.

" Để thoát khỏi những tin tức của thế giới âm u này?..

Nhưng chúng ta không nên hấp tấp.

Ta nghe nói một người đàn ông bị thất sủng ở triều đình thì không được phép hưởng ánh mặt trăng mặt trời và nếu y vẫn còn sống sung sướng, thì đúng là một trọng tội.

Nguyên nhân của tất cả chuyện đó là một điều bí ẩn lớn lao, nhưng ta cứ coi đó là do số mệnh.

Hình như không có tiền lệ một người phụ nữ phải chia sẻ cuộc lưu đày.

Cho nên gợi ý chuyện đó ra, tức là đem tới sự điên rồ từ một thế giới điên rồ."

Chàng ngủ cho đến gần trưa.

Tō no Chūjō và người anh em của Genji, Hoàng thân Hotaru tới thăm.

Bây giờ chàng không còn địa vị chức tước nữa, cho nên chàng đổi sang mặc quần áo thường bằng lụa không in hoa, nó giản dị nhưng nom thanh lịch mà có phần cao quý hơn.

Khi chải đầu chàng không thể nhận thấy chàng sút cân nhưng cũng vì thế mà lại xinh đẹp hơn.

" Ta chỉ còn da bọc xương."

Chàng nói với Murasaki đang ngồi ngắm chàng với nước mắt đầy tròng.

" Không nhẽ ta thực sự hốc hác như cái bóng trong gương này?

Kể cũng hơi buồn."

" Giờ đây ta phải lưu đày,

Hình ta trong chiếc gương này bên em."

Nép đầu vào sau cây cột để giấu nước mắt, nàng đáp lại như với chính mình.

" Chia tay hình còn lại đây,

Lòng em vợi chút đắng cay tình sầu."

Đúng rồi, nàng là người có một không hai – chàng lại biết thêm được một điều mới đó, vì lòng chàng đau nhói như bị dao dâm.

Hoàng thân Hotaru lưu luyến ở với chàng suốt ngày và đến tối thì ra về.

Chẳng khó gì mà không hình dung được nỗi cô đơn trong những bức thư thường xuyên được gửi từ ngôi nhà của các hoa cam đang rơi rụng.

Sợ rằng mình có vẻ không tử tế nếu không đến thăm các nàng ở đấy một lần nữa, chàng đành chịu sống xa nhà một hôm nữa.

Chàng phải hết sức cố gắng mới làm được thế, mà trời thì đã khuya.

" Vinh dự cho chúng tôi quá, chàng lại hạ cố đến thăm."

Phu nhân Reikeiden nói.

Họ sống cuộc sống túng thiếu, hoàn toàn dựa vào Genji.

Tòa nhà của họ nom cô đơn đến nỗi chàng có thể hình dung sự tiêu điều hoang vắng đang chờ đợi nó một khi chàng đã đi rồi, và ngọn đồi cây cối rậm rịt mờ mờ nổi lên phía bên kia đầm trong ánh trăng mù khiến chàng phải tự hỏi chẳng hay " cái hang trong núi đá" ở Suma có phải như thế hay không.

Chàng đi tới phòng cô bé, ở phía Tây tòa nhà.

Nàng đang thất vọng sâu sắc, gần như chắc chắn rằng chàng sẽ không tìm được thì giờ để đến thăm.

Vào lúc đó, trong ánh trăng dịu dàng buồn bã, áo của chàng tỏa ra mùi hương thơm khôn tả, chàng bước vào.

Nàng tới mái hiên và ngước nhìn trăng.

Họ chuyện trò cho tới bình minh.

" Đêm sao mà ngắn ngủi!

Ta nghĩ chúng ta khó mà gặp lại nhau, lòng ta tràn ngập nỗi luyến tiếc những ngày đã phí phạm."

Chàng đang nói về những chuyện đã qua thì nghe tiếng gà gáy rộn rã.

Chàng vội vã ra đi vì sợ có người để ý.

Trăng lặn bao giờ cũng buồn, và chàng chợt nghĩ đến hoàn cảnh của nó cũng khá giống với cảnh ngộ của mình.

Ánh trăng chiếu vào màu đỏ thắm của chiếc áo người tình nhân và chính mặt trăng có vẻ cũng đang khóc.

" Tay áo giữ ánh trăng trong,

Ước sao giữ mãi cho lòng ta khuây."

Tuy chính mình cũng buồn, chàng tìm cách an ủi nàng:

" Trăng sẽ chiếu sáng ngôi nhà,

Đừng nhìn mây phủ trăng tà làm chi."

" Ta mong muốn thế và chắc chắn là thế.

Chỉ có cái tương lai mờ mịt là che phủ lòng ta."

Chàng rời đi khi ánh bình minh đang trạng trên bầu trời.

Công việc đâu đã vào đấy.

Chàng trao tất cả công việc lớn bé ở lâu đài Nijō cho các kẻ hầu thân tín và chọn lựa những người khác cùng đi với mình tới Suma.

Chàng chỉ đưa đi những thứ cần thiết đơn giản nhất cho đời sống thôn dã, trong đó có một hòm sách gồm những tập thơ của Bạch Cư Dị và các nhà thơ khác, một cây đàn thất huyền Trung Hoa.

Chàng thận trọng tự kiềm chế không mang theo bất cứ thứ gì có thể để lộ chàng không phải là kẻ thôn dã vô danh.

Giao tất cả các nữ tì cho nhà Murasaki ở dãy phía Tây, chàng để lại các chứng thư đồng cỏ và trang viên, và chuẩn bị đồ dự phòng cho tất cả các kho và các vựa thóc.

Tin cậy vào sự sắc sảo của Shōnagon, chàng dặn dò bà rất cẩn thận và giao bọn người phục vụ cho toàn quyền bà sai khiến.

Trước đây chàng có phần nào đòi những nữ tì của chính chàng phải nhanh nhảu, tháo vát, nhưng họ được sống yên ổn – rồi đây họ sẽ thế nào?

" Ta sẽ trở về, ta biết, nếu ta còn sống khá lâu.

Song ở nhà phía Tây, những ai đã sẵn sàng để chờ đợi ta về, thì có thể làm được gì, cứ tùy sức mà làm."

Và thế là tất cả bắt đầu một cuộc sống mới.

Đối với vú nuôi và người hầu của Yūgiri và nữ chủ nhân vườn cam, chàng gửi tặng những món quà và những thứ nhật dụng giản dị, hữu ích.

Thậm chí chàng còn viết thư cho Oborozukiyo.

" Tôi biết tôi không có quyền chờ đợi một lá thư của nàng, nhưng vào lúc đoạn tuyệt với người đời, nỗi u uất và đắng cay của tôi không gì có thể tả xiết.

" Đụng vào vũng cạn dòng sông lệ,

Nước sâu trước mắt.

Thấy nàng đâu?"

" Hoài niệm là một tội lỗi, nên ta không thể tự bào chữa mình là kẻ vô tội được."

Chàng không viết thêm gì nữa, vì có nguy cơ lá thư sẽ bị lấy chặn.

Mặc dù cố nén, nhưng nước mắt nàng cứ tuôn rơi làm ướt dầm dề tay áo.

" Bọt nước sông lệ rồi tan biến,

Hội ngộ vũng cạn đợi cuối sông."

Có cái gì đó rất xinh đẹp ở nét chữ run run vì nỗi sầu đau.

Chàng mong mỏi được gặp lại nàng một lần nữa, nhưng nàng có nhiều người thân đang muốn chàng gặp bất hạnh, và bởi vậy cứ thư từ đi lại, đó là điều không nên.

Đêm trước khi chàng lên đường, chàng đến viếng mộ cha ở trên dãy đồi phía bắc.

Nhưng trăng hạ tuần chỉ mọc lúc sắp bình minh cho nên chàng đến từ giã Fujitsubo trước.

Vừa ra tiếp chàng, nàng vừa bày tỏ nỗi đau buồn cho Hoàng tử kế vị.

Nàng vẫn cao quý và xinh đẹp như bao giờ.

Chàng những muốn nói thẳng ra mối oán hận cũ; nhưng vào giây phút cuối cùng này, ích gì mà lại khơi dậy thêm những sự khó chịu để cho lòng mình thêm sầu tủi.

Chàng đành phải nói, một cách khá phải chăng: " Tôi có thể nghĩ đến một tội lỗi duy nhất mà vì nó, tôi đang phải chịu sự trừng phạt lạ lùng buồn thảm này, và cũng vì nó mà tôi đang run sợ trước các đấng linh thiêng.

Tôi chẳng sá gì cái thân phận hèn mọn này nếu như nó có tan biến đi, chỉ hy vọng sao cho sự trị vì của Hoàng tử kế vị đừng gặp phải những điều không may, ngang trái"

Nàng biết rất rõ chàng định nói gì, và không tài nào đáp lại.

Cuối cùng chàng không cầm được nước mắt.

" Tôi sắp sửa đến viếng mộ Hoàng thượng.

Nàng chắc phải có một lời ủy thác gì chăng?"

Nàng im lặng một lúc, tìm cách chế ngự mình.

" Người mình hầu hạ đi rồi,

Người nay sắp sửa chia phôi lên đường,

Dễ dàng vĩnh biệt thế gian,

Dễ đâu vĩnh biệt đau thương cõi lòng."

Đối với cả hai, nỗi đau thương không lời nào nói hết ra được.

Chàng đáp lại:

" Sầu xưa nay đã qua rồi,

Thế gian còn trẻ (122)chia phôi từ rày."

122.Konoyo có nghĩa là "thế giới" và "thế giới trẻ con."

Trăng đã lên, và chàng ra đi.

Chàng ngồi trên ngựa, chỉ có dăm sáu người theo hầu, tất cả đều là bạn bè tín cẩn.

Trong số đó, có chàng sĩ quan cận vệ trẻ là người hầu riêng của chàng tại buổi lễ rửa tội Kamo.

Sự đề bạt mà anh trông đợi đã qua đi từ lâu, còn bây giờ thì cái quyền được tới phòng bệ kiến và chức vụ của anh đã bị tước mất.

Nhớ lại cái ngày khi họ tới gần điện thờ Kamo(123), anh xuống ngựa và nắm lấy dây cương của Genji.

123.Xem chương 9.

" Mũ ta có lá avi,

Đền bờ giậu quý, khinh khi các thần."

Quả thật, hồi tưởng lại kể cũng đau khổ, vì anh thanh niên đã từng là người tùy tùng chói lọi của Genji.

Chàng xuống ngựa, hướng về phía điện mà cúi lạy và nói như để từ biệt.

" Giã từ thế giới u sầu,

Để lại tên tuổi cho thần xét soi.(124) "

124.Tadasu no Kami: " Thần điều chỉnh đền thờ ở miếu Kamo Hạ.

Chàng sĩ quan cận vệ, một chàng trai đa cảm thán phục nhìn chàng.

Lúc tới ngôi mộ, hầu như Genji có cảm tưởng có thể thấy cha ở trước mặt.

Quyền lực và địa vị chả còn nghĩa lý gì khi một con người đã đi khuất.

Chàng khóc và thầm kể chuyện mình, nhưng không vọng tới một câu trả lời, một lời phán xét.

Vậy ra tất cả những lời chỉ dẫn thận trọng, và những lời quở trách rốt cuộc chẳng phục vụ mục đích gì hay sao?

Cỏ mọc rậm rạp trên lối mòn dẫn tới mộ.

Sương như tụ lại nặng nề hơn dưới bước chân đi.

Trăng đã lấp sau một đám mây và vườn cây nom tối sầm và khủng khiếp.

Tưởng chừng như khi trở lại, chàng có thể lạc đường.

Lúc chàng cúi lạy để vĩnh biệt, chàng thấy rùng mình ớn lạnh tưởng trông thấy cha như hồi xưa kia.

" Làm sao Người lại nhìn ta?

Ngước lên đã thấy trắng tà sau mây?"

Về tới Nijō lúc rạng sáng, chàng gửi một tờ thư cuối cùng cho Hoàng tử kế vị.

Buộc thư vào một cành anh đào mà hoa đã rơi rụng, chàng nhớ Ōmyōbu trao thư giùm, vì cô là người mà Fujitsubo giao trông coi con nàng.

" Hôm nay tôi phải ra đi.

Hơn bất cứ gì, tôi tiếc là không được gặp cô một lần nữa.

Hãy vui lòng hình dung những cảm nghĩ của tôi, và chuyển chúng đến Hoàng tử kế vị.

" Tôi, kẻ thôn dã bơ vơ,

Bao giờ thấy lại hoa xưa Đô Thành?"

Cô giảng giải mọi ý trong thư cho Hoàng tử kế vị.

Chú trang trọng nhìn cô.

" Em phải trả lời thế nào?"

Ōmyōbu hỏi.

" Anh xa một chút em buồn thay, giờ đi xa mãi biết sao đây, và sao...

"- Chị làm ơn, cứ nói với chàng thế.

" Phúc đáp thế này thì ngắn và buồn quá."

Ōmyōbu thầm nghĩ(125).

125.Câu trả lời là bài thơ nhất ngôn, như thể cậu bé đang tập làm thơ.

Tất cả những chi tiết của một mối tình oan trái trở lại tâm trí cô.

Cả hai người lẽ ra phải sống một cuộc đời bình yên, trầm lặng, thế mà cô cảm thấy dường như cô – và chỉ một mình cô – là nguyên nhân của mọi nỗi đau khổ.

Với tâm trạng đó, cô viết thư như sau:

" Thiếp không biết nói thế nào được nữa".

Rõ ràng là câu trả lời của cô thực ra được viết một cách, rất khó khăn.

" Thiếp đã trao thư của chàng cho Hoàng tử, thiếp đau lòng Hoàng tử rầu rĩ.

" Hoa rụng nhanh sao!

Mặc xuân qua,

Chàng còn trở lại Đô Thành hoa."

Khắp các căn phòng của Hoàng tử kế vị, chuyện trò cứ theo dòng thư mà trở nên buồn bã, và đây đó có những tiếng khóc.

Thậm chí những người ít biết chàng cũng không cầm được nước mắt.

Ngay cả những người thấp hèn hơn, như những đầy tớ rửa bát đĩa mà chàng hầu như không biết đến, họ cũng buồn rầu vì họ sẽ không được thấy chàng trong một thời gian.

Khắp triều đình chìm đắm trong tâm trạng sầu não.

Từ tuổi lên bảy, chàng ngày đêm ở với Vua cha, chàng đã xin giùm cho họ với Vua cha được nhiều việc, cho nên hầu như ai nấy đều mắc nợ chàng.

Các tầng lớp cao quý của triều đình cũng như các quan Thượng thư đều hân hoan tỏ rõ lòng biết ơn, còn các tầng lớp dưới thì ghi lòng tạc dạ.

Tuy vậy họ vẫn sợ những kẻ đang giữ quyền cao chức trọng.

" Thật đáng tiếc."

Nhiều người nói khi âm thầm chê trách những kẻ mà giờ đây đã nắm quyền sinh quyền sát; Không phải tất cả mọi người đều bằng lòng với sự chấp nhận thụ động của chàng.

Nhưng đến thăm chàng thì chuốc lấy nguy hiểm, vậy ích gì mà làm kẻ tử vì đạo?

Nếu như trước đây chàng không biết thế thì bây giờ Genji thấy rõ lòng dạ đen bạc của người đời.

Chàng trải qua một ngày êm ả với Murasaki và đến đêm khuya chàng ra đi trong bộ quần áo thô của kẻ du khách.

" Trăng đang lên.

Hãy vui lòng ra ngoài xem ta lên đường.

Ta biết, đến phút sau cùng, ta sẽ nghĩ đến vô số điều mà ta muốn nói với em.

Nỗi buồn của tôi thật nực cười khi tôi xa em dù chỉ một hoặc hai ngày."

Chàng nâng các bức mành lên và thúc giục nàng đi lên trước.

Nàng cố nén để khỏi òa khóc, do dự một lát và cuối cùng nàng vâng lời, ra ngồi dưới ánh trăng và lúc đó nom nàng đẹp vô ngần.

Đối với nàng – chàng tự nhủ – cái Đô Thành tàn nhẫn không chung thủy này, bây giờ đâu còn là một tổ ấm?

Nhưng thế này thì nàng cũng đã đủ buồn rồi, cho nên tốt nhất là nghĩ sao thì chàng cứ giữ kín cho riêng mình.

Gượng vui, chàng nói:

" Ít ra ta có lời thề,

Đá mòn sông cạn, chớ hề xa nhau."

Và đây, nàng đáp lại:

" Cho dù em thiệt tới thân,

Vẫn mong chàng hãy dừng chân chốc mòng."

Đó không phải là những lời nói trống rỗng, cho nên chàng dùng dằng không quyết, nhưng vì không muốn Đô Thành trông thấy mình trong ánh sáng ban ngày, chàng đành dứt áo ra đi.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 12.2: Suma


Chương 12.2

Suma.

Khuôn mặt của nàng in đậm tâm trí chàng suốt hành trình.

Lòng đau như cắt, chàng bước lên chiếc thuyền đưa chàng tới Suma.

Hôm đó là một ngày xuân dài, gió xuôi và đến quá nửa chiều thì chàng tới bờ, nơi từ nay chàng sẽ phải ở lại.

Trước đây chưa bao giờ chàng từng làm một hành trình như vậy cho dù nó ngắn ngủi cho nên chàng thấy tất cả những sự vật buồn bã, xa lạ đều là mới.

Trạm Ōe điêu tàn đổ nát, chỉ còn là một vườn cây không đánh dấu nơi đó đã được xây dựng hồi xưa.

Sóng vỗ bờ hết vào lại rút ra.

" Ta thèm ghen tị với sóng"(126) chàng thì thầm với mình.

Đó là một bài thơ quen thuộc, nhưng đối với những ai được nghe chàng đọc, thì nó mang một ý nghĩa mới và não lòng hơn bao giờ hết.

Ngoái nhìn về Thành Đô phía sau, chàng thấy các ngọn núi chìm trong sương mù, tưởng hồ chàng đã ở nơi " ba ngàn dặm quan san cách trở"(127).

Bao nhiêu nỗi niềm thương nhớ trào dâng cùng với sóng bắn tung tóe dưới mái chèo.

126.Ý thơ của Ariwara Narihira.

127.Thơ Bạch Cư Dị.

" Sương mù cắt đứt làng xưa,

Trước đây có phải trời che cho làng?"

Không xa nơi Yukihira đã sống lưu đày, nhà của Genji ở cách bờ biển một quãng, trong dãy núi hết sức tiêu điều vắng vẻ.

Bờ giậu và mọi vật bên trong đó đều mới mẻ và lạ mắt.

Những nhà mái cỏ, những hành lang mái sậy nom cũng khá thú vị.

Đây là một nơi ở thích hợp với một vùng duyên hải xa xôi hẻo lánh và khác với bất cứ vùng nào mà chàng đã thấy.

Đã một thời chàng thích những nơi xa xôi khác thường cho nên nếu gặp hoàn cảnh khác chàng có thể đã thích thú với vùng Suma này.

Yoshikiyo là người nhà của Genji ở nơi đây, đã tự mình bổ nhiệm một tay quản gia tín cẩn.

Y triệu tập các viên quản lý ở nhiều trang trại của Genji trong vùng và giao cho họ những nhiệm vụ cần thiết.

Chẳng mấy chốc, chàng đã có một ngôi nhà mới xinh xắn, một con suối sâu chảy qua vườn với tiếng róc rách vui tai; cuối cùng khi chàng bắt đầu cảm thấy một chút như ở nhà thì chàng khó có thể tin rằng tất cả điều này là có thực.

Ông Tỉnh trưởng, một viên tùy tùng cũ, kín đáo giúp đỡ rất nhiều việc.

Nhìn chung đây là một vị trí sáng sủa hơn và vui tươi hơn vị trí mà chàng có quyền trông đợi, nhưng khổ nỗi chàng không biết cùng ai chuyện trò tâm sự để quên đi rằng đây là một ngôi nhà lưu đày, xa lạ.

Đã thế thì làm sao có thể sống qua những năm tháng đằng đằng trước mắt?

Mùa mưa tới.

Những tâm tư của chàng phiêu diêu trôi về nơi Thành Đô xa xôi.

Có những người chàng khao khát muốn gặp, trước hết là cô gái ở Nijō mà hình nét đau khổ đang còn hiện ra trước mắt chàng.

Chàng cũng nghĩ tới Hoàng tử kế vị, đến bé Yūgiri vui sướng chạy tung tăng hết đến với cha lại đến với ông.

Chàng gửi nhiều lá thư về Thành Đô.

Một số trong đó, đặc biệt thư cho Murasaki và Fujitsubo, chiếm hết nhiều thời gian vì càng viết nước mắt chàng càng trào ra.

Chàng viết cho Fujitsubo như sau:

" Trên bờ biển Suma, tay áo ta mặn chát,

Trong lều tranh người đánh cá Matshusima, tay áo nàng có thế không?"

" Mắt ta tối sầm khi nghĩ đến những gì đã qua và những gì sắp tới, và nước biển trào dâng vì nước mắt(128).

128.Ý trong một bài thơ:

Nỗi đau buồn chia ly đem lại nước mắt tuôn tràn,

Khiến nước sông chắc chắn phải dâng lên.

Thư cho Oborozukiyo thì bao giờ cũng gửi qua Chūnagon, như đó là chuyện riêng giữa hai người.

" Vì không có gì để làm, ta thấy những kỷ niệm của quá khứ đang trở về."

Tôi phải bỏ qua những bức thư cho những người khác; trong đó có thư cho bố vợ chàng và cho vú nuôi của Yūgiri, để cho độc giả tự hình dung lấy.

Chỉ biết là các lá thư đó đều đến tận nơi và khơi nguồn cho rất nhiều ý nghĩ buồn bã xốn xang.

Murasaki suốt ngày nằm trên giường.

Các nữ tì tìm mọi cách để an ủi nàng, sợ rằng vì thương nhớ mà nàng có thể bị ốm nặng.

Mải đưa mắt ấp ủ những đồ vật quen thuộc mà chàng để lại, một cây đàn koto chàng thường chơi, các chiếc áo thơm nức mùi nước hoa, nàng tưởng đấy là những kỷ vật của một người đã lánh cõi đời.

Shōnagon cho người đi mời vị hòa thượng, cậu nàng tới.

Ông cầu nguyện cho nàng cất khỏi được những đau buồn hiện tại và một ngày nào đó sẽ được phép sống một cuộc đời êm thấm với Genji.

Nàng gửi tới Suma bộ đồ giường và các đồ tiếp tế khác.

Các chiếc áo dài, quần dài bằng lụa trắng thô và không in hoa mang lại những nỗi xót thương quằn quại, vì chúng không giống bất cứ thứ gì chàng mặc trước đây.

Nàng luôn luôn giữ bên mình chiếc gương mà chàng đã vừa soi vừa tặng nàng một câu thơ vĩnh biệt, tuy rằng tự nó không làm tròn cái nhiệm vụ mà chàng đã phó thác cho nó.

Cánh cửa chàng đã từng đi qua để tới rồi đi, cây cột bằng gỗ bách ở bên chỗ ngồi ưa thích của chàng – mọi thứ đều nhắc nhở những kỷ niệm buồn đau.

Trước một thử thách như vậy những người phụ nữ rắn rỏi và dày dạn còn cảm thấy tuyệt vọng huống hồ với nàng, là người đã sống gắn bó với chàng, đã từng coi chàng là cha là mẹ!

" Cỏ lưu ly" có thể sẽ âm thầm lớn lên trong lòng nàng một khi chàng hoàn toàn biến đi khỏi trái đất.

Từ chỗ nàng đến Suma, đường sá không lấy gì làm xa xôi, nhưng chàng ra đi mà không hẹn ngày về, đó là điều đốt cháy tâm can.

Với Fujitsubo, nỗi buồn lại đèo thêm nỗi lo về cậu con trai.

Mà cứ nghĩ đến số mệnh đã gắn bó họ thì làm sao mà tình cảm của nàng đối với Genji có thể là một thứ tình cảm bình thường và trầm lặng được?

Trong bao nhiều năm trời, sợ miệng lưỡi của thế gian, nàng đã cố tỏ ra lạnh lùng mà quay mặt đi, càng ngày nàng càng trở nên thận trọng và kín đáo hơn, ít ngỏ cho chàng biết mình đang xúc động mãnh liệt trước mối tình sâu nặng của chàng.

Về phía mình chàng cũng thận trọng khác thường.

Những bạn ngồi lê đôi mách là những hạng người soi mói một cách độc ác (điều này thì chàng biết quá rõ) nhưng có vẻ như họ không có chút ngờ vực gì.

Chàng đã hết sức tự chế, cẩn thận giữ gìn cái vẻ bên ngoài hờ hững.

Trong tình thế cùng cực như vậy, làm sao mà nàng lại không luyến tiếc thương xót?

Thư trả lời của nàng trìu mến hơn thường lệ.

" Matsushima ni cô,

Dùng lời than khóc đốt lò lửa lên,

bây giờ hơn lúc nào hết."

Cùng với thư của Chūnagon có kèm theo lời đáp ngắn gọn của Oborozukiyo.

" Vợ người đánh cá đốt lò,

Khói lên tắc nghẽn, khôn dò đường lên."

Chūnagon kể tỉ mỉ về nỗi buồn của cô chủ, đọc thư bà ta, Genji không cầm được nước mắt...

Và lẽ dĩ nhiên, lời đáp của Murasaki khuấy động biết bao nhiêu nỗi niềm thương nhớ.

Thơ của nàng như sau:

" Tay áo chàng ướt đầm nước mặn,

Tay áo em thức chẵn đêm thâu,

Tay áo nào ướt hơn nhau?"

Những chiếc áo dài nàng gửi tới đều nhuộm rất đẹp, may khéo.

Nàng làm cái gì cũng khéo đến thế.

Ở Suma, không có những trò tiêu khiển ngớ ngẩn và phù phiếm, và thật đáng tiếc là họ không thể cùng nhau sống một cuộc đời êm ả.

Cứ nghĩ đến nàng suốt cả ngày đêm, chàng thấy gần như không chịu đựng nổi.

Có nên bí mật cho tìm nàng tới không?

Nhưng không được; nhiệm vụ của chàng trong hoàn cảnh thảm đạm này là làm sao để đền bù lại những sai lầm thuở trước.

Chàng bắt đầu ăn chay và dành cả ngày để tụng niệm và trầm tư.

Cũng có những lá thư viết về Yūgiri, con chàng.

Lẽ dĩ nhiên, đọc thư lòng chàng dào dạt nỗi nhớ thương, nhưng có ngày rồi chàng cũng sẽ gặp lại con, và hiện giờ thì nó đang được các bàn tay chu đáo săn sóc.

Nhưng cho dù cố gắng đến đâu, một người cha cũng phải bần thần đắm chìm trong những mối ưu tư về con cái.

Tôi còn quên một điều; chàng đã gửi một bức thư cho phu nhân Rokujō, và nàng có sáng kiến sai đi một kẻ đưa thư để tìm ra chỗ chàng sống lưu đày.

Thư của nàng tràn đầy những lời lẽ âu yếm thiết tha.

Cách viết và nét chữ, trội hơn bất cứ một ai khác, chứng tỏ một sự giáo dục và một trình độ có một không hai.

" Được nghe nói đến cái địa điểm không thể tưởng tượng nổi trong đó chàng tự lo liệu lấy mọi việc, thiếp tưởng như mình đang lang thang vật vã trong cơn ác mộng.

Thiếp hình dung chàng sẽ trở về Đô Thành không quá chậm, nhưng là một người chìm đắm trong tội lỗi như thiếp, thời gian đó sẽ rất dài lâu trước khi thiếp có được diễm phúc gặp lại chàng.

Và một con người sẽ gặp phải chuyện gì, nếu như trên thế giới này, mọi cái đều âm mưu đem lại những nỗi buồn đau mới?"

Thư nàng viết dài.

" Sóng lùi dọc biển Ise,

Vỏ sò trống rỗng còn gì ước mong?"

Lòng xúc động nghẹn ngào, nàng đặt bút xuống rồi lại cầm bút lên tiếp tục viết từng đoạn chắp nối và cuối cùng cũng giãi bày tâm sự trên bốn, năm trang giấy trắng Trung Hoa.

Chàng đã từng yêu mến nàng, và có một lần không hiểu làm sao chàng tỏ ra ruồng rẫy nàng; từ đó nàng đã quay lưng lại với chàng.

Bức thư tự nó được viết trong cảnh ngộ như thế khiến chàng ăn năn bồi hồi đến nỗi thậm chí chàng cảm thấy mến người đưa thư, một anh thanh niên thông minh đang hầu hạ con gái nàng.

Chàng giữ anh ta lại nhiều ngày, nghe anh ta kể về đời sống ở Ise.

Nhà khá hẹp cho nên anh đưa thư có thể quan sát kỹ Genji.

Anh khâm phục đến ứa nước mắt trước những gì anh trông thấy.

Đến đây độc giả phải tự mình hình dung lấy lời giải đáp của Genji.

Trong bao nhiêu điều, có đoạn chàng nói như sau: " Giá ta biết số phận của ta là phải rời bỏ Đô Thành, thì có lẽ ta đã khá hơn; trong cảnh tẻ nhạt và cô đơn của chốn này, ta tự nhủ chẳng thà tới Ise với nàng có hơn không?

Ta không biết khi nào sẽ gặp lại nàng."

Ít ra thì các bức thư của chàng cũng đem lại sự yên tâm cho những người ngong ngóng chờ mong.

Trong khi đó có những bức thư tuy buồn nhưng cũng khiến khuây khỏa của phu nhân vườn cam và cô em gái.

" Dương xỉ trĩu nặng mái chìa,

Sương rơi nặng hạt đầm đìa ống tay."

Chàng sợ rằng họ không có thể nhờ ai dọn quang vườn tược.

Nghe tin các trận mưa kéo dài đã làm hư hại bức tường bao quanh khu vườn của họ, chàng gửi lệnh về Thành Đô bảo cho các dân cư ở các trang viên gần đấy hãy trông coi việc sửa chữa.

Oborozukiyo đã làm hí hửng bọn người nói xấu sau lưng, và bây giờ nàng sống trong nỗi tủi hổ.

Vì nàng là con gái yêu của quan Hữu thừa tướng, cho nên ông tìm cách nói giùm cho nàng với Nhà vua và Kokiden.

Nhà vua sẵn lòng tha thứ cho nàng.

Nàng đã bị trừng phạt nghiêm khắc vì lỗi lầm nghiêm trọng của nàng, và như thế là quá đủ.

Vào tháng bảy, nàng được phép trở lại triều đình.

Nàng vẫn tiếp tục mong mỏi Genji.

Mối tình cũ của Nhà vua đối với nàng vẫn chưa phai, ông quyết bỏ qua những lời chê trách và giữ nàng bên cạnh ông, khi thì mắng mỏ nàng khi thì ngỏ những lời nguyện ước sôi nổi.

Ông là một người xinh đẹp, biết cách ăn mặc chải chuốt, nhưng những ký ức cứ bám riết lấy nàng khiến nàng thêm trầm lặng.

" Bây giờ hắn đi rồi thì mọi việc đều hỏng."

Một buổi tối nọ ông nói khi họ đang chơi đàn với nhau.

" Ta chắc chắn có rất nhiều người cảm thấy sự mất mát thậm chí còn nặng nề hơn ta.

Ta không thể gạt bỏ nỗi sợ hãi vì đã đi ngược lại những mong muốn cuối cùng của Tiên đế.

Đó là một sự sao nhãng trách nhiệm mà có ngày ta phải chịu đau khổ".

Ông ứa nước mắt và nàng cũng khóc.

" Ta đã nhận thức ra sự ngu dại của thế gian, ta không nghĩ rằng ta còn ở lại lâu trên cõi đời này.

Vì nếu ta phải chết, thì nàng thấy thế nào?

Chắc nàng đau khổ về việc ta ít hơn là phải xa cách với hắn, dù chỉ là gang tấc.

Thật đau lòng cho ta.

Nhà thơ mà nói còn sống còn yêu nhau, nhà thơ đó chả hiểu mấy nỗi về tình yêu".

Nước mắt Oborozukiyo tuôn trào.

" Và nàng có thể đáng khóc về ai.

Rất buồn là chúng ta không có con.

Ta muốn làm theo những chỉ dẫn của Tiên đế, thừa nhận Hoàng tử kế vị làm con, nhưng thiên hạ sẽ nêu ra khối lý do để phản đối.

Buồn hết sức."

Có một số kẻ không đồng ý kiến với ông về sự cai trị đất nước, nhưng ông còn quá trẻ nên ý kiến của ông dễ bị lấn át.

Ông sống ngày tháng trong sự căm giận bất lực và buồn khổ.

Ở Suma, các trận gió mùa thu buồn bã đã nổi lên.

Nhà của Genji ở cách bờ biển một quãng xa, nhưng vào ban đêm gió thổi qua các " vật chướng ngại" có vẻ như mang sóng tận tới bên giường chàng.

Ở một nơi lưu đày, mùa thu thường im lặng và hiu quạnh.

Chàng có ít bạn.

Một đêm nọ, khi tất cả bọn họ đã ngủ, chàng ngẩng đầu khỏi gối và lắng nghe tiếng gió rít sóng gầm tưởng như sát bên tai.

Mặc dù chàng không biết mình đang khóc, nhưng nước mắt chàng đã khiến chiếc gối tròng trành(129).

Chàng lấy đàn koto bấm mấy nốt, nhưng tiếng đàn chỉ thêm não nùng.

129.Lối ẩn dụ lạ lùng cũng được thấy trong Kokin Rokujō.

"Sóng vỗ bờ – như lời than của nỗi lòng ước ao bất lực

Gió vi vu như kẻ đưa thư của những ai đang buồn đau."

Chàng đã vô tình đánh thức những người khác, họ bèn ngồi lên và lần lượt, kín đáo lau nước mắt.

Như thế này không ổn.

Vì chàng mà họ bị lôi cuốn vào cuộc lưu đày, bỏ lại cha mẹ vợ con nhà cửa mà họ chưa bao giờ bị xa cách.

Điều đó quá khó khăn đối với họ, mà nỗi u sầu của chàng khó mà khiến cho họ được khuây khỏa.

Bởi vậy chàng bắt đầu tìm cách làm cho họ vui lên.

Ban ngày, chàng bày ra những trò chơi và kể những chuyện vui nhộn, viết những bài thơ này nọ trên giấy màu khác nhau hoặc vẽ những bức họa trên lụa Trung Hoa.

Một số bức họa của chàng là những kiệt tác.

Đã từ lâu chàng nghe nói đến bờ biển Suma, đến những đồi núi ở đây và chàng đã hình thành một bức tranh về chúng trong đầu óc, nhưng bây giờ thì trí tưởng tượng của chàng không đi kịp với thực tế.

Thật đáng tiếc – họ nói – là họ không thể mời Tsunenori và Chueda cùng những họa sĩ đương thời khác đến tô thêm màu cho các bức tranh của Genji.

Sự vui vẻ này đã có tác dụng thích đáng, khiến bạn bè chàng không còn tơ tưởng đến chuyện rời bỏ chàng.

Trong vườn có rất nhiều hoa màu sắc rực rỡ.

Trong ánh hoàng hôn lộng lẫy, Genji bước ra ngoài tới chỗ hành lang mà từ đó có thể nhìn bao quát được bờ biển.

Người nhà của chàng cảm thấy rùng mình khi ngắm nhìn chàng, bởi vì cảnh hoang vắng nơi đây, khiến chàng có vẻ như một vị khách thần tiên xuống cõi trần.

Trong chiếc áo dài màu sẫm thắt qua loa bên ngoài những chiếc áo lót, chàng tự bảo là " một đồ đệ của đức Phật", rồi chậm rãi tụng một bài Kinh Sutra.

Từ ngoài bãi biển vọng tới tiếng nói tiếng hát của những người đánh cá.

Những chiếc thuyền nom mờ mờ ảo ảo, giống như loài chi biển dập dềnh trên một mặt biển hết sức vắng vẻ.

Chàng rỏ giọt nước mắt gây nên bởi những mái chèo khua sóng và tiếng của đàn sếu phía trên đầu, và lúc đó, sắc da trắng của bàn tay chàng nổi lên trên màu đen huyền của dây tràng hạt cũng đủ đem lại sự khuây khỏa tâm hồn cho những người đã rời bỏ gia đình ra đi.

Chàng ứng khẩu:

" Đàn sếu bay ngang bầu trời,

Phải chăng là bạn những người ta mong?"

Yoshukiyo họa lại:

" Tiếng sếu gợi kỷ niệm xa,

Nhưng chúng không phải bạn ta thuở nào."

Và Koremitsu:

" Sếu kia đâu phải bạn ta,

Tầng mây bay vút, nhớ nhà thì không,

Còn ta, nhà cửa ngóng trông."

Và người sĩ quan cận vệ mà thân hình kiêu hãnh hiên ngang nổi bật giữa đám đông vào ngày có lễ rửa tội trước đây:

" Xa nhà, đàn sếu buồn thay,

Chúng còn khuây khỏa, bạn này có nhau.

Mất bạn thì thảm khốc thật."

Cha anh đã từng được bổ nhiệm tại Hitachi, nhưng chính anh lại đến với Genji.

Bất chấp tất cả những gì đang xao xuyến trong lòng, anh cũng cố tỏ ra vui vẻ.

Mặt trăng sáng lấp lánh đang ló ra, nhắc nhở họ đó là trăng trung thu.

Genji không thể rời mắt khỏi trăng.

Trước đây vào những đêm như thế này, có hòa nhạc ở triều đình, và có lẽ giờ đây, những người mà chàng thương nhớ cũng đang ngắm trăng này và cũng đang nghĩ đến chàng.

Chàng cất tiếng hát: " Hai ngàn dặm quan san cách trở.

Lòng hướng về bạn bè xưa cũ!"(130) Bạn bè của chàng ứa nước mắt.

130.Bạch Cư Dị

Nỗi khao khát của chàng thêm da diết khi nhớ lại bài thơ ly biệt của Fujitsubo; rồi lần lượt các kỷ niệm khác hiện về khiến chàng phải quay mặt đi để giấu nước mắt.

Đêm đã khuya nhưng chàng vẫn còn chưa trở vào nhà.

" Càng nhìn lòng thấy thảnh thơi,

Trăng kia lại tới, xa vời, Thành Đô."

Chàng nghĩ đến Nhà vua, nghĩ đến cái đêm cuối cùng họ trìu mến cùng nhau nói chuyện ngày xưa.

" Mình vẫn còn chiếc áo mà Nhà vua đã ban cho."

Chàng vừa thì thầm vừa bước vào.

Quả thật, chiếc áo là món quà của Nhà vua mà chàng luôn luôn giữ bên mình.

Vào khoảng thời gian đó quan Phó tổng trấn Kyushu đang trở lại Thủ Đô.

Ông có một gia đình đông đúc và đặc biệt có nhiều con gái; vì đi đường bộ sẽ khó khăn, ông đã đem theo vợ và các con đi thuyền.

Họ đi từng chặng thoải mái, tới chỗ này chỗ nọ lại cho thuyền ghé vào bến.

Phong cảnh Suma đặc biệt ngoạn mục, tin tức rằng Genji đang trú ngụ tại đây đã được đón nhận từ ngoài biển xa với những tiếng thở dài và những cái đỏ mặt.

Vũ nữ Gosechi(131) những muốn cắt đứt dây lai để đi nhanh vào bờ.

Từ xa xa vọng tới tiếng đàn koto yếu ớt, buồn da diết hòa vào một phong cảnh buồn man mác và những hoài niệm buồn sâu lắng.

Những người đa cảm nhất trên thuyền đều mủi lòng, ứa nước mắt.

131.Tức con gái ông tổng trấn (chương 11).

Quan tổng trấn gửi vào một lá thư.

" Tôi đã hi vọng tới chào công tử ngay sau khi ở nhiệm sở xa trở về Thành Đô, nhưng thật không ngờ, tôi thấy mình đi qua chỗ công tử, lòng tôi tràn ngập những cảm nghĩ nặng nề nỗi đau buồn và luyến tiếc.

Nhiều chỗ quen biết từ Thành Đô tới chắc sẽ cũng làm như vậy, nhưng ngặt vì đoàn chúng tôi quá đông cho nên không thể tới chào công tử được.

Tôi hi vọng chẳng bao lâu nữa sẽ được tới hầu công tử."

Con trai ông, Tỉnh trưởng Chikuzen, mang lá thư tới.

Trước đây Genji đã chú ý tới chàng thanh niên và đã xin cho anh được bổ nhiệm vào văn phòng Nhà vua.

Anh lấy làm buồn khi thấy người bảo trợ cho mình ở trong tình cảnh thiếu thốn như vậy, nhưng lúc này có nhiều người đang nhìn ngó; sợ họ sẽ nói thế này thế nọ, cho nên anh chỉ ở lại chốc lát.

" Anh đến thăm ta thế là tử tế quá."

Genji nói: " Những ngày này, ta ít được gặp bạn bè cũ."

Thư phúc đáp cho ông Phó tổng trấn cũng viết theo cảm hứng tương tự.

Ông Tỉnh trưởng mô tả những gì ông đã thấy khiến cho ai nấy trong đoàn Kyushu và trong đoàn vừa mới ở Thành Đô tới để đón ông đều xúc động khôn xiết.

Vũ nữ Gosechi cũng tìm cách gửi được cho chàng một lá thư nhỏ.

" Lòng em như dây lai khi thẳng khi chùng,

Đột nhiên nằm lặng nghe đàn xa xa."

" Có bị quở mắng thì em vẫn thế."

Chàng mỉm cười, một cái mỉm cười quá xinh đẹp khiến những người hầu của chàng cảm thấy nó hơi lạc lõng.

" Lòng nàng như chiếc dây lai,

Cớ sao không chút đoái hoài, ghé thăm?"

" Ta đâu ngờ có ngày phải từ giã nàng để đi tới vùng hoang vắng nơi đây."

Thuở xưa có một người khi đi qua Akashi trên đường lưu đày, đã ứng tác một bài thơ bày tỏ sự vui thích được sống cuộc đời một chủ quán(132).

Đối với vũ nữ Gosechi, nàng thấy hết sức thích thú đến nỗi nàng muốn lấy Suma làm nhà.

132.Đó là Suawara Michizana.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 12.3: Suma


Chương 12.3

Suma.

Thời gian trôi qua, những người ở Thành Đô và ngay cả Nhà vua cũng cảm thấy càng mong nhớ Genji.

Hoàng tử kế vị buồn khổ hơn ai hết.

Vú nuôi của cậu và Ōmyōbu thường thấy chú đứng khóc trong góc, họ tìm nhiều cách để dỗ dành chú, nhưng bất lực.

Trước đây, có lần Fujitsubo đã sợ những lời đồn đại có thể nguy hại đến đứa con của nàng và Genji, nhưng bây giờ nàng lấy làm đau khổ vì Genji ở xa.

Trong những ngày đầu cuộc sống lưu đày, chàng viết thư cho các anh em và bạn bè quan trọng ở triều đình.

Một số các bài thơ Trung Hoa chàng sáng tác được tán dương rộng rãi và điều đó đã khiến Kokiden nổi cơn điên giận.

" Một gã bị tước mất ân huệ của Nhà vua thì phải chịu khó để nuôi thân.

Đằng này hắn đang sống ung dung trong một ngôi nhà xinh đẹp kiểu cách, lại còn ăn nói bậy bạ, chế giễu người này, vu khống người nọ không nghi ngờ gì nữa, bọn người khom lưng quỳ gối xung quanh hắn đang bảo đảm với hắn, con hươu là con ngựa."

Và bởi vậy việc viết thư cho Genji đâm ra khá khó khăn nguy hiểm, cho nên chuyện thư từ chấm dứt.

Ngày lại ngày, tháng lại tháng, Murasaki không bao giờ khuây khỏa nỗi xót thương.

Tất cả các nữ tì ở các cánh nhà khác bây giờ đã đến phục vụ nàng.

Trước đây dưới con mắt của họ, nàng không đáng để cho họ phải chú ý, nhưng khi họ thấy được sự dịu dàng, sự chín chắn, tính cao thượng của nàng thì ý nghĩ của họ thay đổi và không một ai sao nhãng công việc hầu hạ.

Trong bọn họ có những người thuộc gia đình danh giá.

Chỉ có một cái liếc nhìn của nàng cũng đủ khiến họ thừa nhận rằng nàng hoàn toàn xứng đáng với tình yêu của chàng.

Ở Suma, thời gian cứ trôi đi, Genji bắt đầu cảm thấy mình không thể chịu đựng được nỗi xa nàng.

Nhưng chàng gạt bỏ ý nghĩ sai người đi tìm nàng; sự trừng phạt độc địa này, chàng chỉ dành riêng cho mình.

Chàng đang biết được một ít về đời sống của người bình dân, chàng thấy họ rất kì cục và phải nói thẳng ra là khá thô bỉ.

Đám khói ở sát bên, theo chàng nghĩ, là khói lửa người đốt muối.

Thực ra, có ai đó đang nhóm củi ướt đứng phía sau nhà chàng.

Đã sang mùa đông, bầu trời hoang vu tiêu điều.

Để quên nổi buồn chán, chàng chơi nhạc, chàng gảy đàn koto để Korigitsu thổi sáo còn Yoshikiyo thì hát đệm.

Khi chàng đắm mình vào một khúc nhạc dạt dào niềm bi thương, hai người kia ngồi im lặng, nước mắt đầm đìa.

Chàng nghĩ đến người phi tần nhà ông vua Trung Quốc đã gửi sang cho vua Hung nô(133) Không biết ông vua đó đã cảm thấy như thế nào, và bản thân Genji đang cảm thấy như thế nào nếu phải định đoạt như vậy về số phận một người phụ nữ xinh đẹp?

Chàng rùng mình ghê sợ tưởng chừng như sắp phải làm một việc tương tự " vào cuối một giấc mơ trong một đêm sương giá"(134).

133.Truyện Vương Chiêu Quân cống Hồ.

134.Trích một bài thơ Trung Hoa về nàng Vương của Ōe no Asatsuna.

Ánh trăng lấp lánh tràn vào, soi sáng ngôi nhà tranh tận các góc xa nhất.

Chàng có thể bắt chước ngón tài ba của nhà thơ nhìn được bầu trời để mà không ra khỏi mái hiên.

Mặt trăng lặn mang một nỗi buồn thê lương.

" Bao giờ trăng cũng lặn về tây."

Chàng thì thầm.

Cũng như bao giờ, trằn trọc không ngủ được, chàng nằm nghe tiếng gọi của chim choi choi trong bình minh (những người khác còn chưa thức giấc) và nhiều lần chàng nhắc đi nhắc lại với chính mình.

" Tiếng chim kêu trong ngày mới rạng,

Khuây khỏa lòng kẻ gối chiếc chăn đơn."

Thói quen của chàng cầu kinh và làm lễ rửa tội trong đêm khuya là điều lạ lùng và nêu một tấm gương cho những bạn bè của chàng.

Họ không hề bị quyến rũ bởi ý nghĩ rời bỏ chàng mà thậm chí cũng không muốn về thăm gia đình dù cho trong thời gian ngắn.

Bờ biển Akashi ở cách đấy một quãng không xa.

Yoshikiyo nhớ đến nàng con gái của ông Tỉnh trưởng trước đây – bây giờ là một nhà sư – và anh viết thư cho nàng.

