Cập nhật mới

Khác Truyện kể Genji ( The tale of Genji)

[BOT] Wattpad

Quản Trị Viên
Tham gia
25/9/25
Bài viết
181,601
Phản ứng
0
Điểm
0
VNĐ
44,735
400028498-256-k308021.jpg

Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Tác giả: HanNaBin
Thể loại: Cổ đại
Trạng thái: Đang cập nhật


Giới thiệu truyện:

Truyện kể Genji (源氏物語 Genji monogatari), được cho là bộ tiểu thuyết đầu tiên trên thế giới, xuất hiện vào từ thế kỷ 11, mô tả về đời sống cung đình Nhật Bản thời Heian (795-1192).

Murasaki Shikibu là một một nữ quan thuộc tầng lớp quý tộc sống ở Kyoto khoảng 1000 năm trước.

Có người cho rằng, vì tên tác giả không được lưu lại, nên bút danh Murasaki được lấy theo tên nhân vật quan trọng trong truyện của bà và Shikibu là chức danh trong triều đình thời Heian.

(Từ chương 1 đến chương 32)
NXB.

Khoa học Xã hội, 1991
Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.
(Từ Chương 33 đến 41) Do mình dịch lại từ bản của dịch giả Edward Seidensticker.



tiểuthuyết​
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Tóm tắt đầu


Truyện kể Genji (源氏物語 Genji monogatari), được cho là bộ tiểu thuyết đầu tiên trên thế giới, xuất hiện vào từ thế kỷ 11, mô tả về đời sống cung đình Nhật Bản thời Heian (795–1192).

Murasaki Shikibu là một một nữ quan thuộc tầng lớp quý tộc sống ở Kyoto khoảng 1000 năm trước.

Có người cho rằng, vì tên tác giả không được lưu lại, nên bút danh Murasaki được lấy theo tên nhân vật quan trọng trong truyện của bà và Shikibu là chức danh trong triều đình thời Heian.Tác phẩm này gồm 54 chương; chia làm hai phần.

Và mình sẽ đăng phần đầu của câu chuyện từ chương 1 đến chương 41; tập trung vào Hoàng tử Genji và những cuộc tình lãng mạn của chàng.

Từ chương 42 đến chương 54 là về thế hệ sau ( Uji thập thiếp –Uji jujo), mình không thích phần sau lắm, và bản dịch năm 1991 cũng quá khó đọc để đăng.

Bản dịch gốc được dùng là của dịch giả Edward Seidensticker.

Truyện kể Genji khắc họa đặc sắc về cuộc sống hằng ngày cũng như lễ hội trong giới quý tộc; bao gồm cách họ giải trí, trang phục, lối sinh hoạt và tư tưởng tôn giáo.

Nhân vật chính của chúng ta, hay được gọi là " Trap boy đời đầu", " Phịch thủ" Hikaru Genji - Một vị hoàng tử được miêu tả là xinh đẹp tỏa sáng, tài năng, và nhạy bén trong mấy chuyện tình cảm nam nữ; một người tình hoàn mỹ.

Tuy nhiên thì chuyện có những lồng ghép về nhân quả, vô thường trong Đạo Phật.

Và dù chàng ta có hoàn mỹ đến đâu, thì những lỗi lầm chàng phạm phải đều có một cái kết xứng đáng.

Thực sự bộ này khá là khó đọc và khiến tam quan của những người sống ở thế kỷ 21, tức ói máu.

Nó đủ thể loại, bắt cóc rồi cưỡng bức trẻ em, NTR, luần loan cũng có; may là chàng ta chưa động vào mấy người xuất gia.

Và hầu như các cuộc tình của chàng đều không có sự đồng thuận từ hai phía, nói thẳng ra hầu như nhân vật nữ bị " rape" sau đó phải chấp nhận số phận.Dù là một tác phẩm văn học cổ và khó đọc với hầu hết mọi người ,nhưng mình đặc biết thích vì đây là một tác phảm được sáng tác bởi một người phụ nữ; dù trong thời kỳ đó người đàn ông nắm mọi quyền hành và nữ giới hoàn toàn bị thao túng bởi nhiều mặt xã hội – Họ dễ bị tổn thương, bởi chính người cha, người chồng hay cả lời bàn tán của mọi người xung quanh; và không được quyết định hay làm chủ cuộc sống của họ.

