Tiếng kim loại va chạm lanh canh, tiếng nước chảy ào ào, tiếng bước chân dồn dập trên nền đá ẩm ướt, xen lẫn mùi khói bếp nồng đượm và hương thơm phức tạp của đủ loại nguyên liệu – đó là những ấn tượng đầu tiên của Diệp Hạ Thanh khi đặt chân vào Thượng Thiện Phòng, trái tim ẩm thực của hoàng cung Đại Việt.
Nơi này giống như một con ong chúa khổng lồ, không bao giờ ngơi nghỉ, luôn hối hả, tất bật để phục vụ những bữa ăn xa hoa cho bậc đế vương và cả một hậu cung đông đúc.
Hạ Thanh, cùng với gần hai mươi thiếu nữ khác trạc tuổi mười sáu, mười bảy, vừa được tuyển vào từ khắp các trấn, đang đứng nép mình vào một góc sân sau của nhà bếp chính.
Nắng tháng ba dù đã dịu bớt nhưng vẫn đủ khiến những giọt mồ hôi li ti thấm qua lớp áo vải bố màu nâu sồng đơn sơ của các nàng.
Ai nấy đều cúi đầu, ánh mắt không dám nhìn thẳng, chỉ dám len lén liếc nhìn những dãy nhà bếp nối tiếp nhau, những khoảng sân rộng lớn với hàng chục cái giếng nước trong vắt, và những bóng người mặc đồng phục xanh lam của Thượng Thiện Phòng thoăn thoắt qua lại như mắc cửi.
Nàng chỉ mới mười tám tuổi, dáng người mảnh mai, gương mặt trái xoan thanh tú ẩn sau vài lọn tóc mai lòa xòa vì gió.
Đôi mắt to tròn, đen láy của Thanh lúc này khép hờ, dường như không quan tâm đến sự ồn ào xung quanh, mà đang tập trung vào một điều gì đó vô hình.
Nếu ai đó tinh ý, sẽ thấy chóp mũi thanh tú của nàng khẽ phập phồng, như đang cố gắng phân tách từng tầng hương vị trong không khí.
Mùi cá đồng tươi vừa được làm sạch, mùi thơm của gạo mới vo, mùi hăng hăng của hành răm, mùi khét nhẹ của củi lửa, và cả một chút mùi ẩm mốc từ góc tường đá cũ kỹ... tất cả đều được nàng thu nhận và phân tích một cách lặng lẽ.
"Các ngươi nghe cho rõ đây!"
Giọng nói lanh lảnh nhưng đầy uy quyền của một vị Thái giám trung niên, tay cầm một cây phất trần bằng lông ngựa trắng muốt, cắt ngang dòng suy nghĩ của Hạ Thanh.
Vị Thái giám này tên là Hoàng Phúc, quản sự coi sóc đám cung nữ tạp dịch mới vào.
Gương mặt ông ta không chút biểu cảm, ánh mắt sắc như dao lướt qua một lượt đám thiếu nữ.
"Thượng Thiện Phòng là nơi nào, chắc các ngươi cũng đã biết ít nhiều.
Đây là nơi phụng sự bữa ăn cho Hoàng thượng, Hoàng Thái hậu, các vị chủ tử trong cung.
Một hạt gạo, một cọng rau cũng phải là thứ thượng hạng, một chút sơ suất nhỏ cũng có thể mang họa sát thân.
Các ngươi phận tạp dịch, việc nặng nhọc không thiếu, phải biết thân biết phận, nhanh nhẹn, cẩn trọng.
Ai lười biếng, vụng về, đừng trách ta vô tình!"
Lời nói của Hoàng Thái giám như một gáo nước lạnh dội vào sự háo hức (nếu có) của những cô gái trẻ.
Hạ Thanh vẫn giữ vẻ bình thản, nhưng trong lòng thầm ghi nhớ từng lời.
Nàng không vào đây để tìm kiếm sự xa hoa hay một bước lên mây.
Nàng vào đây với một mục đích khác, một gánh nặng mà chỉ riêng nàng biết.