Nàng không trả lời, nhưng chính ông cha lại gửi thư tới.

" Tôi mong được gặp anh trong chốc lát, lúc nào đó mà anh thấy tiện cho anh.

Có một vài điều tôi muốn hỏi anh."

Yoshikiyo không dám đánh liều biến mình thành kẻ ngốc nếu đi tới Akashi để rồi lủi thủi ra về và anh không đi.

Ông Tỉnh trưởng cũ là một con người cực kỳ kiêu hãnh và khó gần.

Với chức phận Tỉnh trưởng, ông có toàn quyền trong tỉnh, nhưng ông già kỳ cục không hề mong muốn gả con gái cho một anh chàng mới phất.

Ông được hay biết Genji đang ở Suma.

" Ta nghe nói chàng Genji rực rỡ đang bị thất sủng."

Ông nói với bà vợ: " Chàng đã tới Suma.

Cái vận may này hiếm lắm đây – chúng ta gặp may, phải gả con gái chúng ta cho chàng thôi."

" Không thể nói đến chuyện đó được ông ơi!

Dân ở Thành Đô người ta nói với tôi là chàng có khối những cô nàng xinh đẹp, rồi chàng còn quyến rũ cả một bà của Nhà vua.

Sở dĩ có tai tiếng là vì thế.

Vậy tôi hỏi ông, chàng ta có lợi gì mà đi lấy một con bé nhà quê đần độn như nó?"

" Về cái chuyện này bà chẳng hiểu gì hết.

Thế này, chúng ta phải có dự kiến, phải rình một cơ hội để đưa chàng tới đây."

Ý ông xem ra đã quyết, ông có vẻ là một con người không dễ dàng để cho kế hoạch của mình bị thay đổi.

Ông cho trang hoàng nhà cửa thật sang trọng, cho con gái ăn mặc thật là lộng lẫy khiến người ta phải lóa mắt.

" Có thể từ trước tới nay chàng là một bậc đại công tử."

Bà mẹ vẫn khăng khăng, nhưng ông ăn nói chả ra làm sao, chả biết điều một tí nào!

Đàn ông thì có thiếu gì mà ông lại đi chọn một con người đã phải chịu lưu đày vì một tội ác nghiêm trọng.

Nếu chàng ta tự ý nhắm con bé, thì còn khả dĩ – nhưng đâu có.

Dễ chừng ông nói đùa."

" Một tội ác nghiêm trọng là thế nào!

Ở bên Tàu, đúng là cái chuyện như thế này cũng xảy ra đối với một con người đơn độc có tài năng lỗi lạc xuất chúng.

Mà bà có biết chàng là ai không?

Mẹ chàng là con ông cậu của tôi, quan Tổng thanh tra.

Bà ta có tài năng và trở nên nổi tiếng.

Bà ta được Nhà vua sủng ái, nhưng rồi bị các bà khác ghen tức và cuối cùng bà đau buồn mà mất.

Nhưng bà để lại một người con trai (là niềm vui và niềm khuây khỏa của Nhà vua).

Người phụ nữ thì phải biết kiêu hãnh, biết nhìn lên cao.

Có lẽ tôi là đứa vụng về, nhưng tôi ngờ chưa chắc chàng sẽ coi thường con bé."

Tuy cô gái không đẹp cho lắm, nhưng nàng thông minh, sắc sảo nhạy cảm và có cái duyên dáng dịu dàng mà một người thuộc hạng không quyền quý có thể lấy làm tự hào.

Nàng phải cam chịu số phận đáng buồn của mình.

Trong đám các vị quyền cao chức trọng trong địa phương, không có ai nghĩ rằng nàng đáng cho người ta để ý.

Nhưng nếu lấy một ai đó gần gũi với địa vị của nàng thì nàng không thích.

Nếu những người thân của nàng mất đi bỏ lại nàng bơ vơ, nàng sẽ đi tu, hoặc có thể nhảy xuống biển để trầm mình.

Cha nàng đã làm đủ mọi chuyện.

Hàng năm ông gửi nàng tới điện thờ Sumiyoshi, hi vọng nàng được thần linh ban phúc.

Ở Suma, năm mới đã tới, ngày dài hơn, thời gian đi chậm lại.

Cây anh đào mà Genji trồng năm trước đã lác đác nở hoa, bầu không khí dịu ấm, và các hoài niệm lại cuồn cuộn đổ về khơi nguồn cho bao nhiêu nước mắt.

Chàng khát khao nghĩ đến các tình nhân mà vì họ chàng đã khóc lúc chàng chuẩn bị vĩnh biệt Thành Đô vào cuối tháng hai năm ngoái.

Bây giờ, cây anh đào chắc đã nở hoa trước phòng Đại khánh tiết.

Chàng nghĩ đến hội vui hoa anh đào đáng nhớ, nghĩ đến cha, và dáng người đẹp kỳ lạ của anh chàng – bây giờ đã là vua; và chàng nhớ lại như thế nào, anh của chàng đã dành cho chàng đặc ân là đọc thơ Trung Quốc của chàng.

Tō no Chūjō bây giờ là Cố vấn.

Anh là một con người có tính cách cao thượng khiến ai nấy đều mong muốn cho anh điều tốt lành, nhưng anh không được sung sướng.

Mọi vật đều nhắc nhở anh về Genji.

Cuối cùng, anh quyết chẳng cần để ý đến những lời đồn đại có thể có nay mai, chẳng sợ bị tố cáo có những hành động phạm pháp, và vội vã lên đường đi Suma.

Nom thấy Genji, anh trào nước mắt vừa vui vừa buồn.

Nhà Genji nom lạ lùng, khác thường, nằm giữa một vùng đẹp đến nỗi anh muốn lấy bút vẽ nên tranh.

Bờ giậu bằng tre, cột bằng gỗ thông và bậc lên bằng đá.

Một nơi ở thôn dã, tỉnh lẻ nhưng rất lý thú.

Áo quần của Genji cũng phần nào có tính chất thôn dã.

Bên ngoài một chiếc áo lót nhuộm vàng nhạt không biểu lộ cấp bậc hoặc chức tước, chàng mặc một chiếc áo đi săn và quần màu xanh sẫm.

Đó là bộ quần áo đơn giản và cố tình cho có vẻ nông thôn, mà chính người mặc nó cũng có vẻ như vậy khiến ngay lập tức, người bạn của chàng phải nở một nụ cười thích thú.

Các đồ dùng riêng của Genji có tính chất tạm thời, và phòng của chàng mở toang cho bất cứ ai muốn nhìn vào trong.

Các bàn chơi Go, chơi thò lò cũng được chế tạo theo lối nông thôn.

Những đồ thờ nằm khắp nơi biểu lộ sự thành kính nhiệt tình của chủ nhân.

Thức ăn rất ngon theo khẩu vị địa phương.

Để cho bạn được thích thú, Genji sai những người đánh cá, mang cá và sò đến.

Tō no Chūjō hỏi họ về đời sống dân chài và được biết về những mối nguy hiểm và những nỗi thống khổ của họ.

Cách ăn nói của họ khó hiểu như tiếng chim ríu rít, nhưng chắc chắn rằng tâm tư của họ cũng giống như của chàng.

Đời sống của họ tươi sáng nhờ những quần áo và những tặng vật khác mà chàng đã ban cho họ.

Chuồng gia súc ở gần bên, cỏ được đưa đến từ một cái kho hoặc một cái gì đại loại thế.

Tō no Chūjō thấy cái gì cũng mới lạ, chàng ấm ứ ngâm đoạn thơ " Giếng Asuka" nói về các con ngựa được ăn no béo tốt.

Vừa khóc vừa cười, họ chuyện trò về tất thảy những gì đã xảy ra từ trước đến giờ.

" Cháu Yūgiri nó là ông tướng phá phách nhà cửa.

Cha ngày đêm lo buồn về cháu."

Dĩ nhiên Genji lấy làm xúc động khi nghe chuyện đó, nhưng bởi lẽ tôi không có khả năng ghi lại toàn bộ buổi chuyện trò quá dài này cho nên tôi cố nhịn không ghi lại bất cứ một mẩu chuyện nào.

Suốt đêm họ làm thơ Trung Hoa.

Tō no Chūjō đã bất chấp những chuyện ngồi lê đôi mách và bọn vu khống, nhưng muốn thế nào thì chúng cũng khiến chàng đâm ngại.

Anh chỉ ở lại đây một thời gian ngắn ngủi.

Rượu được mang vào, họ cùng đọc câu thơ của Bạch Cư Dị thay cho lời nâng cốc chúc mừng:

" Lũ chúng ta, uống rượu giải sầu,

Rượu mừng xuân chảy tràn theo nước mắt."

Nước mắt là lẽ thường, vì cuộc trùng phùng quá ngắn ngủi.

"Một đàn sếu, giăng hàng bay trên bầu trời bình minh.

Đàn sếu quay về chốn xưa,

Khi nào ta được trở về làng ta?"

Đau buồn hơn bao giờ hết vì phải ra về, Tō no Chūjō họa lại:

" Sếu buồn rời chỗ trú đông,

Thành Đô hoa lệ, ta không muốn về."

Anh đã mang từ Đô Thành tới nhiều món quà tặng vừa thiết thực vừa xinh xắn.

Đáp lại, Genji tặng anh một con ngựa non sắc đen – một món quà thích hợp với một người du khách.

" Cứ xem xét nguồn gốc của nó, có thể anh phải lo sợ nó sẽ đem lại sự rủi ro, nhưng không đâu, rồi anh sẽ thấy, nó hí vang trong gió bắc phương."(135)

135.Ngựa hồ nhìn về Bắc

Chim Việt hướng cành nam.

Mặt trời đã lên cao, người hầu của Tō no Chūjō đang nôn nóng.

Khách bước ra ngoài đi ngoái lại mãi không thôi; và Genji hầu như cảm thấy không có cuộc viếng thăm nào đằm thắm hơn cuộc viếng thăm ngắn ngủi này.

" Khi nào chúng ta lại tái ngộ?

Không tài nào tin được là anh cứ ở đây mãi mãi."

" Đàn cò bay lướt trong mây,

Nhìn ta không vết như ngày trời quang."

" Đúng thế, một ngày nào đó, tôi hi vọng sẽ trở về.

Nhưng khi nghĩ rằng ngay những người lỗi lạc nhất cũng khó mà làm quen với những lối sinh hoạt cũ, tôi không chắc tôi còn muốn thấy lại Thành Đô một lần nữa hay không."

Và Tō no Chūjō:

" Tiếng cò xa vắng trong mây,

Đi rồi, người bạn từng bay trên cò."

" Từ lâu, tôi được vinh dự là bạn chí thiết của anh – Vắng anh sao mà buồn cay đắng!"

Sau khi bạn đã ra về, Genji không thể khuây khỏa nỗi cô đơn.

Hôm đó là ngày tị, ngày đầu tiên trong tháng ba là như vậy.

" Ngày hôm nay ai có nỗi buồn đau thì phải xuống tắm để tẩy uế."

Một người của chàng nói; y rất thạo xem ngày và những gì phải kiêng kị trong năm.

Genji muốn ngắm bờ biển, bèn ra khỏi nhà.

Các bức mành giản dị, bằng vải thô đã được căng lên trong đám cây, và một thầy cúng đang đi hành nghề trong tỉnh, đã được mời tới để tiến hành lễ rửa tội.

Lễ xong, y ném xuống biển một con bù nhìn khá to.

Chàng nhìn con bù nhìn lềnh bềnh trôi ra xa, đang mang đi mọi tội lỗi, chàng chạnh nghĩ đến mình phần nào cũng giống con bù nhìn đó.

Bãi biển lấp lánh khoáng đãng bày ra trước mắt chàng một quang cảnh hùng vĩ lạ lùng.

Biển trải rộng bao la tít tắp xui khiến chàng nghĩ tới những gì đã qua và những gì còn sẽ tới.

" Tám trăm vị thần biển sẽ giúp ta,

Chư vị biết, ta không hề có lỗi lầm, sai trái."

Bất thình lình, một trận gió nổi lên, và lễ cầu cúng chưa chấm dứt thì trời đã tối tăm.

Người của Genji đang rối rít, nhốn nháo thì bỗng nhiên đùng một cái không ai biết trước, mưa tuôn xuống xối xả.

Mặc dù rõ ràng là phải chạy thẳng về nhà, nhưng không còn đủ thời giờ để đi tìm kiếm ô.

Bây giờ nó đã biến thành một trận bão gào rú, giật đứt và cuốn theo tất cả những đồ vật không được níu chặt.

Sóng biển đang cắn vào chân họ.

Biển trắng xóa như đang bị phủ dưới một tấm vải lanh trắng.

Sợ rằng bất cứ lúc nào cũng có thể bị đánh ngã, họ hối hả chạy ào về nhà.

" Tôi chưa từng thấy bất cứ gì như thế này."

Một người nói.

" Nhiều lúc gió cũng nổi lên dữ dội, nhưng không phải không báo trước.

Lạ lùng, khủng khiếp quả."

Thế nhưng trong khi chớp lóe rực trời, sấm sét đinh tai có vẻ như báo ngày tận thế, mưa trút xuống đào xới và xuyên sâu vào lòng đất; thì Genji cứ ngồi trầm tĩnh đọc kinh.

Đến buổi chiều tối thì sấm sét lặng im, nhưng gió vẫn thổi ào ào suốt đêm thâu.

Đám người hầu của Genji xôn xao bàn tán.

" Thế là những lời cầu nguyện của chúng ta đã được thần, Phật chiếu cố.

Suýt chút nữa chúng ta bị cuốn đi.

Tôi đã nghe nói là các ngọn sóng thần có thể cuốn người ta ra xa trước khi họ biết được những gì đang xảy đến, nhưng tôi chưa hề thấy bất cứ gì như thế này."

Mãi lúc sắp rạng đông chàng mới chợp mắt được một chút.

Trong cơn mơ màng chàng thấy một người mà chàng không nhận ra, đi tới chỗ chàng.

" Triều đình đang triệu nhà ngươi về.

Cớ sao lại trì hoãn?"

Có thể đây là Thần biển, mà ai cũng biết là thiên vị những người đàn ông xinh đẹp.

Trong một lúc lâu Genji thấy bàng hoàng xao xuyến và sau đó chàng biết chàng không thể ở lại Suma được nữa.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 13.1: Akashi


Chương 13.1

Akashi.

Hết ngày này sang ngày khác, sấm sét mưa gió vẫn ầm ầm tiếp tục.

Genji phải làm gì đây?

Là người bị triều đình ruồng bỏ, nếu trong cảnh cùng cực này mà chàng lại quay trở về Thành Đô thì người ta cười cho mất mặt.

Vậy thì chàng nên tìm một nơi ẩn náu trên núi chăng?

Nhưng nếu người ta đồn kháo ầm ĩ lên là chàng bị cơn bão xua đuổi buộc phải trốn tránh lúc đó thì chàng sẽ nổi tiếng trong lịch sử như một nhân vật lố bịch, hèn nhát.

Những giấc mơ của chàng luôn luôn bị ám ảnh bởi con ma hiện hồn như cũ.

Các thư tín từ Thành Đô gửi tới hầu như chấm dứt, khi mà cơn bão vẫn hoành hành không lúc nào lắng.

Có thể chàng phải kết thúc cuộc đời ở Suma trong cảnh bị bỏ rơi này hay sao?

Vì có thể không một ai lại tới thăm giữa bão táp như thế này.

Ấy thế mà một ngày nọ có một người đưa thư của Murasaki tới; y buồn bã ướt như chuột lột, giá như gặp y trên đường thì Genji khó mà biết được đó là con người hay con vật, và dĩ nhiên không nghĩ đến việc gọi y lại gần.

Nhưng giờ đây, con người đó đang mang tới một đợt sóng cồn niềm vui và nỗi xúc động – tuy rằng Genji không thể không tự hỏi có phải bão tố đã làm suy yếu những dây neo ràng buộc chàng với người đời hay chăng?

Thư của Murasaki, dài và buồn, có một đoạn như sau: " Ngày này qua ngày khác, trận lụt khủng khiếp mỗi lúc một dâng.

Ngay cả bầu trời cũng bị đóng kín như bưng, và em bị mất đi sự khuây khỏa mỗi khi ngắm nhìn về hướng chàng đang ở."

" Sóng biển làm gì ở Suma?

Ở nhà tay áo ướt nhòe lệ rơi."

Nước mắt chàng chứa chan tưởng chừng chúng đang kêu gọi nước lụt dâng cao hơn.

Người đưa thư báo cáo rằng ở Thành Đô bão táp cũng hung dữ như ở đây, và Nhà vua đã ra lệnh có một buổi đặc biệt tụng kinh Prajnaparamita.

Đường sá nước ngập tràn và các quan đại thần không thể vào triều được.

Y ăn nói vụng về, ngắc ngứ, nhưng dẫu sao y cũng cho biết nhiều tin tức.

Genji gọi y lại gần để hỏi.

" Đây là một việc lạ bất thường.

Có bao giờ lại thấy mưa suốt bao ngày bao đêm mà không ngớt được một lúc và gió thì cứ gào rú mãi không dứt.

Nhưng ở đây còn tệ hơn.

Mưa cư trút nước đánh sâu vào lòng đất, sấm sét ầm ầm không dứt."

Nỗi kinh sợ hiện rõ trên khuôn mặt y chỉ gây nao núng thêm cho những người ở Suma.

Phải chăng đã đến ngày tận thế?

Từ bình minh của ngày hôm sau, gió lại trở nên cuồng dữ, thủy triều dâng cao, sóng biển gầm réo tưởng chừng như núi đồi phải đổ xuống.

Nỗi kinh sợ sấm chớp không còn bút nào tả xiết.

Cứ mỗi lần chớp giật, sét đánh, nỗi hãi hùng lại tăng lên.

Những người của Genji tự hỏi, họ bị trừng phạt vì tội lỗi gì?

Lẽ nào họ phải chết mà không được nhìn qua cha mẹ vợ con thân yêu, hay sao?

Genji cố gắng tự nhủ rằng chàng không hề có chút hành động xấu xa nào để đến nỗi phải chết tại đây trên bờ biển này.

Tuy nhiên, khắp quanh chàng đang diễn ra cảnh kinh hoàng hỗn loạn đến nỗi chàng phải hoang mang và phải dâng lễ cúng đặc biệt lên thần Sumiyoshi.

" Kính lạy thần Sumiyoshi đang che chở cho vùng đất này; nếu Ngài quả là hóa thân của Trời, mong Ngài cứu vớt chúng con."

Dĩ nhiên, người của làng lo sợ cho mạng sống của họ nhưng khi nghĩ đến một vị quý tộc xinh đẹp đến thế (đang lâm vào một cảnh ngộ đáng thương) có thể bị cuốn xuống đáy nước, họ thấy điều đó thảm khốc quá.

Những người ít bị quẫn trí nhất trong bọn họ bèn lớn giọng cầu vị thần yêu mến này của đạo Phật và đạo Shintō, mong sao được thế mạng cho chàng.

Họ hướng về Sumiyoshi để khẩn cầu với lời nguyền như sau: " Chủ của chúng tôi được nuôi dưỡng trong thành lũy vững chắc của cung điện, và đã nhận được phúc lộc dồi dào.

Với lòng khoan dung độ lượng bao la, Ngài đã đem lại sức mạnh trên khắp đất này cho những ai đã bị chìm ngập dưới gánh nặng của khổ đau; để trừng phạt tội lỗi gì mà Ngài lại gọi tới những ngọn sóng gào thét như vậy?

Xin hãy soi xét tình cảnh của chàng, hỡi các thiên thần và địa thần!

Là người vô tội, nhưng chàng đã bị vu oan giá họa, bị tước mất phẩm tước, bị đẩy khỏi nhà cửa và Thành Đô, bị bỏ rơi – như các ngài thấy – trong tình trạng đau đớn và than khóc khôn nguôi.

Và bây giờ lại thêm những cảnh khủng khiếp này, và thậm chí mạng sống của chàng cũng bị đe dọa.

Chúng tôi không biết, tại sao, có cơ sự này?

Vì những tội lỗi ở một kiếp trước nào khác chăng? vì những tội lỗi ở kiếp này, sao?

Hỡi chư vị thần linh, nếu các ngài thiêng linh(136), xin hãy cất bỏ tất cả tai ương này đi."

136.Bản dịch: sáng suốt, thấy rõ.

Genji cầu cúng thần biển và vô số các vị thần khác.

Sấm sét mỗi lúc một thêm khủng khiếp, và cuối cùng thì dãy hành lang nối liền với các phòng của chàng, bị sét đánh.

Lửa lan lên cao và hành lang bị thiêu hủy.

Mọi vật chìm trong cảnh hỗn loạn mênh mông; cả trần thế có vẻ như mất trí.

Genji được đưa sang một ngôi nhà ở phía sau, có vẻ là một nhà bếp hay cái gì đại loại thế.

Đủ mọi hạng người đã tụ tập đông nghịt.

Tiếng la hét váng trời hầu như dìm át sấm chớp.

Đêm xuống trên một bầu trời đã đen như mực.

Liền sau đó, gió và mưa lắng dần, sao bắt đầu ló ra.

Vì nhà bếp là một nơi quá tồi tàn cho nên người ta gợi ý nên dời sang phòng chính.

Nhưng ở phòng lớn, những tàn tích bị thiêu cháy lớn bày ra một quang cảnh hãi hùng; cả gian phòng bị ngập bùn, rèm và mành bị gió cuốn đi, cho nên người ta nghĩ nếu đợi đến tảng sáng thì hay hơn.

Genji tìm cách dốc tâm cầu nguyện nhưng lòng chàng vẫn náo động.

Chàng mở một cánh cửa liếc nhìn ra ngoài.

Trăng đã lên, sóng rút đi để lại một vạch trắng gần sát bên nhà nhưng sóng biển vẫn còn cao.

Ở đây không có ai để trông cậy, không có những học giả thông hiểu lẽ huyền bí để chàng bàn bạc với họ về chuyện quá khứ, chuyện vị lai, và có lẽ cũng để giải thích những hiện tượng quái rợ đó.

Tất cả dân chài lưới đã tụ họp ở ngôi nhà mà họ nghe nói là của một vị đại quý tộc ở Thành Đô.

Họ làm ầm ĩ, như một đàn chim nhốn nháo; không thể chuyện trò gì với họ được nhưng không một ai có ý nghĩ bảo họ rút đi.

Một người nào đó nói:

" Nếu gió mà chỉ kéo dài thêm một chút thì nhất định mọi thứ đều bị quét xuống biển sâu.

Thần linh phù hộ chúng ta."

Không có lời nào có thể mô tả tâm trạng của chàng, và nói là "cô đơn" hay "tuyệt vọng" có vẻ là chưa nói được gì.

Genji mệt mỏi rã rời vì dường như bão táp chỉ nhắn riêng vào chàng mà quất đánh dồn dập.

Đầu tựa lên một đồ vật gì đó, chàng đang lơ mơ ngủ thì bỗng Nhà vua quá cố hiện về, hoàn toàn như lúc ông còn sống.

" Mà cớ sao con lại ở cái nơi tồi tệ như thế này?"

Ông nắm tay áo chàng và kéo chàng lại dưới chân ông.

" Con phải làm theo lời thần Sumiyoshi dạy, phải rời nhà ra biển ngay lập tức.

Con phải từ bỏ bãi biển này."

" Thưa cha, từ lúc con trông thấy cha lần cuối, con phải chịu đựng một chuỗi những bất hạnh.

Con đã có ý nghĩ trầm mình xuống biển."

" Con không nên làm thế.

Con đang trải qua một sự trừng phạt ngắn ngủi vì một số tội lỗi.

Chính ta đây hồi còn trị vì, ta cũng không cố ý phạm bất cứ tội lỗi nào, nhưng một con người có khi mắc tội hoặc lầm lỗi mà y không hay biết.

Ta đang sám hối và không có thì giờ ngoái nhìn lại cõi trần thế.

Nhưng nỗi đau khổ của con đã thấu tới chỗ ta và ta không thể ngồi yên thờ ơ được.

Ta cố tìm cách đi qua biển lên được chỗ bãi này.

Ta mệt lắm, nhưng bây giờ đã tới đây thì tiện thể ta phải về Thành Đô, lo liệu cho xong một vài việc".

Nói xong hồn biến mất.

Genji gọi với theo, cầu xin được đưa đi cùng.

Chàng nhìn xung quanh.

Chỉ thấy mặt trăng lấp lánh.

Việc cha chàng hiện về là thật chứ không phải mơ.

Những đám mây vạch những đường buồn bã ngang bầu trời.

Hình dáng mà chàng từng ao ước được trông thấy ngay cả trong mơ, đã hiện ra rõ ràng, cụ thể, quá rõ ràng đến nỗi chàng còn nắm bắt được một dư ảnh.

Cha chàng đã đi qua bầu trời đến giúp chàng trong nỗi đau đớn cùng cực này.

Lòng chàng dào dạt niềm biết ơn, ngay cả với bão táp.

Bây giờ thì những nỗi niềm hoàn toàn khác làm xao động sự thanh thản của chàng.

Chàng quên đi những đau khổ hiện thời và chỉ tiếc rằng cha chàng không nán lại lâu hơn.

Có lẽ ông sẽ trở lại.

Genji muốn trở vào để ngủ, nhưng chàng nằm thức cho đến tận sáng.

Một chiếc thuyền nhỏ cập bến, và có hai ba người bước lên bờ đi tới chỗ Genji.

" Các ông là ai?"

Bạn bè Genji hỏi.

" Nhà sư khả kính mà trước đây là Tỉnh trưởng Harima đã từ Akashi tới.

Nếu như ông Cố vấn cũ của Minamoto – ông Yoshikiyo – có ở đây, chúng tôi xin mạn phép mời ông xuống thuyền và nghe chúng tôi nói chi tiết sứ mệnh của chúng tôi."

Yoshikiyo làm ra vẻ ngạc nhiên sửng sốt.

" Ông ta xưa là chỗ quen biết thân thiết với tôi ở Harima đây, nhưng rồi chúng tôi có bất hòa với nhau và ít lâu sau đó, hai bên không còn trao đổi thư từ nữa.

Có chuyện gì mà ông ta lại vượt biển trên một chiếc thuyền con tới đây?"

Giấc mơ của Genji đã báo cho chàng biết, chàng phái Yoshikiyo xuống thuyền ngay.

Yoshikiyo ngạc nhiên tự hỏi làm sao con thuyền đã có thể đi trên một biển động dữ dội như vậy.

Ông Tỉnh trưởng cũ thuật lại tỉ mỉ sứ mệnh của ông: " Vào đầu tháng này, tôi nằm mơ thấy một người lạ lùng đến báo mộng.

Tuy có phần nào không tin, tôi vẫn lắng nghe và được cho biết rằng đến ngày mười ba sẽ có một dấu hiệu rõ ràng và cụ thể.

Tôi phải có sẵn một chiếc thuyền và khi nào sóng lặng bớt tôi phải tới bờ biển này.

Thuyền đã sẵn thì lúc đó trận cuồng phong và sấm chớp nổi lên.

Tôi nghĩ đến rất nhiều vị vua nước ngoài nằm mộng thấy những chỉ dẫn làm cách nào để cứu đất nước của họ.

Tôi quyết định, đúng ngày được báo mộng, phải thông báo với chủ của ông nội dung của giấc mơ, mặc dù có thể bị cho là lố bịch.

Bởi vậy tôi chèo thuyền ra đi.

Một vòi nước kỳ lạ đẩy chúng tôi tới bãi biển này.

Tôi không biết nghĩ thế nào về chuyện đó nếu không phải là sự giúp đỡ của thần linh.

Và tôi chắc ở đây chủ của ông cũng đã được báo trước.

Tôi quả không muốn làm phiền ông, nhưng tôi có thể yêu cầu ông báo lại tất cả điều đó tới chủ ông được không?"

Yoshikiyo kín đáo thông báo lại với Genji, và suy ngẫm kỹ, chàng thấy có sự ăn khớp giữa mộng và thực.

Bây giờ nếu có rời bỏ bờ biển này do bị hăm dọa và bị chê cười, thì chuyện đó chẳng đáng phải lo cho lắm.

Khước từ sự giúp đỡ thực sự của thần linh tức là chuốc lấy thêm những nỗi bất hạnh.

Không dễ dàng vất bỏ một lời khuyên của các Đấng thần linh.

" Hãy tuân theo Thần thánh; ngươi chả bị khiển trách gì đâu"(137), một nhà thông thái thuở xưa đã dạy.

Tuân theo còn hơn là làm ngơ vì chắc chắn chàng sẽ không gặp những nỗi bất hạnh khác.

Cũng có thể chàng không giành được công quá lớn lao và lợi lộc gì, nếu do dự vì quá quan tâm đến tiếng tăm mai hậu của mình.

Há cha chàng đã không đến với chàng đó sao?

Còn đâu chỗ để mà ngờ vực nữa.

137.Có người cho là câu nói Lão Tử, nhưng trong sách của ông không có câu này (bản tiếng Anh).

Chàng gửi thư phúc đáp: " Tôi đã từng ở lâu trên cái chốn lạ lùng này, và tôi không nghe nói gì về Thành Đô.

Tôi chỉ ngắm nhìn lên mặt trời và mặt trăng đang đi về đâu, tôi không biết, coi đó như các bạn bè ở nơi tôi ra đời.

Thế rồi giờ đây một chiếc thuyền câu xông pha trận cuồng phong để đem đến những tin vui.

Dọc bờ biển Akashi của ngài, liệu có một chỗ nào đó, để tôi có thể ẩn náu chăng?"

Ông già rất mừng.

Các người hầu, các bạn bè của Genji hối thúc chàng ra đi ngay cả trước khi mặt trời lên.

Đem theo với mình năm sáu hầu cận thân tín, chàng bước lên thuyền.

Cơn gió lạ lùng lại nổi lên một lần nữa và chẳng mấy chốc họ đã ở Akashi tưởng như đã bay tới đó.

Nó rất gần chỗ cũ, chỉ cách xa, nói như ai nói một khoảng bò; tuy nhiên sự giúp đỡ của gió vẫn lạ lùng và kỳ diệu.

Bờ biển Akashi đâu đâu cũng xinh đẹp.

Nó có phần đông dân hơn là chàng mong muốn, nhưng nói chung chàng thấy rất thú vị.

Dọc bờ biển và trên các đồi núi, nhà sư già đã cho dựng lên nhiều nhà, để sử dụng, tùy theo bốn mùa trong năm; một căn nhà mái sậy gần bến mà từ đó có thể nhìn ra phong cảnh xa xa; bên một con suối trên núi, một ngôi nhà thờ khá lớn và có bề thế, thích hợp cho các lễ cúng tế, sự trầm tư và việc cầu khấn thần linh; và từng dãy nhà kho mà ở đó, hoa lợi mùa màng được để riêng ra bảo đảm một cuộc sống dư dật cho những năm đời còn lại.

Vì sợ sóng triều cao, nhà sư già đã đưa con gái và các nữ tì lên phía trên đồi.

Ngôi nhà ở bãi biển dành cho Genji sử dụng.

Mặt trời mọc thì Genji rời thuyền và bước lên một cỗ xe.

Trong ánh ban ngày, mới thoạt nhìn vị khách mới, nhà sư đã mỉm cười sung sướng.

Ông cảm thấy như trút bỏ được những năm tháng chồng chất và tưởng như được thần ban ơn cho sống những năm trẻ trung.

Ông thầm cảm tạ thần Sumiyoshi.

Nom ông có vẻ buồn cười khi ông hối hả rối rít quẩn quanh để trông coi đến những đồ nhật dụng của Genji, tưởng chừng ánh sáng rực rỡ của mặt trời và mặt trăng là tài sản riêng của ông, nhưng không một ai cười ông.

Thiết tưởng không cần phải mô tả vẻ đẹp của vùng bờ biển Akashi.

Sự chăm chút đến ngôi nhà, đến các tảng đá, đến cây cối trong vườn, đường nét duyên dáng của bờ biển – tất cả đều thú vị hơn Suma một trời một vực.

Ngôi nhà dành cho chàng rất hợp khiếu thẩm mỹ và mang vẻ thanh bình.

Cách sinh hoạt của ông già đúng như Genji đã nghe nói đến, khó có thể nói là thôn dã so với cuộc sống của những vị quyền quý tại triều đình.

Mà quả thật, về mặt sang trọng ông vượt hơn họ.

Khi Genji đã nghỉ ngơi được một lúc, chàng gửi thư về Thành Đô.

Chàng cho gọi tới người đưa thư của Murasaki đang vẫn ở lại Suma để lấy lại bình tĩnh sau những cơn kinh hoàng trong cuộc hành trình.

Được tặng thưởng hậu hĩ, bây giờ y lại lên đường trở về Đô Thành.

Có vẻ như Genji đã gửi thư mô tả những gian nguy của chàng, cho những tu sĩ và những người khác đang đều đặn giúp đỡ chàng(138).

138.Các nhà bình luận cho rằng đây là những mật vụ của Genji (chú thích bản tiếng Anh)

Nhưng chàng chỉ nói riêng với Fujitsubo việc chàng thoát nạn nhờ vào một sự thần kỳ, như thế nào.

Chàng nhiều lần phải đặt bút xuống khi nghĩ cách trả lời bức thư rất mực thiết tha của Murasaki.

" Ta cảm thấy như đã trải qua tất cả các nỗi kinh hoàng liên tiếp; và hơn bao giờ hết ta đã muốn từ bỏ cuộc đời, nhưng mặc dù mọi vật đã bay biến đi, hình ảnh nàng ký thác vào chiếc gương soi không rời ta giây phút.

Ta đã nghĩ có thể ta không được gặp lại nàng."

" Xa vời, bến Akashi,

Thành Đô ta nhớ, em thì ta trông."

" Ta vẫn đang sững sờ, và sợ rằng bức thư này quá lộn xộn."

Mặc dù bức thư có hơi lộn xộn thật, nhưng bạn bè của chàng thấy nó tuyệt vời.

Chàng say đắm nàng biết bao!

Chẳng khác gì họ đang gửi thư thuật lại những gian nguy của chính họ.

Mưa tưởng chừng không ngớt, nhưng mãi rồi cũng tạnh, trả lại một bầu trời trong sáng đến tận xa xa.

Dân chài lưới cảm thấy hồ hởi dong buồm ra khơi.

Suma là một nơi vắng vẻ chỉ có một ít túp lều nằm rải rác giữa các núi đá.

Ở Akashi đây, quả thật đám đông quần chúng không hoàn toàn hợp với ý thích của chàng, nhưng nó là một địa điểm thú vị có nhiều điều để chàng quan tâm và quên đi những nỗi đau buồn.

Sự thành kính mộ đạo của ông già cũng khá kỳ lạ.

Chỉ có một điều xen vào đó, là nỗi lo lắng của ông về chuyện gả chồng cho cô con gái.

Thỉnh thoảng ông thổ lộ với Genji, khiến chàng rất thông cảm.

Chàng nghe nói nàng rất đẹp và tựa như giữa hai người chắc đã có sẵn mối tơ duyên gì đó nên chàng mới đến với nàng ở cái chốn lạ lùng này.

Nhưng không, đây là một tỉnh xa, và chàng không được nghĩ gì hết ngoài việc thành tâm cầu nguyện.

Chàng sẽ không thể nào nhìn mặt Murasaki nếu như chàng rũ bỏ những lời hứa hẹn với nàng.

Tuy vậy chàng vẫn tiếp tục quan tâm đến cô nàng ở đây.

Mọi thứ đều gợi ý cho chàng biết, bản tính và vẻ bề ngoài của nàng khác xa người bình thường.

Để khỏi làm vướng Genji, ông già đã dời sang một căn nhà ở phía ngoài.

Tuy nhiên ông băn khoăn, đau khổ khi phải xa chàng, và ông càng thành tâm cầu nguyện hơn bao giờ hết, mong các thần linh và các đức phật phù hộ cho niềm hi vọng không thực tế của ông.

Mặc dù đã ở tuổi sáu mươi, ông vẫn chăm lo giữ gìn sức khỏe và so với tuổi tác thì còn có dáng trẻ trung.

Có lẽ điều này có liên quan đến cuộc sống mộ đạo và sự kiêu hãnh của ông về dòng dõi của mình.

Ông cụ ương ngạnh cố chấp và khó gần, như thường thấy ở các ông già, nhưng ông rất am hiểu văn thơ cổ mà không phải là không có chút tinh tế.

Những câu chuyện của ông về thời xưa góp phần lớn xua tan nỗi sầu muộn của Genji.

Trước đây Genji chuyên tâm vào mặt học thức uyên bác, vào sự am hiểu về các phong tục tập quán, và giờ đây chàng tự nhủ chàng đã bị thiệt thòi lớn nếu chàng đã không biết đến Akashi và ông chủ khả kính của nó.

Về một mặt nào đó họ là bạn bè với nhau, nhưng thái độ xa cách của Genji, khiến ông già phải kính nể.

Tuy ông có vẻ rất tự tin khi nói với vợ hi vọng của ông, nhưng bây giờ đã đến lúc phải hành động thì ông lại không tài nào nêu vấn đề ra, ông chỉ có thể than thở về sự yếu đuối bất lực của mình.

Còn như người con gái, trước đây hiếm khi nàng được thấy ở địa phương một người đàn ông tạm được trong đám những người môn đăng hộ đối.

Giờ đây nàng đã được nhìn thoáng qua một người đàn ông mà nàng không hề ngờ tới là có ở trên đời này.

Là một cô gái bẽn lẽn, giản dị, nàng nghĩ chàng quá cao xa không hợp tầm với của mình.

Nàng có nghe nói bóng gió về những tham vọng của cha cô, và cho đó là điều ngông cuồng viển vông.

Và nàng đâm áy náy bứt rứt khi thấy Genji đang ở gần.

Đã sang tháng tư.

Ông già phải thay mới tất cả các bức mành và các đồ cố định trong phòng Genji cho hợp với mùa hè.

Genji lấy làm cảm động và hơi lúng túng, chàng thấy những sự chăm sóc của ông già có hơi quá, nhưng có cho trời chàng cũng không muốn làm phật ý một con người kiêu hãnh đến thế.

Bây giờ từ Thành Đô thư gửi tới dồn dập thăm hỏi sức khỏe của chàng.

Vào một đêm trăng yên tĩnh, khi biển trải rộng xa xa dưới một bầu trời quang mây, chàng có cảm giác như đang nhìn ngắm các bể nước quen thuộc trong vườn của chàng.

Bị nỗi khao khát giày vò, chàng giống như một kẻ lữ thứ cô đơn không tên tuổi "Awaji, bọt nước xa xa" chàng thì thầm.

" Awaji,

Tên người là cả mối sầu,

Người đứng sừng sững trăng thầu sáng ngời."

Chàng lấy cây đàn Koto bảy dây lâu nay bị sao nhãng, chàng vừa bấm thử mấy nốt thì một dòng suối những suy nghĩ buồn bã lan tỏa khắp ngôi nhà.

Chàng trổ hết tài nghệ chơi bài "Nấm mồ lớn", tiếng đàn réo rắt hòa vào tiếng thở dài của gió và sóng biển, văng vẳng đưa xa tới ngôi nhà ở trên đồi.

Các phụ nữ trẻ đa cảm nghe tiếng đàn mà lòng xao xuyến.

Tuy không hiểu rõ âm nhạc, các người nông thôn vẫn bị tiếng đàn mê hoặc, ra ngồi trong gió biển để lắng nghe.

Ông già không thể ngồi yên.

Gạt chuỗi tràng hạt sang một bên, ông chạy tới ngôi nhà chính.

" Tôi có cảm tưởng như một cõi đời mà tôi đã vất bỏ, đang quay trở lạ."

Ông nói, hổn hển và nước mắt đầm đìa.

" Đêm nay là một đêm khiến người ta cảm nghĩ rằng cái thế giới tốt lành mà người ta khao khát, phải là như thế này."

Genji chơi trong cơn mơ màng – thả hồn phiêu diêu theo một làn sóng tuôn trào những hồi tưởng về những buổi hòa nhạc qua năm tháng, về chàng công tử này hay công nương kia với tiếng sáo và tiếng đàn Koto, rộn ràng thánh thót; về những lúc mà chàng và họ là trung tâm thu hút sự chú ý để rồi tiếp nhận những lời ca ngợi và ân huệ của chính Nhà vua.

Ông già sai người về nhà trên đồi lấy cây sáo và cây đàn mười ba dây; tiếp đó thì có vẻ như ông đang thay đổi vai trò, để trở thành một trong những tu sĩ hành khất dùng ống sáo để kiếm sống.

Ông chơi một bài hay nhất và xúc động nhất.

Genji bấm một ít nốt trên cây đàn mười ba dây mà ông già cố ấn vào tay chàng.

Ngay tiếng nhạc bình thường nhất cũng đáng để ý nếu có thời gian và địa điểm thích hợp; và tại nơi đây trên bờ biển bao la man mác các vườn cây cũng mang vẻ sống động với những màu sắc đa dạng hơn hoa mùa xuân hay tiết trời thu thay đổi, và tiếng gọi của chim cuốc ầm ầm như thể chúng cũng đang đập thình thịch vào cửa để đòi cho được.

Ông già có một phong cách tinh tế thể hiện nhuần nhuyễn trên các nhạc cụ khiến Genji rất thích thú.

" Cây đàn Koto này thích hợp hơn với một người phụ nữ dịu dàng có ngón bấm điêu luyện".

Genji nói dường như bâng quơ.

Ông già mỉm cười.

" Nhưng thưa công tử, có thể tìm đâu ra một nhạc công cao quý, tao nhã như công tử đây?

Về cây đàn Koto, tôi là thế hệ thứ ba kể từ vua Daigo.

Tôi đã từ bỏ xã hội thượng lưu để về miền thôn dã; thỉnh thoảng khi tôi cảm thấy u sầu hơn thường lệ, tôi lấy cây đàn Koto bấm chơi một bài; và lạ lùng thay, thế mà đã có kẻ bắt chước tôi.

Ngón đàn của con bé, một cách tự nhiên, lại giống ngón đàn của thầy học tôi.

Nhưng có lẽ cái tai của một nhà sư vùng núi đã hư hỏng vì hàng ngày chỉ lấy tiếng gió thổi qua rặng thông làm bạn.

Tôi tự nhủ liệu có thể mời chàng nghe nó chơi một khúc được chăng?

Cố nhiên là hết sức kín đáo".

Ông chùi một giọt nước mắt.

" Tôi là kẻ liều lĩnh, vô ý vô tứ.

Tôi chơi đàn Koto cũng gọi là được chăng hay chớ mà thôi".

Genji quay mặt khỏi cây đàn Koto " Tôi không hiểu tại sao, nhưng đặc biệt là phụ nữ, họ chơi đàn Koto rất hay.

Nghe nói, công chúa Năm của vua Saga được cha dạy bảo là một bậc thầy lớn trong việc sử dụng cây đàn này, nhưng đâu như nàng không có người kế tục.

Ngày nay, những kẻ đề cao mình là bậc thầy, hoàn toàn chỉ là những tay biểu diễn bình thường, chả có thực lực gì.

Trên bãi biển này mà có một ai đó còn giữ được cái phong cách cao quý hồi xưa, thì quả là lạ.

Ông hãy cho tôi nghe cô ấy đàn mới được."

" Nếu công tử muốn thế thì chả khó khăn gì.

Tôi có thể cho gọi nó ngay.

Ngày xưa có một nhà thơ, chắc công tử còn nhớ, rất thích thú được nghe đàn tì bà của người vợ một gã lái buôn(139)".

Đã nói đến đàn tì bà thì thế này, ngay cả ở thời xưa, cũng chả có nhiều người sành sỏi với cây đàn này.

Tuy vậy, có vẻ như con bé mà tôi đang nói đây chơi có phần chắc tay và rất hấp dẫn.

Tôi không biết nó học được ở đâu các ngón đàn tinh xảo đó.

Kể cũng ngược đời là đòi hỏi nó phải ganh đua thi tài với sóng biển gầm gào, nhưng thỉnh thoảng, trong cơn u uất, tôi bắt nó chơi một điệu nào đó."

139.Bạch Cư Dị, Tỳ Bà Hành.

Ông nói hăng say, sôi nổi khiến Genji hết sức thích thú và chàng đẩy cây tì bà về phía ông.

Quả thật ông chơi rất duyên dáng, điểm xuyết những nốt phóng túng ngoài khuôn sáo.

Ngón đàn của ông có vẻ tao nhã kiểu Trung Hoa và cách ông vê đàn thì có nét trang trọng đặc biệt.

Trong đám người hầu của ông, có một tay khá tốt giọng, người ta đề nghị y hãy hát cho họ nghe bài về bờ biển Ise xinh đẹp.

Tay đánh nhịp, Genji thỉnh thoảnh cũng hát theo, còn ông già thỉnh thoảng cũng ngừng tay nói một lời tán tụng.

Các thức giải khát được bưng vào, bày biện rất đẹp.

Ông già hết sức chăm chú lo sao cho cốc của khách không bao giờ vơi.

Và trong hoàn cảnh như vậy, mọi nỗi sầu muộn đều bị quên lãng.

Đêm đã khuya, cơn gió nhẹ mát lạnh và mặt trăng nom lấp lánh hơn, trong sáng hơn khi nó xế về Tây.

Mọi vật đều yên tĩnh.

Khi dài dòng, lúc dứt đoạn ông già nói về bản thân mình, từ những cảm nghĩ trong việc tới cư ngụ trên bờ biển Akashi này, đến những hi vọng về đời sống mai hậu và những viễn cảnh mà lòng sùng đạo của ông có vẻ đang hé mở ra.

Tuy không được yêu cầu, ông nói chuyện về con gái ông.

Genji lắng nghe với mối quan tâm và thông cảm.

" Thưa công tử, tôi nói ra không phải dễ dàng gì, nhưng là thế này; thấy chàng phải sống ở đây, trong những vùng mà chàng cho là lạ lùng và bất ngờ, đang phải trải qua những thử thách mà chàng chưa có kinh nghiệm tôi tự nhủ lẽ nào các Đấng linh thiêng mà một nhà sư già đã từng thành tâm cầu nguyện trong bao nhiêu năm trời, lại không thương hại đến chàng?

Cho tới nay đã được mười ba năm kể từ khi lần đầu tiên tôi cầu nguyện và dâng lời nguyện lên thần Sumiyoshi(): Từ lúc con gái tôi còn bé thơ, tôi đã lo nghĩ đến tương lai của nó, có những hy vọng cao xa về nó.

Cứ cuối mùa xuân và mùa thu, tôi đưa nó đến cúng thần Sumiyoshi.

Sáu lần cầu cũng ngày ba lần, đêm ba lần, cứ mỗi lần như vậy, tôi gác sang bên những lời cầu mong được cứu rỗi cho riêng tôi, và đánh liều xin thần chú ý đến những mối hy vọng của tôi đối với con gái tôi.

Tôi đã chịu sống trong cảnh tối tăm nơi tỉnh lẻ vì tôi gặp phải một số phận không may trên cõi đời này.

Cha tôi xưa làm quan tại triều, ấy thế mà bây giờ tôi đã trở nên một lão nhà quê.

Nếu gia đình tôi mải theo một con đường như vậy trong tương lai thì, tôi tự hỏi, con đường đó sẽ kết thúc ở đâu?