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

(Từ Chương 33 đến 41) Do mình dịch lại từ bản của dịch giả Edward Seidensticker.
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Lời tựa


Lời giới thiệu:

Của bản dịch tiếng Anh

Truyện Genji gồm năm mươi tư chương và mô tả đời sống cung đình ngắn ngủi của nước Nhật thời Heian, từ thế kỷ thứ mười đến khoảng thế kỷ thứ mười một.

Rất rõ ràng là nó đã được bổ sung trong quãng đầu thế kỷ mười một.

Trừ phiến đoạn ra những bản văn còn lại nằm trong vòng hai thế kỷ từ sau thời gian sáng tác, và như vậy thì những vấn đề văn bản học bao giờ cũng khiến các nhà học giả thích thú và quan tâm; những truyện Genji chắc chắn là công trình của một người duy nhất – công trình của một cung nhân tên là Murasaki Shikibu với những sự thêm thắt ở hai thế kỷ tiếp theo, tuy chúng không đủ tầm cỡ để làm thay đổi bản gốc.

Ít ra cũng có chương "" được nhiều người coi là của một người khác viết, và hai chương ngắn ngủi trước đó, cũng đáng ngờ.

Cũng có thể rằng các chương đã bị thất lạc, nhưng công trình gồm trên năm mươi chương vào thập niên 1020 rõ ràng là rút từ Nhật ký Sarashina, do một cung nhân khác viết vào giữa thế kỷ mười một.

Cũng không có thông tin chính xác về Murasaki Shikibu.

Chúng ta không được biết tên thật của bà, mặc dù các nhà học giả đã dày công nghiên cứu.

Ở nước Nhật thời Heian, điều coi là không đúng đắn khi nêu tên tuổi các phu nhân thuộc gia đình quyền quý, ngoại trừ – mà cũng đáng lạ lùng – các bà vợ của vua và các quận chúa thuộc hoàng gia – biệt hiệu Shikibu, chỉ một chức vụ của cha bà.

Murasaki có thể xuất phát từ tên một phu nhân quan trọng trong chính cuốn Genji hoặc nó có ý nghĩa "màu tía" (thuộc dòng vương giả) và Fuji, nửa đầu của tên họ có nghĩa là "đậu tía".

Bà thuộc ngành thứ của dòng họ lớn Fujiwara trị vì đất nước với những ông vua trong suốt phần lớn thời kỳ Heian.

Bà và Fujiwara Michinaga – quan "đại chưởng ấn" điều khiển việc nước trong buổi đầu thế kỷ mười một – có cùng một tổ phụ về phía họ nội sáu thế hệ trước đó, nhưng vào lúc bà ra đời thì chi họ của bà tụt xuống hàng thứ trong giới quý tộc triều đình.

Cha bà có địa vị khiêm nhường ở thủ đô và hai lần làm tỉnh trưởng.

Trong truyện Genji, các tỉnh trưởng thông thường bị coi khinh.

Tuy nhiên lớp quý tộc trong đám họ đóng góp nhiều cho nền văn học thời buổi đó hơn là bất cứ tầng lớp nào, và theo quan niệm chung, đó là một thời đại rực rỡ hiếm có, và chính Genji cũng là kiệt tác vô song của nền văn xuôi Nhật Bản.

Tại sao nền văn học vào giữa triều đại Heian do phụ nữ chi phối, đó lại là một vấn đề khác làm bận tâm các học giả.

Có thể điều này liên quan đến một thực tế rằng Nhật Bản hình như tương đối thoát khỏi các hoạt động chính trị hậu cung thường xảy ra ở các nước phương Đông và vì vậy các phụ nữ tài ba tìm được lối thoát cho năng lực của họ.

Cũng có thể là phụ nữ họ ít công thức hơn là nam giới.

Bà lấy chồng năm 998 hoặc 999, chồng là một người bà con xa.