Hình ảnh người cha hiền từ, vị Ngự trù tài hoa của tiền triều với đôi bàn tay khéo léo biến hóa nguyên liệu thành những tuyệt tác ẩm thực, rồi lại hình ảnh ông tiều tụy, ánh mắt tuyệt vọng khi bị vu oan, cả gia đình tan tác... những ký ức đó như một mũi kim châm nhói vào tim nàng.
Cuốn "Bách Vị Y Thực Lục" – tâm huyết cả đời của cha nàng, ghi chép tinh hoa y thực đồng nguyên, cũng vì biến cố đó mà thất lạc gần hết.
Nàng phải tìm lại nó, phải minh oan cho cha.
Thượng Thiện Phòng này, nơi cha nàng từng đổ bao tâm huyết, chính là khởi đầu cho hành trình của nàng.
"Bây giờ, theo ma ma Lý Thị đi nhận việc!"
Hoàng Thái giám hất hàm về phía một phụ nữ trung niên, gương mặt phúc hậu nhưng có phần nghiêm nghị, đang đứng chờ sẵn.
Ma ma Lý Thị dẫn đám tân cung nữ đến một khu nhà bếp nhỏ hơn, chuyên lo việc sơ chế nguyên liệu.
Mùi rau củ quả tươi rói xộc vào mũi.
Hàng chục cái thúng, cái mẹt lớn đựng đầy các loại rau xanh mướt, củ quả đủ màu sắc.
Công việc đầu tiên của các nàng là nhặt rau, vo gạo, rửa thịt cá – những việc tưởng chừng đơn giản nhưng lại đòi hỏi sự tỉ mỉ và sạch sẽ tuyệt đối.
Hạ Thanh được phân công cùng ba cô gái khác ngồi nhặt một thúng rau cải ngọt lớn.
Những cây rau tươi non, lá xanh mướt, cuống trắng nõn.
Trong khi những người khác vừa làm vừa len lén trò chuyện làm quen, Thanh lại hoàn toàn im lặng.
Đôi tay nàng thoăn thoắt nhặt bỏ những lá sâu, lá úa.
Nhưng điều kỳ lạ là, thỉnh thoảng nàng lại nhặt ra một vài lá rau nhìn bề ngoài vẫn còn rất tươi xanh, không một vết sâu bệnh.
Một cô gái ngồi cạnh tên Mai, thấy vậy tò mò hỏi nhỏ: "Này Thanh, sao lá đó còn tươi mà muội lại bỏ đi?"
Hạ Thanh khẽ ngẩng đầu, mỉm cười nhẹ đáp: "À, muội thấy cuống lá hơi mềm, có lẽ bên trong không còn được giòn ngọt nữa."
Mai nhìn kỹ lại chiếc lá, quả thật khi dùng tay bẻ thử, cuống lá mềm oặt chứ không kêu "tách" một tiếng giòn tan như những chiếc lá khác.
Cô ngạc nhiên, nhưng cũng không hỏi thêm, chỉ nghĩ rằng Hạ Thanh có kinh nghiệm nhà nông.
Chỉ riêng Thanh biết, khi tay nàng chạm vào những chiếc lá đó, nàng "cảm" được một luồng "sinh khí" rất yếu ớt, một nỗi "buồn" nhẹ của thực vật đã bắt đầu mất đi sự tươi non nhất, dù vẻ ngoài chưa biểu lộ.
Đó là năng lực "Thực Cảm Thông Linh" mà nàng có được từ khi còn nhỏ, một món quà trời ban mà cha nàng từng nói rằng sẽ giúp nàng hiểu được ngôn ngữ của vạn vật trong ẩm thực.
Gần trưa, sau khi đã sơ chế xong mấy thúng rau, đám cung nữ được ma ma Lý Thị sai đi gánh nước vo gạo cho bữa trưa của toàn bộ nhân sự Thượng Thiện Phòng.
Những thùng gạo lớn được đổ ra, trắng ngần, hạt đều tăm tắp.
Khi Thanh dùng gáo múc nước đổ vào thùng gạo, một cảm giác quen thuộc lại ùa về.