Tôi đã quyết định sẽ cho con gái tôi về với một vị quý tộc danh giá ở Thành Đô.

Người ta chê trách tôi nào là gàn dở, nào là có những tham vọng điên rồ, rồi tôi bị làm phiền đủ điều.

Tôi không vì thế mà nản lòng.

Tôi đã nói với con bé, tuy khả năng tôi có hạn nhưng còn sống tôi còn làm cho nó tất cả những gì tôi có thể làm; mà nếu tôi chết đi trước khi đạt được hi vọng nó phải nhảy xuống biển mà trầm mình".

Ông ta khóc.

Ông phải quyết tâm lắm mới nói rõ ra được như vậy.

Ở đây có sự khó khăn về thời gian, vì như ở chương 5 thì lúc đó cô gái chỉ lên chín khi cô xua đuổi những người cầu hôn.

Những ngày gần đây Genji dễ dàng rơi lệ.

" Tôi đã cảm thấy như bị hành hạ, khi bị trói buộc vào cái nơi lạ lùng này vì những tội lỗi mà tôi không biết là đã phạm phải.

Nghe câu chuyện của ông tôi nghĩ rằng có một sợi dây ràng buộc giữa chúng ta như thế nào đó.

Cớ sao ông không nói với tôi sớm hơn?

Từ khi tôi tới đây, cái gì cũng thực thực hư hư, tôi đã gạt bỏ mọi chuyện khác chỉ để dốc lòng cầu nguyện, và do đó tôi sợ bị ông coi là yếu đuối nhút nhát.

Mặc dù người ta có nói chuyện với tôi về con gái ông, nhưng tôi e rằng cô ta không muốn dính líu với một kẻ bị ruồng bỏ như tôi đây.

Nhưng thôi!

Ông giúp cho tôi gặp cô ấy được chăng?

Liệu tôi có thể hy vọng sẽ có bạn trong những buổi tối cô đơn này không?"

Ông già mừng vô hạn, ông nói:

" Công tử cũng thấm thía với nỗi buồn bã của những đêm trên bãi biển Akashi hay sao?

Công tử tưởng tượng xem, đối với chúng tôi đã trải qua bao nhiêu năm tháng ở đây, còn buồn đến đâu?"

Mặc dù không để mất vẻ đường hoàng, ông vẫn ngập ngừng và tiếng ông run run.

"Nhưng thưa ông, ông đã quen với bờ biển này."

" Ở Akashi,

Người du khách trằn trọc suốt đêm thâu,

Cỏ thu về, làm gối đầu,

Cỏ đâu có thu về những giấc mộng."

Sự cởi mở của chàng khiến ông già vui thích; chuyện nọ xọ chuyện kia, ông nói, nói mãi và đâm ra khá mệt mỏi.

Dù thế nào đi nữa, ông vẫn cảm thấy một niềm hạnh phúc trong sạch mơn trớn khắp người ông.

Bước mở đầu đã qua.

Vào khoảng trưa ngày hôm sau, Genji gửi một lá thư tới ngôi nhà trên đồi, vì chàng nghĩ một của báu thực sự có thể nằm chôn vùi tại nơi đây.

Chàng lấy giấy Triều Tiên màu vàng nghệ và để nhiều tâm sức viết lá thư.

" Ngắm nhìn trời, trời cứ lặng im,

Tôi có phải liếc nhìn,

Vườn cây quả, mong có vài tin tức?"

" Quyết tâm của tôi hoàn toàn tiêu tan"

Nhưng tất cả chỉ là thế, hay sao? – người ta tự hỏi.

Ông già vẫn chờ đợi từ lúc nào.

Người đưa thư của Genji lảo đảo bước xuống đồi, sau khi được tiếp đón hậu hĩnh.

Còn cô gái thì đang phân vân chưa trả lời.

Ông già đâm bổ vào phòng cô giục cô phải gấp lên, nhưng vô ích.

Cô nghĩ bàn tay của cô không vừa sức với công việc này, và chỉ nhìn lá thư cô cũng thấy sợ.

Rồi lấy cớ là không được khỏe, cô nằm xuống, day dứt với ý nghĩ về địa vị cách biệt giữa hai bên.

Cực chẳng đã cuối cùng ông đành trả lời thay con.

" Ống tay áo quê mùa của nó quá chật hẹp không đủ che giấu một nỗi vui lớn lao như vậy, mà quả thật, thậm chí nó tự thấy không thể nào đọc ngay lá thư của công tử."

" Hai người cùng ngắm bầu trời,

Tâm tư chắc phải lứa đôi thuận hòa."

" Nhưng tôi sợ tôi có vẻ đường đột và nóng vội."

Chữ của ông viết theo lối cổ chắc nịch, trên giấy cứng Michiroku.

" Đúng thế rồi, nói "nóng vội" là đúng nhất."

Genji hơi bàng hoàng.

Ông lão đã cho gã đưa thư một bộ áo quần khá bất thường.

Ngày hôm sau chàng lại gửi một lá thư khác.

" Ta không quen nhận thư của các thư ký của các bà các cô."

" Thầm kín ôm sầu, ta đâu muốn,

Mải ôm sầu, vì ai có hỏi han?"

Lần này viết trên giấy mịn, chữ viết rất đẹp.

Một cô gái mà từ chối không muốn người ta quan tâm đến mình qua một bức thư tỏ tình như thế, thì quả là chuyện dở hơi.

Lời thư thật tuyệt vời!

Khốn thay người ta ở trên đỉnh cao vời vợi, chú ý tới mình nhưng mình với tới làm sao được?

Và nàng chỉ còn biết khóc.

Cuối cùng nàng đành phải viết cái gì đó.

Nàng chọn giấy mịn màng ướp hoa thơm và nắn nót viết:

" Thầm kín ôm sầu – đâu có nhé?

Đâu có nhẽ ôm sầu vì người chưa quen?"

Lời thư và chữ viết có thể đem lại tiếng tăm cho bất cứ một công nương xinh đẹp nào ở trong triều.

Chàng rơi vào trạng thái mơ màng, thấy chuyện cũng vui và nhớ đến những ngày đã qua ở Thành Đô.

Nhưng chàng không muốn người ta để ý nên tạm cắt đứt chuyện thư từ trong vài ba hôm.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 13.2: Akashi


Chương 13.2

Akashi.

Những ngày sau đó, chọn lúc mà có lẽ chàng không bị chú ý, và lúc chàng hình dung rằng tâm tư của chàng có thể giống với của nàng – chẳng hạn một buổi đêm tĩnh mịch, một buổi bình minh cô đơn – chàng lại gửi cho nàng một lá thư.

Thư trả lời của nàng biểu lộ một sự dè dặt kiêu hãnh khiến chàng càng muốn gặp nàng hơn bao giờ hết.

Nhưng còn phải nghĩ đến Yoshikiyo.

Anh ta đã nói đến nàng như thể nàng là của riêng anh, mà Genji thì không muốn cản trở những hi vọng mà người khác đã ôm ấp từ lâu.

Nếu cha mẹ cô cứ khăng khăng trao nàng cho chàng, thì đó là một cái cớ bào chữa, và chàng sẽ tìm cách đeo đuổi việc nàng một cách hết sức êm thấm.

Nhưng thái độ của nàng không giúp cho sự việc được dễ dàng.

Nàng tỏ ra kiêu hãnh hơn và cách biệt hơn bất cứ một phu nhân kiêu hãnh nào ở triều đình; và do vậy mà ngày lại ngày qua hai bên ganh đua nhau giữ vững sự kiêu hãnh của mình.

Hơn bao giờ, Đô Thành bây giờ chiếm hết tâm trí chàng khi mà chàng đã đi sang bên ranh giới Suma.

Một lần nữa chàng tự hỏi liệu có thể kín đáo đưa Murasaki tới Akashi hay không; và suýt nữa thì chàng đã làm thế.

Nhưng chàng không mong ở lại đây lâu hơn nữa, nếu vào lúc cuối này mà để người ta nói ra nói vào thì chả có lợi gì.

Ở Đô Thành, năm đó đầy những điềm gở đáng lo ngại.

Ngày mười tháng Ba, vào lúc sấm sét và mưa gió đùng đùng, Nhà vua thấy mộng.

Cha ông đứng ở bậc lên phòng ngủ, trừng trưng con mắt nhìn ông và như có nhiều điều muốn nói, chắc chắn là về chuyện Genji.

Rất khổ tâm ông thuật lại giấc mộng cho mẹ nghe.

" Trong những đêm giông bão, thường người ta nghĩ gì thì thấy mộng như thế ấy."

Bà nói: " Giá tôi như anh thì tôi chả mảy may để tâm."

Có lẽ vì mắt ông đã bắt gặp đôi mắt giận dữ của cha cho nên sức khỏe ông suy sụp đồng thời ông đau mắt rất nặng.

Lệnh phải sống ẩn dật và ăn chay được ban bố, ngay cả ở nhà bà Kokiden.

Rồi quan Thừa tướng, cha bà, mất.

Ông đã già quá, cái chết của ông chẳng khiến ai ngạc nhiên, nhưng tiếp đó thì Kokiden cũng bị ốm mỗi ngày thêm nặng; Nhà vua đau buồn khôn xiết.

Ông sợ rằng chừng nào một người vô tội như Genji mà còn phải sống xa ở chốn hoang vu, ông còn phải chịu đựng kết quả của sự bất công này.

Thỉnh thoảng ông đánh liều gợi ý chuyện phục hồi chức tước và chức vụ cũ cho Genji.

Nhưng mẹ ông nghiêm khắc chống lại điều đó.

" Thần dân sẽ quy cho ông là nông nổi và không quyết.

Há ông thực sự nghĩ rằng bắt một người đi lưu đày rồi lại đưa hắn trở về trước khi thời hạn tối thiểu ba năm chấm dứt là điều dễ dàng, hay sao?"

Do vậy mà ông đâm ra lưỡng lự.

Ông và mẹ ông mỗi lúc càng suy yếu hơn.

Ở Akashi, lúc này là mùa gió lạnh từ biển thổi vào khiến cho cảnh chăn đơn gối chiếc thêm não nùng.

Đôi khi Genji nói với ông già.

" Hay là ông đưa cô ấy tới đây khi không có ai dòm ngó."

Chàng nghĩ rằng chàng khó mà có hy vọng đến thăm viếng nàng.

Nàng có những suy nghĩ riêng của mình.

Nàng biết, vị quý tộc thành thị tình cờ ghé qua trong vùng lân cận, chỉ cần gọi một tiếng là các cô gái nông thôn sẽ nhanh chân chạy tới.

Không, nàng không thuộc vào cái xã hội của chàng, và nếu nàng cho là như vậy thì chỉ có thể chuốc lấy sầu não.

Cha mẹ nàng đã nuôi những hy vọng hão huyền, các cụ đang đòi hỏi cái phi lý và đang xây dựng tương lai trên cái trống không.

Điều mà các cụ thực sự đang làm chính là để chuốc lấy những đau khổ không dứt.

Cũng đã là may nếu được trao đổi thư từ với chàng chừng nào chàng còn ở trên bãi biển này.

Và chỉ thế thôi.

Những lời cầu nguyện của nàng rất khiêm tốn: là được phép nhìn thoáng qua chàng công tử mà nàng đã nghe nói nhiều đến thế.

Chắc chắn nàng đã thoáng nhìn thấy chàng từ xa, và qua tiếng đàn theo gió vẳng tới, nàng cũng biết được (vả lại trước đây nàng cũng đã nghe nói) tài nghệ chơi đàn Koto vô song của chàng.

Nàng đã biết khá nhiều về chàng trong những ngày vừa qua, và lấy làm thỏa mãn.

Thật tình thì một người phụ nữ hèn mọn sống lẩn lút giữa các lều của dân chài lưới không có quyền chờ đợi thậm chí cả điều đó.

Nàng thấy vô cùng lúng túng khi nghe cha gợi ý là phải mời chàng tới.

Cha nàng cũng áy náy.

Những điều ông cầu nguyện đang được đáp ứng thì bây giờ ông bắt đầu nghĩ đến sự thất bại.

Sẽ đáng buồn cho cô gái bị hiến dâng một cách khinh suất nếu cô biết rằng cô bị chàng coi thường.

Bị ruồng bỏ bởi một chàng công tử xinh đẹp là điều đau đớn khó mà chịu nổi.

Lòng tin mù quáng của ông vào thần linh vô hình có lẽ đã dẫn ông tới chỗ coi nhẹ những ý hướng và khả năng có thể xảy ra ở con người.

Genji không bỏ cuộc; chàng nói:

" Thú vị biết mấy nếu tôi được nghe tiếng đàn của cô ấy hòa với tiếng ca của sóng nước.

Mùa này mà được như thế thì tuyệt.

Ta không nên bỏ nhỡ dịp."

Không đếm xỉa đến những sự đắn đo của vợ, và không nói với gia nhân, ông già chọn một ngày tốt lành.

Ông loay hoay chuẩn bị, và kết quả khiến lóa mắt.

Trăng đã gần đến ngày tròn, ông gửi tới một lời ngắn gọn: " Không nên để đêm nay bị bỏ phí".

Tuy có chút tinh nghịch, nhưng chàng cũng mang áo khoác và ra đi trong đêm khuya.

Lúc đầu chàng định đi xe – một cỗ xe trang hoàng lộng lẫy, nhưng sau đó, cảm thấy quá lộ liễu phiền phức.

Chàng bèn đi ngựa.

Ngôi nhà của cô gái nằm sâu vào trong đồi một quãng.

Bờ biển giăng trải rõ mồn một ở phía dưới, vịnh dát bạc dưới ánh trăng.

Chàng ước ao chỉ cho Murasaki thấy cảnh đẹp này và đột nhiên bị một mỗi khao khát mãnh liệt xâm chiếm, chàng muốn quay đầu ngựa phi thẳng về Đô Thành.

Ngôi nhà xinh đẹp, nằm trong một vườn cây ăn quả.

Ở đây mọi thứ đều được chăm sóc chu đáo.

Trái ngược với vẻ trang nghiêm vững chắc của ngôi nhà trên bãi biển, ngôi nhà trên núi này có phần mảnh khảnh và chàng có thể hình dung nỗi u hoài vương vấn những ai sống trong đó.

Từ một phòng thiền định ở gần đấy, gió vi vu qua các rặng thông mang tới tiếng chuông chùa buồn man mác.

Ngay các ngọn thông cũng hình như đòi hỏi một cái gì đó khi chúng đâm rễ trồi lên trên vách đá cheo leo.

Đủ mọi loại côn trùng đang kêu rên rỉ trong vườn.

Chàng nhìn quanh mình và trông thấy một lầu nhà nhô ra, xinh đẹp hơn những nhà khác.

Ánh trăng hình như đọng lại ở một cánh cửa bằng gỗ bách hé mở.

Chàng do dự một lát và lên tiếng.

Không có tiếng đáp lại.

Nàng đã quyết không để chàng lại gần hơn.

Rất chi là quý phái, Genji thầm nghĩ.

Ngay cả những nàng thuộc gia đình danh giá từng lẩn tránh khi có khách bất ngờ đến thăm, thường cũng cố tìm cách để bắt chuyện với khách, huống hồ khách lại là Genji.

Có lẽ nàng đang để cho chàng biết chàng đang sa vào một hoàn cảnh đáng buồn.

Chàng đâm bực mình và định bỏ về.

Nếu chàng nài ép nàng thì sẽ trái bởi lẽ thường, nhưng mặt khác, chàng sẽ là kẻ ngờ nghệch nếu tỏ ra mình chịu thua nàng trong cuộc đối chọi gan lì này.

Quả thật người ta đã muốn chỉ " cho ai đó biết" bức tranh một anh chàng thất tình.

Một dây treo mành quệt vào một chiếc đàn Koto mách cho chàng biết là nàng đã ngồi gảy đàn trong một buổi tối yên tĩnh.

" Há nàng không muốn ta thưởng thức tiếng đàn mà ta đã đã từng được nghe người ta ca ngợi nhiều lần, hay sao?

" Liệu có ai ta có thể cùng chia sẻ tâm tình,

Và nhờ đó xua đi những giấc mộng buồn bã?"

Chàng nói với kẻ thấy đêm dài bất tận.

" Nói làm sao được mộng mị của kẻ thức thâu canh?"

Tiếng nói thì thầm hầu như không nghe nói nhắc nhở chàng tới nàng Rokujō.

Cô nàng này đã không ngờ tới một cuộc đột nhập.

Hoảng quá nàng vội lánh vào phòng trong.

Nàng nghĩ thế nào mà chặn cửa lại, chàng không thể biết được, nhưng quả thật, cửa bị chốt chặt.

Mặc dù không đích xác là chàng cứ phá cửa mà vào, nhưng không thể nghĩ rằng chàng đã bỏ cuộc.

Trái lại... người mảnh mai, thon thả, hầu như nàng rất đẹp.

Niềm thích thú trộn lẫn với nỗi thương hại khi chàng nghĩ mình đã chinh phục được nàng.

Đêm thu thường dằng dặc, nhưng hôm nay nó trôi qua trong nháy mắt.

Vì không muốn bị ai trông thấy, chàng hối hả đi ra, để lại muôn vàn lời thề thốt keo sơn.

Sáng ngày sau chàng kín đáo gửi tới một lá thư có lẽ vì chàng cảm thấy lương tâm cắn rứt.

Nhà sư già cũng quyết tâm giữ kín, và lấy lại đau khổ vì phải làm ra vẻ lạnh nhạt khi tiếp người đưa thư.

Thỉnh thoảng Genji ghé thăm.

Hai nhà ở cách xa nhau.

Chàng sợ bị dân chài lưới nom thấy- mà họ lại là những người thích kháo chuyện – cho nên những lần viếng thăm của chàng bị cách quãng khá nhiều ngày.

Đúng như nàng biết trước, chàng đã quên mất rồi – cô gái thầm nghĩ.

Trong khi đó thì ông già quên mất rằng sự thiên khải là mục đích của mình, cho nên trong những lời cầu nguyện ông chỉ thầm hỏi khi nào thì Genji sẽ lại tới; và đáng thương thay, một cuộc sống yên tĩnh thanh thản dày công xây đắp lại bị đảo lộn vào một lúc rất muộn màng.

Genji sợ rằng Murasaki biết được vụ này.

Chàng vẫn yêu nàng hơn bất cứ ai, chàng không muốn nàng trách móc chàng đã sai lời hứa, dù chỉ để đùa vui.

Nàng là một phụ nữ trầm tính ngoan ngoãn, nhưng bao nhiêu lần nàng đã đau khổ vì chàng.

Cớ sao, chỉ vì một sự giải trí ngắn ngủi, chàng lại gây đau khổ cho nàng?

Chàng mong muốn chấm dứt chuyện này cho xong.

Trông thấy cô nàng Akashi, chàng lại chỉ thêm khao khát nhớ nhung nàng kia.

Chàng gửi cho nàng một lá thư âu yếm hơn thường lệ, cuối thư chàng viết: " Lòng ta khổ não khi nghĩ rằng, do những chuyện dại dột mà ta phải chịu trách nhiệm tuy ta ít chủ tâm, có thể ta đã không làm vừa lòng nàng: Gần đây nữa, ta có một cuộc gặp gỡ lạ lùng, thoáng qua.

Ta tự ý thổ lộ như vậy với hy vọng nàng biết cho, ta ít có điều gì phải giấu nàng.

Xin hãy để cho chư thần soi sét."

Lời đáp của nàng dịu dàng, không oán trách, và cuối thư, nàng viết: " Rằng chàng đã hạ cố nói với em, một câu chuyện như trong mơ mà chàng không thể giữ riêng cho mình, điều đó gợi về trí nhớ em biết bao nhiêu những trường hợp trước đây."

" Em khờ dại, có lẽ, nhưng đôi ta đã thề ước,

Giờ hãy trông sóng biển không cuốn đi Núi Đợi chờ.(141) "

141 Vô danh

Ngày mà ta phản bộ lời thề,

Mong sao sóng biển đánh vào Núi Đợi chờ ở Sué.

Đó là điểm trách móc duy nhất trong một lá thư bình tĩnh, không đòi hỏi.

Chàng xúc động sâu xa, và trong mấy đêm liền, chàng không tới ngôi nhà trên núi.

Một lần nữa, nàng con gái Akashi tin chắc rằng những mối lo sợ của nàng đã trở thành sự thực.

Giờ đây có lẽ đã đến lúc nàng trầm mình xuống biển.

Nàng chỉ còn biết trông cậy vào cha mẹ nàng nhưng các cụ đã già lắm rồi.

Trước đây nàng không có tham vọng cho mình, cũng không có ý nghĩ lấy được một người chồng kha khá.

Ấy thế mà nàng đã sống những năm khá hạnh phúc, không có bão tố và nước mắt.

Bây giờ nàng thấy cõi đời có thể độc địa làm sao!

Tuy vậy nàng vẫn cố gắng che giấu nỗi đau khổ và không làm gì khiến Genji phải phật lòng.

Thời gian trôi qua, càng ngày chàng càng thấy nàng vừa ý mình.

Nhưng còn nàng kia, nàng con gái ở Thành Đô, đang mỏi mắt trông chờ chàng trở lại.

Chàng không muốn làm bất cứ gì khiến cho nàng phải đau khổ, và trong nhiều đêm, chàng vò võ một mình.

Chàng gửi cho nàng những cuốn vẽ phác thảo, gửi kèm theo những bài thơ được dự tính sao cho nàng phải đáp lại.

Chắc chắn là các nữ tì của nàng sẽ thích thú với những lá thư đó.

Và khi nàng thấy quá nhớ thương, nàng cũng vẽ những bản phác thảo và chú thích ở phía dưới giống như một cuốn nhật ký bày tỏ tâm sự của nàng.

Và đối với cả hai, tương lai còn lại cho họ là thế nào?

Năm mới đã tới, Nhà vua bị ốm, và đời sống triều đình như bị bao phủ một tấm màn ảm đạm.

Ông có một con trai với phu nhân Shikyoden – con gái quan Hữu thừa tướng – nhưng cậu ta chỉ mới lên hai và còn quá thơ dại để lên ngôi.

Cách giải quyết rõ ràng là thoái vị và nhường ngôi cho Hoàng tử kế vị.

Trong khi Nhà vua đang trăn trở với những ý kiến và lời khuyên về người kế vị, ông vẫn thấy đáng tiếc hơn bao giờ hết, là Genji lại ở nơi tỉnh xa.

Cuối cùng bất chấp những lời can gián của Kokiden, ông ban bố một lệnh ân xá.

Từ năm trước Kokiden đã bị bệnh vì có lẽ là nạn nhân của một hung thần, và có nhiều điều gở khủng khiếp khiến cả triều đình đâm hoảng sợ.

Mặc dù bệnh đau mắt của Nhà vua có một hồi đã đỡ, có lẽ do chế độ ăn uống kiêng khem nghiêm ngặt, nhưng giờ thì bệnh lại nặng hơn.

Vào cuối tháng bảy, trong nỗi thất vọng sâu sắc, ông ban bố một lệnh thứ hai, triệu Genji về kinh.

Genji đã chắc chắn rằng chẳng bao lâu nữa sẽ có chuyện đó, nhưng chàng cũng hiểu sự đời bất trắc, mai sau chưa biết thế nào.

Dĩ nhiên cuộc ân xá đến sớm đem lại biết bao niềm vui nhưng cũng vào lúc đó, ý nghĩ phải rời bỏ Akasi khiến lòng chàng tràn ngập luyến tiếc.

Nhà sư già, tuy đồng ý rằng như thế là thích hợp và công bằng, nhưng nghe tin đó, ông hoang mang khôn xiết.

Ông cũng tìm cách tự an ủi mình rằng một khi Genji được vinh hiển thì hi vọng của ông cũng sẽ thực hiện.

Đêm nào Genji cũng tới thăm tình nhân và tìm cách khuyên giải nàng.

Từ khoảng tháng Sáu, nàng đã tỏ ra có những triệu chứng thai nghén, mối quan hệ giữa họ thêm phức tạp.

Chàng lấy làm lạ trước số phận éo le có vẻ như luôn luôn đưa đến những bất ngờ mới.

Nàng thì chìm trong nỗi u buồn sâu xa.

Mà như thế không có gì trớ trêu.

Vào một ngày lạ lùng, ảm đạm chàng đã dấn mình vào con đường lưu đày với niềm an ủi là một ngày nào đó chàng sẽ trở lại Đô Thành, nhưng giờ đây chàng lại than thở vì nỗi không được thấy lại Akashi nữa.

Trong nhiều ngày, những người phục vụ chàng vui mừng, hớn hở.

Một đoàn hộ tống từ Thành Đô tới, người ta chuẩn bị rậm rịch nhộn nhịp, trong khi chủ nhà thì sống trong nước mắt.

Cứ như vậy, cho đến hết tháng.

Trong cái mùa mà đến đất trời cũng mang vẻ thê lương, những ý nghĩ ủ ê lại giày vò Genji.

Cớ sao, đã từ lâu cũng như bây giờ, chàng đã tự buông thả mình vào những chuyện tình duyên bừa bãi nhưng chả có ích lợi gì?

" Chàng đã gây nên chuyện đau khổ biết dường nào!"

Những người nắm được sự bí mật, đều nói.

" Vẫn cái chuyện đó lại tái diễn.

Trong hơn một năm trời chàng không hở với ai và có vẻ như không để ý đến nàng.

Ấy thế mà bây giờ, khi lẽ ra không nên dính dáng vào chuyện gì thì chàng lại làm cho sự việc thêm tồi tệ."

Yoshikiyo là người lo lắng khó chịu nhất.

Các bạn bè của anh đang nói gì, anh biết, chính anh đã bép xép quá nhiều, mọi sự bất đầu tại anh.

Hai ngày trước khi lên đường, Genji đến thăm tình nhân sớm hơn thường lệ.

Lần đầu tiên chàng thực sự chăm chú nhìn nàng, và chàng phát hiện ở nàng một vẻ đẹp kiêu hãnh lạ lùng.

Chàng an ủi nàng bằng những lời hứa hẹn rằng chàng sẽ đợi một cơ hội để đưa nàng về Đô Thành.

Vừa khóc, chàng vừa thề nguyện.

Còn trong thâm tâm, nàng thầm đáp lại rằng một chút tình thương đó là tất cả những gì chàng muốn và xứng đáng, nhưng vẻ rực rỡ lộng lẫy của chàng chỉ làm tăng thêm nỗi đau buồn tê tái của nàng.

Sóng biển than vãn trong gió thu, khói từ cái lò muốn bay lên vạch những nét mảnh khảnh ngoằn nghèo ngang qua bầu trời, và tất cả những dấu hiệu của sự cô đơn hình tụ lại với nhau để gieo nỗi sầu muộn vào lòng người.

" Dẫu rằng sắp phải cách xa,

Khói kia vẫn cứ theo ta đi cùng."

Còn nàng:

" Lòng em như cỏ trên bờ,

Cứ âm ỉ cháy, đợi chờ gì thêm?"

Rồi nàng lặng im, âm thầm khóc, để cho thấy vần thơ khá khuôn sáo, nói hộ lòng mình.

Nàng không chịu cho chàng nghe tiếng đàn Koto đã từng khiến chàng say mê.

" Hãy cho ta nghe một bài thôi cũng được.

Coi đó là một vật lưu niệm."

Chàng sai người lấy ra chiếc đàn Koto bảy dây mà chàng mang theo từ Thành Đô.

Chàng dạo một khúc nhạc trầm tĩnh nhưng trong sáng kì lạ trong bầu không khí nửa đêm.

Không thể cầm lòng, ông già đẩy một chiếc đàn Koto mười ba dây về phía con gái.

Rõ ràng là nàng đang ở trong một tâm trạng muốn mượn đến tiếng nhạc.

Nàng nhẹ nhàng trở dây đàn, tiếng đàn vẳng lên, ngón đàn tao nhã duyên dáng.

Trước đây chàng từng nghĩ rằng ngón đàn Fujitsubo hoàn toàn ăn đứt mọi người, nàng chơi theo phong cách hiện đại đi thẳng vào lòng người gây nên những tiếng xuýt xoa kinh ngạc cho bất cứ ai dù chỉ võ vẽ âm nhạc.

Tiếng đàn của Fujitsubo chính là Fujitsubo vậy, thể hiện tất cả sự am hiểu tinh tế.

Tiếng đàn Koto của nàng đang ngồi trước mặt chàng thì trầm lắng, trong sáng tuyệt vời, sâu thẳm thẳm khiến người nghe gần như đâm đố kỵ.

Vào lúc mà kẻ tinh thông tiếng đàn đang qua khỏi những nỗi kinh ngạc để bắt đầu chăm chú háo hức lắng nghe, thì tiếng đàn vụt tắt.

Sự thất vọng và luyến tiếc kế tiếp niềm vui thích.

Chàng đã ở đây gần được một năm trời.

Cớ sao trước đây chàng đã không nài ép nàng chơi cho chàng nghe, nghe mãi.

Bây giờ thì tất cả những gì chàng có thể làm, chính là nhắc đi nhắc lại lời nguyện.

" Nàng hãy giữ lấy cây đàn này."

Chàng nói: " Để nhân đó mà nhớ đến ta.

Có ngày rồi chúng ta sẽ cùng nhau họa đàn."

Nàng đáp lại, dịu dàng và gần như không chỉ định.

" Một lời nói lửng lơ, một cây đàn,

Cho ai yên dạ quên ngàn nhớ thương,

Tiếng đàn văng vẳng đêm trường,

Mang theo bao tiếng khóc than khôn cùng."

Chàng không thể đáp lại.

" Đừng đổi dây giữa đàn này,(142)

Lòng ta không đổi, chờ ngày gặp nhau."

142.Có nhiều ý kiến về ý này; nhưng ý kiến thông thường nhất là Genji nói đến cây đàn mười ba dây hơn là cây đàn bảy dây.

" Và chúng ta sẽ tái ngộ trước khi nó mất tiếng."

Nói là nói thế, chứ kỳ tình thì cuộc ly biệt là chuyện thực, thực hơn ngày gặp gỡ xa vời; và như thế cũng chả có gì trái lẽ tự nhiên.

Buổi sáng cuối cùng, Genji đã thức dậy rất sớm và trước khi rạng sáng thì chàng đã sẵn sàng.

Mặc dù trong cảnh chuẩn bị rậm rịch ồn ào, chàng có quá ít thì giờ, nhưng chàng vẫn cố gắng để viết cho nàng:

" Sóng lùi khỏi bãi, buồn sao,

Kẻ đi, người ở, buồn nào buồn hơn."

Và nàng đáp lại:

" Chàng đi lều cỏ tàn hoang,

Ước gì em được đi cùng sóng kia."

Một câu thơ thành thật khiến chàng tuy không muốn mà vẫn không cầm được nước mắt.

Xét cho cùng, người ta vẫn có thể yêu mến một nơi tồi tệ nhất – những ai không biết chuyện, đều nói như vậy.

Còn những ai biết, Yoshikiyo và một số người khác, thì vừa có chút đố kỵ vừa kết luận rằng một cuộc tình duyên như vậy kể cũng khá đẹp đẽ.

Bên cạnh nỗi sướng vui, biết bao nước mắt chứa chan, nhưng tôi sẽ không muốn chăm chú vào điều đó.

Nhà sư già đã thu xếp lễ tiễn biệt cực kỳ long trọng.

Ông có đủ các chiếc áo đi đường lộng lẫy cho mỗi người, thậm chí cho cả những phu chạy bộ.

Người ta lấy làm kinh ngạc tự hỏi sao ông có thời gian để thu thập chúng.

Quà biếu của chính Genji dĩ nhiên là đẹp nhất, chứa chất hết hòm này đến rương khác do một đoàn tùy tùng của ông mang đi theo Genji.

Một số đồ vật sẽ là những quà biếu thích đáng ở Thành Đô.

Ông già không bỏ sót bất cứ gì.

Người con gái đã găm vào một chiếc áo đi đường một câu thơ.

Thơ rằng:

" Nước mặn thấm ướt áo này,

Liệu chàng không thích, đang tay vứt lìa?"

Tuy đang rối tinh cả lên, chàng vẫn gửi tặng lại chiếc áo của riêng chàng, kèm theo mấy lời:

" Nàng thật chu đáo,

Nàng nhận lấy chiếc áo này,

Để nhớ những ngày ít ỏi, gặp nhau."

Và chắc chắn còn cái gì khác nữa để bỏ vào hòm lưu niệm của nàng.

Đó là một chiếc áo xinh đẹp thấm mùi hương thơm kỳ lạ.

Làm sao mà nó không khiến nàng xúc động cho được?

Trong lúc đó thì ông già, khuôn mặt quắt queo như chiếc vỏ sò trên bãi biển, đang vừa mếu máo vừa nói: " Lão đã xa lánh cõi đời, nhưng cứ nghĩ rằng lão không thể được thấy chàng trở về Đô Thành thì...

" Gió biển mặn chát cuộc đời,

Nhưng lão không thể xa rời chốn đây."

" Lão chỉ buồn vì lo cho con gái lão.

Chàng phải để cho lão còn được trông thấy chàng cho tới khi chàng đi xa khuất địa phận này.

Nói thế này thì quá đường đột nhưng giá như thỉnh thoảng có cái gì đó nhắc chàng nghĩ tới nó, mong chàng vui lòng cho nó biết tin."

" Thưa cụ, vì những lí do đặc biệt, không thể có lúc nào tôi quên được nàng.

Rồi chẳng lâu gì đâu, cụ sẽ được thấy tấm lòng thực của tôi.

Nếu tôi đây có vẻ như chán nản chính chỉ tại tôi lấy làm buồn khổ khi phải bỏ tất cả lại sau."

" Mùa xuân khóc bỏ Đô Thành,

Mùa thu khóc bỏ mái tranh bến này."

" Tôi còn biết làm gì khác được?"

Và chàng gạt nước mắt.

Ông già có vẻ như đang sắp tắt thở.

Về phần mình, nàng không muốn để bất cứ ai đoán biết được nỗi đau đớn xé ruột, nhưng nàng khó mà giấu nổi, thêm vào đó là nỗi buồn về địa vị thấp hèn (nàng biết là nàng không thể oán thán được) đã khiến cho cuộc từ ly không sao tránh khỏi.

Hình ảnh của chàng vẫn mải hiển hiện trước mắt, và nàng chỉ còn biết khóc than.

Mẹ nàng tìm mọi cách để khuyên giải nàng.

" Chuyện đã rồi, còn biết làm sao bây giờ?

Chúng ta suy tính đến là kỳ cục."

Bà nói với chồng: " Lẽ ra tôi phải ngăn ông."

" Thôi, thôi bà ơi.

Không có lý do gì mà chàng ta có thể bỏ nó được.

Tôi không nghi ngờ gì rằng chàng ta có dự định của mình.

Bà đừng lo buồn nữa, than vãn như thế chẳng lợi ích gì".

Ông nói thế nhưng ông đang ngồi bệt trong một góc, não ruột não gan trước cảnh nhà thê thảm.

Các nữ tì trong nhà, bà mẹ và người vú nuôi và những người khác dồn dập oán thán ông đủ điều.

" Chúng tôi đã hi vọng và cầu nguyện bao năm tháng nay cho cô ấy có được một đời sống như bất cứ cô gái nào mong muốn, mọi sự có vẻ như trôi chảy... thì... tại ông mới đến nông nỗi này."

Đúng thế thật.

Tuổi già đột nhiên tăng nhanh và đánh gục ông, cho nên suốt ngày ông nằm liệt giường.

Nhưng đêm đến thì ông ngồi lên và trở nên linh hoạt.

" Tràng hạt của ta đâu rồi?"

Ông hỏi.

Không tìm thấy nó, ông chắp hai tay cầu khẩn.

Các gia nhân của ông cười khúc khích, ông ra đi dạo chơi dưới ánh trăng loay hoay thế nào lại ngã xuống suối, hông đập vào một hòn đá trong vườn mà ông đã lựa chọn cẩn thận.

Trong một lúc sự đau đớn đã xua tan hay ít ra cũng làm lu mờ những nỗi phiền muộn của ông.

Genji, chịu lễ rửa tội ở Naniwa và gửi một người đưa thư đến tạ ơn thần Sumiyoshi đồng thời hứa hẹn sau này sẽ trở lại để làm tròn lời nguyện của mình.

Đoàn tùy tùng của chàng bây giờ đã phát triển thành một đội quân cho nên chàng không thể đi du ngoạn những nơi xa đường cái.

Chàng đi thẳng về Thành Đô.

Ở Nijō cuộc đoàn tụ diễn ra như trong một giấc mơ.

Nước mắt sướng vui tuôn tràn.

Murasaki mà cuộc sống có vẻ chả đáng giá là bao nhiêu, như nàng đã gợi ý trong bài thơ ly biệt, bây giờ cũng chia sẻ niềm vui chung.

Nàng đã trưởng thành và xinh đẹp hơn bao giờ hết.

Tóc nàng mượt mà và dày.

Nỗi lo buồn đã khiến nó phần nào mềm lại và do đó trông nó càng đẹp.

Từ đây – Genji tự nhủ – chàng cảm thấy thư thái, an lạc, và họ sẽ chung sống với nhau.

Nhưng cũng ngay trong lúc đó, hiện ra hình ảnh một người mà chàng đã không sẵn sàng để từ bỏ.

Hình như về khía cạnh đó cuộc đời của chàng vẫn cứ phải phức tạp rắc rối.

Chàng nói chuyện với Murasaki về người phụ nữ kia.

Nét mặt chàng thoáng vẻ tư lự mơ màng, còn nàng thì thầm như để gạt bỏ vấn đề: " Nếu là em, em thấy không có gì đang phải lo cả."

Chàng mỉm cười.

Đó là một sự trách móc dịu dàng có duyên.

Không thể rời mắt khỏi nàng khi mà nàng đang ở trước mặt, chàng không thể nào tưởng tượng nổi là không có nàng mà chàng vẫn sống được bao nhiêu năm tháng ròng rã.

Càng nghĩ càng như đang sống lại tất cả nỗi cay đắng cũ.

Chàng được hồi phục chức tước cũ và được phong làm cố vấn danh dự.

Tất cả bạn bè của chàng cũng được phục chức, chẳng khác gì mùa xuân đã tươi lại một thân cây tàn héo.

Nhà vua cho mời chàng tới và trong khi họ tiến hành những lời chúc tụng nghi thức, ông thầm nghĩ rằng cuộc lưu đày đã khiến cho chàng thêm đẹp bội phần.

Các triều thần tò mò nhìn chàng, tự hỏi không biết những năm tháng sống ở các tỉnh lẻ đã có ảnh hưởng gì đến chàng.

Đối với các nữ tì già đã từng hầu hạ từ triều Tiên vương, nỗi luyến tiếc đã nhường chỗ cho niềm vui háo hức.

Nhà vua cảm thấy hơi hổ thẹn khi sắp phải tiếp Genji, ông phải ăn vận rất vất vả.

Ông có vẻ xanh xao, đau yếu, tuy rằng những ngày gần đây ông cảm thấy khá hơn.

Hai anh em nói chuyện này chuyện nọ một cách trìu mến mãi cho tới chiều tối.

Một vầng trăng tròn tỏa ánh sáng tràn ngập cảnh tượng êm ả này.

Đôi mắt Nhà vua rớm lệ.

" Gần đây ở triều đình không có tiếng nhạc."

Ông nói: " Và đã rất lâu rồi, ta không được nghe bất cứ bài hát cũ nào."

Genji đáp lại:

" Bị lưu đày, năm tháng ở biển xa,

Như đứa trẻ hút máu của chư thần, vô tích sự."

Nhà vua cảm động và bối rối, nhưng đáp lại một cách tao nhã.

" Cha mẹ đứa trẻ hút máu gặp nhau ngoài cột trụ,(143)

Anh em ta gặp nhau, quên ly biệt mùa xuân."

143.Theo truyền thuyết, đứa trẻ hút máu trong đám anh em của nữ thần Thái dương, sống vào thời Genji bị lưu đày trước khi bị ném xuống biển.

Chính nữ thần và con đỉa được thai nghén trong một cây cột.

Công việc đầu tiên của Genji là cho tổ chức một lễ đọc kinh Hoa Sen cầu nguyện hương hồn cha.

Chàng ghé thăm Hoàng tử kế vị; trong lúc chàng ở xa, chú bé đã lớn, và chàng lấy làm xúc động trước nỗi vui mừng của chú khi gặp lại chàng.

Chú đã học tập xuất sắc đến mức chả cần có chút nghi ngại nào về tài năng trị vì của chú.

Mà hình như Genji cũng ghé thăm Fujitsubo, và cố gắng tự kiềm chế để cho cuộc chuyện trò được thanh thản và thân ái.

Tôi đã quên, chàng có gửi một lá thư theo đoàn tùy tùng nườm nượp trở về Akashi.

Lá thư êm ái được viết vào lúc không có ai dòm ngó.

" Những đêm sóng biển đổ dồn, nàng thấy thế nào?

"Ta tự hỏi: " Ở Akashi xa vời, với những đêm hiu quạnh liệu ban mai sương mù có giăng tỏa hay chăng?"

Vũ nữ Gosechi ở Kyushu đã trìu mến nghĩ đến chàng Genji lưu đày, và nàng thấy thất vọng khi hay tin chàng đã trở về Thành Đô và một lần nữa lại được Nhà vua trọng dụng.

Nàng gửi cho chàng một lá thư, nhưng dặn gã đưa thư không được nói lai lịch.

" Từ chiếc thuyền Suma, đã có lần tin đưa tới,

Của một ai có thể phô đôi tay áo nhạt màu."

Chữ viết của nàng đã tốt hơn, nhưng chàng vẫn đoán được là thư của ai.

" Chính ta chứ đâu phải nàng,

Phải mang tới đó lời than thở sầu,

Tay áo có chịu khô đâu,

Từ khi nhận được thư sầu của ai."

Trước đây chàng thấy nàng không nhiều, cho nên thư của nàng đem lại những kỷ niệm trìu mến.

Nhưng chàng không muốn dấn mình vào những cuộc duyên tình mới.

Đối với nàng vườn hoa cam, chàng chỉ gửi một lá thư gây nên nỗi thất vọng nhiều hơn là niềm vui sướng.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 14.1: Miotsukushi


Chương 14.1

(Miotsukushi):

Phao trên eo biển.

Genji đã nằm mơ thấy cha báo mộng.

Không thể nào quên được giấc mộng sinh động đó và muốn giảm nhẹ sự ăn năn hối lỗi, ngay lập tức chàng cho đặt kế hoạch tổ chức tuần tụng kinh Hoa Sen.

Lúc này vào tháng mười.

Mọi người ở trong triều góp sức vào công cuộc chuẩn bị với tinh thần kề vai sát cánh hăng hái như trước lúc Genji bị thất sủng.

Tuy bị ốm nặng, Kokiden vẫn còn là một kẻ thù, bà ta điên giận vì đã thất bại không bóp nát được chàng.

Nhà vua tin chắc rằng ông ta phải chịu hình phạt do đã làm trái ý muốn của cha.

Giờ đây sau khi đã gọi Genji trở về, ông ta cảm thấy tinh thần hết sức sảng khoái, và bệnh đau mắt đã khỏi hẳn.

Tuy nhiên những linh tính buồn não vẫn tiếp tục ám ảnh ông.

Ông thường xuyên cho tìm Genji, vì chàng được ông hết sức tin cẩn.

Ngày được chọn để làm lễ thoái vị đã tới gần.

Ông đau lòng nghĩ đến Oborozukiyo bị bỏ lại trong một địa vị bấp bênh.

" Cha nàng đã mất, ông nói với nàng, mà mẹ ta thì mỗi ngày thêm suy yếu.

Ta ngại rằng ta không còn sống được lâu nữa và sợ là khi ta đi rồi, mọi việc sẽ thay đổi.

Ta biết có ai đó mà từ lâu nàng coi nặng hơn ta, nhưng lòng ta vốn là thế, chỉ dành cho một người, và ta chỉ nghĩ đến nàng.

Ngay dù cái vẻ mà nàng ưu thích làm những gì nàng mong muốn, ta vẫn ngờ rằng tình yêu mến của y không thể sánh được với ta.

Nghĩ như vậy thật khó mà chịu đựng nổi".

Ông khóc.

Nàng đỏ mặt và quay đầu đi.

Người nàng tràn trề một vẻ xinh đẹp khôn cưỡng khiến ông quên đi những sự phàn nàn của ông.

" Mà cớ sao nàng lại không có một đứa con?

Thật đáng tiếc.

Không nghi ngờ gì nữa, chẳng bao lâu nữa nàng sẽ có một đứa con với kẻ mà xem ra nàng có một mối ràng buộc chặt; điều đó khiến ta lấy làm buồn vì hắn ta là một người thường, cho nên ta nghĩ rằng đứa con của nàng sẽ được nuôi dạy như đứa trẻ bình thường."

Nghe ông nói đến chuyện cũ và chuyện tương lai, nàng đâm hổ thẹn không dám nhìn vào ông.

Ông là con người xinh đẹp, lịch sự.

Qua bao nhiêu năm, cách cư xử của ông tỏ rõ một tình yêu sâu nặng.

Và nàng bắt đầu hiểu, rằng Genji, tuy diện mạo khôi ngô và biết chiều chuộng phụ nữ, vẫn không mặn mà đằm thắm với nàng đúng như nàng mong muốn.

Cớ sao nàng chịu khuất phục trước những sự thôi thúc trẻ con và đã gây ra một chuyện tai tiếng làm hại nghiêm trọng đến tên tuổi nàng mà chả có ích gì cho chàng ta?

Những hồi tưởng gây cho nàng một nỗi đau đớn khôn xiết.

Tháng hai năm sau, lễ mặc áo được tổ chức cho Hoàng tử kế vị.

Chú đã mười một tuổi, cao lớn và chín chắn so với tuổi và đúng là hình ảnh Genji.

Thiên hạ lấy làm kinh ngạc trước vẻ chói lọi lóa mắt của chú nhưng đó lại là điều gây bối rối lớn cho Fujitsubo.

Rất vừa ý người kế vị mình, với một thái độ vừa cao quý vừa thân mật, Nhà vua bàn bạc kế hoạch thoái vị của ông.

Ông thoái vị cũng ngày tháng đó, đột ngột đến nỗi Kokiden phải sửng sốt.

" Con biết làm như thế thì như tỏ ra mình đây là người chẳng quan trọng gì."

Ông nói và tìm cách xoa dịu bà: " Nhưng con hy vọng được thấy mẹ khá thường xuyên hơn vào những lúc con rỗi rãi."

Con trai của ông với phu nhân Shōkyōden được phong làm Hoàng tử kế vị.

Qua một đêm, mọi sự đã thay đổi, đem lại không biết bao nhiêu điều vui mừng hoan hỉ.

Genji được phong làm Nội chính đại thần.

Vì con số các quan đại thần bị hạn chế bởi các điều luật hợp pháp và lúc đó không có chỗ khuyết, cho nên người ta đặt ra một chức phụ đó dành cho chàng.

Người ta tin rằng chàng sẽ là một trụ cột vững mạnh cho đất nước.

" Tôi không đủ sức gánh vác trọng trách đó."

Chàng xin khước từ và đề nghị bố vợ-quan Tả thừa tướng hồi hưu-ra nhận chức nhiếp chính.

" Sở dĩ ta xin từ chức vì sức khỏe yếu kém."

Ông già từ chối: " Mà bây giờ càng già càng thêm vô dụng."

Tuy nhiên, người ta chỉ ra một điều: Ở các nước khác gặp thời loạn, triều đình có những người hoạt động đã rút về ẩn trên núi; nhưng một khi hòa bình được phục hồi, mặc dù đầu râu tóc bạc, họ lại ra làm quan như cũ mà không lấy đó làm điều hổ nhục.

Quả là họ đã được sùng kính như là các bậc thành hiển chân chính.

Nói chung cả triều đình lẫn dân chúng đều tán thành rằng chả có gì cản trở nếu phục hồi lại chức vị mà đương sự đã xin miễn vì lý do ốm đau.

Không thể cứ từ chối mãi, ông nhận chức Chương ấn quan.

Ông đã sáu mươi ba tuổi.

Sở dĩ trước đây ông từ quan để lui về ở ẩn, một phần vì việc quốc gia không được như ý ông mong muốn, nhưng bây giờ mọi sự đã đi vào nền nếp.

Các con ông mà con đường công danh có thời bị lu mờ nay đều được đưa trở lại.

Đặc biệt nhất là trường hợp của Tō no Chūjō, được bổ nhiệm làm Cố vấn danh dự.

Anh đặc biệt chăm sóc đến việc dạy dỗ con gái mà mẹ và em gái bà Kokiden nay đã mười hai tuổi; anh đang nuôi hy vọng đưa nó vào triều.

Còn chú bé đã từng hát bài "Takasago" hay đến thế này đã lớn khôn và là đứa con mà người cha nào cũng mong muốn.

Thật ra thì Tō no Chūjō có một lũ con với nhiều phụ nữ khác khiến Genji phải phát thèm.

Riêng Yūgiri cậu con của Genji, là một chú bé xinh đẹp.

Chú giữ chân kiếm đồng cho cả Nhà vua lẫn Hoàng tử kế vị.

Ông bà ngoại của chú, quận chúa Ōmiya và quan Chưởng ấn vẫn mải đau buồn vì con gái.

Nhưng nàng đã mất, và trước sự thịnh đạt của Genji, tâm trí họ đã khuây khỏa được nỗi sầu muộn.

Có vẻ như những năm tháng ảm đạm trong cuộc lưu đày của Genji đã tan biến không để lại dấu vết.

Sự thành tâm của chàng đối với gia đình người vợ đã khuất vẫn như trước đây, không hề suy giảm.

Chàng không bỏ qua một dịp nào để đến thăm viếng, ban quà cáp cho bà vú nuôi và các nữ tì khác đã trung thành ở lại với gia đình qua những năm tháng bất hạnh.

Chắc chắn rằng trong đám họ, có nhiều người sung sướng.

Ở Nijō cũng vậy, có nhiều nữ tì đã đợi chàng trở về.

Chàng mong muốn làm một điều có thể làm để cất bỏ cho họ nỗi sầu muộn; và đối với những người như Chūjō và Nakasukasa, để xứng đáng với địa vị của họ, chàng dành cho họ một phần tình thương yêu của mình.

Như thế, chàng không còn thì giờ để săn sóc đến những người phụ nữ ở ngoài nhà.

Chàng cho sửa sang lại dãy nhà phía Đông của lâu đài.

Đó là ngôi nhà do cha để lại.

Kế hoạch của chàng là biến nó thành nhà của Nàng vườn cam và các phụ nữ khác bị sao nhãng.

Tôi chưa nói gì về nàng ở Akashi mà chàng đã bỏ lại trong một hoàn cảnh bấp bênh.

Vì bận rộn với bao nhiêu công việc cả công lẫn tư, chàng không thể nào thăm hỏi nàng như chàng mong muốn.

Mặc dù không nói với ai, nhưng sang đầu tháng ba, chàng nghĩ nhiều đến nàng, vì nàng sắp đến kỳ sinh nở.

Chàng sai một người đưa thư tới đó, chẳng mấy chốc y đã trở về.

" Ngày mười sáu, nàng sinh con gái.

Mẹ tròn con vuông."

Đây là đứa con gái đầu lòng.

Chàng mừng khôn xiết nhưng tự hỏi cớ sao chàng lại không đưa nàng tới Đô Thành để sinh đẻ?

Một thầy đoán số có lần đã nói với chàng: " Hai trong số các cô cậu sẽ là vua và hoàng hậu; người thứ ba sẽ là Chưởng ấn quan-người có quyền thế nhất trong nước."

Toàn bộ lời tiên tri có vẻ đang bắt đầu trở thành sự thật.

Chàng đã nhiều lần để xem tướng mặt, và tất cả các thầy tướng đều nhất trí rằng chàng sẽ có chức trọng quyền cao và đối với thiên hạ, có quyền sinh quyền sát; nhưng qua những ngày bất hạnh, chàng đã gạt bỏ những điều đó khỏi ý nghĩ.

Cùng với sự bắt đầu triều đại mới, hình như những hy vọng kỳ quái nhất của chàng đang được thực hiện.

Chính ngôi vua cũng nằm bên kia tầm tay của chàng.

Trước kia chàng là đứa con được cha yêu mến nhất trong số nhiều anh em, nhưng ông đã quyết định đưa chàng xuống địa vị bề tôi bình thường, và thực tế đó khiến cho thấy rõ ràng là số mệnh đã gạt chàng khỏi chức vị tối cao.

Tuy các lí do dĩ nhiên được giữ kín, nhưng việc vua mới lên ngôi hình như là bằng cứ hiển nhiên rằng ông thầy đoán số không lừa dối chàng.

Còn những viễn ảnh tương lai, chàng nghĩ là sẽ có thể chờ thần biển Sumiyoshi ra tay.

Há có phải là điều tiền định khi ai đó ở Akashi được dành cho những điều khác thường, và cũng vì lí do đó mà người cha kỳ cục của nàng đã có những kế hoạch có vẻ phi lý, hay không?

Genji đã sai lầm khi để con gái phải ra đời trong một số tỉnh lẻ.

Chừng nào đã có điều kiện thích đáng, chàng sẽ cho đi đón hai mẹ con về, và chàng ra lệnh hối thúc việc sửa sang lại ngôi nhà phía Đông.

Chàng sợ rằng ở Akashi khó kiếm được những vú nuôi lành nghề.

Chàng nhớ lại đã nghe chuyện đáng buồn của một phụ nữ mà bà mẹ thuộc đám những người hầu riêng của Nhà vua cũ và cha từng là một viên thị thần và cố vấn.

Bố mẹ chết, cô phải sống trong những hoàn cảnh túng thiếu, cô bắt quan hệ không xứng đáng và kết quả là cô có một đứa con.

Một người biết việc này báo cho Genji biết; và qua trung gian người đó, chàng đề nghị cô làm vú em.

Cô còn trẻ và triển vọng thì nghèo nàn cho nên cô không do dự khi được mời rời bỏ một tòa nhà vắng vẻ tàn tạ, và thế là cô nhận lời.

Genji hết sức bí mật đến thăm cô.

Tuy rằng cô đã cam kết, nhưng cô vẫn còn phân vân.

Vinh dự được chàng đến thăm cất bỏ cho cô những mối nghi ngại.

" Ta đã làm trọn vẹn những gì cô mong muốn."

Bởi lẽ hôm đó tốt ngày, chàng cho đưa cô đi ngay, chàng nói: " Ta chắc chắn rằng cô cho ta là ích kỷ và vô tình; nhưng ta có khá nhiều những kế hoạch đặc biệt.

Cô hãy nhớ là có người đã từng bị đưa đi sống một đời sống khắc khổ ở một xứ xa lạ, và chịu đựng như thế nào trong một thời gian."

Rồi chàng nói chi tiết những bổn phận của cô.

Từ hồi cô còn ở tại triều, chàng thỉnh thoảng có thoáng thấy cô.

Bây giờ cô đã gầy hơn.

Tòa nhà xinh đẹp xưa kia của cô bị sao nhãng không người chăm sóc, cây cối trong vườn mọc rậm rịt.

Chàng tự nhủ, làm sao cô có thể chịu đựng được một cuộc sống như vậy?

" Giả thử."

Chàng nói đùa.

" Chúng ta bỏ quách dự định trước, và cô cứ ở lại đây thì sao?"

Cô là một phụ nữ trẻ và xinh đẹp khiến chàng không thể rời mắt được.

Cô không thể không nghĩ, đường nào cũng thế, cô thích vừa phục vụ được chàng mà vừa được ở gần chàng hơn.

Cô rời Đô Thành bằng xe.

Chàng phân công cho một số người mà chàng ngấm ngầm tin cậy, làm người hộ tống và dặn dò họ phải hết sức kín đáo.

Chàng gửi theo cô, một thanh kiếm cho con bé, và nhiều quà tặng và lương thực thích đáng, nhiều đến nỗi đoàn khuân vác phải lặc lè có nguy cơ bị ngã trước khi tới nơi.

Những sự chú ý của chàng đối với người vú nuôi mới thuê, trước đây chưa bao giờ được chu đáo hơn thế.

Chàng mỉm cười tự nghĩ, không biết đứa cháu ngoại đầu này đáng giá đến đâu đối với ông già, cho dù ông bận rộn và tự cho mình là quan trọng đến mấy.

Không nghi ngờ gì nữa, do những sự cố của cuộc sống ở kiếp trước mà bây giờ con bé có ý nghĩa nhiều đối với chính Genji.

Năm lần bảy lượt chàng nói với cô vú nuôi là chàng sẽ không dễ gì mà tha thứ những chuyện lơ là sai sót.

" Tay áo ta sẽ che chở cho nó,

Nó sống đời ngàn năm như tảng đá thiên thần."

Đoàn người đi gấp bằng thuyền tới địa phận Harima và từ đó, họ đi ngựa.

Ông già vui mừng khôn xiết, không ngớt bày tỏ lòng biết ơn và cứ hướng về phía Đô Thành mà lạy.

Trước bằng chứng cụ thể là con cháu gái quan trọng đối Genji, ông bắt đầu cảm thấy kinh sợ ngay cả nó.

Nó có một vẻ đẹp siêu phàm hầu như báo điềm bạc mệnh, khiến người vú nuôi phải nghĩ rằng nếu người ta có rối rít vì nó và cũng lo sợ cho nó, thì cũng không phải là quá đáng.

Phải rời đi một cách đột ngột về một miền quê xa xôi, quả là một điều khủng khiếp, nhưng bây giờ cô đang như sực tỉnh khỏi một cơn ác mộng trong ánh sáng ban ngày.

Chưa gì cô đã thấy hết lòng yêu thương đứa bé.

Từ lâu nay, nàng Akashi sống trong nỗi tuyệt vọng.

Ngày tháng cứ trôi qua, nàng đinh ninh rằng cuộc sống này là vô nghĩa.

Nhưng rồi những ý định tốt của Genji đem lại một niềm an ủi lớn lao.

Nàng hết thờ thẫn, hoạt động hẳn lên để đón tiếp các vị khách từ Đô Thành tới.

Đoàn hộ tống vội vã ra về.

Trong thư gửi Genji nàng có viết điều gì đó về cảm nghĩa của nàng, và có kèm thêm câu thơ.

" Tay áo thiếp – quá hẹp khôn che chở,

Hoa đang nụ đợi chờ núp bóng ai."

Genji lấy làm lạ cho chính mình; đứa con gái đã choán hết tâm trí chàng và sao mà chàng khao khát muốn thấy nó đến thế.

Chàng đã nói một ít với Murasaki về những chuyện ở Akashi, nhưng chàng sợ rằng có thể ai đó đã nói cho nàng biết chuyện đầy đủ cho nên chàng quyết định nói hết.

" Và hiện giờ tình hình là thế."

Chàng kết thúc.

" Dẫu sao vì lẽ này lẽ khác, mọi việc đều không ổn.

Ta thật sự muốn có con mà lại không có, còn bây giờ, có một đứa thì nó lại phải ở một nơi chả ra làm sao.

Mà lại là con gái.

Đơn giản ra, ta có thể không nhận nó nhưng ta không làm được những việc như thế.

Một ngày gần đây ta sẽ đưa nó về đây để nàng xem mặt.

Giờ thì nàng khỏi ghen."

Murasaki đỏ mặt.

" Chàng nói lạ!

Chàng khiến em ghét chính em, lúc nào cũng gán cho em những điều em không có.

Lạ thật đấy!

Em bắt đầu học được những bài học ghen tuông khi nào, và ai dạy?"

Genji mỉm cười và ứa nước mắt.

" Ừ, thì khi nào?

Nàng nói nghe.

Nàng kỳ cục thật đấy.

Cứ nghĩ đến những điều mà chả ai hề nghĩ tới."

Nàng nghĩ đến những năm tháng họ sống xa cách nhau, cứ thư đi từ lại nhớ nhung khao khát gặp nhau, và nàng thấy, những điều lầm lạc của chàng và sự oán hận của nàng có vẻ là những trò đùa ngớ ngẩn.

Chàng tiếp tục: " Nếu ta cứ luôn luôn nghĩ đến con bé, cứ ráo riết cho dò hỏi tin tức về nó, là vì có những lý do đặc biệt.

Nhưng ta e rằng nói về họ với nàng là quá sớm.

Có thể nàng không hiểu được.

Thiết nghĩ có lẽ hoàn cảnh phải chịu một phần trách nhiệm."

Chàng đã nói với nàng về những vạch khói ngang bầu trời Akashi vào các buổi chiều cuối cùng; và tuy có giảm bớt, chàng cũng nói đến dung mạo có phần khiêm tốn nhưng ngón đàn tuyệt xảo của nàng thì không phải bàn.

" Thế đấy.

" – Murasaki nghĩ – " Trong khi mình đang sống trong nỗi đau buồn vô tận thì chàng ta lại xoay xở tìm được những niềm vui thú khác.

Chàng làm thế có lẽ không đúng; lẽ ra chàng không được tự cho phép mình dù chỉ là liếc đùa một phụ nữ khác".

Nhưng thôi, ai lo phận nấy.

Nàng vừa quay mặt đi vừa thì thầm như nói với chính mình: " Có một thời chúng ta có vẻ là đôi lứa duyên ưa phận đẹp."

" Khói kia có chăng là ta,

Nhưng không hướng tới chỗ người nào đâu."

" Nàng nói gì vậy?

Sao khắc nghiệt quá!"

" Trên biển xa, giữa núi đồi,

Vì ai mà lệ tuôn rơi ngập tràn?"

" Ta mong nàng hãy hiểu cho lòng ta, nhưng dĩ nhiên, lẽ đời là thế, không ai hoàn toàn hiểu được ai.

Ta cũng chẳng phàn nàn hay để tâm làm gì, có chăng là tình yêu đằm thắm của ta với nàng."

Chàng lấy cây đàn Koto ra, so dây rồi đẩy về phía nàng; nhưng có lẽ bị khó chịu phần nào vì đã nghe chàng tán dụng tài của ngón đàn kia, nàng không chịu đụng tới.

Nàng là một phụ nữ cao quý trầm tĩnh, cho nên, trước những cơn ghen nho nhỏ như thế này chàng thấy cũng hay hay, và những dấu hiệu giận dỗi lại khiến nàng xinh đẹp thêm.

Đúng rồi, chàng tự nhủ, chàng có thể ăn đời ở kiếp với một con người như vậy.

Ngày mồng năm tháng Năm, con gái chàng tròn năm mươi ngày.

Chàng khao khát nóng lòng được thấy mặt con.

Giá như tổ chức ăn mừng sinh nhật năm mươi ngày của cháu ngay tạiThành Đô này thì thật là tưng bừng biết mấy!

Cớ sao chàng lại để cho con bé sinh tại một nơi quá tồi tệ như vậy?

Nếu như đó là một thằng bé thì có lẽ chàng không quan tâm đến thế, nhưng một bé gái mà không được sinh ở thành phố, thì hết sức thiệt thòi.

Hơn nữa nó có vẻ đặc biệt quan trọng vì sự bất hạnh của chàng có liên quan quá nhiều với số mệnh của nó.

Chàng phải người đưa thư đi với mệnh lệnh dứt khoát là nội ngày hôm đó phải tới nơi, không được để chậm sang ngày khác.

Họ mang theo đủ thứ quà tặng mà trí tưởng tượng phong phú nhất có thể nghĩ ra cho một dịp như vậy, cùng những đồ nhật dụng thiết thực.

" Cỏ xanh ẩn khuất núi đồi,

Ganh đua khoe sắc với loài Iri.(144)"

144.Bản tiếng Anh: thi đua thu hút sự chú ý với hoa Iris Ayame, "iris" cũng gợi ý "sự chú ý – Ngày mồng năm tháng năm là ngày hội hoa iris.

" Ta đang mòn mỏi khát khao mong chờ.

Nàng phải chuẩn bị để rời Akashi.

Không thể khác được.

Ta hứa với nàng là chẳng mảy may xảy ra chuyện gì mà nàng phải lo phiền."

Khuôn mặt ông già một lần nữa, quắt queo lại như quả thi héo(145), nhưng lần này thì vì vui sướng.

Lễ mừng ngày thứ năm mươi được chuẩn bị hết sức chu đáo, nhưng giá như không có sứ giả do Genji phái tới thì nó cũng chẳng khác mặc đồ gấm đi đêm.

(145)Nguyên văn: vỏ sò.

Người vú nuôi nhận ra rằng phu nhân Akashi rất dễ mến – là một người bạn thú vị trong một thế giới u ám.

Trong đám những nữ tì mà do có quan hệ thân thuộc, cha mẹ nàng đưa từThành Đô tới, có nhiều người không thấp kém gì hơn người vú nuôi; nhưng họ đã già, lụ khụ không còn được sử dụng ở triều đình và may mắn được đến Akashi để tìm kiếm một chỗ ẩn lạnh tại núi đồi.

Vú nuôi đang mặc bộ quần áo duyên dáng nhất.

Theo đà xúc cảm của phụ nữ, cô kể hết chuyện này đến chuyện nọ, về xã hội cao sang quyền quý, cô cũng nói đến Genji được mọi người ca ngợi như thế nào.

Nàng Akashi bắt đầu cũng cảm thấy mình hệ trọng vì đã có điều gì đó vừa lòng với vật lưu niệm nho nhỏ mà chàng để lại.

Nàng đưa cho vú nuôi đọc bức thư của Genji.

Phu nhân đây có vận may đến là kỳ lạ, còn cô thì số phận hẩm hiu biết chừng nào; cho nên những lời thăm hỏi của Genji khiến cô cũng cảm thấy mình quan trọng.

Thư trả lời của phụ nhân thành thật không màu mè:

" Con cò lạc lõng đảo hèn,

Hôm nay cũng không đến đem cò về."

" Em không biết chắc một cuộc sống âm thầm với những cơn mơ mộng lẻ chiếc, vụt bừng sáng nhờ những lá thư từ bên ngoài gửi đến, có thể dài lâu đến chừng nào; và em phải cầu xin chàng làm sao cho đứa bé thoát khỏi sự bất trắc càng sớm càng tốt."

Genji đọc lá thư năm lần bảy lượt, và chàng thở dài.

" Con thuyền xa càng xa hơn".(146)

146.Ise.

Chàng thêm xa hơn con thuyền xa tắp.

" Càng xa hơn khi mái chèo khua sóng rời Ise."

Murasaki vừa nói vừa nhìn đi nơi khác như thể nói với mình.

" Nàng đang để tâm quá nhiều đến điều đó.

Chính ta đây, ta không để tâm nhiều hơn thế này; thỉnh thoảng một bức tranh về cái bờ biển này hiện ra thong trí óc ta, các hồi tưởng trở về, và ta chỉ biết thở dài.

Nàng để ý đến tất thảy, không bỏ qua cả một tiếng thở dài!"

Chàng chỉ cho nàng biết địa chỉ mà chữ viết có thể đã đem lại vinh dự cho một phu nhân kiêu hãnh nhất ở triều đình.

Đáng buồn là chàng quá bận tâm đến Murasaki nên không có thì giờ dành cho nàng ở vườn cam.

Cũng còn những việc công nữa vì bây giờ một nhân vật quan trọng như chàng khó mà đi lang thang tìm thú phong tình như chàng mong muốn.

Ở khu vực này, mọi việc có vẻ yên tĩnh, cho nên chàng không phải suy nghĩ nhiều.

Rồi mưa đầu thu tới, phủ một tấm màn lên các cảnh vật khác, và đem lại cho chàng một chút nghỉ ngơi.

Nhân lúc công việc rỗi rãi, chàng đi thăm nàng vườn cam.

Mặc dù ít được gặp chàng, nhưng nàng hoàn toàn tin cậy vào chàng, nàng không phải là loại phụ nữ mới, hễ giận dỗi là ngấm nguýt, là phụng phịu.

Chàng biết nàng sẽ không khiến cho chàng phải khó chịu.

Nhà của nàng đã lâu không được chăm sóc, phơi bày một quang cảnh tàn tạ kỳ quái.

Như thường lệ, trước tiên chàng ghé thăm cô chị của nàng, và đến đêm khuya chàng đi vào phòng của nàng.

Trong ánh trăng mờ, chàng đẹp như thần tiên.

Nàng cảm thấy lúng túng, nhưng đã đứng đợi chàng ở ngoài gần mái hiên, vừa đợi vừa trầm ngâm ngắm nhìn đêm khuya.

Có tiếng cuốc kêu ở gần đâu đấy.

" Chim không gõ cửa nhà ta,

Làm sao có cớ để đưa trắng vào?"

Tiếng nàng dịu dàng kéo dài trong cảnh vắng lặng nghe rất êm tai.

Chàng thở dài, hầu như mong muốn rằng đây không phải là trường hợp mà những người tình nhân của chàng thường làm thế để người ta có cảm tưởng tốt về mình.

Chính như thế lại làm cho cuộc sống thêm rắc rối!

" Đáp lại mỗi tiếng cuốc kêu?

Riêng nàng cũng đủ gọi theo trăng vào."

Dĩ nhiên là chàng không nghi ngờ nàng thiếu kín đáo.

Nàng đã đợi, lòng chàng đâu có thể dửng dưng.

Nàng nhắc lại lời khuyên nhủ của chàng lúc từ biệt, là không nên nhìn trăng bị mây phủ.

" Và cớ sao."

Nàng nói dịu dàng như bao giờ.

" Lúc đó em đã nghĩ là em chẳng sung sướng?

Còn bây giờ cũng chẳng khá hơn."

Và thường lệ chàng tìm được những lời ngọt ngào – mà chàng đâu có thiếu! – để an ủi nàng.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 14.2: Miotsukushi


Chương 14.2

(Miotsukushi):

Phao trên eo biển.

Chàng không quên nàng vũ nữ Goseshi ở Kyushu.

Chàng thích được gặp lại nàng, nhưng khó mà bố trí được một cuộc gặp gỡ bí mật.

Nàng chỉ nghĩ đến chàng, đến nỗi nàng từ chối tất thảy chàng rể tương lai mà cha nàng để ý tới, rồi nàng quyết định không lấy chồng.

Kế hoạch của Genji là, một khi mà dãy nhà phía Đông được làm lại một cách khang trang, chàng sẽ nhóm các nàng về nơi đó; nếu có một đứa trẻ ra đời và cần có sự nuôi dưỡng cẩn thận, chàng sẽ yêu cầu họ đảm nhận việc đó.

Ngôi nhà mới ắt là hơn hẳn nhà cũ, vì chàng đã trao trách nhiệm thiết kế cho các viên chức thông minh và có khiếu thẩm mỹ.

Chàng không quên Oborozukiyo.

Chàng hé lộ cho nàng biết là dẫu nàng có gặp những điều trắc trở, nhưng chàng vẫn muốn nối lại tình xưa nghĩa cũ.

Tuy nhiên, nàng đã rút ra được một bài học, nên không muốn đáp ứng lại những lời cầu thân do đó mà đối với Genji một cuộc tình duyên còn đang dang dở thì nay dẫn đến một sự đoạn tuyệt hẳn.

Nhà vua thoái vị đã tới ở Cung Suzaku, sống một cuộc đời vui thú an nhàn.

Cứ mỗi mùa qua lại, ông có những cuộc tiệc tùng và hòa nhạc, và nói chung là ông rất sảng khoái.

Còn nhiều phu nhân ở với ông.

Mẹ của Hoàng tử kế vị là một ngoại lệ, nàng không có gì đặc biệt đáng chú ý và không thể địch được với Oborozukiyo cho nên nàng không ở bên cạnh Nhà vua mà chỉ lo chăm sóc đến Hoàng tử nhiếp chính.

Bây giờ Genji ở tại hoàng cung trong các phòng của mẹ chàng.

Hoàng tử kế vị ở tại Ngọc Cung, gần các phòng đó.

Genji vừa là bạn vừa là bề tôi của cậu.

Mặc dù Fujitsubo không lấy lại những chức tước cũ, nhưng nàng được hưởng tiền bổng cấp ngang với một ông Vua hưu trí.

Nàng vẫn duy trì đầy đủ đám người hầu trong nhà và đeo đuổi việc tụng kinh cầu cúng một cách trọng thể.

Những năm gần đây, các phe phái chính trị đã gây khó dễ cho nàng trong việc thăm viếng Hoàng cung, cho nên nàng đau buồn vì không thể gặp được con.

Bây giờ mọi việc đã như nàng mong muốn, nhưng khốn thay, hạnh phúc của nàng chỉ khiến Kokiden cảm thấy đau khổ đắng cay với thói đời bạc bẽo.

Genji chăm lo tỉ mỉ đến những nhu cầu của bà nhưng không vì thế mà lay chuyển được mối ác cảm của bà.

Hoàng thân Hyōbu, cha của Murasaki, trong những năm đen tối, đã tìm cách lấy lòng phái thắng thế.

Genji không quên điều đó, trong cách xử sự với ông ta, chàng không có oán thù, nhưng thỉnh thoảng không thân thiện ra mặt.

Fujitsubo thấy thế mà lấy làm buồn và thương hại cho ông.

Giờ đây việc nước được chia sẻ đều giữa Genji và cha vợ, tùy theo ý muốn của họ.

Vào tháng tám, lễ Tiến triều của con gái Tō no Chūjō được tiến hành, thật lộng lẫy, dưới quyền điều khiển nghiêm ngặt của Quan chưởng ấn.

Cũng suốt trong thời gian này, Hoàng thân Hyōbu đã dành thì giờ và tiền của để chuẩn bị cho con gái thứ hai của ông được vào triều.

Genji nói rõ cho ông ta biết, vinh dự đó không dành cho con gái ông, vậy ông Hoàng thân sao phải bận rộn làm gì?

Đến mùa thu, Genji làm một cuộc hành hương tới Sumiyoshi để tạ ơn thần linh đã chiếu cố đến lời cầu nguyện của chàng.

Cũng do tình cờ mà ngày đó trùng với ngày phu nhân ở Akashi đã chọn để đi hành hương; cứ nửa năm một lần nàng phải tuân thủ lệ đó, nhưng lần này nó có mục đích hoặc năm nay không đến được sớm hơn.

Khi thuyền chèo tới nơi thì trên bờ đã thấy đồ cúng tế được bày thành hàng ngay ngắn la liệt.

Phía ngoài hàng rào bao quanh điện thờ, rung vang tiếng hò hét của bọn phu tải; có cả những vũ công mặc đồng phục nam rất xinh đẹp.

" Đám kia là đám nào vậy?"

Một người hầu của nàng, hỏi.

Được hỏi đến, một người hầu của Genji vừa cười vừa nói oang oang: " Thế bác nghĩ có ai đó lại không biết quan Đại thần Genji tới đây để cúng, hay sao?"

Phu nhân sửng sốt.

Thiếu gì ngày mà lại đi chọn ngày hôm nay để đặt mình vào cái thế của kẻ đứng xem ngoài rìa... và chuốc lấy nỗi đau lòng với sự thấp kém quá lồ lộ của mình!

Dẫu sao thì nàng vẫn bị ràng buộc với chàng vì một duyên nợ gì đó; nhưng lại phải chứng kiến bọn tay chân của chàng đang vênh váo hí hứng tưởng như họ được mang chút ánh hào quang chàng.

Nàng tự hỏi vì những tội ác và tội lỗi gì nàng lại làm cuộc hành trình này tới Sumiyoshi đúng ngày hôm nay mà không hề có linh tính báo cho biết?

Nàng chỉ có thể quay đi và cố che giấu nước mắt.

Người hầu của Genji đông vô kể, áo của họ màu sẫm và màu sáng nom như các lá cây thích và hoa anh đào nổi bật giữa màu xanh đậm của các vườn thông xung quanh.

Trong đám các triều thần thuộc hàng thứ sáu, nổi lên chiếc mũ xanh của một viên thư ký.

Còn có cái gã mà trước đây đã thốt ra những lời chua chát về bờ giậu thiêng liêng của Kamo, giờ đây là một sĩ quan đội vệ binh, y cũng dẫn đầu một đoàn tùy tùng oai vệ của riêng y.

Yoshikiyo cũng là sĩ quan vệ binh có vẻ như đặc biệt hãnh diện về mình.

Tất cả những người mà nàng biết ở Akashi đứng tản mát trong đám đông, khó nhận ra trong bộ quần áo xinh đẹp đang tạo nên một bức tranh của sự thăng quan tiến chức.

Các triều thần trẻ thậm chí còn ganh đua nhau để chơi trội ngay cả trong việc trang sức cho ngựa của họ.

Đối với những người quê mùa ở Akashi, quang cảnh thật ngoạn mục, lóa mắt.

Giữa cảnh huy hoàng rực rỡ đó nàng đau đớn biết dường nào khi trông thấy từ xa, cỗ xe của Genji nhưng lại không thấy chính Genji.

Cũng như quan Tể tướng Kawara, chàng đã được ban cho một đội vệ binh danh dự gồm các kiếm đồng, trong số đó có mười chú rất xinh đẹp, cao đồng đều, trang sức lộng lẫy, dây thắt ngược bộ tóc theo một phong cách duyên dáng nhất với màu trắng, đỏ rất hòa hợp nhau.

Yūgiri, mà Genji không từ chối bất cứ gì, đã cho mã phu của chú ăn mặc chế phục.

Nàng Akashi cảm thấy như mình đang ngắm nhìn một vương quốc tít xa trên mấy tầng mây.

Con gái của nàng có vẻ chả thấm vào đâu.

Nàng cúi lạy về phía điện thờ và cầu nguyện khẩn thiết hơn.

Quan Tỉnh trưởng tới chúc mừng Genji; không ngờ gì nữa, bữa tiệc mà ông cho chuẩn bị sẵn, phải sang trọng hơn tiệc khoản đãi phần lớn các quan Thượng thư.

Nàng không thể chịu đựng lâu hơn nữa.

" Nếu ta đem dâng các đồ cúng hèn mọn này, thần linh khó mà lưu ý tới lòng thành của ta; các ngài đâu có nghĩ ta đã làm hết sức để giữ lời hứa.

Nhưng cả cuộc hành trình sẽ đâm ra vô ích nếu chúng ta phải quay về nhà".

Nàng gợi ý lên đường đi Naniwa và tới đấy làm lễ rửa tội.

Không ngờ đến những gì đã xảy ra, Genji cho tổ chức giải trí suốt đêm để làm vui lòng thần linh.

Với những điệu múa mới lạ và thịnh hành, chàng đã vượt qua những lời hứa hẹn.

Những người hầu gần gũi nhất của chàng, đại loại như Koremitsu, biết quá rõ ơn Đức thần ban cho họ.

Khi Genji không báo trước, từ trong điện đi ra, Koremitsu dâng cho chàng một lá thư:

" Nhìn thông lại nhớ những ngày,

Láng giềng với vị thần này, có nhau."

" Rất khá." – Genji thầm khen:

" Nhớ sóng cao, nhớ gió gầm,

Làm sao quên được vị thần Sumiyoshi?"

Genji rất đỗi hoang mang khi Koremitsu nói cho chàng biết, có một chiếc thuyền Akashi tới nhưng đã phải bỏ đi trước cảnh ồn ào chen chúc.

Một lần nữa chắc thần linh Sumiyoshi lại đang ra tay mới đưa chàng đến chỗ này, chắc chắn là nàng sẽ hối tiếc đã chọn ngày hôm nay.

Chàng nghĩ ít ra chàng cũng phải gửi đi một lá thư.

Rời Sumiyoshi, chàng du ngoạn tới các nơi nổi tiếng trong vùng và tổ chức lễ rửa tội trọng thể trong bảy dòng nước Naniwa.

" Sóng nước Naniwa"(147), chàng vô tình thầm thì khi nhìn ra các phao biển đánh dấu kênh Horie (dĩ nhiên, chàng không nghĩ đến chuyện trầm mình).

147.

Hoàng thân Motoyoshi.

Sóng nước Naniwa; nếu ta trầm mình xuống đó.

Như con kênh mách bảo, có lẽ chúng ta sẽ gặp nhau.

Koremitsu thuộc đám người hầu cưỡi ngựa, lắng nghe được.

Bao giờ cũng sẵn sàng trước một kiểu đòi hỏi như vậy, anh lấy ra một cây bút ngắn và trao cho Genji.

" Một người hầu thật đáng quý."

Genji vừa nghĩ vừa viết một câu thơ trên tập giấy chàng đã có sẵn.

" Tơ duyên đưa tới Naniwa,

Lênh đênh phao biển mời ta trầm mình."

Koremitsu gửi thư cho nàng qua tay một người đưa thư quen biết sự việc ở Akashi.

Nàng mừng chảy nước mắt thậm chí với một ân huệ nhỏ nhoi đến thế.

Một đoàn người cưỡi ngựa lúc đó cũng đang đi qua.

Nàng gửi thư phúc đáp có buộc những dây thiêng dùng trong lễ rửa tội Tamino(147)

148.Ở trung tâm Ōsaka (Naniwa trong truyện).

Trời về chiều, cảnh rất đẹp, sóng triều ầm ầm đổ vào bờ, đàn cò trong các lạch kêu inh ỏi.

Chàng khao khát muốn gặp nàng bất chấp những đám đông kia muốn nghĩ thế nào cũng mặc.

" Tay áo ướt khi lang thang bờ bãi,

Đảo Áo Mưa đâu chống đỡ giá sương" (149).

149.

Zamino có nghĩa "cánh đồng áo mưa."

Theo tiếng nhạc vui rộn ràng, chàng tiếp tục đi thăm thú các nơi nổi tiếng, nhưng tâm trí vẫn hướng về nàng Akashi.

Trông thấy đoàn người bạn gái làng chơi đổ xô tới.

Có vẻ như các thanh niên theo hầu chàng thậm chí cả trong đám những bậc cao quý, đều trầm trồ đổ dồn con mắt về phía họ, nhưng Genji cương quyết ngoảnh nhìn đi chỗ khác.

Theo quan niệm của chàng thì những đòi hỏi phù phiếm phải bị vứt bỏ, ngay cả trong những công việc bình thường nhất.

Những cung cách quyến rũ ỏng ẹo và trơ tráo của họ chỉ khiến cho chàng khó chịu.

Đoàn của chàng tiến bước.

Ngày hôm sau tốt ngày, nàng Akashi dâng đồ cúng lên thần Sumiyoshi, và như vậy, tùy theo địa vị khiêm tốn của mình, nàng đã tự mình làm tròn được lời nguyện, nhưng nghĩ đến cảnh ngộ, nàng càng thêm buồn tủi.

Genji chưa về đến Thành Đô thì có một gã đưa thư đã tới.

Chàng gửi lời về nói rõ ý định của mình là ngày gần đây sẽ cho người đến tìm nàng.

Nàng lấy làm vui, nhưng vẫn do dự, nàng e ngại những điều bất trắc khi phải cất công vượt qua các đảo để tới một nơi mà nàng không thể gọi là nhà.

Cha nàng cũng thấy băn khoăn.

Nhưng đời sống ở Akashi thậm chí sẽ còn khó khăn hơn những năm trước đây.

Nàng trả lời, phục tùng ý muốn của chàng, nhưng không sao dứt được nỗi phân vân.

Tôi quên một việc; một nữ tu hành mới đã được bổ nhiệm vào điện thờ Ise, còn phu nhân Rokujō đã cùng con gái trở về Đô Thành.

Genji vẫn ân cần thăm hỏi chu đáo đến những nhu cầu của nàng, nhưng nhớ lại sự lạnh nhạt của chàng trong những năm trước, nàng không có lòng nào muốn sống lại nỗi đau buồn và luyến tiếc xưa.

Nàng muốn cư xử với chàng như một người bạn xa, và chỉ thế thôi.

Về phần mình, chàng không có cố gắng đặc biệt nào để gặp nàng.

Sự thật là chàng không có thể tin vào những tình cảm của chính mình, hơn nữa địa vị của chàng ngày nay trong cuộc sống không cho phép chàng có thể đeo đuổi các chuyện tình duyên vụn vặt như xưa nữa.

Chàng không nỡ lòng quấy rầy nàng một lần nữa mà chỉ muốn được trông thấy năm tháng sẽ đem lại những gì cho cô con gái nữ tu sĩ.

Ngôi nhà Rokujō vẫn là nơi đông người lui tới.

Cũng như bao giờ, nàng chỉ chọn những phụ nữ tài hoa ở với nàng và một lần nữa, ngôi nhà lại là một phòng đón tao nhân mặc khách.

Tuy về nhiều mặt cuộc sống của nàng cô đơn, nhưng nàng có nhiều thú vui và giải trí.

Thế rồi đột nhiên nàng ngả ốm.

Nỗi kinh hoàng xâm chiếm nàng khi nghĩ đến những tội lỗi trong những năm sống ở Ise, xa rời điều thiện, nàng quyết định trở thành một ni cô.

Nghe tin, Genji sững sờ và vội vã đến thăm.

Sự đắm say trước đây đã phai nhạt, nhưng chàng vẫn kính nể đức tính của nàng.

Nỗi thương cảm và ái ngại của chàng không biết đến đâu là cùng.

Nàng dành cho chàng một chỗ tì tay gần bên gối, nàng cố chống tay nhổm lên và cố gắng nói chuyện với chàng.

Thấy nàng yếu mệt quá, chàng nghĩ rằng có thể nàng sẽ chết trước khi biết được tình cảm sâu nặng của chàng.

Và chàng khóc.

Nàng xúc động biết bao nếu thấy rằng ngay bây giờ trong lúc mọi việc khác hình như đang qua đi, chàng vẫn còn dành cho nàng một chỗ trong tâm tư của chàng.

Nàng nói về tương lai cô con gái: " Thiếp đi rồi thì nó không còn biết dựa vào ai.

Chàng hãy tính nó vào trong đám những người thân thích với chàng.

Tội nghiệp, nó là đứa xấu số nhất trong đám bọn con gái.

Thiếp là người vô tích sự, chẳng làm được gì cho nó, nhưng thiếp nghĩ nếu sức khỏe thiếp còn chịu đựng lâu hơn chút nữa, thiếp có thể trông nom đến nó cho tới khi nó có thể tự lo liệu lấy".

Nàng khóc tấm tức và mệt lả.

" Nàng ăn nói như thể chúng ta đã trở nên những người xa lạ không bằng.

Không thể xảy ra điều đó, hoàn toàn ta không để như thế, ngay dù nàng không nói ra.

Ta có ý định làm tất thảy cho cô ấy, có thể thế nào làm thế ấy.

Nàng đừng nên lo lắng làm chi."

" Chuyện này khó khăn lắm.

Với một đứa con gái điều tai hại nhất là mất mẹ, ngay dù lúc nó vẫn còn cha mà nó có thể hoàn toàn tin cậy.

Cuộc sống sẽ phức tạp đáng sợ khi người bảo vệ nó lại có những ý khiến y không thể là bà con được.

Chắc chắn người ta phải dị nghị, phải khinh bỉ nó đến nỗi các phụ nữ khác coi như xấu xí là điều may cho họ.

Thiếp biết, nói trước ra như thế là không phải.

Nhưng xin chàng đừng để bất cứ gì như thế len vào các mối quan hệ của chàng với nó.

Đời thiếp là một bài học cụ thể với bao nhiêu nỗi giày vò khổ sở.

Thiếp chỉ mong sao nó được miễn khỏi chuyện đó."

" Nàng ta cần gì mà phải nói thẳng ra như vậy".

Genji nghĩ; nhưng chàng bình tĩnh đáp lại.

" Ta bây giờ là người đúng mực, vững vàng chứ không như trước đây; ta lấy làm lạ sao nàng vẫn nghĩ ta là kẻ buông tuồng.

Một ngày gần đây, sự thật thế nào thì sẽ thế, chính nàng rồi cũng rõ."

Phía ngoài rèm, trời đã tối, nhưng phía trong đó thấy có ánh đèn, liệu có thể thấy được nàng chăng?

Chàng ren rén bước tới hé mắt nhìn qua một khe hở chỗ các mành.

Hình bóng nàng hiện ra trong ánh đèn lờ mờ, người tựa vào một tay ghế, tóc cắt ngắn gọn gàng, nom nàng đẹp đến nỗi chàng những muốn có ai đó vẽ chân dung của nàng.

Còn người ở phía bên kia, phía Đông các bức mành, có lẽ là nữ tu sĩ; rèm của cô ta tình cờ được vén sang bên; cô ngồi tay chống cằm, trong một thái độ thất vọng sâu xa.

Tuy chàng không nom cô được rõ, nhưng hình như cô rất đẹp.

Ở cô toát ra vẻ trang nghiêm với mái tóc tuôn xuống đôi vai, với hình dáng cái đầu xinh xinh, và chàng có thể thấy, với tất cả vẻ cao quý kia, đây là một mỹ nhân đầy sức quyến rũ.

Chàng cảm thấy lòng xao xuyến, và nhớ lại những lo buồn của mẹ cô.

" Thiếp thấy mệt lắm."

Nàng nói: " Nếu chàng ở lại lâu, thiếp sợ phạm phải điều thô lỗ".

Một người nữ tì đỡ nàng lên giường.

" Ta rất lấy làm sung sướng nếu như cuộc thăm viếng này có thể khiến nàng đỡ hơn chút nào đó.

Đúng ra, nàng bị ốm thế nào?"

Nàng biết là chàng đang nhìn mình.

" Nom thiếp chắc giống mụ phù thủy.

Giữa chúng ta, có sợi dây ràng buộc chặt chẽ nên chàng mới đến với thiếp vào lúc này.

Thiếp đã có thể ngỏ với chàng một chút tâm tư của thiếp, bây giờ giá có phải chết cũng cam lòng."

"Ta lấy làm cảm kích là nàng đã nghĩ ta xứng đáng được nghe như thế.

Ta có nhiều anh em trai, nhưng không bao giờ thấy gắn bó với họ.

Cha ta đã trông nom đến nữ tu sĩ như con gái của người; với ta, ta coi nàng như em gái.

Riêng ta không có chị em.

Cô ấy sẽ lấp được một chỗ trống trong đời ta."

Từ hôm đó chàng thăm hỏi ân cần và thường xuyên, nhưng một tuần lễ sau thì nàng mất.

Một lần nữa, Genji lại biết được sự phù du của cuộc đời, chàng ra lệnh làm lễ tang và ít đến triều đình.

Lẽ ra các quản gia của nữ tu sĩ có thể trong nom lấy việc đó một cách được chăng hay chớ, nhưng ngoài chàng ra cô không biết dựa vào đâu.

Chàng tới hỏi thăm.

Qua người nữ tì, nàng đáp lại rằng nàng đang cảm thấy bơ vơ không ai giúp đỡ.

" Mẹ nàng đã nói chuyện về nàng, và có dặn dò một số việc, ta sẽ rất lấy làm vui lòng nếu có thể được nàng hoàn toàn tin cậy."

Các nữ tì của nàng thấy ở chàng một nguồn sức mạnh và an ủi khiến họ nghĩ rằng phải bỏ qua sự hờ hững của chàng trước đây.

Lễ tang rất lớn, có nhiều gia nhân của Genji giúp sức.

Tuy vẫn sống ẩn dật, chàng thường xuyên thăm hỏi đến nàng.

Lúc vừa mới lấy lại bình tĩnh, nàng gửi thư phúc đáp.

Nàng còn thấy băn khoăn nếu tự tay viết thư nhưng bà vú nuôi và những người khác thì cho rằng nhờ đến một kẻ trung gian là điều thô lỗ.

Hôm đó là một ngày gió to, mưa tuyết.

Chàng nghĩ, trong lúc mưa gió thảm sầu như thế này mà lại sống trong ngôi nhà vắng lạnh, chắc nàng phải khổ sở lắm.

Chàng sai một người mang thư đến:

" Trời đất vào lúc này, nàng thấy thế nào?

Từ trời mưa tuyết tuôn rơi,

Trên nhà sầu khổ, hồn người ngắm trông."

Chàng đã chọn giấy màu sẫm, dốc công tìm những lời lẽ mà chàng nghĩ có thể khiến cô gái quan tâm.

Nàng thấy khó mà đáp lại, nhưng một lần nữa, các nữ tì nói đi nói lại rằng các cô tì nữ không được dính dáng vào những chuyện này.

Cuối cùng, nàng đành hạ bút viết một bài thơ trên giấy thơm:

" Muốn đi, nhưng mắt lệ mờ,

Như tuyết sa xuống, ai chờ tuyết rơi!"

Chữ viết bình tĩnh, dè dặt, không thành thạo lắm nhưng có cái gì trẻ trung và biểu lộ sự cao quý.

Từ lúc nàng lên đường tới Ise, nàng đã chiếm một vị trí đặc biệt trong tâm tư của chàng, và từ nay, dĩ nhiên, không có gì đứng chắn con đường đi của chàng.

Nhưng cũng như trước đây, chàng cân nhắc lại.

Mẹ nàng sợ là có lý do chính đáng, nhưng nó khiến chàng không lo lắng bằng những lời đồn đại mà ngay bây giờ đang bắt đầu lan đi.

Chàng muốn xử sự hoàn toàn theo lối khác.

Chàng muốn là một kiểu mẫu về tính ưu ái như đối với bà con; và khi nào Nhà vua lớn tuổi hơn chút nữa và được chuẩn bị để dễ dàng hiểu chàng, chàng sẽ đưa nàng vào triều.

Không có con gái ở gần để cho cuộc sống được thú vị, chàng sẽ săn sóc đến nàng như thể nàng là con gái của mình.

Chàng hết sức để tâm đến những nhu cầu của nàng, và chọn những dịp thuận lợi, thỉnh thoảng chàng đến thăm.

" Nói thế này chắc nàng sẽ nghĩ là ta quá tự phụ, nhưng ta chẳng muốn gì hơn nếu được nàng coi như một kẻ thay thế mẹ nàng.

Chỉ một dấu hiệu biểu lộ lòng tin của nàng vào ta cũng khiến ta vui mừng khôn xiết."

Bản tính nàng là con người rất cả thẹn và trầm lặng, thậm chí không thích chàng nghe tiếng nói của mình.

Các nữ tì của nàng đều bất lực không giúp nàng khắc phục được cá tính trầm lặng quá đáng này.

Ở triều đình, phục vụ nàng, sẽ có nhiều tiểu thư nhỏ tuổi có giáo dục và tế nhị khiến nàng sẽ không cảm thấy khó chịu hoặc nhút nhát.

Chàng rất muốn ghé thăm nàng một chút để tận mắt đánh giá sắc đẹp của nàng và xem kế hoạch của mình có cơ sở vững chắc hay không – mà dĩ nhiên, những tình cảm như người cha không phải là không bị xen lẫn bởi cái gì khác.