Mùi hương dịu nhẹ của gạo mới, và cả cái "tâm tình" của từng hạt gạo.
Bất chợt, khi tay nàng vục sâu vào một thùng gạo, một cảm giác hơi "gợn", một luồng "khí" không mấy trong lành len lỏi.
Nàng nhíu mày, dùng hai tay bốc một nắm gạo lên xem xét kỹ.
Bề ngoài, những hạt gạo này không khác gì những hạt gạo khác.
Nhưng khi Thanh tập trung "cảm nhận", nàng thấy một vài hạt có màu hơi tối hơn, và "sinh khí" của chúng dường như mang theo một chút "mệt mỏi", một dư vị của sự ẩm thấp lâu ngày.
Có lẽ một phần nhỏ trong thùng gạo này đã bị nhiễm ẩm mốc nhẹ mà mắt thường khó lòng phân biệt ngay được nếu không đãi kỹ.
"Làm gì mà tần ngần ra thế kia?"
Tiếng ma ma Lý Thị vang lên ngay sau lưng khiến Thanh giật mình, vội vàng thả nắm gạo xuống.
"Dạ, bẩm ma ma, con... con thấy gạo này hình như có chút sạn ạ."
Thanh nhanh trí đáp, không dám nói ra cảm nhận thực sự của mình.
Ma ma Lý Thị liếc nhìn thùng gạo, rồi nhìn Thanh bằng ánh mắt dò xét: "Sạn thì đãi cho kỹ vào.
Gạo này là gạo tiến vua, một hạt sạn cũng không được phép có, hiểu chưa?"
"Dạ, con hiểu rồi ạ."
Hạ Thanh cúi đầu vâng dạ, nhưng trong lòng không khỏi lo lắng.
Nếu phần gạo nhiễm ẩm này không được loại bỏ cẩn thận, dù chỉ một chút, cũng có thể ảnh hưởng đến hương vị của cơm, thậm chí là sức khỏe của người dùng nếu để lâu ngày.
Nhưng phận một tân cung nữ, nàng biết mình không thể nói gì hơn.
Nàng chỉ có thể cố gắng đãi phần gạo mình phụ trách thật kỹ lưỡng, hy vọng có thể loại bỏ được càng nhiều càng tốt những hạt gạo "có vấn đề" đó.
Công việc kéo dài đến tận chiều tối.
Bữa ăn của đám cung nữ tạp dịch chỉ là cơm trắng với chút rau luộc và một ít cá kho mặn chát.
Dù vậy, ai nấy đều ăn rất nhanh vì đói lả.
Hạ Thanh cũng không ngoại lệ, nhưng nàng vẫn giữ thói quen nhai kỹ, từ từ cảm nhận vị của từng hạt cơm, từng cọng rau.
Ngay cả trong những món ăn đơn sơ nhất, nàng vẫn tìm thấy một điều gì đó để học hỏi, để ghi nhớ.
Đêm xuống, Thượng Thiện Phòng vẫn chưa hoàn toàn tĩnh lặng.
Ánh lửa từ các lò bếp lớn vẫn hắt bóng lên những bức tường đá, chuẩn bị cho bữa tối muộn của các vị chủ tử hoặc những món điểm tâm cho sáng sớm hôm sau.
Hạ Thanh nằm trên chiếc chiếu manh trong căn phòng nhỏ dành cho hơn chục cung nữ, lắng nghe tiếng ngáy đều đều của những người bạn mới.
Nàng không ngủ được.
Hình ảnh cha nàng, những trang sách của "Bách Vị Y Thực Lục", và những hạt gạo "mệt mỏi" ban chiều cứ ám ảnh tâm trí nàng.
Con đường phía trước còn rất dài và đầy chông gai.
Nhưng Diệp Hạ Thanh biết, mình không được phép lùi bước.
Nàng nắm chặt bàn tay, nơi vẫn còn lưu lại cảm giác về "sinh khí" của những nguyên liệu.
Đó chính là vũ khí, là niềm hy vọng duy nhất của nàng chốn thâm cung này.