Tự mình chàng không biết chắc khi nào thì tình cảm của mình sẽ thay đổi, cho nên chàng không hở kế hoạch của mình với một ai.

Toàn bộ người hầu trong nhà nàng quận chúa quá cố cảm thấy chịu ơn lớn của chàng vì sự chăm lo của chàng đến tang lễ và các lễ cúng khác.

Ngày lại qua ngày theo một chuỗi dài u ám.

Các người tùy tùng của nàng bắt đầu ra đi.

Ngôi nhà của nàng nằm gần phía ĐôngThành Đô , trong một quận hoang vắng, giữa những đồng ruộng và chùa chiền – nơi mà những tiếng chuông chiều thường vẳng lên hoà theo tiếng khóc thổn thức của nàng.

Nàng và mẹ nàng sống gắn bó gần gũi hơn bất cứ bậc cha mẹ với con cái nào.

Họ không bao giờ xa rời nhau dù chỉ ngắn ngủi; và chính vì vậy mà mặc dầu chưa có tiền lệ nào, vẫn có một người mẹ đã đi theo một người con là nữ tu sĩ tới Ise.

Có nhiều người đàn ông thuộc các địa vị khác nhau tìm cách tỏ tình với nàng qua sự trung gian của các nữ tì.

Với tư cách chẳng khác người cha của nàng, Genji dặn các nữ tì, ngay cả vú nuôi, không ai được tự tiện làm mối lái trong việc này.

Ai nấy đều giữ gìn, vì không ai lại muốn có những báo cáo tai hại bay đến tai một trang quý tộc cao quý đến thế.

Nhà vua ở Cung Suzaku vẫn giữ lại những ký ức sinh động về các nghi lễ tại phòng đại sảnh hồi nàng ra đi Ise và về một mỹ nhân mà có vẻ gần như đáng sợ.

" Hãy đưa cô ấy đến chỗ ta."

Có lần ông nói với mẹ nàng: " Cô ấy sẽ sống như các em gái của ta – nữ tu sĩ Kamo và những em khác".

Nhưng phu nhân Rokujō có những mối nghi ngại và tìm cách khước từ lời đề nghị đó.

Nhà vua ở Suzaku đã có nhiều vợ thuộc gia đình danh giá, con gái của nàng sẽ không có chỗ dựa vững mạnh.

Hơn nữa, ông không khỏe mạnh lắm, cho nên nàng sợ nỗi bất hạnh của riêng nàng có thể làm nặng thêm nỗi bất hạnh của con gái.

Nay phu nhân Rokujō đã ra đi, các nữ tì của nữ tu sĩ rất nhạy bén, biết rõ hơn bao giờ hết là nàng cần phải có chỗ dựa vững mạnh.

Nhà vua ở Suzaku nhắc lại lời mời.

Genji biết được những hi vọng của anh mình.

Nếu giữ tiệt lấy nàng thì sẽ là tỏ ra quá xấc xược, nhưng mặt khác Genji vẫn tiếc đứt ruột nếu để cho một phụ nữ xinh đẹp đến thế, đi mất.

Chàng quyết định sẽ phải hỏi ý kiến Fujitsubo, mẹ của Nhà vua mới.

Chàng nói với tất cả những gì đang khiến chàng lo phiền: " Mẹ nàng là một phu nhân cẩn trọng, chín chắn.

Nhưng cung cách phóng túng của tôi gây nên một sự lo phiền này.

Tôi không thể nói với nàng là tôi thấy bị xúc phạm khi nghĩ rằng bà ấy ghét tôi.

Bà ấy chết mà vẫn ghét tôi, nhưng trước lúc chết bà ấy có nói chuyện với tôi về cô con gái.

Theo chỗ tôi suy ra, người ta đã nói khá nhiều về tôi khiến bà ta nghĩ là có thể trông cậy vào tôi; do vậy bà ta kiềm chế cơn giận mà đặt lòng tin vào tôi.

Cứ nghĩ đến điều đó tôi lại muốn khóc.

Tôi muốn làm tất cả những gì có thể để cho vong hồn bà ta được yên nghi và quên đi mọi sự oán hờn đối với tôi.

Hoàng thượng đã trưởng thành, nhưng còn rất trẻ, và tôi thường nghĩ sẽ tốt biết bao, nếu Người có ai đó bên mình, vì Người còn biết quá ít về xã hội.

Nhưng dĩ nhiên quyết định phải thuộc về nàng."

" Như vậy là chàng rất ân cần và sáng suốt.

Dĩ nhiên không ai lại muốn làm mất lòng Nhà vua Suzaku, nhưng dựa vào những lời dặn của phu nhân Rokujō, chàng có thể làm như không biết đến những ý muốn của ông ta.

Trong bất cứ tình huống nào có lẽ ông ta cũng sẽ từ bỏ yêu cầu của mình.

Và tôi chắc chắn rằng nếu chàng giải thích tình hình cho ông ta rõ, ông ta sẽ không găm vào mình một sự oán thán sâu cay được."

" Vậy thì, nếu nàng đồng ý, và có lòng nhận cô ta vào đám những người dự tuyển tôi sẽ nói qua với cô ấy về quyết định của nàng.

Tôi đã nghĩ nhiều đến quyền lợi của cô ấy và cuối cùng đã đi đến kết luận như đã thuật lại với nàng.

Dĩ nhiên những chuyện đàm tiếu phải làm tôi khó chịu."

Chàng làm đúng như nàng đã gợi ý.

Lấy cớ là không biết đến mối hi vọng của Nhà vua Suzaku, chàng sẽ đưa cô gái tới lâu đài Nijō.

Chàng nói với Murasaki về quyết định này, rồi nói thêm: " Mà, tuổi cô ta và tuổi nàng gần như nhau, hai người làm bạn với nhau được đấy."

Nàng rất mừng.

Chàng xúc tiến kế hoạch.

Fujitsubo lo lắng về người anh, Hoàng thân Hyōbu, có vẻ như đang xót ruột gan muốn con gái được nhận vào triều.

Ông ta và Genji không hòa thuận với nhau.

Trong việc này, Genji sẽ đề nghị thế nào?

Con gái của Tō no Chūjō, bây giờ đã là vợ Vua, ở tại cung của Kokiden, và cũng là bạn cùng chơi thân thiết của Nhà vua.

Chính ông nội của nàng – Quan chưởng ấn – tiến dẫn; Con gái của Hoàng thân Hyōbu cũng xấp xỉ tuổi Nhà vua, và Fujitsubo sợ rằng họ sẽ tạo nên một cặp vợ chồng buồn cười.

Nàng sung sướng với hi vọng tương lai sẽ có một phu nhân già ở với Nhà vua.

Genji không mệt mỏi phục vụ Nhà vua trẻ, làm cố vấn cho ông ta trong những việc quân quốc, cũng như thu xếp đời sống riêng tư của ông.

Fujitsubo bị đau yếu luôn luôn, ngay dù ở trong cung điện, nàng vẫn thấy khó mà ở được nhiều bên con như nàng mong muốn.

Bởi vậy, điều khẩn thiết là phải có một phu nhân lớn tuổi để trông nom đến con nàng.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 15: Yomogiu


Chương 15.

(Yomogiu):

Mảnh ngải tây.

Những ngày loài cỏ biển ngâm mình trong nước mặn(150) có nhiều phụ nữ than khóc về nỗi Genji vắng nhà và mong chàng sớm trở lại Đô Thành.

Đối với họ cũng như với Murasaki, cuộc sống đã được bảo đảm, họ trông ngóng ít ra cũng có những lá thư báo cho họ biết chàng vẫn được mạnh khỏe (tuy rằng dĩ nhiên thư từ không làm giảm hẳn nỗi đau buồn).

Mặc dù chàng mang những áo quần giản dị của kẻ lưu đày, nhưng sống trong một thế giới sầm u, Murasaki cảm thấy được khuây khỏa khi biết chắc rằng quần áo đó do nàng sắm sanh hợp với mỗi mùa mỗi tiết.

Có những kẻ kém may mắn hơn vì không được chàng đoái hoài tới, không được trông thấy buổi chàng lên đường lưu đày, nhưng chỉ kẻ đó mới hiểu được thế nào là một cõi lòng vì chàng mà tan nát.

Sau khi cha nàng, Hoàng thân Hitachi mất, quận chúa Hoa luôn sống trong cảnh túng quẫn.

Rồi chàng tới, đem lại một vài điều may mắn bất ngờ, tặng cho thức này thức nọ.

Đối với Genji, đó chỉ là chuyện vặt, nhưng với nàng thì khác; đáng thương thay, tay áo nàng quá hẹp, cho nên nàng thấy dường như tất cả các vì sao trên trời đột nhiên chiếu vào một cái bát.

Tiếp đó tới những ngày mà hình như cả trần thế đều chống lại chàng, Genji không có thì giờ dành cho bất cứ ai, và sau khi chàng dời đến Suma xa xôi, chàng không hoặc không thể lo nghĩ đến chuyện thư với từ nữa.

Nàng quận chúa khóc lóc một thời gian, và khi nước mắt đã cạn khô, nàng sống những tháng ngày mòn mỏi, thiếu thốn xác xơ, thiếu cả tình thương yêu.

(150) Ý nói lúc còn ở Suma.

" Ở kiếp trước, có những kẻ nào đó đã làm những điều sai trái."

Một nữ tì già làu làu – " Độc địa như thể có vẻ còn chưa đủ, ông trời bỗng dưng đem đến cho một chút niềm vui – thật ra thì chỉ một chút thôi, rồi ông lại lấy đi mất.

Trước kia, tốt đẹp biết bao!

Người ta nói.

Ôi đời là chuyện sắc sắc không không.

Đã đành là thế, nhưng cảnh ngộ của chàng thật đáng buồn, chẳng còn biết trông cậy vào ai!"

Đúng thế, ông trời quả thật trớ trêu.

Một người phụ nữ lớn lên trong cảnh đói khát thiếu thốn thì mãi rồi cũng quen dần.

Nhưng nếu được sống sung sướng trong một thời gian chốc lát, thì thôi, họ sẽ không chịu nổi được cảnh cơ hàn như cũ.

Những người nữ tì có thể đã có ích cho nàng và bằng cách nào đó, đã được nàng để mắt tới, giờ đây đang lần lượt bỏ đi; thế là ngày tháng trôi qua, ngôi nhà của nàng mỗi lúc càng thêm tiêu điều vắng vẻ.

Khu vườn của nàng không hề được chăm sóc bây giờ chỉ dùng là nơi hang ổ cho chồn cáo và những con vật đáng sợ khác; những con cú nấp trong các lùm cây rậm rạp, kêu hú ai oán suốt đêm.

Những thân cây cối thường xấu hổ trước đám đông người, nhưng khi khu vườn không còn bóng người thì họ táo tợn quay lại như đòi quyền bá chủ.

Ma quỷ hiện hồn đáng sợ và nhiều vô kể.

Một trong số nữ tì ít ỏi còn ở lại, nói với nàng: " Thưa công nương, thật tình chúng ta không thể sống như thế này được.

Có những quan Tỉnh trưởng ở đây ở đó ham thích những bãi cỏ quanh nhà, đã dòm ngó đến các rừng cây, các khu đất này; qua láng giềng của chúng ta, họ bắn tin muốn mua lại những thứ đó.

Xin công nương xem có nên bán đi không.

Chúng ta phải dời tới nơi khác để khỏi lúc nào cũng phải nơm nớp lo sợ.

Chúng em đã ở lại với công nương, còn có thể ở được bao lâu nữa, chúng em không dám chắc."

" Em không nên nói những chuyện như vậy.

Rồi thiên hạ họ sẽ nghĩ thế nào?

Không nhẽ em thực sự tin rằng ta muốn bán nhà của cha ta sao?

Ta đồng ý với em là chúng ta không trông coi nó cẩn thận, và đôi khi ta cũng thấy sờ sợ.

Nhưng đây là tổ ấm của ta, trước kia là tổ ấm của chúng ta, ta như cảm thấy cụ vẫn còn ở đây".

Nàng khóc và không chịu nghe gì nữa.

Đồ đạc trong nhà đã cũ nhưng vẫn là những thứ do những bàn tay tài nghệ tinh vi nhất làm ra, rất hợp với sở thích của những nhà sưu tầm.

Có ai đó hở ra rằng thứ này thứ nọ là công trình của bậc thầy này bậc thầy nọ; và các nhà sưu tập tin chắc ngôi nhà của họ Hitachi bần cùng, là cái đích dễ ngắm nhất.

Cũng những nữ tì đó lại khuyên:

" Nhưng thưa công nương, mọi người đều làm thế.

Cớ sao chúng ta lại muốn khác họ?"

Thế rồi thừa lúc bà chủ không để mắt tới, họ tìm cách xoay xở riêng cho họ.

Khi phát hiện ra những chuyện đó nàng rất giận.

" Cha đã mua sắm những thứ đó cho chúng ta chứ đâu phải cho người khác.

Cớ sao các ngươi lại mơ tưởng để cho bọn người đáng sợ đó sờ mó vào những đồ vật kia?

Cứ nghĩ là Người đang nhìn ta làm điều đó, ta chết mất."

Nàng không còn có thể dựa vào sự giúp đỡ của ai nữa.

Thực ra thì còn có ông anh già của nàng, ông là một nhà sư và thoảng hoặc ông có dừng chân lúc ông về Thành Đô, nhưng ông chả giúp được gì trong những công việc thực tiễn hoặc tế nhị.

Trong đám các đồng nghiệp, ông được tiếng là một vị thánh thoát tục, thậm chí có vẻ như không hề chú ý rằng ít ra những cây ngải hương cần phải chặt đi.

Những cây bấc mọc dày đặc, phủ kín cả khu vườn khiến người ta không biết chắc chúng mọc ở đất hay dưới nước.

Ngải hương đụng tới các mái chìa, dây bìm bìm bịt kín các cổng.

Có lẽ như thế thì người ta có cảm giác được yên ổn nhưng khốn nỗi, lũ ngựa và đàn gà vịt lại cứ thúc cứ đụng vào hàng giậu rồi giẫm nát các luống đất ở phía bên trong.

Bọn trẻ con lại còn hỗn xược hơn; mùa xuân, mùa hạ chúng cứ ngang nhiên dắt đàn gia súc của chúng đi qua.

Vào tháng tám, một trận cuồng phong dữ dội đánh sập các dãy hành lang, quật đổ dãy nhà của bọn gia nhân chỉ còn trơ lại mấy cái khung nhà.

Bọn gia nhân bỏ đi.

Từ mái khu nhà bếp, không vương một ngọn khói.

Nói tóm lại, mọi việc đã đi tới một ngõ cụt đáng buồn.

Chỉ liếc nhìn những bụi mâm xôi, bọn trộm cắp cũng thừa biết là chả bõ công nhòm ngó vào một nơi như thế này.

Nhưng giữa cái hoang vu rậm rịt buồn thảm các đồ đạc và các đồ trang trí trong phòng chính vẫn còn như xưa tuy không được ai lau chùi đánh bóng; dẫu sao thì nếu một công nương phải sống giữa bụi bặm ngồn ngộn, thì đấy là thứ bụi thanh tao.

Chắc nàng đã phải đánh lừa nỗi cô đơn giăng trải qua tháng ngày bằng những bài hát và những bài thơ cổ, nhưng thực ra nàng không để tâm mấy nỗi.

Thông thường thì các công nương trẻ, tuy không tế nhị cho lắm, nhưng khu mùa rồi lại mùa qua thỉnh thoảng họ cũng tìm thứ giải trí bằng cách trao đổi thư từ và thơ văn với những bậc tài trí hoặc với những người đồng thanh đồng khí; riêng nàng, nàng giữ gìn nền nếp gia phong mà cha nàng đã nuôi dạy, không mặn mà với chuyện quen thân giao tiếp cho nên vẫn xa lánh thậm chí cả những người đang chờ đợi một lá thư cầu may.

Thỉnh thoảng nàng cũng mở một hòm sách đã sứt sẹo và lấy ra một tập ghi chép các bài thơ Con Dơi, Phu Nhân Ẩn Dật hoặc Người Đốn Tre.

Những bài thơ cổ đem lại niềm vui khi chúng được chọn kỹ càng, tế nhị, có để ý đến tác giả, nội dung và thời điểm; nhưng bất cứ ai cũng sẽ ít quan tâm đến những bài thơ nhạt nhẽo, nhàm chán cho dầu được viết lên giấy màu vàng dùng trong công việc hoặc trên giấy Michinnoku lòe loẹt.

Ấy thế mà chính nàng cũng muốn đọc lướt qua khi mà nỗi cô đơn và nỗi u sầu quá nặng nề đến không chịu nổi.

Những sách kinh và cách nghi lễ thường làm bạn với những người ẩn dật, khiến nàng thấy ngại; và nếu không sợ ai nom thấy thì nàng cũng chẳng buồn đụng tới các chuỗi tràng hạt nữa, như vậy là nàng chủ tâm cố gắng sống phân biệt với mọi người.

Chỉ có Jijū, người con gái của vú nuôi già, là không thể bỏ đi được.

Trước đây nàng quận chúa năng đi lại nhà nữ tu sĩ Kamol(151) , nhưng bà này đã mất, và cuộc đời đâm ra khó khăn và bấp bênh.

(151) Xem chương 6.

Nàng có một người dì; bà này vì thất thế trong xã hội nên đã phải lấy một ông Tổng trấn.

Bà ta dốc lòng vì các con gái cho nên đã nuôi những nữ tì đích duyên dáng hầu hạ các con.

Jijū thỉnh thoảng tới thăm bà, vì nói cho cùng, một ngôi nhà rất gần gũi với gia đình cô ở, cũng có vẻ thân tình hơn là nhà của những người dưng nước lã.

Nàng quận chúa, với bản chất bẽn lẽn và xa lánh mọi người, không bao giờ tỏ ra niềm nở với bà dì, còn bà này thì cũng hay giận dỗi với nàng.

" Ta biết, em gái ta nghĩ ta làm mất thanh danh gia đình."

Bà thường nói: " Vì vậy, mặc dù ta lấy làm buồn cho chủ của cô, nhưng ta không thể giúp đỡ được gì, mà ta cũng chả thích làm thế."

Tuy nhiên, thỉnh thoảng bà ta cũng có viết thư cho cô cháu.

Như thường thấy, các con cái của các quan Tỉnh trưởng đôi khi lại quý phái hơn bậc quý tộc lúc mà họ bắt chước được những phong cách cao thượng của những vị này; ngược lại một người con của bậc đại quý tộc có thể đôi khi lại sa vào sự tầm thường thảm hại.

Bà dì của nàng cũng thuộc loại người đó, buồn tẻ, nhạt nhẽo.

Xưa kia, bà ta đã bị xem thường, nhưng giờ đây, nhà của em bà đang suy, bà muốn thuê cháu gái làm cô giáo dạy trẻ.

Nàng quận chúa cũng có phần hủ lậu nhưng dẫu sao thì cũng kèm cặp được các con bà.

" Thỉnh thoảng cháu hãy đến chơi nhà."

Bà dì viết.

" Ở đây có nhiều người khao khát được nghe cháu chơi đàn Koto."

Jijū có cố thúc giục cô chủ hãy nhận lời mời, nhưng không phải vì muốn cưỡng lại mà vì cái tính quá đỗi bẽn lẽn, nàng quận chúa vẫn giữ thái độ xa lánh, còn sự oán hận của bà dì vẫn không giảm.

Chồng bà mới vừa được bổ nhiệm làm Phó tổng trấn Kyushu.

Bà thu xếp thích đáng cho các cô con gái của bà, rồi chuẩn bị theo chồng lên đường tới nhiệm sở mới.

Theo bà nói bà nóng lòng muốn đưa nàng đi cùng.

" Trước đây ta đã không hỏi han đến cháu thường xuyên như ta vẫn hằng mong muốn, nhưng biết cháu ở gần, ta lấy làm yên tâm.

Bây giờ ta sắp đi xa, ta không muốn bỏ cháu lại đây."

Bà ta giận ầm lên khi nàng quận chúa lại từ chối nữa.

" Người đâu mà khó chịu đến thế.

Nó cứ đinh ninh nó khá hơn chúng ta.

Rồi xem, ta e rằng tướng Genji sẽ tới ve vãn quận chúa hoa ngải hương cho mà xem!"

Thế rồi, cả triều đình ồn ã lên với cái tin Genji sẽ trở về Thành Đô.

Từ chốn cao sang đến những chốn thấp hèn, người ta ráo riết ganh đua nhau để tỏ lòng trung thành trước sau như một.

Genji đã học được khối điều về tâm địa con người.

Trong những thời gian bận rộn và chưa ổn định, chàng không có thì giờ nghĩ tới mảnh đất Ngải Tây.

Thế là hết, – nàng quận chúa nghĩ – tan biến mọi hi vọng.

Nàng đã đau buồn vì nỗi bất hạnh của chàng, và cầu nguyện cho mùa xuân hạnh phúc sẽ tới.

Bây giờ đây mỗi tấc đất(152) của đất nước đều đang mừng vui, và nàng nghe được niềm hoan hỉ từ xa vọng lại, tưởng hồ như chàng là một người xa lạ.

Trong những ngày buồn thảm nhất, nàng thường tự hỏi chẳng hay có phải vì chính nàng mà cõi đời phải thay đổi như thế nào đó chăng?

Đôi khi, lúc ở một mình, nàng lại khóc tấm tức.

(152) Nguyên văn: cục đất.

Bà dì coi nàng như con khờ dại, không hơn không kém, đúng như bà ta đã từng nói.

Có ai đó lại có thể tán tỉnh một đứa con gái sống như đứa ăn xin, dơ dáng đến thế bao giờ?

Người ta nói ông trời ban phúc cho những kẻ không khư khư ôm lấy tội lỗi ấy thế mà xưa sao nay vậy, nàng quận chúa ta vẫn lên mặt kiêu kỳ không khác hồi người cha vương giả và bà mẹ phúc hậu của nàng còn sống.

Kể cũng đáng buồn thật.

Bà dì lại gửi một lá thư khác.

" Ta mong cháu hãy nghĩ lại và đến với bà dì.

Nhà thơ đã nói rằng gặp những lúc khó khăn, người ta thích làm một cuộc du ngoạn lên núi.

Nếu cháu đi với bọn ta, cháu không phải sợ xảy ra điều gì bất trắc cả."

Nàng quận chúa khiến bạn nữ tì phải thất vọng.

" Cớ làm sao nàng lại không chịu nghe nhỉ?

Nàng không biết đến đường đi nước bước, vẫn cứ giữ cái thói bướng bỉnh.

Có trời mới hiểu nổi!"

Jijū đã được một người cháu quan Phó tổng trấn, dạm hỏi làm vợ.

Chàng rể không nghĩ đến chuyện bỏ cô ở lại và do đó, cô miễn cưỡng quyết định đi theo.

Cô cũng nài van nàng đi cùng.

Cô nói, cô sẽ lo buồn ghê gớm nếu như chủ của cô ở lại một thân một mình.

Nhưng nàng quận chúa vẫn đặt niềm tin vào Genji, tuy chàng đã thờ ơ với nàng từ lâu lắm.

Nàng tự nhủ, năm tháng có thể trôi qua, nhưng sẽ đến cái ngày mà chàng nhớ đến nàng.

Chàng đã từng đưa ra bao nhiêu lời hứa hẹn thân thiết, sôi nổi; và mặc dầu bây giờ có lẽ do số phận mà lời hứa bị quên lãng, nhưng không phải bao giờ cũng sẽ như vậy.

Một ngày nào đó, tin tức về nàng sẽ theo cánh gió mà bay tới chàng, và lúc đó chàng sẽ tới.

Chính vì vậy mà nàng sống qua tuần qua tháng.

Mặc dầu dinh cơ của nàng đã đổ nát nặng nề, nàng vẫn khăng khăng bám vào kho báu của nàng và khăng khăng sống xưa sao nay vậy.

Cõi đời hình như ngày càng đen tối thêm, nàng khóc mãi khóc hoài, mũi nàng đỏ lự như có ai gắn một quả anh đào lên đó.

Còn như vóc dáng của nàng thì ai đó có tình cảm hơn mức bình thường đối với nàng, mới có thể chịu đựng được khi nhìn nàng.

Nhưng thôi, tôi sẽ không kể tỉ mỉ làm chi.

Tôi là kẻ nhân từ, không muốn người đời cho tôi là kẻ ranh ma.

Mùa đông đã tới, ngày lại ngày nối theo nhau cô đơn tuyệt vọng.

Người phụ nữ thật sự không còn biết bấu víu vào đâu...

" Genji cho tổ chức một buổi đọc kinh Sutra, nó là đầu đề mọi câu chuyện trong triều đình.

Chàng ngỏ ý không muốn có những tay giáo sĩ bình thường trong đám những người hành lễ, cho nên chàng cho mời tới các vị hòa thượng đáng kính và thông thái.

Trong số họ, có người anh em nàng quận chúa Ngải Hương.

Trên đường trở về tu viện, tiện thể ông ghé thăm em gái.

Ông thuật lại mọi điều mắt thấy tai nghe.

Cái gì cũng vĩ đại, dồi dào, tao nhã đến tuyệt vời, khiến người ta nghĩ rằng cõi bồng lai đã được đưa xuống cõi trần này.

Genji chắc phải là một hóa thân của trời hoặc giả, một Đấng cứu thế.

Làm sao một con người như vậy lại sinh ra trên cõi đời đầy tội lỗi đồi bại này?"

Nói xong ông ra đi.

Cả hai anh em đều là những người lầm lì ít nói khác thường không hề trao đổi với nhau những nhận xét vô bổ.

Tuy vậy lời lẽ của ông đánh mạnh vào trí óc nàng.

Quả thật, một ông trời, một Vị cứu thế!

Mà không chút đoái hoài đến nỗi cơ cực, hiểm nguy của nàng!

Cuối cùng thì nàng hiểu, nàng sẽ không bao giờ muốn gặp lại chàng.

Trong khi nàng đang chìm trong tâm trạng u buồn tê tái như vậy thì bà dì lăng xăng bước vào.

Tuy bà ta chả thân thiết gì với nàng quận chúa, nhưng bà mang theo biết bao nhiêu là quà tặng, hi vọng có thể quyến rũ nàng đi về tỉnh lẻ.

Xe của bà to lớn, bà đến không báo trước, vênh váo ra mặt với cảnh phu quý phụ vinh.

Bà thấy choáng trước cảnh tiêu điều bày ra trước mặt: các cánh cổng sắp long bản lề, lung lay, vì cứ ì ra cố cưỡng lại không chịu mở bất chấp bọn gia nhân vừa càu nhàu vừa cố gắng hết xô lại kéo.

Thậm chí " mảnh vườn ba bước" cũng bị các bụi cây con phủ lấp.

Cỗ xe cố mở đường đi tới một cánh cửa chớp ở mặt nhà phía Nam.

Tuy phật ý, nàng quận chúa vẫn sai Jijū đứng phía sau các bức mành màu vàng để tiếp khách.

Năm tháng cũng đã đuổi kịp Jijū.

Cô gầy gò, chán nản, tuy cô còn giữ lại cái nét duyên dáng xưa khiến cho bà dì đã ưng cho cô làm cháu mình.

" Thế là dì sắp đi xa, bỏ lại cháu ở đây, cháu ạ.

Dì đến tìm con Jijū.

Dì biết, cháu chẳng ưa dì và không đi một chuyến với dì tới một góc khuất nẻo, nhưng có lẽ ít ra cháu cũng để Jijū đi với dì.

Tội nghiệp cho cháu, làm sao cháu chịu đựng nổi?"

Bà ta cố hết sức để rặn ra nước mắt, nhưng khốn nỗi, không che giấu được cái mỉm cười hỉ hả của người vợ một quan Phó tổng trấn.

" Lúc cha cháu sắp mất, cha cháu coi dì như một sự sỉ nhục cho gia đình thuộc dòng vương giả của ông ta.

Nhưng dì không oán không thù mà làm gì, cho nên đi tới đây.

Nhờ Genji mà có một thời cháu đã từng hy vọng sống như một nàng công chúa.

Đã thế nên dì đâu có mơ tưởng cố tìm cách len lỏi vào để được yết kiến cháu ở chốn tôn nghiêm.

Nhưng những chuyện đó qua rồi.

Thỉnh thoảng kẻ thua nghiệt lại thắng.

Kẻ mạnh đôi khi lại bị thất thế và rốt cuộc thì người ta cũng lấy làm buồn cho họ.

Dì biết, cái chuyện quan hệ đi lại trước đây dù không được chu đáo cho lắm, nhưng dì cũng an tâm mà biết được rằng cháu ở yên chỗ dì.

Giờ thì dì sắp phải đi tới các tỉnh xa...

Nghĩ đến việc phải bỏ cháu lại đây một mình bơ vơ dì thật không đành".

Nàng quận chúa cũng tặng bà dì mấy lời cứng nhắc, để gọi là đáp lại: " Dì thật tốt bụng đã muốn đưa cháu đi cùng.

Nhưng cháu sợ cháu không biết đường ăn ở.

Cháu cám ơn dì lắm lắm.

Hiện đang ở đâu cháu cứ ở đấy, và vẫn sẽ cứ như thế."

" Thôi được, chuyện đó thì khỏi phải nói.

Dì phải khen cháu mới đúng.

Không phải bất cứ ai cũng gan góc như vậy.

Dì chắc chắn rằng Genji sẽ biến nơi này thành một cung điện nguy nga; nhoáng một cái thôi, là nếu chàng định làm như vậy.

Nhưng nghe nói những ngày này chàng dành thời giờ cho con gái Hoàng thân Hyōbu chứ chả cho ai khác.

Trước đây chàng bao giờ cũng để mắt đến các nhân tình nhân ngãi, là dì nghe nói như vậy, nhưng họ tới rồi họ lại đi, và những kẻ trước đây biết mua vui cho chàng thì nay khiến chàng chán ngắt.

Há cháu lại nghĩ chàng cũng biết ơn cháu để rồi trông nom đến cây ngải hương hay sao?"

Nàng quận chúa đầm đìa nước mắt.

Tuy bà dì nói đúng nhưng bà ta mất một ngày tròn để đưa ra lý này lẽ nọ mà chả ăn thua.

" Thế thì thôi vậy, để ta đưa con Jijū đi".

Trời đã về chiều, bà ta vội vã ra về.

Cuối cùng thì cũng đành phải dứt khoát một bề, Jijū khóc sướt mướt.

" Công nương ạ, theo em nghĩ thì những gì bà ta nói là đúng."

Và cô hạ giọng nói tiếp: " Và đồng thời em thật không hiểu tại sao tự nàng lại không thấy được như vậy để đồng ý đi cho rồi.

Em bị kẹt, chả biết phải làm thế nào."

Thế là Jijū cũng sắp sửa từ giã nàng.

Quận chúa chỉ còn biết khóc lóc.

Những chiếc áo thường ngày mà nàng có thể tặng cô như là những món quà biệt ly thì đã vàng ố.

Còn có gì khác nữa đâu?

Nàng biết lấy gì làm lưu niệm để tỏ lòng đền đáp lại bao nhiêu năm trời cái công hầu hạ?

Nàng nhớ là đã thu góp được một nhúm tóc rụng, dài mười bộ và nom cũng khá kỳ lạ.

Nàng bèn bỏ nó vào một chiếc hộp xinh đẹp, và cùng với nó là một bình hương cũ.

Rồi nàng nói:

" Chị là một đứa vô dụng, chị biết thế, nhưng vì có lời dặn dò cuối cùng của mẹ em, cho nên chị đã nghĩ là em ở lại với chị."

Nàng khóc cay đắng.

" Dĩ nhiên, em phải đi.

Có điều, không có em, chị biết làm gì bây giờ?"

Jijū không biết nói gì hơn và chỉ đáp lại.

" Đúng thế, dĩ nhiên xưa kia em còn có mẹ.

Xin nàng vui lòng, đừng nhắc tới mẹ em nữa.

Nàng và em đã sống với nhau lâu dài, em đâu có yêu cầu họ đưa em đi xa khỏi nàng, chỉ là chuyện đời nó bắt buộc.

Em xin thề với các thần linh, món tóc nàng cho, em nguyền gìn giữ."

Trong lúc đó, người dì đang làu bàu.

" Cô không xoắn lên được một chút hay sao đấy?

Trời sắp tối rồi."

Trong cơn bàng hoàng, Jijū bị hối thúc bước vào xe, xe chuyển bánh, chạy xa dần, cô vẫn ngoái lại nhìn về phía sau.

Chưa bao giờ nàng quận chúa cô đơn như thế này.

Nàng đã vừa nói lời vĩnh biệt với người nữ tì cuối cùng mà qua bao nhiêu năm tháng khó khăn, đã không hề rời khỏi bên nàng.

Trong khi đó, những nữ tì già, nói với nhau:

" Nó đi như vậy là đúng chứ còn gì?

Nó ở lại làm sao được?

Chính chúng ta đây, chúng ta cũng không thể chịu đựng nổi."

Ngay họ cũng vậy, công việc còn lại của họ chỉ là chờ chết nhưng họ cũng đang tìm kiếm những nơi khá hơn.

Nàng quận chúa chỉ hi vọng là không ai nghe được lời than thở của họ.

Tuyết và mưa tuyết rơi dồn dập.

Mùa đông tới, ở những khu vườn khác, tuyết tan chảy, nhưng trong vườn của nàng, tuyết được cỏ che chở, cho nên hiện giờ nó khiến người ta nhớ lại ngọn Bạch Sơn ở Etchū.

Nàng quận chúa nhìn ra ngoài vườn không có bóng thợ làm vườn.

Người bạn cuối cùng mà nàng có thể thỉnh thoảng trao đổi một câu đùa vui, nay đã rời bỏ nàng.

Đêm ngày nàng sống vò võ đơn chiếc trong một phòng trang điểm bụi bặm.

Vì xa nhà quá lâu cho nên bây giờ Genji hết sức bận rộn với công việc ở Nijō.

Chàng không có thì giờ tới thăm những nhân tình ít quan trọng.

Thỉnh thoảng chàng cũng thoáng nghĩ tới quận chúa Hoa rum và hỏi nàng có còn trong đám những người còn sống hay không, nhưng chàng cũng không thiết tha tìm đến, mãi cho tới lúc đông tàn, năm sắp tận.

Vào tháng tư, chàng nhớ đến người tình ở vườn cam.

Sau khi đã nói với Murasaki là chàng phải làm mấy việc lặt vặt, chàng lẻn ra khỏi Nijō.

Mưa rơi lâm thâm kết thúc nhiều ngày mưa dai dẳng.

Mây đang tan vỡ thì mặt trăng ló ra; ở chân bước trong ánh trăng nhẹ buổi đêm, đầu óc chàng mải mê nghĩ đến các chuyến đi bí mật khác.

Chàng đi qua một ngôi nhà điêu tàn, một khu vườn cỏ mọc um tùm, khiến chàng gần như lấy làm lạ tự hỏi có phải đây là khu rừng hoang bị bàn tay người phá phách hay không?

Từ một cây thông khổng lồ, cây đậu tía buông thõng xuống và nhẹ nhàng phất phơ trong ánh trăng.

Cơn gió nhẹ thoảng đưa tới một mùi hương mơ hồ, man mác buồn, vừa giống lại vừa khác mùi hương hoa cam.

Chàng tựa vào thành xe.

Vì bờ tường đã đổ nát, các cành liễu mất chỗ chống đỡ, nằm hỗn độn trên mặt đất.

Trước kia, chàng đã tới đây.

Đúng rồi – lâu đài của Hoàng thân Hitachi!

Chàng bảo dừng xe và hỏi Koremitsu, luôn luôn ở bên chàng trong những chuyến đi như thế này, có đúng là nhà của Hoàng thân không.

" Đúng thế, thưa công tử."

" Hồi đó quả là một thời đáng sợ cho nàng công nương tội nghiệp.

Ta tự hỏi, không biết nàng còn ở đây không?

Trước đây ta hay nghĩ đến nàng, nhưng anh cũng biết, nếu ta tới thăm nàng thiên hạ họ sẽ xì xào.

Cơ hội này mà bỏ qua là nhầm.

Anh đi vào, hỏi xem.

Nhưng khoan, trước khi vào anh phải biết chắc đã.

Kẻo không, chúng ta sẽ đâm ra ngớ ngẩn nếu gặp phải ai khác chứ không phải người đó."

Tuy không hay biết, nhưng chàng đã chọn đúng vào lúc mà con người thường có những chuyện tâm tư sâu đậm.

Nàng đang chợp ngủ và đang mơ đến cha nàng.

Sau đó như theo lệnh của cha, nàng sai ai đó lau chùi nước mưa rỉ xuống mái hiên, và ai đó sửa sang lại chăn đệm, và nói chung, có vẻ như nàng đang tiếp tục làm công việc trong nhà.

Nàng khe khẽ ngâm:

" Tay áo ướt đẫm nước mắt khóc cha,

Càng ướt hơn vì mưa từ mái chìa rủ xuống."

Chính vào lúc này, Koremitsu đang đi quanh quẩn để tìm dấu vết chân của con người.

Không thấy gì.

Trong những dịp trước, anh cũng đã đi qua ngôi nhà và ghé nhìn vào trong, cũng thấy nó có vẻ vắng tanh vắng ngắt như hôm nay.

Lúc anh sắp sửa quay ra thì ánh trăng tuôn xuống sáng rực.

Anh thấy một bộ cánh cửa chớp đã được nâng lên, và một bức mành đang khẽ rung rung.

Tuy cái dấu hiệu đầu tiên này của sự sống có phần đáng sợ, anh vẫn lại gần và đặng hắng để báo cho bên trong biết.

Nghe một tiếng ho, rồi một tiếng nói sợ sệt như của một người già hỏi lại: " Ai mà ở ngoài kia?

Ngươi là ai?

Koremitsu tự xưng tên.

" Tôi muốn nói với Jijū, xin làm ơn, nếu có thể."

" Jijū đã đi xa, đã bỏ chúng tôi.

Nhưng ở đây còn có ai đó mà ông có thể coi như Jijū."

Tiếng nói nghe như tiếng người xưa vọng về, tiếng một bà già mà xưa kia anh đã từng nghe.

Còn bà già thì ngạc nhiên hết sức.

Mà kể cũng phải.

Đột nhiên, không báo trước, từ đâu đó hiện ra một trang phong lưu công tử trong bộ áo quần du khách, nom từ hình dáng đến vẻ mặt đều lịch thiệp lễ độ.

Từ lâu đã không còn quen với việc tiếp khách, bà lão già tự nhủ liệu có thể là một con hồ ly tinh hoặc một kẻ tai quái xấu bụng nào đó đến quấy phá chăng?

Anh đến gần hơn.

" Ta yêu cầu bà nói ta nghe chính xác tình hình ở đây thế nào.

Nếu nàng chủ của bà không thay lòng đổi dạ, thì lúc đó, sự mong muốn của chủ tôi được đến thăm nàng cũng không thay đổi.

Chàng thấy chàng không thể làm ngơ mà không gặp nàng, nên chi chàng đã cho dừng xe ở ngoài kia.

Tôi sẽ phải nói gì với chủ tôi?

Bà chả có gì mà phải sợ, bà nói đi."

Nghe có một tiếng cười yếu ớt, rồi một phụ nữ lên tiếng đáp lại, giọng ngắc ngứ.

" Thế ông nghĩ, nếu nàng đã thay lòng đổi dạ thì nàng không rời khỏi cái xó rừng già này hay sao?

Thưa ông, ông hãy tự hình dung lấy cái hoàn cảnh mà ông đang dò hỏi, rồi báo cáo lại với chủ ông.

Chúng tôi là những kẻ đã quen với nó, nhưng vẫn nghĩ khó mà tin nổi.

Chúng tôi tự hỏi không biết trên cả thế gian này có thể có bao nhiêu tình cảnh khốn khổ như thế này."

" Tôi thấy.

Tôi sẽ nói với ông ta."

Sợ rằng phải nghe nói dài dòng, Koremitsu vội ra chỗ xe của Genji.

" Cậu dềnh dàng quá."

Genji nói: " Mà cậu thấy gì?

Chắc cậu phải cắt bỏ khối bụi bờ mới tìm ra được cái gì đó, phải không?"

Koremitsu thuật lại việc tìm kiếm đã khiến anh ta mất nhiều thì giờ.

" Tôi đã nói chuyện với bà dì của Jijū, bà già tên là Shōshō.

Có ở bất cứ đâu tôi cũng nhận ra tiếng nói của bà ta."

" Sống thế này mà cũng gọi là sống!"

Genji lấy làm buồn vì đã thờ ơ với Hoa rum của mình.

" Ta phải làm gì đây?

Kể cũng lâu lắm rồi.

Những cuộc du ngoạn bí mật như thế này, ta thấy không ổn, mà nếu bỏ lỡ cơ hội này thì có thể không bao giờ còn tới được nữa.

Nếu nàng không thay đổi..."

Nếu cứ xông bừa vào trong thì cũng khi bất nhã, chàng muốn gửi vào trước một lá thư khéo léo.

Nhưng chàng nhớ lại là nàng chậm trả lời.

Trừ phi nàng lấy được đà không thì Koremitsu có thể phải đợi suốt đêm.

" Thưa công tử, ẩm ướt quá.

Hay là công tử cứ đợi để em gạt bớt một ít nước đi đã.

" Qua cỏ rậm, vạch lối mòn,

Và lòng tự nhủ: thần còn ở trong?"

Genji nói như đang nói với mình, và bất chấp lời báo trước của Koremitsu, chàng bước xuống xe.

Koremitsu lấy roi ngựa đánh lên cỏ.

Từ trên các cây to sương rơi xuống lộp độp như mưa rào lạnh lẽo mùa thu.

" Em có ô."

Koremitsu nói.

" Cây đổ nước xuống như thác.

Sợ thật."

Bàn chân của Genji ướt tận mắt cá.

Ngay những ngày xưa, lúc đi ngang qua dãy hành lang cũng chẳng khác phải vượt qua vật chướng ngại.

Bây giờ thì nó đã trũng xuống, Genji bước vào rất khó khăn, nhưng chàng mừng là không có ai nom thấy.

Nàng quận chúa đã chờ đợi quá lâu và chỉ bám vào hi vọng có ngày nào đó chàng sẽ tới, bởi vậy lúc này dĩ nhiên nàng vui mừng khôn xiết.

Tuy vậy nàng vẫn tiếc là chàng gặp nàng trong cảnh ngộ như thế này.

Những chiếc áo dài, quà tặng của vợ ông Phó tổng trấn, đã bị gạt sang bên vì nàng không thích người đã cho.

Các nữ tì già đã cất chúng vào một hòm Trung Hoa, có ướp hương thơm.

Bây giờ chúng lại được lôi ra, tỏa mùi hương dễ chịu.

Nàng quận chúa tự để người ta mặc áo cho và ngồi tiếp Genji sau những bức mành màu vàng mà qua đó nàng đã nói chuyện với bà dì.

" Tuy chúng ta gặp nhau quá ít."

Genji nói: " Nhưng lúc nào ta cũng nghĩ đến nàng.

Ta nóng lòng chờ đợi một tín hiệu gì đấy, nhưng nàng vẫn còn quá e dè.

Tuy tối nay ta không phát hiện ra bất cứ cây tuyết tùng nào niềm nở đón ta, nhưng ta cảm thấy như những cây cao kia lôi kéo.

Và thế là nàng đã thắng cuộc."

Chàng khẽ gạt bức mành sang bên.

Nàng vẫn cả thẹn như bao giờ và nàng không thể đáp lại ngay được.

Cuối cùng bị cảm kích vì nỗi chàng đã phải lần đường đi qua bụi bờ, nàng bèn tập trung hết sức bạo dạn để cố lí nhí mấy tiếng.

Genji nói:

" Ta có thể hình dung những khó khăn khác thường của nàng trong mấy năm lại đây.

Chính ta cũng không tài nào thay đổi hoặc quên; ta muốn biết nàng sửng sốt đến thế nào khi ta đến mà phải bơi lội qua các đám cỏ này, không cần nghĩ ngợi là tự nàng có thể thay lòng đổi dạ hay không.

Có lẽ ta phải yêu cầu nàng hãy tha thứ cho sự thờ ơ của ta.

Ta đã thờ ơ với mọi người, chứ đâu chỉ với nàng.

Tự ta ta phải coi mình có tội đã quên lời hứa nếu như từ nay ta còn làm một cái gì đó khiến nàng không được vui lòng."

Những lời nói đầm ấm thân yêu của Genji cứ thế mà tuôn ra quá với cảm nghĩ thực sự.

Mọi điều đều hối thúc chàng không được qua đêm ở chốn này.

Sau khi nói mấy lời từ tạ, chàng chuẩn bị ra về.

Cây thông không phải là cây thông tự tay chàng mà do người khác đã trồng cách đây đã nhiều năm – những năm tháng mà giống như một giấc mơ.

" Tuân theo đậu tía lắt lay,

Dập dờn vẫy gọi từ cây đợi chờ."

" Đúng thế, đã bao nhiêu năm rồi.

Vật đổi sao dời mà đâu có phải bao giờ cũng tốt hơn.

Một ngày nào đó ta sẽ kể nàng nghe ta đã phải vật lộn với cái lưới của gã dân chài, cái cần của gã câu cá như thế nào.

Bây giờ nghĩ đến ta mới thấy tin rằng điều khác có vẻ lạ lùng, là thế này; ta hoàn toàn tin rằng nàng đã không chịu kể cho bất cứ ai khác nghe về những mùa xuân mùa thu đau khổ của nàng".

Nàng đáp lại:

" Năm năm tháng tháng đợi chờ,

Cây thông "chờ đợi" hững hờ làm sao,

Rước mời chàng bước chân vào,

Chính cây đậu tía, phải nào cây thông."

Tiếng sột soạt khe khẽ sau các bức mành, mùi hương dịu dịu từ tay áo nàng thoảng bay tới khiến chàng nghĩ có lẽ nàng đã khá hơn xưa một ít.

Ánh trăng xế tà tuôn vào qua cửa để ngỏ, vì cả dãy hành lang lẫn các mái chìa đều đã đổ sập.

Chàng có thể nhìn thấu vào tận các góc phòng.

Những đồ vật nàng còn giữ lại y nguyên như xưa hình như tô điểm cho ngôi nhà đẹp hơn nhiều so với cảnh tượng mà chàng hình dung trong trí óc, là một mái nhà oằn xuống dưới sức nặng của những cây dương xỉ.

Cảm động biết bao khi chàng nhận thấy nàng rất khác xa với nàng công chúa trong truyện tình cũ đã phá hủy các tháp lâu đài(153) .

Đối trước sự nghèo khổ, sự cam chịu khổ hạnh đã tôn phẩm giá của nàng lên, khiến nàng xứng đáng được nhớ đến.

Chàng không muốn nghĩ đến sự ích kỷ của mình trong bao nhiêu năm trời.

(153) Chuyện Cổ đã bị mất, nhưng để cho cái tháp bị phá hủy là một hành vi bất hiếu.

Mà người tình ở vườn cam cũng không thể được coi như một loại phụ nữ hoạt bát, sắc sảo được.

Quả thật giữa hai nàng không có khác nhau là mấy, cho nên càng nghĩ chàng càng thấy nàng quận chúa có những nhược điểm không đáng kể.

Ngày lễ hội Kamo tới gần, vẫn như bao giờ quà biếu đổ dồn về.

Chàng đem phân phát cho nhiều tình nhân mà chàng cho là thích đáng, và lần này chàng để ý sao cho lâu đài của Hoàng thân Hitachi không bị coi nhẹ.

Chàng cắt đặt các quản gia và thợ thủ công mà chàng tin cậy, sang thay áo bức tường đất bằng một bờ giậu có cọc gỗ.

Riêng chàng thì cố lánh vì sợ những lời đồn đại giễu cợt về chuyện đã cố tìm ra nàng.

Tuy vậy chàng vẫn gửi tới nhiều lá thư thân tình.

Chàng đang cho tu sửa một ngôi nhà rất gần lâu đài Nijō của chàng, và chàng nghĩ có thể nàng mong muốn được dời tới đó.

Có lẽ nàng đang mong muốn làm sao có được những nữ tì, những kẻ hầu tươm tất.

Mảnh đất ngải hương giờ đây nghẹn ngào lòng biết ơn, nhìn về phía lâu đài Genji, gia nhân nhà Hitachi dâng lời cảm tạ.

Thiên hạ thường đồn rằng Genji chỉ chọn những bà những cô quyền quý, sống với họ thậm chí chỉ một đêm rồi là bỏ.

Nhưng có điều hết sức kỳ cục: xét về mọi mặt quận chúa Hitachi có may ra cũng chỉ ở mức xoàng.

Vậy thì giải thích làm sao sự gắn bó của chàng?

Không còn nghi ngờ nữa, chắc là cái duyên cái số từ kiếp trước xui nên.

Phần lớn các nữ tì của quận chúa, bất cứ ở địa vị nào, cũng đã xa lánh nàng vì họ coi như tình thế của nàng không phương chuộc lại, và họ tranh cướp nhau đã đảo ngược.

Nàng quận chúa vốn dịu dàng và hết sức khiêm tốn, đã làm hư họ.

Cuộc sống làm tôi làm tớ các quan Tỉnh trưởng rất khó chịu khác xa với cuộc sống lười nhác mà họ đã quen mùi ở nhà quận chúa.

Họ vội vã quay trở lại, mà rõ ràng có phần thô bỉ ra mặt.

Càng thịnh đạt và có quyền thế hơn bao giờ hết, Genji càng ân cần hơn.

Chàng đưa ra những chỉ dẫn chi tiết, và lâu đài của quận chúa trở lại với cuộc sống.

Người ta thấy có người gác cổng, có kẻ làm vườn; con suối được dọn sạch, nước trong veo, cây ngải hương bị đốn khiến cho một lần nữa, cơn gió hiu hiu lại thông thoáng.

Trong đám những quản gia thấp hèn của Genji, có những người chưa bao giờ được chàng để mắt tới, tuy họ đã xoay xở để được như vậy.

Hình như chàng quan tâm nhiều đến lâu đài Hitachi.

Đây là cơ hội mà họ đang tìm kiếm.

Nàng quận chúa ở lại đấy trong hai năm, sau đó chàng đưa nàng đến ở ngôi nhà phía Đông Nijō.

Bây giờ trong khi làm những công việc bình thường hàng ngày, chàng có thể đến thăm nàng và không còn ai có thể nói chàng đối xử tệ bạc với nàng.

Mặc dù không ai yêu cầu, tôi vẫn thích thuật lại sự kinh ngạc của bà vợ ông Phó tổng trấn trước sự đời vần xoay, và nỗi vui mừng cũng như tội lỗi của Jijū.

Nhưng làm thế kể cũng phiền lòng, mà tôi lại đang đau đầu vì biết đâu... biết đâu có ngày một điều gì đó sẽ nhắc nhở tôi phải tiếp tục câu chuyện.

Nhất định là thế.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 16: Sekiya


Chương 16.

(Sekiya):

Cái chòi canh.

Một năm sau khi cha Genji qua đời, ông Phó tỉnh trưởng lão được thuyên chuyển làm Phó tỉnh trưởng Hitachi.

Vợ của ông, nàng "Lốt ve"(154), đã đi cùng ông tới nơi nhiệm sở.

Ở chốn xa xôi của vương quốc, nàng nghe tin việc lưu đày của Genji và nàng không thể thờ ơ được, nhưng nàng không có cách nào viết cho Genji.

Những ngọn gió thổi qua Tsukuba(155) không đáng tin cậy để giãi bày tâm sự, mà những tin tức từ Thành Đô thì ít ỏi; và cứ thế năm tháng trôi qua.

Tuy rằng thời kỳ lưu đày không được qui định, nhưng cuối cùng rồi chàng cũng phải trở về Đô Thành.

Một năm sau đó, ông Phó tỉnh trưởng Hitachi cũng trở về đó.

(154) Chương 2 và 3.

(155) Dinh cao nhất ở Hitachi, phía Đông Bắc Tokyo hiện nay.

Tình cờ vào ngày bồ đoàn thê tử Hitachi tới ngoại ô Ōsaka thì Genji cũng lên đường hành hương cảm tạ thần linh ở Ishiyama.

Ông Cựu tỉnh trưởng Kii và những người khác đã từ Đô Thành tới đó để gặp gỡ với gia đình Hitachi.

Họ mang tới tin tức về cuộc du hành của Genji.

Sợ rằng nếu hai bên gặp nhau thì sẽ xảy ra chuyện lộn xộn ghê gớm cho nên ông Phó tỉnh trưởng lên đường vào lúc bình minh.

Tuy nhiên các cỗ xe của phụ nữ đi chậm cho nên chẳng mấy chốc, mặt trời đã lên cao.

Khi họ tới được Uchidenohanra, trên bờ hồ Biwa, thì những tiền trạm của Genji đang dẹp quang đường sá.

Chính chàng cũng đang đi vào đồi núi phía đông Thành Đô.

Ông Phó tỉnh trưởng cho đẩy xe đến dưới các cây tuyết tùng ở đầu dốc rào chắn.

Bọn phu xe tháo ách cho bò và kính cẩn quỳ xuống đợi cho Genji đi qua.

Tuy đi cách quãng nhau dọc đường cái, đoàn Hitachi nom thật uy nghi.

Các tay áo, các tà áo vui vẻ phô ra từ các rèm của gần mười cỗ xe, không có vẻ nhếch nhác quê mùa chút nào.

Nhìn cảnh đó Genji nghĩ đến các cỗ xe chờ đón nữ tu sĩ ra đi tới Ise.

Làn sóng những người hầu cận lớp lớp quay lại ngắm nhìn các tay áo.

Đang vào độ cuối tháng chín; lá mùa thu chỗ đỏ thắm chỗ nhuốm sắc dịu dàng phơn phớt, hoa cỏ bị sương gió chớm đụng tới nom quả là đẹp tuyệt vời; và các đoàn của Genji trong bộ áo gấu thêu hoa tô thêm màu thêm sắc cho cảnh thiên nhiên.

Cho hạ rèm xuống, Genji sai tìm em trai của người tình cũ, là Kogimi; bây giờ chú ta đã là sĩ quan vệ binh.

" Chú xem, ta đã đi một mạch tới chỗ rào chắn.

Há điều đó không nói với chàng điều gì hay sao?"

Những hồi ức trìu mến tràn trề đổ về, nhưng chàng cũng đành phải cố mà nhận những lời chào mừng bình thường nhất này.

Nàng cũng ngổn ngang trăm ngàn kỷ niệm về những chuyện mà trong bao nhiêu năm chỉ một mình nàng biết, nàng hay.

" Mùa xuân trong, nơi chắn ngang,

Ta đi, ta tới, chảy tràn lòng ta."

Nàng định nói gì, thiết tưởng chẳng cần phải giải thích.

Kogomi ra gặp Genji lúc chàng từ Ishiyama trở về và phân trần về việc không ở lại với chàng ngày hôm trước.

Anh đã là người được Genji yêu chuộng, và nhờ có chàng bảo trợ anh đã được thăng lên hàng ngũ phẩm.

Khi Genji đi lưu đày, anh sợ sự kết giao với chàng sẽ có hại cho mình nên anh đã cùng chị và ông anh rể đi tới Hitachi.

Nếu như từ những năm đó, Genji có phần nào lạnh nhạt với anh thì bây giờ chuyện đó không còn nữa.

Mặc dù dĩ nhiên là sự việc không còn hoàn toàn như xưa, nhưng Genji vẫn nghĩ rằng anh thanh niên này còn nhiều triển vọng.

Từ đó ông Tỉnh trưởng Kii đã trở thành Tỉnh trưởng Kawachi.

Người em của ông, một sĩ quan vệ binh, đã bị cách chức và đã theo Genji đi đày; và bây giờ thì chàng ta được ban thưởng hậu hĩ.

Sự hối tiếc là chuyện thường trong đám những kẻ đã uốn mình theo sự thúc ép của thời thế vào những ngày khó khăn đó.

Genji trao cho Kogimi một lá thư gửi cho bà chị anh ta.

Sao mà chàng ta lại quá chú tâm đến những điều tỉ mỉ như vậy.

Kogimi tự nghĩ – vì giá chàng có quên đi mọi chuyện thì cũng chẳng ai lấy làm lạ.

" Ta tự hỏi là ngày hôm nọ." – Genji viết trong thư: " Chẳng hay nàng có chợt nghĩ rằng mối ràng buộc giữa hai ta có bền chặt đến thế nào, hay không."

" Cổng hội ngộ, ta gặp nhau,

Thương thay, nước vẫn một màu nhạt tênh."

" Ta ghen tị với kẻ gác giữ chòi canh.

Sau bao nhiêu năm im tiếng, bây giờ mọi chuyện như đang quay về.

Ngoài nhìn lại những chuyện xa xưa, ta tưởng như chúng đang xảy ra ngay vào lúc này.

Một lần nữa không lẽ nàng đổ tội cho ta là bừa bãi?"

Chàng thanh niên kính cẩn làm nhiệm vụ trao thư.

" Theo em thì chị nên phúc đáp" Anh nói với chị.

" Nếu như trước đây chàng có tỏ ra không thân thiện thế nào đó thì em cũng chả lấy làm lạ; dầu sao chàng vẫn lịch sự, lễ độ như bao giờ.

Em không biết làm thế nào để bày tỏ lòng biết ơn của em.

Em biết, một người đàn ông mà làm cái chuyện môi giới như thế này là không phải nhưng em không thể nói không được.

Chị là phụ nữ, thiết nghĩ chẳng có ai chê trách chị nếu chị chịu khó một chút để trả lời chàng."

Với năm tháng, nàng trở nên thầm lặng hơn xưa, nhưng nàng không thể làm ngơ.

" Cổng hội ngộ, ngày nào kia,

Hàng cây rên rỉ khuất che, vô tình.

Tất thảy như một giấc mơ."

Những chuyện cảm động, những việc bực mình, Genji không chút lãng quên, bởi vậy thỉnh thoảng chàng lại gửi cho nàng những lá thư với hi vọng gieo vào lòng nàng những nỗi xúc động sâu xa.

Bây giờ đây chồng nàng đã già và đau ốm luôn.

Ông lo nghĩ đến nàng và dặn các con của ông:

" Các con ơi, ta cầu xin các con, đừng từ chối nàng bất cứ gì.

Hãy đối xử với nàng như khi cha còn sống".

Suốt ngày ông già cứ nhắc đi nhắc lại lời cầu xin đó.

Nàng nghĩ, số phận nàng thật không may, và nếu giờ đây nàng bị bỏ lại trong cảnh sống góa bụa thì trước mắt nàng, cuộc đời sẽ còn tàn tạ đến đâu?

Ông thấu rõ tâm tư của nàng.

Nhưng cho dầu chúng ta cương quyết đến mấy, cuộc sống đâu phải thuộc của chúng ta mà có muốn thì cứ bám lấy là được.

Ước gì ông có thể gửi một thiên thần xuống trần để trông nom nàng!

Họ là con của ông, nhưng ông không thể tin cậy hoàn toàn vào họ.

Ông cứ tiếp tục đưa ra những lời di huấn mà buồn đau khôn dứt; và rồi giữa lúc ông thiết tha mong được sống thì ông mất.

Trong một thời gian, các con ông tỏ ra tôn trọng lời di huấn của ông.

Tuy vậy cái vẻ quan tâm và thương mến đó chỉ hời hợt.

Thói đời nó là như vậy, nàng than khóc nỗi bất hạnh nhưng không kêu ca.

Ông Tỉnh trưởng Kawachi là loại người phong tình, đã tỏ ra ân cần quá mức.

" Cha luôn luôn nhắc đến dì."

Ông nói: " Dì Cần thứ gì cứ hỏi tôi, đừng e thẹn.

Có thể dì cho là tôi không giúp được gì, nhưng dì cứ hỏi."

Ý đồ của ông ta lộ rõ, khiến một phụ nữ đoan chính như nàng phải ghê tởm.

Trước sống thế nào, nay cứ tiếp tục sống như thế chăng?

Nàng không thể làm như thế được vì sẽ vướng mắc vào biết bao nhiêu điều phức tạp rắc rối.

Chỉ nàng đã quyết.

Không hỏi ý kiến ai, nàng đi tu.

Các nữ tì của nàng dĩ nhiên là hoang mang, còn ông Tỉnh trưởng có phần thất vọng, khó chịu vì nàng lại không ưa ông ta đến thế.

Ông tự nhủ, nàng sẽ xoay xở làm sao để sống những năm đằng đẵng trước mắt?

Nhưng đó không phải là chuyện khiến ông phải buồn lo.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 17: Eawase


Chương 17

(Eawase):

Thi tranh.

Fujitsubo nóng lòng sốt ruột muốn Akikonomu, nữ tu sĩ Ise trước đây, được tiếp nhận vào triều, tuy Genji biết Akikomomu không có người ủng hộ có thế lực và đáng tin cậy, nhưng vì không muốn làm cho vua Suzaku giận, chàng quyết định không đưa nàng tới Nijō.

Cố gắng không tỏ ra hờ hững và không thiên vị, chàng nhận lấy trách nhiệm lo liệu các thủ tục và đứng ở cương vị là người cha cô gái.

Dĩ nhiên, vua Suzaku biết rằng không nên viết cho cô biết về những sự thất vọng của ông.

Hôm nàng tiến triều ông gửi tới những chiếc áo lộng lẫy cũng như các tặng vật khác, những hộp chạm trổ công phu, những chiếc tráp đựng đồ trang điểm, những hòm hương trầm, những thứ hương trầm và bột thơm vô giá.

Ông đặc biệt chú ý đến các tặng vật đó và ông muốn Genji sẽ trông thấy chúng.

Bà thị nữ danh dự của Akikonomu chỉ cho Genji xem.

Chàng cầm lấy một hộp đựng lược được đóng rất tinh xảo, mỗi đường nét chạm trổ nhỏ nhặt nhất cũng khiến con mắt phải mê mẩn.

Giữa các hình hoa hồng khắc trên hộp lược, có một bài thơ chính tự tay vua Suzaku viết.

" Gửi nàng lược, nàng đi xa,

Thần linh có phải bắt ta xa nàng?"

Genji gần như cảm thấy mình mắc tội phạm thánh và báng bổ.

Bản thân chàng cũng thường để cho những cơn xúc động trào dâng cuồng nhiệt, cho nên chàng có thể hình dung những tâm trạng của ông anh hồi nữ tu sĩ đi Ise, sự thất vọng của ông khi sau bao nhiêu năm chờ đợi, nàng đã trở về Thành Đô, mọi việc đang có vẻ như yên ổn đâu vào đấy thì ông lại gặp phải sự ngáng trở mới này.

Liệu nỗi cay đắng và oán hờn có làm hại đến sự thư thái của cảnh sống ẩn dật không?

Genji biết rằng chính ông cũng rất đỗi bàng hoàng.

Ấy thế mà chàng đã đưa Akikonomua tới cho Nhà vua mới, bất chấp có thể xúc phạm đến ông Vua cũ.

Dĩ nhiên, đã có một thời, chàng cảm thấy chua xót và giận Suzaku; nhưng rồi chàng đã biết anh chàng là một con người dịu dàng, đa cảm.

Chàng ngồi trầm ngâm nghĩ ngợi, rồi hỏi:

" Và nàng có ý định đáp lại thế nào?

Có thư nào khác nữa không?

Thư nói chuyện gì?"

Nhưng người thị nữ danh dự tỏ ra không sẵn sàng muốn cho chàng xem.

Akikonomu cảm thấy khó xử và thấy rằng tốt hơn là không trả lời.

" Nhưng thưa nàng, nàng phải phúc đáp mới được".

Qua các bức mành, Genji nghe được cuộc bàn cãi.

" Nàng cũng biết là nàng phải tôn trọng ông ta một chút."

" Họ nói đúng đấy."

Genji nói vọng vào.

" Nàng phải viết cho ông ta như thế nào đó, dù chỉ một hai dòng cũng được."

Tuy không muốn trả lời chút nào, Akikonomu nhớ lại buổi nàng lên đường đi Ise.

Lúc đó Nhà vua đẹp một cách dịu dàng dễ mến; ông đã khóc vì nàng phải ra đi.

Tuy vẫn còn là cô bé, nàng xúc động sâu xa.

Và vào lúc đó cũng như vào những lúc khác, nàng nhớ đến người mẹ đã khuất.

Cuối cùng nàng hạ bút viết bài thơ này (chỉ bài thơ này thôi sao?)

" Lâu rồi chàng nói: xa nhau!

Buồn thay hồi đó, em đâu có ngờ."

Nàng thưởng công hậu hĩnh cho người đưa thư của Suzaku.

Genji rất muốn được xem thư phúc đáp của nàng nhưng không tiện nói ra.

Lòng chàng xốn xang.

Suzaku là một người đàn ông xinh đẹp đến nỗi nếu ông ta là một phụ nữ thì người ta dễ phải lòng, mà Akikonomu không có chút nào là không sánh được với ông.

Quả thật họ là đôi lứa xứng đôi.

Trong khi đó Nhà vua hiện nay vẫn còn là cậu bé con.

Genji tự nhủ không biết Akikolomu có cảm thấy một cuộc hôn nhân như vậy là phi lý hay không.

Nhưng bây giờ mà cho dừng lại mọi chuyện thì đã quá muộn.

Chàng đưa ra những chỉ thị chu đáo cho viên quản lý trông coi việc sửa sang cung điện.

Vì không muốn Nhà vua Suzaku nghĩ rằng chàng đang dắt dẫn mọi việc cho nên lúc nàng vào triều, chàng chỉ đến thăm xã giao trong một lúc.

Nàng bị bao vây bởi ngồn ngộn những quà biếu và những thị nữ xinh đẹp và giờ đây, khi mà những người ra đi đã quay trở lại, nàng đang có một đám người hầu đẹp nhất ở triều đình.

Genji nghĩ đến phu nhân Rokujō, bà mẹ đã mất của nàng.

Giá như nàng còn sống chắc nàng đang bận rộn trông coi đến việc của con gái với bao nhiêu niềm kiêu hãnh!

Thậm chí nếu chàng không yêu nàng, chàng cũng nghĩ rằng cái chết của nàng là một mất mát lớn.

Xưa nàng có ít người kình địch.

Sở thích của nàng đích thực là vượt trên bọn họ, và trong những ngày này chàng vẫn nghĩ nhiều đến nàng.

Fujitsubo cũng có mặt ở triều đình.

Nhà vua nhỏ đã nghe nói có một phu nhân xinh đẹp mới tới bèn nôn nóng muốn thấy nàng, cứ hỏi ríu rít nom đến là có duyên.

" Đúng thế, nàng đẹp tuyệt vời."

Mẹ chàng nói.

" Lúc nào gặp nàng, con phải xử sự cho hết sức đúng đắn".

Vua sợ là không dễ dàng gì mà nói chuyện với một phụ nữ hơn tuổi đến thế.

Nàng ra mắt vào lúc khuya.

Nàng người bé, thon thả xinh xắn, và có vẻ như nàng rất bình tĩnh và biết tự chế, và nói chung, gây một ấn tượng rất tốt đẹp với Nhà vua.

Người bạn thân yêu nhất của chú là con gái út của Tō no Chūjō ở tại dãy nhà của Kokiden.

Người mới đến, trầm tỉnh và tự chủ đến thế, khiến Vua cảm thấy phải e dè.

Nhưng sau đó khi thấy Genji tỏ thái độ rất trang trọng với nàng thì Nhà vua cũng phải giữ đúng những bổn phận trọng thể.

Tuy không thiên vị, chia sẻ đều các đêm giữa hai nàng, nhưng ban ngày vua thích vui đùa ở phòng Kokiden hơn.

Trong lúc đó Tō no Chūjō có nhiều kế hoạch đầy tham vọng đối với con gái cho nên cảm thấy lo buồn về người kình địch mới của con gái ông.

Nhà vua Suzaku thấy khó mà tự mình cam chịu những gì đã xảy ra.

Một ngày nọ Genji ghé thăm anh, và hai anh em thân ái nói chuyện với nhau rất lâu.

Nhà vua Suzaku đã từng nhiều lần nói với Genji về việc nữ tu sĩ đi Ise, lần này lại nêu chuyện đó, tuy có phần nào thận trọng.

Genji không tỏ ra mình đã biết mọi chuyện, nhưng chàng bàn luận theo cung cách mà chàng hi vọng sẽ khiến cho anh mình suy nghĩ xa hơn.

Rõ ràng Nhà vua Suzaku không thôi yêu cô gái và Genji thật tình rất đau buồn cho anh.

Chàng lấy làm tiếc đã tự mình không thấy hết các vẻ đẹp mà hình như đã có ảnh hưởng mãnh liệt đến bất cứ ai được trông thấy.

Akikonomu bao giờ cũng hết sức giữ gìn không để ai liếc nhìn nàng dù chỉ thoáng qua.

Và, như vậy thì lẽ dĩ nhiên, chàng càng bị thu hút.

Và chàng cũng đã thấy đủ để có thể tin rằng nàng gần như mười phân vẹn mười.

Nhà vua đã có hai phu nhân, không có chỗ cho người thứ ba nữa.

Kế hoạch của Hoàng thân Hyōbu để đẩy con gái vào triều, đã đổ sụp.

Ông chỉ còn hi vọng là càng nhiều tuổi hơn, tính khí Nhà vua sẽ dễ cảm nhận hơn.

Nhà vua yêu nghệ thuật hơn bất cứ gì khác.

Vua thích xem tranh và vẽ rất đẹp.

Akikonomu cũng là một nghệ sĩ tài năng.

Càng ngày vua càng thích đến phòng của nàng, ở đó hai người vẽ tranh cho nhau xem.

Những người chàng yêu vì nhất trong đám quần thần trẻ cũng là họa sĩ và sinh viên hội họa.

Chàng vui sướng ngắm nhìn kỹ người vợ mới, đẹp đến thế, duyên dáng đến thế, vừa vẽ một cách tự nhiên, vừa chốc chốc ngả người ra sau trầm ngâm suy nghĩ về bức tranh.

Và càng ngày vua càng thấy yêu thích nàng hơn.

Tō no Chūjō cố sao cho không để lọt mắt một tin tức nào.

Là một con người biết xoay xở, có những bản năng ganh đua mạnh mẽ, ông quyết không chịu thua trong cuộc ganh đua này.

Ông nhóm họp các họa sĩ bậc thầy lại, nói cho họ biết chính xác mình muốn gì và trao những nguyên liệu tốt nhất để họ làm việc.

Có ý kiến cho rằng tranh minh họa các công trình của các tác giả có uy tín bao giờ cũng được đánh giá cao, thế là ông chọn những tác giả ưa thích nhất rồi để cho các họa sĩ của mình minh họa cho họ.

Ông cũng ủy thác cho họ về những bức tranh tứ thời và tỏ ra nhạy bén với các đầu đề.

Nhà vua thích những tranh đó và muốn cùng Akikonomu xem những tranh đó, nhưng Tō no Chūjō không chịu.

Tranh không được rời khỏi phòng Kokiden.

Genji mỉm cười.

" Lúc nhỏ ông Cố vấn đã thế, và về nhiều mặt hiện nay ông vẫn còn có lối trẻ con.

Tôi thiết nghĩ chẳng cần phải khéo tay lắm mới chiều lòng được hoàng thượng.

Tôi sẽ gửi toàn bộ tập tranh của tôi tới, để tùy ý Người sử dụng."

Ở Nijō người ta lục lọi tất cả các rương, tráp, các hòm sách để tìm những tranh cũ và mới; rồi Genji và Murasaki lọc ra những bức thích hợp với những thị hiếu phổ biến nhất.

Có những bức tranh lý thú và xúc động về những Hoàng hậu đáng buồn như Dương Quý Phi và Vương Chiêu Quân.

Tuy nhiên, Genji sợ các đề tài đó báo điềm xấu.

Nghĩ rằng đây là dịp tốt để cho Murasaki xem tranh của mình, chàng lấy ra các bản thảo sách và nhật ký về cuộc sống lưu đày.

Bất cứ ai mà chỉ có mỗi xúc cảm bình thường sẽ cũng phải rơm rớm nước mắt khi xem.

Với Murasaki, những ngày đó là nỗi đau đớn khôn nguôi không dễ gì quên được.

Cớ sao – nàng hỏi – trước đây chàng không cho nàng xem?

Chàng cũng phải đưa cho Fujitsubo xem.

Chàng chọn những cuộn tranh coi được, những bức trong đó đời sống ở những bờ biển xa hiện lên một cách hết sức sinh động khiến chàng hầu như cảm thấy chàng đã quay về Akashi một lần nữa.

Nghe tin Genji đang chuẩn bị tập hợp tranh của mình, Tō no Chūjō bèn cố gắng ráo riết thêm.

Tự ông cũng nỗ lực ra tay với mọi thứ phụ tùng, nào con suốt, nào khung, nào dây thừng và các thứ khác.

Bây giờ đang giữa tháng ba, không khí êm ả dịu dàng trong khi ai nấy phần nào cảm thấy sống trong cảnh hạnh phúc và thanh bình.

Thời gian này ở triều đình cũng yên tĩnh, và người ta có thì giờ rảnh rỗi lo đến những thú giải trí riêng kiểu như vậy.

Tō no Chūjō thấy đây là một cơ hội để đưa Nhà vua trẻ đến những thú mê ly mới.

Ông muốn dâng cho vua sưu tập của mình để Nhà vua duyệt.

Cả trong cung Kodiden lẫn trong cung Hoa Mận của Akikonomu, đều bày biện đủ mọi loại tranh nhiều không sao kể xiết.

Những bức minh họa các chuyện tình thời xưa có vẻ thu hút cả họa sĩ lẫn người xem.

Akikonomu thích các tác phẩm cổ điển có uy tín và vững chắc, còn cô gái ở cung Kokiden thì chọn những truyện tình ca đang là cái mốt thịnh hành.

Dưới con mắt người quan sát bình thường thì có vẻ như sưu tập ở Kokiden tươi tắn hơn và kiểu cách hơn.

Những người am hiểu trong đám các phu nhân tại triều đình lấy việc đánh giá nghệ thuật làm công việc chính của họ.

Fujitsubo cũng ở trong số đó.

Nàng đã không buồn phiền khi phải từ bỏ phần lớn các thú giải trí, nhưng lòng say mê nghệ thuật thì vẫn không rời bỏ nàng.

Lắng nghe những cuộc tranh cãi thẩm mỹ, nàng bỗng có một ý kiến là các phu nhân nên chia thành hai phe.

Ở phía Tả là phe cung Hoa Mận hoặc phe Akikonomu mà dẫn đầu là Heinaishinosuke, Jijū no Naishi, và Shōshō no Myōbu; ở phe Hữu hoặc phe Kokiden, có Daini no Naishinosuke, Chūjō no Myōbu, và Hyōe no Myōbu.

Fujitsubo hết sức chăm chú lắng nghe khi mỗi người đưa ra ý kiến của mình.

Cuộc thi đấu đầu tiên là giữa một bức minh họa cho Người Đốn Tre, tổ tiên của mọi truyện tình ca cổ, và một cảnh trong Truyện Thân Cây Rồng của Toshikage.

Từ phe Tả, có nhận xét như sau: " Câu truyện này chúng ta đã có từ rất lâu, cũng quen thuộc như cây tre đang lớn lên trước mắt chúng ta, từng đốt từng đốt một.

Trong đó không có nhiều điều có thể khiến chúng ta bất ngờ.

Tuy nhiên nàng Hằng Nga tránh không làm giảm sự trong trắng của mình vì những việc ở trần thế, và số phận đáng tự hào của nàng vẫn đưa nàng trở về trên bầu trời cao xa; có lẽ do vậy mà chúng ta phải chấp nhận ở bức tranh đó một cái gì uy nghiêm và thần thánh ngoài tầm với của bọn phụ nữ ngờ nghệch và nông cạn."

Và từ phe Hữu thì thế này: " Có thể như phu nhân nói, nàng trở về một vương quốc ngoài tầm nhìn của chúng ta và do đó ngoài tầm hiểu biết của chúng ta.

Nhưng cũng phải nói như thế này; trên cõi trần của chúng ta, nàng sống trong một thân cây tre và điều đó khiến người ta nghĩ đến dòng dõi khá lờ mờ của nàng.

Ừ thì nàng có tỏa ánh sáng rực rỡ xuống nhà bố dượng (156) của nàng, nhưng như thế có là gì nếu đem so sánh với ánh sáng tràn ngập những lâu đài dinh thự này?

Thần Abe vất đi một ngàn đồng tiền vàng thêm một ngàn đồng khác để cố gắng một cách tuyệt vọng mua lấy tấm da lửa của một con chuột, nhưng phút chốc, tấm da đã bốc cháy thành lửa khói thiêu đốt luôn cả mối tình của nàng – một sự kết thúc kể cũng đáng chán!

Mà cũng chẳng có gì soi sáng cho người ta, khi mà Hoàng thân Kuramochi, đã từng biết nàng Hằng Nga thành thạo đến mức nào về những chuyện đó, lại đi vẽ một cành ngọc giả mạo và do đó câu chuyện này cũng thành giả mạo nốt!"

(156)Tức là trái đất.

Bức minh họa Người Đốn Tre của Kose no Ōmi với lời thuyết minh của Ki no Tsurayuko, được mắc lên cây anh đào với một con suốt bằng gỗ bạch đàn – nhìn chung cũng khá nhạt nhẽo.

" Bây giờ hãy nhìn bức tranh kia.

Toshikage bị bão táp, sóng gió vùi dập, bị cuốn đi tới những nơi xa lạ, nhưng cuối cùng chàng trở về nhà mà từ đó, những hoạt động âm nhạc của chàng đưa tiếng tăm của chàng vượt qua sóng nước và lưu truyền qua hàng thế kỷ.

Bức tranh này đã thành công trong việc pha lẫn chất tranh Trung Hoa và Nhật Bản, pha lẫn cái mới và cái cũ.

Theo tôi, không tranh nào địch được với nó."

Trên giấy trắng cứng lồng khung màu xanh và một con suốt bằng ngọc màu vàng, là công trình của Tsunenori, mang lại thuyết minh của Michikaze.

Từ đề tài đến nét vẽ đều hiện đại một cách choáng ngợp.

Phe tả phải chấp nhận thất bại.

Truyện Ise đọ với Truyện Josami.

Không có ý kiến dứt khoát.

Một lần nữa bức tranh của phe hữu là một bức họa cuộc sống hiện đại sáng chói, sinh động bao hàm những chi tiết về chính cung điện.

" Nhẽ nào quên biển Ise,

Chỉ vì sóng đã xóa nhòa dấu xưa?"

Heinaishinosuke đứng ra bênh vực cho phe Tả, tuy không nhiệt tình và hùng biện cho lắm.

" Nhẽ nào những thành tựu lớn lao của thần Narihira lại trở nên nhỏ nhoi chỉ vì một truyện tình bé nhỏ viết một cách thông minh và khả dĩ chấp nhận được hay sao?"

Và phe Hữu:

" Với Josammi,

Oai nghiệm chọc thủng tầng mây,

Biển sâu trăm trượng sánh tày được sao?"

Chính là Daini, đang biện hộ cho phe Hữu.

Fujitsubo đề nghị một ý kiến.

" Dẫu rằng có thể ngợi ca trí tuệ của đức bà Hyōe, chắc chắn người ta không muốn bỉ báng thần Narihira."

" Rong rêu Ise tuy già,

Nhưng người đánh cá cùng ta vẫn còn."

Và cứ thế, thơ chọi lại thơ trong cuộc tranh cãi không dứt của đám phụ nữ.

Những nữ tì trẻ và kém thành thạo bám vào cuộc tranh cãi như thể nó động đến chính mạng sống của họ, nhưng họ chỉ được trông thấy một phần những của báu.

Genji rất đỗi phân vân.

" Nếu tất thảy đều như nhau – chàng nói – cớ sao chúng ta lại không thẩm định lần cuối ngay trước Đức vua?"

Ngay từ đầu, chàng đã thầm dò xét ý kiến đức vua, và do đó chàng hết sức cẩn thận chọn lựa các bức tranh của mình trong đó có cuốn tranh về Suma và Akashi.

Còn Tō no Chūjō thì cũng không buông lơi mọi cố gắng.

Những ngày này ở triều đình, công việc bận rộn chính là sưu tập những bức họa có tính khơi gợi.

" Tôi thiết nghĩ làm như thế là cũng mất cái thú vui vẽ tranh vào dịp đặc biệt này."

Genji nói: " Theo tôi thì chúng ta nên tự hạn chế ở những tranh có từ trước đến nay mà thôi."

Dĩ nhiên là chàng ám chỉ đến Tō no Chūjō và phòng vẽ bí mật của ông ta.

Nhà vua Suzaku nghe nói đến sự bàn tán sôi nổi trong cuộc thi, bèn gửi tặng Akikonomu những bức họa của chính ông trong số đó có những cảnh vẽ về các cuộc vui ở triều đình mà vua Daijō đã chú thích; trên một cuộn tranh miêu tả những sự việc trong thời ông trị vì, có cảnh mà ông không thể quên được, là cảnh Akikonomu lên đường đi Ise.

Ông kiểm tra kỹ lưỡng những phác thảo của Kose no Kimmochi hoàn toàn phù hợp với những niềm hi vọng của ông.

Những thứ đó được đựng trong một chiếc hộp đóng theo kiểu hoàn toàn mới, mặt gỗ chạm trổ hình hoa thị càng tôn thêm vẻ đẹp của chiếc hộp.

Qua viên đội trưởng cận vệ dành đặc biệt cho ông, ông nhắn gửi mấy lời, và chỉ đề một câu thơ bên cạnh một bức họa về cảnh nàng tới đại sảnh.

" Nay tuy ngoài chốn linh thiêng,

Lòng ta vẫn gửi nàng lên chư thần."

Thư yêu cầu một lời chúc đáp.

Bẻ cong góc một chiếc lược quý nàng buộc vào đấy một câu thơ rồi bọc tất cả trong một tờ giấy Trung Hoa màu thanh thiên.

" Chốn linh thiêng tất thảy đã thay đổi,

Thiết tha nhớ những ngày phụng sự thần linh."

Nàng ban thưởng cho người đưa thư một cách rất lịch sự,

Nhà vua Suzaku rất xúc động và khao khát trở lại những ngày còn ở trên ngôi.

Ông lấy làm bực bội với Genji và có lẽ bây giờ đây có một cách trả thù tao nhã.

Hình như ông cũng gửi qua tay mẹ ông, một số lớn các bức vẽ cho phu nhân ở cung Kokiden vì Oborozukiyo cũng là một người thích tranh và đã sưu tập được một bộ tranh quý giá.

Ngày chấm tranh đã tới.

Bệ rồng được đặt trong dãy phòng khuất của các phu nhân, và các phu nhân đứng xếp hàng hai bên Nam Bắc.

Ghế của các triều thần đặt ở phía tây hướng về các dãy phòng đó.

Các bức họa của phe Tả đựng trong các hộp gỗ bạch đàn đỏ đặt trên các bệ chân choãi, dưới chân bệ có trải các tấm thảm thêu.

Sáu cô bé ngồi phía sau chúng, với những chiếc áo dài màu đỏ, áo ngoài kẻ sọc trắng đỏ.

Còn ở phe Hữu, hay phe Kokiden, các hộp bằng gỗ trầm hương nặng, bệ bằng gỗ trầm hương nhẹ.

Các tấm vải thêu Triều Tiên màu xanh phủ lên các bệ, chân bệ choãi, tất cả đều theo kiểu thức mới nhất.

Các kiếm đồng nữ mặc áo dài màu xanh, phủ bên ngoài là những áo khoác trắng.

Các thị nữ của Nhà vua mặc đồng phục in hệt trang phục của hai bên Tả Hữu.

Theo lời mời của Nhà vua, Genji và Tō no Chūjō đều có mặt.

Hoàng thân Hotaru, một người có khiếu thẩm mỹ và có học thức cao, đặc biệt là một người am hiểu hội họa, kín đáo ngồi giữa đám quần thần.

Có lẽ Genji đã gợi ý nên mời ông ta.

Theo ý muốn của Nhà vua, ông đứng làm trọng tài.

Ông ta cảm thấy hầu như khó mà đưa ra những ý kiến quyết định.

Các bậc danh họa cũ đã vẽ những bộ tứ bình về bốn mùa với một tài năng, sự thanh thoát và duyên dáng bất thường, và một ý thức khá kỳ lạ về sự thống nhất, nhưng thỉnh thoảng hình như họ vượt ra ngoài không gian cho nên người xem phải tự mình hình dung cái vĩ đại của tự nhiên.

Một số những bức tranh hời hợt hơn vẽ về thời đại ngày nay; sự điêu luyện và nhuần nhuyễn của nét bút, qua một bút pháp ấn tượng nào đó, có lẽ so với những tranh ở trên không có gì thua kém rõ rệt mà đôi khi lại còn vượt lên trên chúng về mặt sáng sủa và ý tứ thâm trầm.

Cả hai loại tranh đều có những điểm lý thú.

Các cánh cửa của dãy phòng điểm tâm để mở nên Fujitsubo có thể quan sát tiến trình của công việc.

Genji đã từ lâu ca ngợi năng khiếu của nàng về hội họa, cho nên chàng hy vọng nàng cho biết ý kiến của mình.

Buổi tối đã tới mà Hoàng thân Hotaru chưa đạt tới một quyết định cuối cùng.

Như để hiến dâng một vật tế cuối cùng, phe Akikonomu đưa ra một cuộn tranh mô tả đời sống ở Suma.

Tō no Chūjō giật mình.

Biết rằng đã tới nước cờ cuối cùng, phe Kokiden cũng đưa ra một cuộn tranh xuất sắc, nhưng nó không hề biểu lộ cái tế nhị thanh tao mà Genji đã trầm tỉnh mô tả tâm trạng mình và những năm đó.

Cử tọa, Hoàng thân Hotaru và những người khác bỗng nhiên im lặng, cố gắng cầm nước mắt.

Họ đã thương hại cho chàng, đã chia sẻ nỗi đau khổ cùng chàng, và giờ đây họ tận mắt thấy nó hiển hiện trước mặt.

Trước mắt họ bày ra cảnh u ám của những bờ biển, những vịnh, những lạch không tên; đây đó, có những chú thích bằng chữ thảo Nhật Bản hoặc Trung Hoa.

Bây giờ thì không có chuyện quay về với các bức tranh của phái hữu.

Cuộn tranh Suma đã che khuất mọi bức tranh khác.

Phe Tả thắng hoàn toàn.

Bình minh tới gần, Genji cảm thấy buồn man mác trong khi cuộc rượu hết đầy lại vơi.

Chàng nói:

" Hồi còn nhỏ, tôi đã dùi mài học tập sách Trung Hoa, chăm chỉ đến nỗi Cha sợ tôi có thể trở thành một học giả.

Theo ý Người thì chuyện học thuật ít khi được hoan nghênh rộng rãi, cho nên hiếm khi Người thấy nó thành công trong việc đem lại hạnh phúc cùng một lúc với cuộc sống trường thọ.

Dẫu sao, Người vẫn nghĩ trường hợp tôi thì không đáng kể, vì thiên hạ sẽ chú ý đến tôi cho dù tôi biết hay không biết được một cái gì đó thì cũng thế.

Tự Người đã hướng dẫn tôi đeo đuổi những mưu cầu không liên quan đến các sách cổ điển.

Tôi không cho rằng tôi không có khả năng về bất cứ mặt nào, nhưng một mặt khác, tôi không thực sự xuất sắc trong bất cứ một môn nào.

Nhưng đến môn hội họa.

Tôi chỉ là tay vẽ tài tử, thế nhưng có một thời tôi cảm thấy một sự thôi thúc lạ lùng buộc tôi phải làm một cái gì thực sự tốt.

Thế rồi đến những năm sống ở tỉnh lẻ, tôi tha hồ quan sát bờ biển kỳ vĩ kia.

Điều yếu nhất là ngòi bút tôi bất lực, không biểu đạt những gì tôi thấy rung cảm.

Tôi tự nhủ."

Chàng vừa quay nhìn Hoàng thân Hotaru, vừa nói.

" Khi đánh bạo để chúng ra mắt, tôi sợ tự mình lại phô ra một tấm gương không hay về cái tính tự cao tự đại và xấc xược, hay không?"

Hoàng thân nói: " Với môn nghệ thuật nào cũng thế, sự tinh thông đòi hỏi phải có sự cố gắng tập trung, cũng đúng nữa, là trong sự tinh thông bất cứ môn nghệ thuật nào (cố nhiên, tuy cái từ "tinh thông" bao hàm mọi bậc, mọi trình độ), bằng cứ của cố gắng thể hiện rõ qua kết quả.

Có hai ngoại lệ bí ẩn, biết vẽ(157) và biết chơi cờ vây, trong đó khả năng tự nhiên chính như là điều duy nhất thực sự đáng khiêm tốn.

Đúng là có trường hợp một con người rất bình thường không mất nhiều công sức lao động cũng như học tập cũng có thể vẽ một bức tranh tàm tạm, chơi một ván cờ vây kha khá.

Nhưng thường thường chỉ trong các gia đình danh giá mà người ta mới bất ngờ sinh ra một ai đó có thiên bẩm và làm gì cũng hay".

Rồi ông ta nói Genji: " Cha xưa là người thầy dạy riêng cho tất cả chúng ta, nhưng tôi nghĩ, Người chỉ dốc tâm thật sự khi anh là học trò Người.

Dĩ nhiên, có đủ môn học, có thơ, và có cả âm nhạc, sáo và đàn Koto.

Đối với anh hội họa hình như là trò du hí hơn là sự nghiên cứu, một cái gì đó mà anh tự do phóng bút trong khi thi ca làm anh kiệt sức.

Và bây giờ nhìn kết quả mà xem.

Anh đã đạt đến chỗ tuyệt mỹ!

Có thể tất cả các bậc nhà nghề sẽ phải che mặt chạy dài."

(157) "Tức là cầm bút lông" bao gồm cả khả năng viết chữ đẹp.

Ông hoàng có lẽ đang say sưa.

Trong bất cứ trường hợp nào, cứ nghĩ đến Nhà vua cũ là ông ứa nước mắt.

Vầng trăng muộn đã lên, bầu trời phía tây sáng bạc.

Nhà vua sai đem nhạc cụ ra.

Tō no Chūjō chọn một cây đàn Koto Nhật Bản.

Mọi người đều coi Genji là nhạc công tài giỏi nhất triều đình, nhưng Tō no Chūjō cũng không phải là tay bình thường.

Genji cũng như Hoàng thân Hotaru chọn một cây Koto Trung Hoa, còn Shōshō no Myōbu thì lấy một cây sáo.

Các triều thần ngồi đánh nhịp và đây quả là một buổi hòa nhạc thật sự.

Mặt người và mặt hoa mờ mờ ẩn hiện trong ánh ban mai, chim đang hót ca trên bầu trời trong sáng.

Các quà tặng từ phòng Fujitsubo được mang ra.

Tự tay Nhà vua ban cho Hoàng thân Hotaru một chiếc áo dài.

Việc xem xét và bình phẩm các nhật ký của Genji đã trở thành một đề tài bàn luận thu hút cả triều đình.

Chàng yêu cầu được tặng các bức họa về bờ biển cho Fujitsubo.

Nàng từng khao khát được trông thấy mọi việc trước và sau, nhưng chàng đã nói là lúc nào thuận lợi, chàng sẽ chỉ cho nàng xem mọi chuyện.

Niềm vui thú và chàng đã đem tới cho Nhà vua cũng là niềm vui của chính chàng.

Tō no Chūjō lấy làm buồn khi thấy Genji đã có thể ưu ái đối với Akikonomu đến như vậy.

Thắng lợi của nàng ta phải chăng đã trọn vẹn?

Ông ta tự an ủi mình với ý nghĩ rằng Nhà vua chắc sẽ không quên sự thiên vị ban đầu của ông đối với người con gái nhà Kokiden; chắc chắn con gái ông sẽ không bị ruồng bỏ.

Genji có khả năng vững vàng về môn lịch sử và chàng muốn rằng môn này phải ghi lại thời đại chàng đang sống.

Bởi vậy chàng hết sức chu đáo trong mọi việc cả trong việc tổ chức những hội hè và những đình đám... biến thời đại đó thành một kỷ nguyên huy hoàng mà hậu thế sẽ đời đời tưởng nhớ(158).

(156)Riêng đoạn câu này, chúng tôi dịch theo ý trong bản dịch Pháp văn của René Sieffert.

Nhưng chàng cũng bị ám ảnh bởi ý nghĩ thoát ly.

Chàng đã quyết định sẽ rút lui khỏi những việc công khi nào Nhà vua lớn tuổi hơn một ít.

Mọi tiền lệ báo cho chàng biết là những người đã thỏa mãn về địa vị và thế lực trước tuổi, không thể hi vọng có một cuộc sống trường thọ.

Giờ đây, trong triều đại thái bình thịnh trị này, có lẽ để đền bù lại những năm đau buồn vì thất sủng mà Genji hưởng được vinh hoa phú quý dồi dào, quá dồi dào là đằng khác.

Sự vinh hiển thêm nữa chỉ có thể mang lại điều bất trắc.

Chàng muốn lặng lẽ rút lui chuẩn bị cho kiếp sau, và nhờ đó mà ở kiếp sau, sẽ sống thêm năm thêm tuổi.

Chàng đã mua một vùng đất yên tĩnh ở xa trong một làng sơn cước, đang cho xây dựng một ngôi chùa và sưu tập tranh ảnh cùng những sách kính.

Nhưng trước hết là phải trông nom việc dạy dỗ con cái sao cho không phạm chút sai lầm.

Do tính toán đường đi nước bước như vậy, mà rốt cuộc chàng vẫn do dự, không quyết.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 18: Matsukaze


Chương 18

(Matsukaze):

Rặng thông gió thổi.

Dãy nhà phía Đông ở Nijō đã được tu sửa xong, và người tình vườn cam dời đến đó.

Genji biến dãy nhà phía Tây và các hành lang tiếp giáp thành các phòng, dành cánh phía Đông cho phu nhân Akashi.

Cánh nhà phía Bắc vừa thoáng rộng vừa được ngăn ra một cách khéo léo, chàng có thể ban các phòng khác nhau cho các tì thiếp thấp kém hơn và lệ thuộc vào chàng, và như vậy cũng khiến cho họ được sung sướng.

Chàng dành phòng chính để sử dụng lúc có việc bất thường.

Chàng đều đặn viết cho nàng ở Akashi.

Chàng nói quả quyết, đã tới lúc nàng phải dời về Thành Đô.

Nàng đau khổ cho địa vị hèn mọn của mình; nàng đã nghe nói do cách đối xử lạnh lùng tuy đúng đắn của chàng mà chàng đã khiến cho ngay cả các tình nhân thuộc dòng phú quý còn khổ sở hơn là nếu chàng ruồng bỏ họ.

Nàng sợ nàng có thể bị chàng ít ngó ngàng tới.

Dĩ nhiên nàng không thể che giấu được địa vị của mình và con gái nàng sẽ khổ vì chuyện đó.

Và sẽ đau đớn biết bao, sẽ làm trò chế giễu cho thiên hạ đến đâu nếu nàng cứ phải ngồi ngóng đợi những cuộc thăm viếng ngắn ngủi và lén lút.

Nhưng vấn đề còn có mặt khác; sẽ không ổn thỏa nếu con gái nàng phải lớn lên trong miền quê xa xôi làm đứa con của bóng tối.

Bởi vậy nàng không thể nói với Genji việc chàng đã xử sự tệ bạc và muốn cắt đứt với chàng cho xong.

Cha mẹ nàng hiểu tâm sự nàng nhưng chỉ có thể hòa nỗi đau buồn của họ vào nỗi đau khổ của nàng.

Vị khách cao quý đang cho gọi con họ về; họ chỉ càng đau khổ hơn.

Ông già nhớ lại rằng người ông của vợ mình, Hoàng thân Nakatsukasa, có một biệt thự trên sông Ōi ở phía Tây Thành Đô.

Sau khi ông ta mất, biệt thự không có ai chăm sóc và bị sao nhãng.

Người Trưởng họ đảm nhiệm việc coi giữ, được ông mời tới.

" Ta đã hoàn toàn từ bỏ những tham vọng và lặng lẽ sống cuộc sống thôn dã: nhưng giờ đây vào những năm tàn có điều bất ngờ đã xảy ra.

Một lần nữa, ta phải có một chỗ ở tại Thành Đô.

Sẽ là một thay đổi quá đột ngột nếu ta trở lại ngay với xã hội Thượng lưu.

Tiếng động tiếng ồn sẽ rất khó chịu đối với một kẻ thôn dã như ta.

Ta cần đến một địa điểm quen thuộc mà xưa là của dòng họ.

Ông có thể cho sửa chữa để ta có thể sống tàm tạm được nơi đó chăng?

Dĩ nhiên ta lo đến mọi phí tổn".

" Nhà bị bỏ hoang vắng quá lâu cho nên lộn xộn bê bối không tưởng tượng được.

Tôi đã cho sửa qua loa các nhà phía ngoài để ở.

Đầu mùa xuân này đã có sự chấn động thực sự mà ông không bao giờ thấy có gì giống như thế.

Quan Thượng thư Genji đang cho dựng một ngôi chùa, nhiều phòng to, địa điểm đông nghịt những thợ mộc.

Nếu ông muốn tìm một chỗ yên tĩnh thì tôi e chỗ đó không hợp với ông."

" Hoàn toàn chả có gì khác.

Thực tế là ta có phần trông cậy vào một số ân huệ của quan Thượng thư.

Dĩ nhiên ta sẽ lo đến mọi phí tổn, đồ đạc và chuyện trang trí.

Ta lo tất.

Thôi, ông làm ơn bắt tay vào việc đi, làm sao được sẵn sàng để ở càng sớm càng tốt."

" Thật tình tôi không có quyền sở hữu rõ ràng, nhưng theo chỗ tôi được biết, không có ai khác được tiếp quản.

Từ lâu chúng tôi đã quen sống ở nông thôn trong bao nhiêu năm trời.

Hồi đó đồng ruộng và mọi thứ đang bị tàn phá hoặc đổ nát.

Vậy là tôi trả cho Mimbu no Tayn quá cố, một món tiền phải chăng và được phép của ông ta, tôi đã cày cấy các ruộng đất đó".

Rõ ràng là y buồn phiền vì mùa màng thất bát.

Mũi của y và sau đó cả cái khuôn mặt láu lỉnh với hai ria mép lù xù, đỏ ửng, còn miệng của y thì cau? lại như muốn càu nhàu.

" Tôi không dính líu đến ruộng đất của ông đâu.

Ông có thể cứ việc cày cấy như trước đây.

Và các khoản chứng thư quyền sở hữu ruộng đất, thì tôi có nhiều, nhưng những năm gần đây tôi đã không ngó ngàng đến chúng.

Tôi sẽ lục lại xem xét cẩn thận."

Lời nói bóng gió rằng Genji là một phe gián tiếp tiến trong cuộc Thương lượng cảnh cáo y là y có thể rước lấy chuyện rắc rối.

Vả chăng sự bồi thường quá hậu hĩnh, cho nên y hối hả đi thu xếp sửa cho ngôi nhà được tinh tươm.

Genji lấy làm bối rối và sửng sốt trước việc người Thiếp của chàng không muốn di chuyển.

Chàng không muốn con gái chàng gắn bó với Akashi.

Vào đúng lúc đó, ngôi nhà Ōi đã sửa sang xong và ông già báo cho chàng được biết.

Và thế là chàng hiểu; người thiếp đã sợ hãi khi nghĩ đến thành phố to lớn.

Nàng cẩn thận như vậy là phải, chẳng có gì đáng trách, chàng phái Koremitsu – người cố vấn thường xuyên và tay chân của chàng trong những chuyện tâm tình – tới xem có cần chuẩn bị gì thêm không.

" Cảnh trí rất tốt."

Koremitsu nói: " Nó khiến tôi nhớ lại một chút đến Akashi."

Không có gì tốt hơn thế.

Ngôi chùa mà Genji cho dựng lên nằm ở phía Nam Daikakuji, bên một thác nước có thể địch được với chính Daikakuji.

Tòa lầu chính của biệt thự Ōi đơn giản và không kiêu kỳ, gần như một nhà trại, nằm trong một rừng thông tuyệt đẹp, bên cạnh sông.

Tự Genji trông nom việc trang bị các đồ đạc.

Rất lặng lẽ, chàng phái những người hầu tin cẩn tới để làm hộ tống cho phu nhân khi nàng di chuyển.

Như vậy là không thể có chuyện tránh né gì nữa.

Đã tới lúc phu nhân phải từ bỏ biển.

Nàng thương khóc cha phải sống cô độc, nàng khóc lóc phải từ giã ngôi nhà với tất cả mọi cảnh vật thân thương.

Nàng đã trải qua mọi nỗi đau buồn và thiết tha mong muốn sao cho cái cơ ngơi trời cho này không bao giờ bị suy sụp.

Ông già thì nửa thức nửa ngủ, niềm hy vọng mà ông ấp ủ trong bao nhiêu năm, nay đã được thực hiện, nhưng bây giờ đã đến lúc con gái ra đi, nỗi buồn của ông quá nặng nề chứ không như ông tưởng.

Ông sẽ không được thấy lại cháu gái.

Ông ngồi lơ đãng, đầu óc trăn trở với chỉ mỗi ý nghĩ trước sau như một.

Bà vợ của ông cũng buồn rầu như vậy.

Bà đã sống với con gái nhiều hơn là với chồng, và bà sẽ đi cùng con gái.

Sau một thời gian, người ta đâm ra yêu mến biển bao la, " biển bờ khoáng đãng"(159).

Chồng bà là một con người lạ lùng và theo bà nghĩ, ông không phải là chỗ tựa vững chắc nhất, nhưng dầu sao cái duyên cái số đã gắn bó họ tưởng đến trăm năm đầu bạc.

Bà đã là vợ ông, Akashi đã trở thành nơi bà sống và sẽ là nơi bà chết.

Sự đoạn tuyệt này quá đột ngột, bà ra đi là đi mãi mãi.

(159)Có lẽ đây là một ý thơ.

Các nữ tì trẻ thì vui sướng được đoạn tuyệt với đời sống nông thôn, cô quạnh và buồn tẻ nhưng nói cho cùng, bờ biển này cũng khiến họ bịn rịn.

Họ khóc lóc thấy sóng dồn ra xa nhưng sóng còn quay lại, riêng họ thì không.

Mùa thu tới, vẫn mùa thu buồn man mác.

Gió mùa thu lạnh lẽo và côn trùng mùa thu ồn ã nỉ non khi ngày đã rạng sáng và cũng là ngày ly biệt.

Phu nhân Akashi ngồi nhìn ra biển khơi.

Cha nàng bao giờ cũng thức dậy làm lễ cúng lúc rạng đông, hôm đó đã thức dậy lúc trời còn khuya.

Ông vừa cầu nguyện vừa khóc.

Vào một dịp thế này, khóc than là không nên và sẽ là báo điềm gở, nhưng sáng hôm đó, không ai không khóc.

Còn cháu bé là niềm sướng vui, như một viên ngọc trong truyện, lấp lánh trong bóng tối.

Trước đây ông không một lần để cháu rời khỏi mắt ông, và bây giờ nó lại đang ở đây, bò lổm ngổm trên người ông, thương ông nó vô cùng.

Trước đây ông rất khinh bỉ những ai chối bỏ người đời nhưng đến phút chót lại tỏ ra không muốn làm như thế.

Nhưng giờ đây còn cháu nó sắp rời bỏ ông, ông chịu làm sao nổi!

" Tuổi già nước mắt dễ rơi,

Nguyện cầu cho cháu cuộc đời sướng vui."

" Ta thấy thế này thật đáng xấu hổ cho ta."

Ông đưa ống tay áo lên mắt.

Bà lão cũng đang khóc, và không ai cho thế là kỳ cục.

Hai ông Bà đã sống với nhau gần trọn cuộc đời, bây giờ bà rời bỏ ông để ra đi, xem ra thì không hợp lẽ.

Nàng van xin cha hãy đi cùng họ cho tới tận Ōi, dù chỉ coi như đi theo một đoạn đường cũng được.

Một lần nữa ông vin vào những lý do này lý do nọ để từ chối, nhưng ông có vẻ rất lo sợ.

" Khi cha từ bỏ chốn trần tục, an cư lạc nghiệp với cuộc sống này, cha chỉ có một niềm hi vọng chính, là có thể trông nom săn sóc đến con, sao cho con không bị thiếu thốn thứ gì.

Cha sinh ra không gặp ngày lành năm tốt, cho biết nếu trở về Thành Đô chẳng khác gì một viên Tỉnh trưởng bị thua bại, cha sẽ không có phương tiện để trông nom chu đáo cái túp lều của cha, dọn quang cỏ dại trong vườn.

Cho biết trong đời sống riêng tư cũng như đời sống công cộng, cha sẽ đem cho thiên hạ khối lý do đủ chế giễu, cha sẽ là nỗi hổ nhục cho hương hồn cha mẹ ta; bởi vậy, ngay từ đầu, và hình như ai cũng hiểu được, cha sẽ quyết rời bỏ Đô Thành tức là cha đang bỏ tất chuyện đó lại phía sau.

Mà quả là cha đã thực sự từ bỏ trần tục theo cái nghĩa là từ bỏ những tham vọng của người đời.

Nhưng rồi con lớn con khôn, con bắt đầu trông thấy những gì đang diễn ra xung quanh con, con nhìn vào bóng đêm tăm tối tức là tấm lòng người cha(160).Không lúc nào ta được thảnh thơi với một câu hỏi đau lòng như thế này: Cớ sao cha cất giấu cái áo thêu kim tuyến quý báu của cha ở cái xó xỉnh hoang vu của tỉnh lẻ?

Cha giữ riêng những niềm hy vọng lẻ loi của cha, cha cầu thần cầu phật sao cho số phận của con – không vì một người cha không xứng đáng – khỏi phải sống qua ngày đoạn tháng giữa những người quê mùa này.

Thế rồi các sự cố may mắn bất ngờ kia xảy đến, nhưng trớ trêu thay, nó chỉ phơi bày cái thân phận hèn kém của chúng ta trên đời.

Dứt khoát tin vào mối ràng buộc – mà con cháu bé bỏng đây là bằng cứ – cha có thể thấy quá rõ là nếu con phải sống ở bờ biển này, thì thật phí cả một đời người.

Có vẻ như số phận sẽ dành cho nó những chuyện phi thường, cha phải rứt ruột mà để con đưa nó đi xa.

Thôi, thế là đủ.

Con thuộc những hạng người tỏa ánh sáng tràn ngập cõi trần.

Con đã đem lại niềm tin cho bọn dân thôn dã chúng ta.

Sách kinh đã nói với chúng ta, lúc nào thì các đấng nhà trời giáng xuống cõi trần xấu xa.

Thôi mất nhiều thì giờ rồi, chúng ta phải chia tay thôi, con ạ."

(160)Thơ cổ: Lòng cha mẹ không phải là bóng đêm, Thế nhưng ông chìm đắm trong những ý nghĩ về con.

" Đừng lo lắng gì chuyện ma chay cúng tế khi tin cha chết đến được chỗ con.

Đứng có tự giày vò mình vì những gì không thể tránh được".

Hình như ông đã nói hết những gì phải nói trong buổi ly biệt, nhưng rồi, khuôn mặt nhăn nhúm vì nỗi đau đớn, ông nói thêm: " Cứ nghĩ đến con cháu bé bỏng đây, cha còn mải luyến tiếc cho tới lúc bóng tối bao trùm và hồn ta như ngọn khói tỏa lên."

Theo lời đoàn hộ tống, cứ theo đường bộ mà đi thì khó bề xoay sở, mà lại chỉ gặp thêm nhiều điều rắc rối.

Bởi vậy người ta quyết định cuộc hành trình sẽ bằng thuyền, chừng nào còn có thể được.

Đoàn người dong buồm vào khoảng bảy hay tám giờ sáng.

Thuyền của phu nhân chìm vào giữa sương mù giăng tỏa đã từng gieo nỗi buồn vào lòng nhà thi sĩ.

Ông lão sợ rằng sự thanh thản của kẻ được giác ngộ đã từ bỏ ông mãi mãi.

Như lâm vào cơn hôn mê, ông đứng trên trần nhìn ra theo dõi đám mù sương xa xa.

Trong khi đó thì, nghĩ đến việc từ bỏ quê nhà, lòng bà lão cũng ngổn ngang đau buồn trăm mối.

" Ta muốn làm vợ người đánh cá,

Trên bờ biển trong sạch, khuất xa.

Nhưng bây giờ thuyền ta đang quay về chốn khác."

Cơn gió mùa đều đều thổi, đoàn người tới được Ōi đúng hạn, và họ rất cẩn thận để khỏi bị chú ý lúc đi nốt quãng hành trình còn lại bằng đường bộ.

Biệt thự Ōi rất hợp sở thích của họ, cũng như Akashi, cho nên họ cũng khuây khỏa được nỗi nhớ nhà tuy dễ nhiên nó không tan biến hẳn.

Và rốt cuộc thì lòng họ lại vấn vương nghĩ đến những năm tháng ở Akashi.

Các dãy nhà mới nom rất xinh đẹp, nước suối trong vườn chảy nom rất vui mắt.

Tuy việc sửa chữa và những tiện nghi chưa thật đầy đủ, nhưng ngôi nhà đã sẵn sàng cho người ở một cách hết sức thoải mái.

Người quản gia, một trong những tay chân thân tín của Genji đã làm hết sức để họ cảm thấy như ở nhà.

Nhiều ngày đã trôi qua, Genji cố tìm một cái cớ để đến thăm.

Trong khi đó, nỗi đau buồn của phu nhân Akashi càng thêm da diết.

Chẳng có gì để làm cho khuây khỏa, nàng lại để tâm tư ào ạt trôi về Akashi.

Nàng lấy ra cây đàn thất huyền mà Genji đã để lại, nàng ngẫu hứng dạo một khúc thoáng qua.

Đây là mùa dễ gây nỗi buồn nhớ, ai có nghe thì nàng cũng không phải e sợ gì, gió rừng thông vi vu họa theo tiếng nhạc nỉ non.

Mẹ nàng đang nằm nghỉ, bà than thở:

" Một ni cô lẻ loi,

Ta trở về một làng sơn cước,

Nghe rừng thông gió thổi tự xa xưa."

Con gái bà đáp lại:

" Con nhớ ai biết tiếng động miền quê,

Lắng nghe tiếng đàn này, và thấu hiểu."

Những ngày băn khoăn lo lắng cứ thế trôi qua.

Cảm thấy áy náy bồn chồn hơn lúc nàng còn ở xa, Genji không thể chịu đựng lâu hơn được nữa.

Thiên hạ nghĩ như thế nào, chàng không để tâm, nhưng chàng phải nói với Murasaki để tránh những tin đồn từ đâu đó lọt đến tai nàng.

" Ta có việc ở Katsura mà ta e đã lơ là quá lâu.

Ta đã giao phó công việc cho một người, y đang đợi ta.

Lại còn ngôi chùa, lại còn các pho tượng chưa được trang trí nữa.

Đã đến lúc ta phải làm cái gì đó.

Ta vắng nhà vài ba hôm."

Việc chàng hối hả đi thăm Katsura và sửa sang ngôi chùa khiến nàng ngờ vực lý do thực sự.

Nàng bực bội nói: " Hai hay ba ngày đó cũng đủ làm mục nát cán rìu của người đốn gỗ chứ gì?"

" Em lại khó tính rồi".

Chàng cười to: " Em thân yêu ạ, chỉ có một số ít nhỏ nhoi những người bán tín bán nghi như nàng thôi.

Cả thiên hạ đang đồng ý rằng ta đã sửa tâm sửa tính rồi kia mà."

Cuối cùng mặt trời lên cao, chàng ra đi.

Chàng đem theo rất ít người đã từng quen biết tình hình ở Ōi.

Bóng tối đổ xuống thì chàng tới nơi.

Nàng Akashi đã tưởng không ai sánh nổi chàng trong bộ quần thô rám của một kẻ đi đày, nhưng không, bây giờ nàng thấy chàng mặc bộ triều phục chọn lựa rất kỹ càng.

Nỗi sầu muộn của nàng tan biến.

Lần đầu tiên chàng được gặp cháu bé.

Trời! làm sao mà nó không thể là một của quý, như ngọc như vàng?

Chàng giận mỗi ngày, mỗi tháng mà chàng đã để hai mẹ con cách xa chàng.

Thiên hạ nói rằng đứa con trai của chàng, cháu ngoại quan Chưởng ấn, là một đứa bé được nuông chiều nhất, nhưng không nghi ngờ gì nữa, họ nói thế là vì có chút nịnh hót đã len lỏi vào cách nhìn của họ.

Không có cái gì như vậy che mờ được cái hoa đang ở trước mắt chàng.

Con bé đang là một niềm vui tươi tắn, đang tỏa sáng.

Người vú nuôi nom đẹp hơn nhiều so với lúc chàng để cô ở lại Akashi.

Nàng nói với Genji về những ngày sống trên bãi biển.

Genji cảm thấy mình có lỗi phần nào, chính vì chàng mà nàng phải sống giữa những túp lều của những kẻ nấu muối.

" Nàng vẫn còn ở quá xa."

Chàng nói vội vàng: " Ta gặp được nàng không phải dễ.

Ta có ý định cho nàng một nơi."

Suốt đêm vợ chồng bàn bạc kế hoạch và hứa hẹn.

Genji ra lệnh hoàn tất ngôi nhà.

Vì có tin là chàng sẽ đến biệt thự Katsura, cho nên từ các Thái ấp lân cận, người người đổ tới nhưng liền ngay đó lại thấy chàng ở đi.

Chàng sai họ ra dọn khu vườn.

" Nom như mớ bòng bong.

Lẽ ra nó phải là một khu vườn đặc biệt – nhưng thôi, lo quá mà làm gì cho mệt?

Đâu có phải như nàng định ở lì tại đây suốt đời và hơn ai hết, nàng cũng biết cứ gắn bó chặt với một nơi, đó là điều sai lầm."

Chàng cởi mở, tin chắc vào mình.

Nàng thấy yêu chàng hơn bao giờ hết.

Bà già cười hở cả răng cả lợi.

Mọi nỗi đau buồn của bà đã biến mất.

Đích thân giám sát công việc nạo vét con suối chảy qua dưới hành lang phía Đông, Genji đã vất cả áo ngoài và chỉ bận áo lót.

Bà già thấy chàng xinh đẹp hơn với cách ăn bận như thế.

Bà đang dạt dào niềm vui sướng thì các bình thiêng bà mang tới nhắc nhở chàng là bà lão cũng đến đây.

Chàng thấy mình khiếm nhã quá, lập tức sai người đi lấy áo ngoài.

" Tôi tin chắc rằng chính nhờ bà cầu nguyện mà con bé chúng ta mới được mười phân vẹn mười như thế này".

Chàng vừa nói vừa đi tới chỗ rèm che của bà.

" Tôi xin đa tạ.

Tôi cũng chân thành cảm ơn bà, bà đã từ bỏ sự yên vui, thanh bình ở nơi ẩn lánh để trở về một chốn đông đúc lộn xộn này.

Bà đã bỏ lại ông nhà, một con người thánh thiện, ở nơi kia, chắc ngày đêm ông cụ nhà ta chỉ lo nghĩ về bà.

Tôi khó tính lắm thì phải, mong bà hiểu cho."

" Công tử ạ, tôi tưởng tôi đã phải từ bỏ tất cả chỗ này vì nó cũng khá lộn xộn.

Nhưng nhờ công tử thương đến chúng tôi nên tôi thấy đang được ban thưởng và đã sống lâu mà không uổng phí".

Tiếng nói của bà đượm nước mắt.

" Tôi buồn phiền về đám thông con trên bờ biển hoang dại kia.

Xem ra thì đã khá hơn nhiều nhưng tôi vẫn sợ.

Rễ nó nông quá".

Bà nói giọng nhỏ nhẹ, khúm núm.

Chàng hỏi chuyện bà về các biệt thự hồi sinh thời Hoàng thân Nakatsukasa.

Và cũng vào lúc đó, con suối mà đã được dọn cỏ dại và nạo vét lòng, bắt đầu chảy róc rách như để tự báo sự hiện diện của mình.

Trong khi chàng đứng trầm ngâm ngắm cảnh, thì bà lão mải nhìn chàng và bà thấy chàng cao quý phi thường.

Chàng đi tới nhà thờ, ra lệnh cứ hai tháng một lần làm lễ cúng phật Amitābha, Sakyamuni và Samantabhadra bồ tát, rồi đưa ra chỉ dẫn về việc trang trí ngôi đền và treo bày các tranh ảnh.

Chàng trở lại Ōi trong đêm trăng.

Kỷ niệm về những đêm tương tự đang trở về; không muốn để chúng lẻ loi trôi qua, phu nhân bèn lấy cây đàn Koto Trung Hoa ra.

Chàng bâng quơ gãy một làn điệu mà hồn vẫn nao nao tràn ngập những hồi ức.

Tiếng đàn ngân vang đưa chàng trở về những ngày ở Akashi xưa cũ.

" Không còn gì đổi thay, chúng ta lại gặp nhau,

Nàng thấy ở ta có chút gì thay đổi?"

Và nàng:

" Lời chàng hứa, thiếp lấy đó làm bạn,

Thiếp hòa tiếng thở dài vào tiếng gió thổi rừng thông."

Câu trả lời của nàng biểu lộ một niềm hạnh phúc tràn ngập.

Từ lúc thấy nàng lần cuối cùng, bây giờ vẻ mặt cùng dáng điệu của nàng thêm bội phần xinh đẹp; sau đó thì chàng không thể rời mắt khỏi đứa con.

Biết làm thế nào đây?

Mẹ nó dòng dõi hèn mọn, nhưng không nhẽ lại để đứa con gái cùng phải chịu cái thân phận không may đó.

Có thể vượt qua được điều đó nếu chàng đưa nó về Nijō, trông nom săn sóc đến nó theo như ý chàng muốn.

Thế là hay nhất nhưng còn phải xem xét đến tình ý của mẹ nó, mà về điều này thì chàng không chắc nàng đã thuận.

Cho nên chàng chỉ lặng lẽ nhìn con mà trào nước mắt.

Con bé còn thơ dại, lúc đầu thì e thẹn, nhưng chẳng mấy chốc hai bố con đã là đôi bạn, và suốt buổi nó cứ cười nói ríu rít, vui sướng xinh xắn hết chỗ nói.

Trong lúc đó, người mẹ ngồi câm lặng, lòng dào dạt niềm biết ơn.

Tương lai hình như đang rộng mở bao la trước mặt nàng.

Sáng hôm sau chàng ngủ dậy muộn, nhưng phải trở về Thành Đô.

Chàng đã định đi về thẳng, nhưng có những đám đông đã tụ tập tại biệt thự Katsura, và nhiều người từ Thành Đô đã đi tới đón chàng.

" Phiền phức và bất tiện quá".

Chàng vừa lẩm bẩm vừa mặc áo quần.

" Mình đã tưởng chốn này còn hơn một chốn ở ẩn."

Không còn có cách chọn lựa, chàng đành phải đi cùng họ.

Chàng đứng ở ngưỡng cửa, vuốt ve đứa con đang nằm trong cánh tay cô vú nuôi.

" Thế này thì ta ích kỷ lắm, nhưng ta không thể rời mắt khỏi con bé được.

Ta phải làm gì bây giờ?

Các người cứ ở xa mãi thế này hay sao?"

" Thưa vâng."

Cô vú nói.

" Chàng càng ở gần hơn thì sự việc lại thêm bất lợi."

Từ cánh tay cô vú, đứa bé đang nhoài về phía cha nó.

" Ta không thể yên tâm được.

Con cưng ơi, phải xa con dù chỉ giây phút, cha đã không chịu nổi.

Nhưng con xem, con buồn thấy ta ra đi, nhưng con biết không? mẹ con đâu có thế.

Nếu muốn, thì mẹ con đã có thể làm cho khuây khỏa được đôi chút."

Cô vú mỉm cười và truyền đạt lại cho nàng.

Nàng do dự.

Buổi chia tay sáng nay có vẻ còn khó khăn hơn những năm tháng sống xa chàng.

Các nữ tì giục nàng đi ra.

Cuối cùng nàng tiến lại.

Vóc dáng của nàng bị tấm rèm che lấp một nửa, nom yểu điệu dịu dàng.

Lẽ ra nàng phải là một công chúa.

Chàng kéo bức rèm lại và nói mấy lời từ biệt âu yếm cuối cùng.

Đám người hầu của chàng đang rất vội vã, và chàng sắp sửa phải đi cùng họ.

Chàng lại ngoái nhìn.

Tuy nàng dằn lòng che giấu nỗi xúc động, nhưng giờ đây nàng đang đăm đăm nhìn chàng mà không giấu nỗi bịn rịn.

Hình như chàng xinh đẹp hơn lúc ở Akashi.

Hồi đó nom chàng có hơi mảnh khảnh và vóc người cao, nhưng nay chàng có hơi đẩy ra, và như vậy càng tôn cái vẻ cao quý của tuổi tráng niên, cao quý ở tầm vóc, ở dáng điệu cử chỉ, tóm lại là tuyệt mỹ từ đầu đến gót!

Nàng tin chắc là thế tuy có thể nàng là một người quan sát có định kiến!

Viên sĩ quan cận vệ trẻ mà số phận chìm nổi theo sự thăng trầm của Genji – người mà đã từng có lời oán trách vị thần Kamo(161) – bây giờ đội chiếc mũ ngũ phẩm, và đang gặp thời vinh hiển.

Trong lúc chờ đợi để cầm kiếm của Genji, anh ta theo dõi hình dáng một người phụ nữ ở sau các bức rèm.

(160)Xem chương 12 và 14.

" Có vẻ như ta đã quên mất những ngày xưa."

Anh nói với cái giọng mà người ta nghĩ là có vẻ ta đây, nhưng sở dĩ như thế vì ta phải hết sức giữ gìn.

" Ngọn gió nhẹ sáng nay đánh thức ta dậy cũng rất giống ngọn gió biển ở Akashi.

Ta đã mất công tìm cách để nói với nàng vài lời..."

Có tiếng từ bên trong vọng ra:

" Cái làng miền núi này tám mặt tô điểm sương mù đâu có thua kém gì cái làng mà con thuyền khuất chìm trong sương mù ở đảo.

Chỉ thiếu một nỗi rừng thông không phải rừng thông thuở trước.

Thật đáng yên lòng khi thấy có một người đã không quên lãng(162)."

(162) Nhận xét rất "thơ mộng".

Từ matsu được sử dụng theo hai nghĩa như tiếng Anh "pine."

Chắc chắn là anh ta hi vọng không chỉ có thế – vì anh đã thấy yêu cô ta.

" Ta sẽ lại gặp nàng."

Anh nói, rồi trở về bên Genji.

Genji bước ra đi tới xe, giữa những tiếng hò reo của bọn hầu chạy bộ.

Chàng mời Tō no Chūjō và Hyōe no Kami cưỡi ngựa đi cùng(163).

(163) Trước đây không có nói đến.

Chắc không phải Tō no Chūjō.

" Các cậu không thể biết được".

Chàng nói bực bội ra mặt – " Thật khó chịu khi người ta đổ ồn ào vào cái nơi mà mình hy vọng là một nơi ẩn náu."

" Mà công tử cũng không biết được chúng tôi chán ngán vì tối qua không được cùng công tử thưởng ngoạn mặt trăng.

Chính vì muốn thưởng nguyệt mà chúng tôi đã vất vả lần mò đường đi xuyên qua sương mù mùa thu.

Mặc dù vậy cuộc hành trình cũng có thú vui của nó.

Lá thu có lẽ chưa đến độ màu sắc đậm đà nhất, nhưng hoa mùa thu thì đẹp vô cùng".

Và rồi anh ta mô tả một cuộc săn bằng con chim ưng đã khiến một anh bạn nào đó đã lề mề không đến đúng thời gian trù định.

" Đã thế thì, thiết nghĩ ta phải tới Katsura."

Genji nói, trước sự sửng sốt của gã quản lý đang cùng một lúc phải dọn một bữa tiệc đột xuất.

Tiếng gọi của người dân chài đánh bắt chim cốc khiến chàng nghĩ đến những người đánh cá Ashaki vì tiếng của họ cũng khó hiểu và ríu rít như tiếng chim.

Sau một đêm sục sạo trên đồng hoang, những chàng săn bằng chim ưng trở về tặng một số chim bắt được.

Các bình rượu hết đầy lại vơi khiến cho việc vượt qua sông là chuyện thường, và do đó, người ta ở lại Katsura để chè chén say sưa.

Thơ Trung Hoa được xướng đi họa lại.

Khi ánh trăng tràn ngập cuộc tiệc, tiếng nhạc lại càng thêm náo nhiệt với tiếng sáo véo von, với tiếng đàn dây – đàn koto Nhật và đàn luýt – trầm trầm.

Sáo là nhạc cụ mùa thu, nhất là chơi trong gió thu.

Mọi vật trên bờ sông nổi lên rõ ràng, sạch bóng trong ánh trăng thu.

Một nhóm mới, từ hoàng cung tới, báo cáo là Nhà vua rất thất vọng vì Genji đã không tới thăm sau khi buổi nghỉ một tuần chấm dứt và trong buổi hòa nhạc, mà Nhà vua tin chắc là Genji sẽ xuất hiện.

Bởi vậy Nhà vua đã tự tay gửi thư cho Genji và sau khi đã dâng lời tạ lỗi thích đáng; chàng mở thư đọc:

" Sáng ngời ngời, trăng tuần tự trăng lên,

Chiếu sáng sông Katsura(164), từ những miền xa thẳm."

(160)Katsura, "cây Judas" được coi là mọc trên mặt trăng

" Ta ghen tị đấy."

Đọc thư xong, Genji lại nhắc lại những lời tạ lỗi.

Nhưng vì lý do này khác mà chuyện thưởng thức âm nhạc ở nơi này thú vị hơn ngay cả ở Hoàng cung.

Thế rồi tiếng đàn ca lại rộn ràng, réo rất, rượu lại rót tràn cung mây.

Biệt thự Katsura không được tiếp chế thích đáng cho nên Genji phái người tới Ōi xem có thể có quần áo thanh lịch để thưởng công cho bọn đưa thư hay không.

Từ Ōi, người ta đưa về hai hòm, trong đó có một bộ áo dài nữ cho phái viên của Nhà vua.

Thư phúc đáp của Genji gợi ý bóng gió rằng họ mong chờ Nhà vua ngự tới nơi đây để ngoạn cảnh.

" Katsura này thật chẳng xứng với tên,

Sương mù đó, trăng không đủ sức xóa."

" Katsura, nằm giữa lòng vầng trăng muôn thuở."

Chàng khe khẽ nói thêm, và chàng cũng nghĩ đến bài "Awaji(165) trong ánh trăng" của Mitsune.

(165) Cái tên gọi ý buồn vô cớ man mác.

" Trăng sáng, trăng gần thế.

Phải chăng trăng Awaji?

Ta với ngươi đã cùng nhau trở lại."

Thơ họa lại:

" Trăng nửa đêm còn ở trên trời,

Ánh trăng mật – lấp vùi trong thung lũng."

Hình như thơ nối tiếp thơ, nhưng tôi không đủ kiên nhẫn để chép ra đây.

Tuy vậy tôi có thể vui thú trong hàng ngàn năm nếu được làm bạn với Genji.

" Ngày hôm nay dứt khoát phải trở về."

Genji nói: " Mà về sớm.

Các cậu làm ơn, đừng để cho cán rìu bị mục ruỗng."

Các quà tặng được phân phối theo đúng địa vị chức tước, và lớp lớp những làn sóng triều thần, hết đến lại đi, khi ẩn khi hiện trong sương mù buổi mai, nom chẳng khác từng đám hoa mùa thu.

Có một số sĩ quan là những nhà thơ và những ca sĩ tài năng.

Có ai đó hát bài " Ơi con Ngựa Gióng của ta", hát hay đến nỗi hết người này đến người khác cởi phăng áo dài mà ôm chặt y vào lòng.

Chẳng khác một trận gió đã trải lên khu vườn một tấm thêu lá mùa thu.

Những tiếng vang của cuộc ra đi ồn ào này vọng đến Ōi, và đến một phu nhân đang rầu rĩ.

Genji lấy làm buồn vì không thể gửi đi một lá thư.

Trở về Nijō, chàng nghỉ ngơi một lúc rồi tới kể cho Murasaki nghe về cuộc du ngoạn.

" Ta phải phân trần vì đã ở lại lâu hơn dự định.

Chúng dồn ta vào thế cùng rồi lôi kéo ta cùng đi.

Ta mệt phờ ra rồi".

Chàng cố gắng tỏ ra tự nhiên trước một điều đã quá rõ ràng, là nàng không vui.

" Em yêu ạ, nàng cứ có cái lối đem mình so sánh với những kẻ mà dòng dõi thua kém mình.

Nàng hãy tự hưởng cái quyền nàng được hưởng mới phải."

Tối hôm đó, lúc sắp sửa đi vào triều, chàng quay đi và ngồi vào bàn viết của mình.

Nàng biết, người phụ nữ nào đã yêu cầu chàng viết thư, và cũng đoán rằng lá thư đầy những lời thú nhận ấm áp.

Tới đêm, chàng trở về Nijō rất muộn.

Thường thì đêm đến chàng ở lại trong triều, nhưng chàng phiền muộn về Murasaki.

Có một thư trả lời được gửi tới, nhưng chàng không thể giấu.

May thay bức thư viết rất phải phép, đúng mực.

" Nếu em muốn, cứ xé rồi vất nó đi."

Chàng nói: " Ta đã già rồi, không muốn để nhà cửa vương vãi những thứ đó".

Chàng đăm chiêu nhìn ngọn đèn, ý nghĩ chàng trở về Ōi.

Tuy chàng đã bày lá thư trước mặt nàng nhưng Murasaki không ngó đến.

Chàng mỉm cười: " Nàng thật buồn cười, ai lại giả bộ không muốn đọc."

Chàng tới gần hơn, tràn trề vẻ đẹp quyến rũ.

" Thật ra thì con bé rất xinh đẹp.

Ta cảm thấy chắc có một di sản gì đó ở kiếp trước, mà đã thế thì gạt bỏ đi sao đành.

Nhưng ta lo phiền.

Có quá nhiều điều bất lợi đối với nó.

Nàng hãy tự đặt mình vào địa vị của ta, và quyết định hộ ta.

Nàng nghĩ thế nào?

Hay là nàng nuôi lấy nó, được không?

Nó đã đến tuổi biết quấn quýt lấy người nuôi nó rồi.

Nó còn phải quấn tã, nhưng nếu nàng không thấy ghê tởm, liệu có thể yêu cầu nàng găm tã cho nó, được không?"

" Nếu có lúc em hay hờn dỗi, thì chính vì tại chàng, mà em đâu có nghĩ đến chuyện từ chối."

Bây giờ thì nàng mỉm cười.

" Em sẽ yêu thương nó, nhất định là thế.

Đúng nó ở cái tuổi đáng yêu nhất".

Thật tình nàng yêu trẻ con, và thậm chí bây giờ nàng đang khao khát có con bé trong tay.

Genji vẫn còn lo buồn.

Có nên đem nó về Nijō không?

Đối với chàng việc đi thăm Ōi thì không phải dễ dàng.

Có lấy cớ thăm ngôi chùa thì cũng chỉ được một tháng hai lần.

Dĩ nhiên còn khá hơn Công chúa Tanabata(166), nhưng chắc chắn nàng Akashi sẽ đau khổ.

(166)Theo truyền thuyết, mỗi năm được gặp người yêu một lần.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 19.1: Usugumo


Chương 19.1

(Usugumo):

Đám mây trôi.

Mùa đông tới, cuộc sống trên bờ biển Ōi càng thêm buồn bã.

" Không thể như thế này mãi được." – Genji nói.

" Nàng phải chuyển đến nơi gần hơn."

Nhưng nàng Akashi không muốn chứng kiến tận mắt thái độ lạnh lùng mà tuy ở xa nàng vẫn nghe nói đến.

Vì nếu như thế thì sẽ lâm vào cảnh tuyệt vọng, lúc đó còn biết ăn nói làm sao?

" Ta phải thu xếp cho con bé.

Ta đã có những dự định về nó nhưng nếu nàng cứ khăng khăng để con ở lại đây thì dự định của ta chả đi đến đâu.

Ta đã bàn chuyện này với phu nhân ở mái Đông tại Nijō, nàng ấy nóng lòng muốn thấy nó.

Có thể phải nhờ đến Murasaki thu xếp lễ ban quần dài, bình thường thôi, chả phô trương làm gì."

Từ lâu nàng Akashi đã biết là chàng đang trăn trở trong đầu óc một chuyện gì đó đại loại như vậy.

Chàng đã nói ra cho nên sự việc đã đến lúc phải được dứt khoát.

" Em không chút ngờ vực chàng có ý định đối xử với nó như thể mẹ nó là một phu nhân cao quý nhất của chàng; nhưng chắc chắn thiên hạ sẽ dò ra tông tích của nó, và họ sẽ xử sự với nó đúng như con nhà sãi chùa thì quét lá đa."(167).

(167)Nguyên văn: xứng đáng với thân phận của nó.

" Nàng không việc gì phải sợ hãi nó sẽ bị bạc đãi.

Phu nhân ở Nijō rất lấy làm đau khổ là sau bao nhiêu năm, nàng vẫn không có con riêng.

Nàng xem, nữ tu sĩ Ise trước kia đã là một công nương trưởng thành nhưng phu nhân Nijō vẫn khăng khăng muốn nhận làm con.

Phu nhân chắc chắn quý con bé.

Tính nàng ta là thế."

Có lẽ chàng có chút phóng đại các khuynh hướng làm mẹ của Murasaki.

Từ lâu những lời đồn đại về chuyện trăng hoa của chàng đã truyền đến Akashi, nhưng nay nghe nói nó đã tan biến đi không để lại một chút dấu vết.

Mối ràng buộc với Murasaki từ một kiếp trước chắc phải là rất bền chặt và chính nàng ta cũng phải là một tuyệt thế giai nhân mẫu mực.

Giá như phu nhân Akashi đề nghị trước, thì đó là chuyện vô lý và còn xấc xược nữa.

Đằng này...

Thôi, phu nhân ở Akashi nghĩ – mình phải gạt bỏ những nỗi niềm riêng, chỉ nên nghĩ tới đứa con mà tương lai đang trải ra trước mắt nàng.

Trong chuyện này Murasaki có đủ tư cách hơn để góp ý kiến.

Genji đã từng nói, cái chuyện ở đời là thế, tốt hơn là đưa đứa bé đi khỏi khi nó còn thơ dại, và chàng có lý...

Tuy vậy, nàng biết nàng sẽ đau khổ; và nàng còn có gì để sống khuây khỏa khỏi nỗi buồn chán của tháng ngày?

Genji sẽ còn lý do gì để tới thăm nàng, dù chỉ ngắn ngủi và hiếm hoi?

Trong cái mạng lưới rối chằng chịt không ai biết đâu mà gỡ, chỉ có một điều chắc chắn, là nàng đã sinh ra không đúng ngày lành tháng tốt.

Nàng hỏi ý kiến mẹ – một bà già rất sáng suốt.

" Chuyện đơn giản thế mà con cứ phải tự giày vò mình.

Mẹ biết, không có con cháu thì mẹ sống chả sung sướng gì.

Nhưng ta phải xem xét đến cái lợi cho nó và mẹ không chút nghi ngờ, chính vì có lợi cho nó mà quan lớn mới bàn thế.

Con nên tin vào chàng, để cho cháu nó đi.

Ngay dù một đứa bé có là con Vua đi chẳng nữa thì địa vị của nó ở đời cũng gây nên chuyện phân biệt.

Cứ nhìn trường hợp của chính quan lớn mà xem.

So với tất cả mọi người, chàng là người đẹp nhất, tài giỏi nhất, ấy thế mà người ta bắt chàng làm một người bình thường.

Thì có gì đâu!

Ông ngoại của chàng đâu phải là quan to nhất nước, còn mẹ chàng là một trong những người thiếp hèn kém nhất ở triều đình.

Nếu có những sự phân biệt như vậy giữa các hoàng tử, thì đám bình dân như chúng ta còn bị phân biệt đến đâu!

Ngay cả con gái một hoàng tử hoặc một quan đại thần cũng phải chịu lép vế nếu như gia đình mẹ nó không có thế lực.

Đã thế thì cha nó có to đến mấy, có muốn làm gì cho nó cũng đành phải bó tay.

Con bé của con chỉ có thể trông đợi một điều nếu phu nhân cao quý sinh hạ được một đứa con; nó sẽ bị bỏ quên.

Những kẻ có được một vận may trên đời là những kẻ được cha mẹ đem cho vận may đó.

Mẹ thì mẹ không tiếc công tiếc sức với cháu, nhưng có điều là chẳng có ai thừa hơi chú ý tới cái xó xỉnh nơi đồi núi này.

Thôi, con phải trao nó cho quan lớn, rồi xem chàng định làm gì cho nó."

Qua những bạn bè có danh giá, nàng đi gặp các thầy bói, và khổ thay cho nàng, ý kiến của họ đều thống nhất, đứa bé phải để cho Murasaki nuôi dạy.

Dĩ nhiên từ lâu Genji đã có ý kiến như vậy, nhưng chàng không muốn tỏ ra là kẻ không biết điều và cứ nài ép.

Còn về chuyện làm lễ ban quần cho con – Genji viết thư hỏi – nàng đề nghị thế nào?

" Dĩ nhiên là như chàng nói.

Thật không đúng chút nào nếu để con bé ở với một người vô dụng như em đây.

Tuy vậy em vẫn lo cho nó.

Há người ta không thể đem nó làm trò cười nếu chàng đem nó đi hay sao?"

Đọc thư trả lời chàng hết sức xúc động.

Chàng sai chọn người tốt và lặng lẽ trông coi công cuộc thu xếp cho việc di chuyển.

Ý nghĩ phải từ bỏ đứa con hầu như khó mà chịu đựng nổi, nhưng nàng cố tự kiềm chế, cố nghĩ đến cái tương lai đang trải ra trước mắt con gái.

" Và như vậy là em cũng phải đi?"

Nàng nói với cô vú em.

" Từ lâu em là nguồn an ủi cảnh sống cô đơn buồn tẻ của chị.

Không có em thì chị sống mới bơ vơ làm sao!"

Cô vú em cũng khóc.

" Phu nhân à, chuyện phải thế nào ta phải chịu vậy.

Em không quên được lòng tử tế của nàng từ khi chúng ta sống với nhau bất ngờ đến thế, và em biết, chúng ta sẽ mãi mãi nghĩ đến nhau.

Nhất định là em không coi đây là buổi chia tay cuối cùng đâu.

Thấy trước cái cảnh phải sống giữa những người xa lạ, thật rất đáng sợ, em chỉ được khuây khỏa vì em nghĩ chẳng bao lâu nữa chúng ta lại được gần nhau."

Tháng chạp đã tới.

Tuyết rơi, mưa tuyết bay làm tăng thêm nỗi đau khổ.

Nàng tự hỏi, không biết tại kiếp trước nó làm sao mà kiếp này nàng lại phải chịu đựng đến thế?

Hơn một ngày, hôm đó nàng ở bên con nhiều hơn, chải tóc, thay quần áo cho nó.

Một buổi sáng mai u ám, tuyết chất đống ngổn ngang, nàng ra ngoài hiên và ngắm nhìn băng phủ trên sông, và nàng nghĩ những chuyện đã qua, những gì sắp tới.

Nàng xưa nay không thích phơi mình ra như vậy, nàng thích những căn phòng ở nội thất.

Trong những áo dài trắng mềm mại, nàng ngồi trầm ngâm suy nghĩ.

Nhìn cái đầu cân đối của nàng, đám tóc đen tuôn xuống như sóng gợn và những chiếc áo dài trắng, các nữ tì cảm thấy rằng một phu nhân cao quý nhất nước cũng không thể xinh đẹp hơn.

Nàng gạt một giọt nước mắt, nói với người vú em:

" Thời tiết thế này sẽ còn gay go hơn.

Tuyết mây khóa kín đường đèo,

Dấu chân đừng để mất theo bóng người.

Cô vú nuôi họa lại, nước mắt dàn dụa.

Nàng dù nước thẳm non xa,

Tuyết rơi, em vẫn tìm ra bóng nàng."

Tuyết tan được một ít thì Genji đến.

Lẽ ra nàng đã vui mừng nhưng hôm đó lòng nàng quặn đau vì nàng biết mục đích của chàng.

Thôi, chính chuyện này do nàng, chính nàng đã quyết định thế.

Nếu như nàng đã từ chối thì chàng cũng chẳng ép nàng phải từ bỏ đứa bé.

Nàng đã phạm một sai lầm, nhưng không muốn mang tiếng là kẻ thất thường và đồng bóng nếu đến phút cuối cùng lại cố níu lại.

Con bé đang ngồi trước mặt nàng, đẹp như con búp bê.

Đúng rồi, nó sẽ có tương lai tuyệt vời, không ai phủ nhận được điều đó.

Từ mùa xuân nó đã được phép để tóc dài, và bây giờ, đám tóc dày và lượn sóng đã gài gần như tóc một ni cô.

Tôi sẽ không đả động đến đôi mắt sáng long lanh và những nét như tạc một cách tinh tế.

Genji có thể hình dung nỗi đau buồn của nàng khi gửi đứa con cho một bà mẹ nuôi ở xa.

Hết lần này đến lượt khác, chàng tìm cách thuyết phục nàng rằng chỉ phải làm như thế thôi, không còn cách gì khác.

" Em xin, chàng không cần phải nói.

Em sẽ sung sướng nếu như con nó trở thành như thế nào đó hơn chính em đây".

Nhưng tuy cố gắng một cách dũng cảm để giữ thái độ bình thường, nàng òa khóc.

Con bé ngây thơ nhảy vào cỗ xe đang chờ đợi sau khi mẹ nó đã ẵm nó tới tận đầu hiên.

Nó kéo mạnh tay áo của mẹ nó và líu lo giục mẹ nó trèo lên như nó.

" Thông non bị đưa đi xa,

Khi nào thấy bóng rườm rà phủ sân?

Chưa nói dứt lời thì tiếng nàng đã vỡ ra."

Nàng có mọi quyền để khóc – Genji nghĩ.

" Thông non, nhưng rễ thông này,

Sinh ra thông khác sống đầy ngàn năm."

" Nàng phải kiên nhẫn mới được."

Dĩ nhiên, chàng nói đúng.

Nàng lại tập trung cố gắng để nén nỗi đau xót của một bà mẹ mất con.

Chỉ có vú nuôi và một người nữ tì duyên dáng tên là Shōshō là đi lên cỗ xe của con bé, đem theo luôn thanh kiếm mà Genji đã gửi tới Ashaki và một con búp bê hộ mệnh.

Trong xe thứ hai có nhiều nữ tì xinh đẹp khác và một số nữ kiếm đồng.

Sau đó thì phu nhân ở Akashi đứng nhìn họ lên đường.

Genji biết là nàng sẽ cô đơn đến dường nào cho nên chàng tự hỏi có phải mình đang phạm một tội ác mà rồi có ngày chàng bị triệu tới để sám hối.

Họ tới trước Nijō lúc trời tối.

Chàng đã sợ rằng cảnh xa hoa phú quý sẽ làm cho các nữ tì tỉnh lẻ đâm sợ sệt, nhưng Murasaki đã phải vất vả rất nhiều.

Phòng phía Tây của cánh nhà phía Tây đã được bố trí hết sức xinh đẹp cho giống với một nhà búp bê.

Nàng giao cho vú em một căn buồng ở bên trái dãy hành lang kế cận.

Con bé hầu như ngủ suốt dọc đường.

Khi được bế ra khỏi xe, nó không khóc.

Khi người ta đặt bánh kẹo trước mặt nó, nó nhìn xung quanh và thấy không có mẹ nó, mặt nó cau lại nhưng nom càng rất xinh.

Cô vú em tìm cách dỗ nó.

Trong khi đó thì ý nghĩ của Genji vẫn hướng về ngôi nhà ở miền núi, nơi đó sự u buồn và cảnh nhạt nhẽo gần như khó chịu đựng nổi.

Nhưng chàng phải nghĩ đến chuyện dạy dỗ con.

Một viên ngọc bé, hoàn toàn không có tì vết – vậy cớ sao một con bé như vậy lại không được nuôi dưỡng ở Nijō?

Con bé khóc và săn tìm mẹ; nhưng được cái nó cũng ngoan, biết trìu mến, và chẳng mấy chốc nó đã bám lấy Murasaki.

Đối với Murasaki thì hình như ước mong cuối cùng đã toại nguyện.

Nàng luôn luôn bế con bé, không bao lâu nàng và cô vú đã trở thành đôi bạn thân thiết.

Giờ đây trong đám gia nhân lại có thêm một người vú nuôi thứ hai, một phụ nữ thuộc gia đình danh giá.

Tuy rằng không có những sự chuẩn bị hoang phí cho lễ ban quần, nhưng buổi lễ trở thành một cái gì khá đặc biệt.

Những vật phụ thuộc và trang trí như để dành cho nhà búp bê xinh nhất đời.

Dòng suối khách đến mừng không kể ngày đêm mặc dù người ta không thấy có gì khác đặc biệt với dòng suối người ngày đêm ra vào lâu đài Nijō.

Dây rút quần là cái xinh đẹp hơn tất cả.

Trong khi đó phu nhân Akashi vẫn mải nghĩ rằng mình đã vô cớ mua não chuốc sầu.

Mẹ nàng can đảm và tin tưởng, nhưng người già thường mau nước mắt, cho nên trong lúc đó bà đang khóc tuy rằng bà rất vui khi nghe tin cháu bé được săn sóc quá chu đáo.

Họ phân vân chọn quà mừng nhưng cuối cùng đành bằng lòng với những chiếc áo dài cho vú nuôi và các nữ tì khác với hi vọng rằng màu sắc đem cho họ một sự biệt đãi nào đó.

Ōi vẫn tiếp tục ám ảnh đầu ốc Genji, và vào cuối năm chàng đến thăm một cách kín đáo, Ōi là một nơi vắng vẻ quạnh hiu, và nàng Ashaki đã mất đi của báu quý nhất, chàng thường xuyên viết thư về.

Trong khi đó, nỗi cay đắng oán hận xưa của Murasaki đã tan biến vì nàng đã có đứa bé, để thương yêu và mọi việc đều được ổn thỏa.

Năm mới đã tới.

Thời tiết êm ả và thú vị, và hình như lâu đài Nijō không thiếu thứ gì, và nó được tô điểm và trang bị lại để đón những ngày lễ.

Ngày mồng bảy, khách đến chúc mừng nườm nượp, những bậc quyền quý, những vị lỗi lạc, cả những trang phong lưu công tử – tất cả tạo nên bức tranh của sự giàu sang phú quý.

Dĩ nhiên, phía dưới bề mặt vẫn lộ vẻ thỏa mãn và vui mừng.

Phu nhân vườn cam thực tình sống sung sướng ở nhà phía Đông với đám người hầu hạ siêng năng, lịch sự và chỉ cái việc được gần Genji cũng đã thay đổi sâu sắc cuộc sống của nàng.

Thỉnh thoảng khi chàng không có gì để làm, chàng cũng có tạt qua ghé thăm, nhưng không bao giờ có ý định ở lại đêm.

Là người không thích đòi hỏi cho nên nàng không hề yêu cầu gì hơn.

Nàng được sống bình yên, không vướng víu với những sự cố bất trắc, mỗi kỳ lễ lạt đến rồi lại qua nhưng nàng không có lý do gì để nghĩ rằng mình bị coi nhẹ; mà so với Murasaki thì nàng được hầu hạ tốt hơn, không để xảy ra lời ong tiếng ve gì.

Chàng vẫn cứ buồn phiền về Ōi mà chàng không có khả năng đến thăm.

Nhân lúc trong triều có ít việc, chàng ra đi sau khi đã chú ý ăn mặc thận trọng hơn thường lệ.

Áo lót trong được nhuộm đẹp đẽ và xác nước thơm, phía ngoài chàng bận áo thường ở triều đình có kẻ sọc trắng.

Chàng đến từ biệt Murasaki, nàng tần ngần đứng nhìn theo với một nỗi e ngại mơ hồ trước cái vẻ sáng ngời của chàng đang ganh đua với ánh mặt trời tà.

Con bé bám lấy quần chàng và như sẵn sàng để đi cùng.

" Ta có hai mươi mẫu ruộng."

Chàng hát và âu yếm nhìn xuống con, " Và ngày mai ta trở về" (168).

(168) Nam – Dừng thuyền lại cô gái xinh ơi

" Ta sẽ chèo ra đảo xa khơi

Ta có hai mươi mẫu đất

Ta sẽ về nội trong ngày mai."

Chàng nói ngày mai chàng trở về.

" Chàng có một người tình ở đó

Chàng đâu có trở về ngày mai

Chàng đâu có trở lại ngày mai."

Chūjō đang đứng đợi trong hành lang với một bài thơ của bà chủ:

" Chàng sẽ trở lại ngày mai,

Nếu chàng không bị một ai giấu thuyền."

Giọng ngâm của Chūjō nuột nà.

Chàng mỉm cười:

" Ta đi một chốc, ta về,

Mặc dù ai đó không hề mong ta."

Murasaki không còn nghĩ quá nhiều đến người tình địch nữa.

Con bé đang chạy lon ton đây đó, đã choán hết tâm tư của nàng.

Tuy vậy, nàng vẫn thông cảm với người ấy ở Akashi, nàng biết là trong những cảnh ngộ như thế, người ấy sẽ cô đơn tuyệt vọng đến mức nào!

Nàng vội ôm xốc lấy con bé và vừa để vui đùa, nàng vạch một bầu vú nhỏ ra cho nó bú.

Cảnh tượng làm mê lòng người!

Thì có gì là sai trái?

Cớ sao con gái của Genji lại không phải là con gái của nàng?

Nhưng chuyện đời là thế.

Cuộc sống ở Ōi bình lặng và có vẻ đường hoàng.

Ngôi nhà làm vui lòng Genji và mỗi lần gặp nàng chàng lại nghĩ rằng nàng khác biệt với những vị phu nhân cao quý nhất.

Tự nàng, nàng có thể ganh đua – mà điều này đã xảy ra với người khá nhất trong bọn họ, thậm chí mặc dù nàng còn có ông bố kỳ cục kia.

Chàng mong muốn có thể ngày nào đó dành được thì giờ để tới thăm nơi đây cho thật thỏa lòng: " Một chiếc cầu bập bênh qua giấc mơ" (169) chàng thì thầm và tay với lấy cây đàn.

Bao giờ cũng vậy, vào những lúc như thế này, hình ảnh cái đàn cuối cùng của họ ở Akashi, trở về vấn vương tâm trí chàng.

Chàng đẩy về phía nàng một cây sáo, nàng rụt rè cầm lên chẳng mấy chốc tiếng đàn tiếng sáo hòa quyện vào nhau.

Một lần nữa chàng lại kinh ngạc trước tài năng nhiều mặt của nàng.

Chàng nói với nàng mọi chuyện về con bé.

Đôi khi chàng dùng một bữa ăn đêm qua loa và ở lại đêm lấy cớ là phải thăm Katsura và ngôi đền.

Cũng phải nói rằng, cung cách đến với người thiếp không phải tao nhã nhất, nhưng nó không hề lạnh giá hoặc thiếu lịch sự khiến người ta nghĩ chàng phân biệt nàng với loại bình thường và đặc biệt tôn trọng nàng.

Nàng hiểu thế là lấy làm thỏa mãn, nhưng tỏ ra thận trọng, không vồ vập mà cũng không khúm núm.

Chàng đã muốn nàng phải như thế nào thì nàng chỉ muốn chiều ý chàng như thế.

Và nàng xem như toại nguyện.

Nàng nghe đồn rằng đối với phần lớn phụ nữ, chàng cứng nhắc hơn, khó tính hơn, và cách khôn ngoan nhất là phải giữ thái độ cách biệt.

Nếu nàng gần gũi hơn, nàng sẽ bị người ta chĩa mũi nhọn vào, sẽ dễ dàng làm cái đích tấn công của các phu nhân khác.

Chàng thỉnh thoảng cất công đến thăm, như thế là nàng gặp vận may, nàng không yêu cầu gì hơn nữa.

(169) Chắc chắn là ý rút trong một bài thơ.

Gần đây, cha nàng có nói rằng ông không còn tham dự vào cuộc sống của nàng nữa.

Tuy vậy vẫn lo buồn cho con cháu và thỉnh thoảng ông sai một người hầu tới hỏi thăm về cách ăn ở của Genji.

Nghe những lời y tường thuật lại, đôi lúc ông đâm hoang mang, và nhiều khi lại vui mừng hỉ hả.

Vào khoảng thời gian gần đó, cha của Aoi mất.

Ông là một bề tôi trung thành cho nên Nhà vua rất thương tâm.

Lúc ông lui khỏi triều đình, dù là ngắn ngủi, Nhà vua cũng đã cảm thấy nhớ rồi, huống hồ bây giờ ông ta đã ra đi mãi mãi.

Genji đau buồn hơn ai hết; lúc ông còn sống chàng còn có thì giờ cho riêng mình, vì chàng đã chia sẻ công việc quân quốc với ông nhạc; bây giờ tất thảy gánh nặng phò Vua giúp nước đổ dồn lên vai chàng.

Kể ra thì Nhà vua đã trưởng thành và tỏ ra có tài cai trị đất nước nhưng dẫu sao ông vẫn cần sự giúp đỡ và lời khuyên, mà ngoài Genji, ông không còn có thể trông cậy vào ai.

Buồn rầu, Genji đành phải hoãn lại kế hoạch của chàng về một cuộc sống bình yên trong sự trầm tư, thậm chí chàng còn để tâm đến mọi chi tiết của việc ma chay cúng lễ, hơn là các con các cháu của quan Chưởng ấn quá cố.

Vào lúc này, có nhiều điềm gở, các thiên thể vẫn xoay thất thường, mây hợp tan, tan hợp vẽ nên những hình thù kỳ quái.

Các nhà chiêm tinh và các thầy bói toán đều báo trước những điềm xấu.

Genji có những lý do rất riêng tư để mà lo lắng.

Từ đầu năm Fujitsubo đã lâm bệnh, và từ tháng ba trở đi thì bệnh tình đã trầm trọng.

Nhà vua; con nàng, tới thăm.

Hồi cha mất, ông còn bé cho nên ông ít biết những gì đã xảy ra.

Bây giờ, nỗi thương tiếc của ông khiến cho bà mẹ đau buồn khôn tả.

Nàng nói với giọng quá yếu ớt: " Mẹ đã biết chắc, năm nay là năm hạn của mẹ.

Lúc đầu mẹ không cảm thấy mệt lắm, vả lại cũng không muốn tỏ ra đã gần kề cái chết.

Mẹ không yêu cầu cầu kinh hoặc cúng lễ khác hơn bình thường.

Mẹ tự nhủ sẽ đến thăm con, nói cho con biết rõ về những chuyện ngày trước.

Nhưng mấy tuần lễ gần đây, ít có khi mẹ cảm thấy đỡ.

Thế là mẹ con ta gặp nhau ở đây."

Nàng đã quá tuổi ba mươi bảy nhưng vẫn giữ được nhan sắc lộng lẫy.

Thậm chí như vậy lại đáng buồn hơn vì đang còn trẻ trung đến thế mà có thể nàng phải chết.

Như nàng đã nói, năm nay là năm hạn.

Cách đây mấy tuần nàng biết mình không được khỏe nhưng chỉ bằng lòng với những chuyện sám hối và nghỉ ngơi bình thường.

Để tạ lỗi sự chểnh mảng của mình, Nhà vua ra lệnh cho tiến hành nhiều lễ cầu cúng.

Riêng Genji cũng đau khổ không kém vì nàng vốn dĩ hay ốm yếu cho nên chàng vẫn nghĩ lần này cũng chẳng có gì đáng ngại.

Nghi thức đòi hỏi Nhà vua chỉ được thăm viếng chốc lát.

Ông trở về cung, lòng vô cùng đau đớn.

Mẹ ông chỉ có thể nói chuyện với ông một cách rất khó khăn.

Nàng đã nhận được những vinh dự lớn lao mà cõi đời có thể ban cho nàng, nhưng nỗi thống khổ của nàng cũng không gì sánh nổi.

Mà càng thống khổ hơn vì Nhà vua vẫn không hay biết những gì đang giày vò mẹ ông.

Ông không thể ngờ, dù chỉ trong mơ, có một sự thật, và sự thật đó là sợi dây trói buộc nàng với trần thế khiến nàng không được yên nghỉ ở thế giới bên kia.

Trước mặt mọi người, Genji chia sẻ những nỗi bất hạnh kế tiếp nhau này, và dĩ nhiên cảm nghĩ riêng tư của chàng thì sâu xa, phức tạp.

Cầu nguyện, thỉnh cầu, chàng không bỏ qua bất cứ gì, một lần nữa chàng phải nói với nàng về những gì bị bỏ qua từ lâu.

Lúc tới gần bức trướng của nàng, chàng hỏi thăm bệnh tình.

Nước mắt ròng ròng, một thị nữ thuật rõ:

" Suốt thời gian bị bệnh, không lúc nào nàng lơ là việc cầu nguyện.

Nhưng càng cầu nguyện hình như nàng càng ốm đau hơn.

Nàng không đụng đến một miếng thức ăn, một miếng hoa quả.

Chúng tôi sợ không còn hi vọng nào nữa."

" Thiếp rất lấy làm cảm kích."

Nàng nói với Genji, về mọi sự giúp đỡ của chàng với Nhà vua.

" Chàng đã làm đúng như những gì cha chàng đã dặn.

Thiếp chờ có dịp sẽ tạ ơn chàng, ơn của chàng không gì so sánh được, nhưng bây giờ thiếp sợ đã quá muộn."

Chàng khó nắm bắt được lời của nàng và nước mắt nghẹn ngào, chàng không thể trả lời.

Chàng không muốn để bạn nữ tì trông thấy chàng khóc.

Sự tổn thất này quá đau lòng ngay dù những năm gần đây, nàng chỉ là một người bạn không hơn không kém: Nhưng cuộc sống vượt ngoài sự kiểm soát của chúng ta, chàng không thể làm gì để níu nàng ở lại, nỗi đau đớn của chàng cũng không bút nào tả xiết.

" Tôi không phải là người đắc lực cho lắm, nhưng khi thấy cần, tôi đã cố gắng để có ích cho Nhà vua.

Cái chết của quan Chưởng ấn là một đòn giáng nặng khôn lường và bây giờ thì...

Quá sức tôi chịu nổi.

Tôi ngờ rằng tôi chẳng còn ở lại bao lâu trên trần thế này nữa..."

Chàng đang nói thì nàng mất, như một ngọn lửa vụt tắt.

Tôi sẽ không nói gì thêm nỗi đau đớn của chàng.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 19.2: Usugumo


Chương 19.2

(Usugumo):

Đám mây trôi.

Trong những người thuộc dòng dõi cao sang và lòng nhân từ độ lượng hình như không bờ bến, vẫn có những kẻ núp bóng dưới quyền lực và địa vị, vô tình gây ra nỗi thống khổ cho người đời.

Không thể phát hiện ra mảy may dấu vết một sự lẫn lộn như vậy trong cách ăn ở của người phụ nữ đã quá cố.

Khi ai đó đến hầu hạ nàng, nàng không bao giờ hết lo là làm sao tránh cái lối ban thưởng mà có thể gián tiếp dẫn đến những hậu quả bất hạnh.

Lại nữa, từ thuở các bậc thánh hiền, có những người bị lầm đường lạc lối, lao đầu vào những mưu toan kỳ quặc để cố leo lên những chỗ quyền cao chức trọng.

Ở đây nữa, với những chuyện như vậy, người phụ nữ quá cố hoàn toàn dửng dưng.

Với đức tin và lòng mộ đạo không tì vết, nàng chỉ hiến dâng những gì mà lòng nàng tự nguyện, bao giờ cũng tùy theo khả năng của nàng khiến cho kẻ tu sĩ hành khất dốt nát nhất, vô tình nhất ở miền núi, cũng luyến tiếc việc nàng đã mất.

Lễ tang của nàng trở thành công việc duy nhất của triều đình mà ai ai cũng chìm trong đau buồn.

Những màu sắc của mùa xuân muộn nhường chỗ cho màu xám và đen.

Ngắm nhìn ra khu vườn ở Nijō, Genji nghĩ tới những buổi hội hè cách đây mười hai năm.

" Chỉ có năm nay..." chàng thì thầm.

Không muốn ai thấy mình khóc, chàng rút lui vào đền, và suốt ngày ngồi khóc trong đó.

Cây cối trên đỉnh núi đứng sừng sững nhuốm ánh nắng ban chiều.

Phía dưới, những dải mây kéo lê thê, màu xám đục.

Vào lúc này, ngay cảnh vật thiếu màu sắc chói chang cũng có vẻ đẹp của nó.

" Dải mây vắt ngang nắng chiều,

Phải chăng đồi núi, tiêu điều chịu tang?

Nhưng thở than mà làm gì, vì nào còn ai nghe thấy."

Lễ tang đã qua, Nhà vua không nguôi nỗi đau đớn.

Lúc ấy có một vị hòa thượng già đã từng được các Hoàng hậu kế tiếp nhau tin cẩn, kể từ thời bà mẹ Fujitsubo.

Chính nàng cũng rất gần gũi với ông ta và đánh giá cao công lao của ông.

Và ông là người trung gian của Nhà vua trong những việc thề nguyện và cúng tế.

Ông là một bậc thánh thiện, năm nay đã bảy mươi.

Ông đã lui về ở ẩn, thực hiện những sự chuẩn bị cuối cùng cho đời sống kiếp sau, nhưng ông vẫn hạ sơn để săn sóc bên cạnh Fujitsubo.

Nhà vua đã giữ ông lại hoàng cung.

Genji cũng nài ép ông ở lại với Nhà vua cho qua thời buổi khó khăn và trông nom đến những nhu cầu của Nhà vua như hồi xưa.

Mặc dù ông sợ – hòa thượng đáp – ông không còn đủ sức phục vụ về ban đêm, nhưng ông lấy làm vinh dự được mời, và hết sức biết ơn đã được phép phục vụ các Hoàng hậu.

Một đêm nọ, trong cảnh yên tĩnh trước buổi bình minh giữa hai ca các triều thần trực đêm, ông hòa thượng vừa ho hắng vừa nói chuyện với Nhà vua về những vấn đề không có gì quan trọng lắm.

" Thưa hoàng thượng, có một vấn đề mà tôi thấy rất khó đề cập tới.

Có một thời mà nói sự thật là một tội, và tôi đã phải giữ miệng.

Nhưng đây là chuyện tiến thoái lưỡng nan, bởi vì do Người không được tường về một vấn đề nào đó mà có thể dẫn đến điều sai trái mà không hay.

Tôi sẽ làm được điều gì tốt lành cho ai đó, nếu như tôi chết trong nỗi kinh sợ phải ra mắt trời?

Liệu tôi có phải chuốc lấy sự khinh bỉ của trời như kẻ giả đạo đức khúm núm chăng?"

Hòa thượng đang ám chỉ đến điều gì?

Một nỗi đắng cay một mối hận thù mà ông ta không thể vứt bỏ được chăng?

Đáng buồn biết bao khi nghĩ rằng những tấm lòng thánh thiện nhất lại bị sự đối kị đầu độc.

" Từ khi ta biết nói, ta không giấu ông một điều g.

Nhà vua nói: " Mà ta không dễ gì tha thứ nếu như ông giấu ta điều gì đó."

" Thưa hoàng thượng, tôi biết, giấu hoàng thượng là sai trái.

Xin người tha tội cho tôi.

Người đã được phép nhìn vào những bề sâu thẳm do đấng cao cả gìn giữ, vậy cớ sao Người cho rằng tôi giấu Người điều gì đó?

Vấn đề tôi muốn nói là một vấn đề sẽ phóng tỏa ảnh hưởng không may của nó lên tương lai.

Im lặng thì có hại cho bất cứ ai có liên quan.

Mà chuyện này liên quan đến Tiên đế, đến thân mẫu quá cố của Người, và đến quan Genji.

" Tôi đã già và không đáng kể, và nếu tôi phát lộ ra mà có bị trừng phạt thì cũng chẳng có gì phải hối tiếc."

" Tôi kính cẩn bộc lộ với Người những gì mà trời đã tiết lộ cho tôi biết.

Có những chuyện đã khiến thân mẫu của Người phải lo ngại hồi bà còn mang thai Người.

Bà thường mời tôi đến để cầu nguyện và có nhiều điều mà một nhà tu hèn kém như tôi không tài nào hiểu nổi.

Rồi đến một tai biến bất ngờ, là khi quan Thượng thư Genji bị vu cho một tội mà ngài không phạm phải.

Ngay thân mẫu của Người cũng đau buồn sâu sắc, và tôi đã tiến hành thêm nhiều lễ cúng tế khác nhau.

Quan thượng thư nghe nói vậy và tự ngài, ngài cũng cho tổ chức lễ cầu cũng tương tự mãi tới khi hoàng thượng lên ngôi."

Và ông kể chi tiết.

Sự tiết lộ như sét đánh, nỗi kinh hoàng và đau khổ của Nhà vua không thể nào tả xiết.

Nhà vua lặng im sững sờ trong một lúc.

Sợ mình đã phạm tội khi quân, hòa thượng bèn đứng lên chuẩn bị lui ra khỏi phòng, nhưng Nhà vua giữ ông lại.

" Không, thưa hòa thượng không có gì mà ông phải sợ.

Ta chỉ phàn nàn là ông giấu kín chuyện đó quá lâu.

Nếu ta phải đi xuống mồ mà không hay biết gì, thì ta sẽ mang theo nó để chịu tội ở kiếp sau.

Nhưng có ai khác biết những chuyện đó không?"

" Thưa có.

Tôi trịnh trọng bảo đảm với Người, có hai người và chỉ hai người là biết.

Ōmyōbu và chính tôi đây.

Điều tệ hại là chúng tôi không dám nói ra.

Bây giờ có lẽ Người đã hiểu tại sao luôn luôn có những điềm xấu, Các đấng linh thiêng đã tạm thời gác lại mọi chuyện trong khi Người còn bé, nhưng giờ đây Người đã đến tuổi suy xét, các vị tỏ cho biết sự bất bình của các vị.

Tất thảy tội lỗi, song thân của Người sẽ phải chịu.

Tôi lấy làm vô cùng kinh sợ khi phải giữ kín chuyện này."

Ông già khóc.

" Tôi buộc mình phải nói ra những gì tôi muốn quên đi thì hơn."

Lúc ông hòa thượng cáo lui thì trời đã sáng tỏ.

Đầu óc Nhà vua rối loạn, chẳng khác ông đang trải qua một giấc mơ khủng khiếp.

Đối với người được coi là cha ông – Nhà vua xưa – thì người ta đem lòng bất chính mà phụng sự, còn ông thì đang phụng sự cha thật của mình một cách tồi tệ và đã để ông ta vất vả như một kẻ tiện dân.

Ông nằm trên giường ôm nỗi đau lòng không biết ngỏ cùng ai cho tới khi mặt trời lên cao.

Nghe tin báo, Genji hoảng hốt tới vấn an, nhưng thấy chàng, đầu óc Nhà vua chỉ thêm rối loạn và ông càng khóc to hơn, Genji nghĩ rằng chỉ vì ngày đêm thương nhớ mẹ mà ông than khóc đến như vậy.

Chàng phải nén lòng báo cho Nhà vua biết Hoàng thân Shikibu(170)vừa mới mất.

Nhà vua kinh hoàng coi đó là thêm một điềm dữ; trước tình hình như vậy, chàng ở lại với Nhà vua ngày hôm ấy.

(170) Cậu của Genji, cha của nữ tu sĩ Kamo.

Trong đà chuyện trò êm ả, thân mật, Nhà vua nói.

" Ta có cảm nghĩ rằng số mệnh của ta không được sống lâu nữa.

Ta cũng có một cảm giác là việc đời nó sai trái, lộn bậy lung tung thế nào đó, ta không biết rõ nữa.

Trước đây ta không muốn gây đau khổ cho mẹ ta – và cả các ông nữa nên ta không đành từ bỏ ngôi vua.

Nhưng nay thì thực sự ta thích một cuộc sống yên tĩnh hơn."

" Điều đó không nên bàn.

Không nhất thiết phải có mối quan hệ giữa sự an ninh của một đất nước với tính cách riêng của một vị vua.

Những thời đại trước chúng ta đã thấy có những sự cố đáng buồn xảy ra vào những triều vua lừng lẫy nhất.

Tại Trung Hoa đã có những biến động đột ngột trong những triều vua anh minh.

Những chuyện tương tự cũng đã xảy ra ở đây.

Những ai đã khuất, cũng là vì đã đến kỳ đến hạn, chỉ có thế thôi.

Người đang tự giày vò mình vì những chuyện không đâu."

Chàng thuật lại nhiều điều trước đây mà đến lượt tôi tôi thấy không thích đáng để nói lại.

Trong bộ đồ tang khắc khổ, Nhà vua nom giống Genji một cách kỳ lạ.

Từ lâu ông đã biết thế, nhưng không đừng được, ông càng buộc phải chú ý hơn sau những chuyện mà hôm trước ông vừa mới được nghe.

Bằng cách này cách khác, ông muốn ám chỉ đến chuyện đó với Genji, nhưng ông vẫn còn rất trẻ, nên cứ hơi ngại Genji và sợ làm chàng lúng túng hoặc khó chịu.

Cuộc chuyện trò xoay quanh những vấn đề chẳng có gì là quan trọng, nhưng thái độ Nhà vua ấm áp và thân tình một cách khác thường.

Genji cũng rất tinh khôn sắc sảo nên không thể không chú ý và sửng sốt về sự thay đổi này.

Tuy nhiên, chàng không ngờ vực rằng Nhà vua đã biết hết sự thật.

Nhà vua những muốn hỏi Ōmyōbu cho cặn kẽ, nhưng vì lý do này khác, ông sợ cô ta biết là ông đã nắm được các bí mật mà mẹ ông đã giữ lâu và giữ kín đến thế.

Ông có ý nghĩ hỏi Genji, như một chuyện bâng quơ, chẳng hay với các vốn tri thức rộng lớn về lịch sử, chàng có biết những ví dụ tương tự như thế không; nhưng ông chưa có dịp để hỏi.

Ông bèn đeo đuổi việc nghiên cứu chuyên cần hơn, đọc hết các chuyên biên niên sử đồ sộ của Trung Hoa và Nhật Bản.

Ông tìm thấy có rất nhiều những điều trái lễ giáo trong lịch sử Trung Hoa, một số đã được đưa ra cho công chúng biết, một số thì không.

Ông không hề thấy có chuyện như vậy trong lịch sử Nhật Bản – nhưng như thế có lẽ vì chúng là những bí mật được giữ kín như chuyện của ông.

Ông thấy có nhiều ví dụ về các hoàng tử bị đẩy xuống địa vị thường dân và mang tên Genji, nhưng sau khi được phong làm cố vấn hay thượng thư, họ trở lại địa vị hoàng tử và được phong làm người kế vị ngôi vua.

Há những tài năng của Genji mà thiên hạ đều thừa nhận, không thể là một lý do để ông từ bỏ ngôi vua và trao nó cho chàng hay sao?

Nhà vua cứ trăn trở vấn đề đó trong đầu ốc, mãi không dứt.

Ông đạt tới một quyết định mà không tham khảo ý kiến bất cứ ai: trong danh sách mùa thu, Genji sẽ được bổ nhiệm chức Chưởng ấn.

Ông thổ lộ với Genji những ý nghĩ thầm của mình về chuyện kế vị.

Kinh hãi rụng rời đến nổi gần như không dám ngước mắt nhìn lên, Genji cố trình bày một ý kiến chống đối dứt khoát nhất.

" Không kể lý do của Người là thế nào, Cha đã yêu thương tôi hơn tất cả các con của Người, nhưng không bao giờ xem xét việc trao ngai vàng cho tôi.

Vậy giờ đây có lý do gì mà tôi lại làm trái những ý định cao quý của Cha và giành lấy cho chính tôi một địa vị mà tôi không bao giờ khao khát?

Điều tôi mong muốn hơn đó là tuân theo những mong muốn rõ ràng của Người, làm một người thừa hành trung thành và có lẽ khi Hoàng thượng nhiều tuổi hơn một chút, tôi sẽ xin lui về với những thú vui bình lặng mà tôi thật sự mong muốn."

Nhà vua hết sức thất vọng, vì chàng nhất quyết từ chối.

Sau đó Nhà vua lại muốn bổ nhiệm chàng làm Chưởng ấn quan.

Tuy nhiên vì những lý lẽ nào đó, Genji muốn vẫn làm Thượng thư trong một thời gian, Nhà vua đành phải bằng lòng với việc nâng chàng lên một tước, ban cho chàng vinh dự được ngồi trên xe khi qua Đại Nam Môn.

Nhà vua còn muốn đi xa hơn một chút, phục hồi cho chàng địa vị người kế nghiệp, nhưng Genji cũng không nhận vinh dự này.

Với tư cách một Hoàng tử, há chàng không có cái tự do như hiện nay là làm cố vấn cho Nhà vua, và ai ngoài chàng ra, đang làm việc này?

Tō no Chūjō là một vị tướng và cố vấn.

Khi nào anh ta tiến lên một hai bậc, Genji có thể yên ổn trao mọi việc của mình cho anh ta, rồi hay dở thế nào chưa biết, chàng sẽ lui khỏi đời sống triều đình.

Nhưng có một điều gì đó rất kỳ cục trong cách xử sự của Nhà vua.

Những mối ngờ vực xuyên qua đầu óc Genji.

Nếu chúng có căn cứ thì lúc đó sẽ có những hệ lụy đáng buồn cho hương hồn Fujitsubo, và sẽ gây nỗi đau buồn thầm kín cho Nhà vua.

Genji bị xâm chiếm bởi những cảm nghĩ tội lỗi đáng sợ.

Ai có thể để cho bí mật lọt ra?

Sau khi đã trở thành người phụ trách nội thất, Ōmyōbu giờ đây ở tại hoàng cung.

Chàng tới gặp nàng:

" Có lần nào đó, trước mặt Đức vua, Fujitsubo có nhỡ buột miệng hở ra một chút gì đó về chuyện bí mật kia không?"

" Không bao giờ, thưa công tử, không bao giờ.

Nàng luôn luôn sống trong nỗi kinh sợ là Đức vua có thể nghe ai đó nói ra, và kinh sợ cả cái điều bí mật mà do đó, Người chuốc lấy sự bất bình của các Đấng thần linh."

Nỗi nhớ nhung của Genji đối với người phụ nữ quá cố lại trỗi dậy.

Trong khi đó, tại triều đình Akikonomu làm tròn nhiệm vụ của nàng khiến không ai chê trách được điều gì.

Nàng hết sức phục vụ Nhà vua, và được ông yêu mến.

Nàng được đánh giá cao về tính nhạy cảm và sự mẫn cán.

Mùa thu, nàng đến Nijō một thời gian.

Genji cho sửa sang trang hoàng lại đại sảnh.

Bây giờ chàng đường hoàng giữ địa vị thay thế cha nàng.

Mưa mùa thu rơi lâm thâm.

Các luống hoa gần hàng hiên ngả màu sắc lộn xộn được mưa làm dịu đi và lần lượt gợi về trong tâm trí Genji những hoài niệm của quá khứ khiến mắt chàng ngấn lệ.

Chàng đến phòng nàng, chàng nom lịch sự và trang nghiêm tuyệt vời trong bộ áo tang tối màu.

Những sự kiện rắc rối gần đây đã đẩy chàng chọn cảnh sống ẩn dật.

Chàng cầm trong tay một chuỗi tràng hạt tuy không muốn phô nó ra.

Chàng nói với nàng chỉ qua một bức mành.

" Thế đấy, hoa mùa thu đã lại nở nhưng còn dở dang.

Một năm khá đáng sợ, nhưng thấy chúng trở lại cũng khuây khỏa được phần nào, không hoa nào quên thời điểm thích đáng của nó."

Đứng tựa vào một cây cột, nom chàng rất xinh đẹp trong ánh sáng ban chiều.

" Khi ta nghĩ đến nàng." – liệu nàng có nghĩ đến mẹ nàng không?

Chàng nói với nàng những hồi tưởng đã ám ảnh chàng trong những ngày gần đây, và đặc biệt là việc trước đây chàng đã miễn cưỡng rời bỏ cái điện tạm thời, cái buổi sáng trước khi hai mẹ con lên đường đi tới Ise.

Chàng nghe có tiếng cử động nhẹ phía sau các bức rèm, và đoán rằng nàng đang khóc.

Một lần nữa chàng tiếc là đã không được phép nhìn nàng. (cái lối tiếc như thế này không phải hoàn toàn đáng ca ngợi)

" Suốt đời ta, ta cứ tự làm khổ mình mà không thể tránh được, và lại cứ đau buồn về những người phụ nữ mà ta đã yêu thương.

Ta sợ rằng, trong bao nhiêu chuyện mà do tính xốc nổi ta đã đem lại đau khổ cho họ có hai việc vẫn tiếp tục làm khổ ta và cứ bám dai dẳng lấy ta.

" Một là trường hợp bà mẹ quá cố của nàng.

Đến phút cuối cùng bà ấy có vẻ như nghĩ rằng ta có hành vi xúc phạm và bao giờ ta cũng biết rằng cuối cùng thì ta sẽ đau khổ.

Với việc giúp đỡ nàng và được nàng tin cậy như ta mong muốn, ta hy vọng rằng nhờ đó ta có thể làm cho bà ta yên lòng.

Nhưng hình như rằng mặc dù thế nào, đám khói của một sự mê đắm cháy bỏng cũng không chịu tan đi cho; và vẫn phải tiếp tục sống với đám khói..."

Chàng nói có hai chuyện, nhưng chàng không đả động đến chuyện thứ hai.

" Có những năm ta sống xa khuất người đời.

Phần nhiều những công việc dở dang mà ta đảm nhiệm từ đó đã được thu xếp, cũng gọi là tàm tạm.

Chẳng hạn, phu nhân ở dãy nhà phía Đông, nàng đã được cứu vớt khỏi sự nghèo nàn và đang sống yên ổn ở đó.

Ai cũng biết cách ăn ở đáng mến của nàng, nhất là ta, và ta phải nói là ở khu đó, người ta hiểu biết thông cảm lẫn nhau.

Chuyện ta trở về Thành Đô và giúp được chút nào đó cho Hoàng thượng, chuyện ấy theo ta không phải đáng khen ngợi cho lắm.

Ta vẫn chưa thể kiềm chế được những thói phù phiếm trong bản tính của ta những năm trước đây như ta hằng mong muốn.

Ta tự nhủ, há nàng có biết rằng những việc ta giúp nàng đã đòi hỏi không ít sự tự chế, hay không?

Quả là ta rất thất vọng nếu nàng để ta mang cái ấn tượng rằng nàng đã không đoán ra."

Một sự im lặng nặng nề nối tiếp những nhận xét đó.

" Nàng phải bỏ qua cho ta."

Và chàng đổi sang chuyện khác.

" Trong những năm còn lại mà trời đã ban cho ta, ta mong muốn xiết bao, có thể giấu mình trong một nơi ẩn dật nào đó và chăm lo chuẩn bị cho kiếp khác.

Ta tiếc nhất là để lại sau ta chả được nhiều gì.

Như nàng biết, có một con bé, sinh trong gia đình hèn hạ khiến cho người đời khó có thể chú ý đến nó.

Ta nóng lòng chờ cho nó lớn khôn.

Nói với nàng như vậy, ta sợ là không thích hợp nhưng ta sẽ yên lòng hơn với hi vọng rằng sự thịnh vượng của nhà này thuộc vào những mối quan tâm cao cả của nàng và sau khi ta đã khuất, ta mong con bé đó sẽ thuộc đám người mà nàng coi là quan trọng."

Nàng chỉ đáp lại một tiếng, khe khẽ và do dự vừa đủ để nghe.

Chàng những muốn ôm nàng trong tay.

Chàng ngồi lại nói chuyện một cách thân ái tận cho tới khi trời tối hẳn.

" Nhưng ngoài nhà cửa và gia đình ra, ta thích nhất là thiên nhiên, thích những thay đổi từng mùa, hoa lá mùa thu và mùa xuân.

Thiên hạ bao giờ cũng bàn đến những ưu điểm của các lùm cây mùa xuân và những cánh đồng mùa thu, và khó lòng mà đi tới một kết luận.

Ta nghe nói rằng ở Trung Hoa người ta cho rằng không gì đẹp hơn những hoa lá như gấm thêu của mùa xuân, nhưng trong thơ ca ở đất nước chúng ta, hình như người ta thích những nét quyến rũ của mùa thu, ta nhìn ngắm chúng tới rồi lại qua đi, chăm chú đến từng điểm một và cuối cùng thì không tài nào quyết định được giữa tiếng chim ca hay màu sắc của hoa.

Hơn thế, trong giới hạn cho phép của các khu vườn chật hẹp của ta, ta đã tìm cách đưa vào trong đó những nét đặc sắc của các mùa, các cây trổ hoa của mùa xuân, các cây cỏ đâm bông của mùa thu, tiếng vo ve của côn trùng mà giá ở đồng hoang thì chẳng ai chú ý.

Đó là những gì ta tặng để mua vui cho nàng.

Trong hai mùa xuân và thu, nàng thích mùa nào hơn?"

Chàng đã chọn một đề tài gây sự do dự, nhưng nếu im lặng không đáp lại thì có vẻ như khiếm nhã, có thể thôi.

" Nếu công tử thấy khó mà đưa ra một ý kiến quyết định thì em còn thấy khó biết bao.

Đúng như chàng nói: người có ý kiến thế này, kẻ có ý kiến thế nọ.

Tuy nhiên đối với em gió mùa thu mà các thi sĩ cho là lạ lùng và khó chịu – gió mùa thu đẫm hơi sương, em cảm thấy có một mối liên hệ thoáng qua với mẹ em." (171)

(170)Akikonomu có nghĩa là "Thích mùa thu (Ái Thu)"

Nàng nói hầu như thờ ơ nhưng chính chàng thấy cảm động vì điều đó, và khó nén nổi:

" Cùng chung xúc cảm với nhau,

Chính mùa thu gió xé đau lòng người."

" Có những lúc ta thấy chúng hầu như quá sức chịu đựng."

Nàng biết trả lời thế nào đây?

Nàng đành làm ra vẻ không hiểu.

Buổi chiều hôm nay, chàng như muốn thở than oán trách thế nào đó.

Bất chợt chàng thấy mình thiếu kín đáo.

Phải nói chuyện với chàng, nàng thấy đau khổ là đúng lắm, vì nàng đang xử sự như một thiếu nữ mới lớn lên.

Chàng thở dài một tiếng nặng nề và ngay như thế cũng chỉ khiến nàng phải cố tỏ ra lịch sự cho qua chuyện.

Hình như nàng đang nhích xa chàng dần dần.

" Ta lấy làm buồn đã khiến nàng khó chịu – mặc dù ta ngờ rằng những kẻ đa cảm nhất cũng không khó chịu đến như vậy.

Thôi, đừng để cho sự khó chịu kéo dài.

Có thể sẽ rất phiền."

Chàng đi ra.

Ngay cả mùi nước hoa phảng phất cũng khiến nàng xốn xang.

Bọn nữ tì nói với nhau:

" Cái hương thơm mà chàng còn để lại trên những chiếc đệm đây, sao mà đậm đà!

Ta không tìm ra lời để mô tả nó".

Các nữ tì đang hạ các cửa chớp xuống.

" Bao nhiêu phẩm chất dồn tụ vào một mình chàng, chẳng khác "hoa anh đào nở trên cành liễu".

Nó khiến người ta phải run rẩy."

Chàng đi tới dãy nhà của Murasaki.

Chàng không bước vào ngay mà trốn một chỗ ở hàng hiên xa ánh đèn, chàng nằm nghỉ ngơi một lúc.

Chàng chuyện trò bâng quơ với nhiều nữ tì của nàng.

Chàng đang nghĩ về tình yêu.

Há những xung lực bão táp vẫn chưa chịu rời bỏ chàng hay sao?

Chàng đã quá cái tuổi để mà bị chúng giày vò, và chàng giận với chính mình vì không tìm ra câu trả lời cho câu hỏi.

Chàng đã ăn ở sai trái một cách ghê gớm, nhưng hồi đó chàng còn trẻ và nông nổi và chàng chắc rằng cho đến giờ, chàng đã được tha thứ.

Bởi vậy chàng tìm cách tự an ủi mình; và chàng khuây khỏa thực sự khi nghĩ rằng ít ra chàng cũng biết được những mối nguy hiểm hơn trước đây.

Akikonomu lấy làm buồn là đã nói hơi nhiều.

Những nhận xét của nàng về mùa thu chắc đã mang những âm hưởng rất thơ mộng, và lẽ ra nàng nên giữ miệng.

Nàng cảm thấy đau khổ với mình nên đâm ra khá mệt mỏi, đến nỗi suốt buổi đó hơn bao giờ hết, chàng đã xử sự giả đò như người cha, với vẻ cách biệt và khắc khổ.

Chàng thuật lại cho Murasaki về cái lối ưa thích mùa thu mà chàng vừa khám phá ra.

" Chắc chắn ta có thể tán thưởng nó.

Nàng thì nàng thích buổi sáng đầu xuân, và ta cũng phải thông cảm nữa.

Lẽ ra chúng ta nên bàn bạc với nhau tổ chức một buổi giải trí thích đáng là thỉnh thoảng đi ngắm hoa ngắm lá mùa thu.

Nhưng ta bận quá.

Thôi, không nhẽ bao giờ cũng thế.

Ta sẽ có điều mà ta muốn nhất, là một cuộc đời ẩn dật.

Mà em yêu, lúc đó em có thấy cô đơn không?

Ta nghĩ có thể là thế cho nên đó là điều thực sự níu ta lại."

Chàng vẫn mải nghĩ nhiều đến phu nhân ở Akashi, nhưng cuộc sống của chàng bị gò bó quá nên không thể dễ dàng thăm nàng được.

Hình như nàng đã kết luận rằng sự ràng buộc giữa hai người không còn có ý nghĩa gì.

Vì lẽ gì?

Trong việc nàng từ chối không chịu từ bỏ đồi núi để đến một nơi nhiều lề thói quy ước, chàng thấy có một thoáng kiêu kỳ.

Tuy vậy chàng vẫn thương hại nàng, và tìm mọi cơ hội để dự vào các lễ cúng tế ở ngôi đền mới.

Từ khi nàng biết đi hơn thì nàng chỉ thấy nó buồn hơn; một vùng như thế này chỉ gây nỗi buồn man mác ngay cả cho những khách tình cờ.

Những chuyến viếng thăm của Genji đem lại những tâm tư trái ngược nhau; sợi dây ràng buộc giữa họ rõ ràng là bền chặt, và như thế có nghĩa là không có hạnh phúc.

Không có nó, nàng có thể sống êm thấm hơn.

Những ý nghĩ như vậy cưỡng lại mãnh liệt mọi sự an ủi của chàng.

Qua các lùm cây, những ngọn đuốc của những người đi biển nom giống như những con đom đóm lập lòe bên con suối trong vườn.

" Với kẻ nào không quen sống bên nước."

Genji nói: " Ta nghĩ đây phải là cảnh lạ tai lạ mắt."

Nàng nói:

" Nhấp nhô ngọn đuốc thuyền chài,

Theo em về tới chốn này, xứ Ōi."

" Giờ đây ánh đuốc cùng ý nghĩ của em vẫn chẳng có gì khác xưa."

Chàng đáp:

" Chỉ ai không biết nước sâu,

Mới dám nhảy múa trên đầu sóng kia."

" Ta hỏi nàng, ai làm cho ai đau khổ?"

Như vậy đấy, chàng chuyển lời ca thán dịu dàng của nàng để ca thán với chính nàng.

Đây là thời gian chàng có chút rảnh rỗi để dốc tâm vào sự sùng đạo của mình.

Vì chàng đến thăm và ở lại lâu hơn, phu nhân Akashi (hay nghe nói thế) cảm thấy có phần sung sướng với thân phận của nàng hơn.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Back
Top Bottom