Từ đó có lý do để tin rằng, so với thời buổi bấy giờ, bà lấy chồng khá muộn, có lẽ là vào tuổi hai mươi.

Về tuổi thơ ấu, chúng ta không biết gì nhiều ngoài những điều tự bà nói với chúng ta.

Một lời mào đầu nổi tiếng trong cuốn Nhật ký Murasaki Shikibu mô tả các biến cố triều đình từ cuối 1008 đến đầu 1010 cho chúng ta biết là cha bà, thấy con có khả năng trong việc học hành, than phiền bà không sinh ra là con trai.

Cha bà trở thành tỉnh trưởng Echizer ở vùng Biển Nhật Bản, phía bắc thủ đô Kyoto, vào năm 990.

Chắc chắn bà đi theo cha, và trước khi lấy chồng thì trở về.

Bà sinh được một người con gái vào năm 999, và góa bụa năm 1001.

Bà vào triều, hầu hạ hoàng hậu Akiko hoặc Shōshi vào khoảng giữa thập niên đầu của thế kỷ XI, Nhật ký Murasaki Shikibu có liên quan chủ yếu đến sự ra đời của hai người con trai của Hoàng hậu bởi vì bà là con gái của Michinaga và qua các cháu thuộc hoàng gia, ông có địa vị vững chắc trong hoàng gia.

Cả hai hoàng tử sau đó lần lượt trở thành vua.

Trong "Nhật ký" của mình Murasaki nói cho chúng ta biết rằng bà vào triều ngày Hai mươi chín tháng Chạp.

Đáng tiếc là bà không cho biết năm.

Có thể là các năm âm lịch 1005 và 1006.

Hoàng hậu Akiko góa chồng năm 1011.

Có bằng chứng Murasaki Shikibu còn ở lại phục vụ hoàng hậu hai năm nữa, nhưng không ai biết ngày bà rời khỏi cung đình và mất ngày nào.

Người ta có thể tham quan một địa điểm ở vùng phía bắc Kyoto được coi như mộ của bà; và điều kỳ diệu, là có thể như vậy.

Có người thì lập luận rằng việc không có tên bà trong các tư liệu dùng bằng cớ xác đáng, chứng tỏ bà không sống lâu sau khi chồng hoàng hậu Akiko mất – vua Ichijō.

Những người khác thì lập luận rằng các chương cuối của Genji chứng tỏ tác giả là một người lịch duyệt và có tuổi.

Nếu chúng ta cho rằng Murasaki Shikibu mất năm 1015, thì có điều chắc là bà không sống quá bốn thập niên.

Nhật ký Murasaki Shikibu gợi ý mạnh mẽ rằng ít ra một phần của tác phẩm được viết khi bà vào phục vụ Akiko.

Có lẽ nó bắt đầu vào những năm đầu bà góa bụa và có lẽ vì các phu nhân quyền quý thời bấy giờ coi trọng văn chương, cho nên nhờ tác phẩm của mình mà bà có dịp để được mời vào triều.

Không có bằng cứ dứt khoát chứng tỏ Genji vào lúc đó đã viết xong hay chưa, và ngày nay cũng không có bằng cứ chắc chắn về điều đó.

Chương cuối, ở một số khía cạnh, khác với các chương khác, nhất là trong đề mục.

"Chiếc Cầu mộng mơ Bồng bềnh" trừu tượng hơn.

Sự trệch hướng này có thể có nghĩa rằng Murasaki Shikibu (chúng tôi không biết các chương mang đề mục như ngày nay, vào lúc nào) muốn nó tách riêng ra, để báo đấy là chương kết thúc; ấy thế nhưng chương đó có một vẻ dự báo, như thể báo trước sự mở đầu của toàn bộ một chu kỳ mới.

Có thể rằng những sự nhận xét như vậy đều không có giá trị.

Tác giả không phải là người theo phái Aristote, hoạch định phần đầu, phần giữa và phần cuối trước khi chấp bút.

Cuốn Genji đầy những do dự, những sự rẽ hướng lầm lẫn.

Người ta có thể hình dung nếu người đọc "chiếc cầu mộng mơ Bồng bềnh" mà hỏi tác giả chẳng hay đã hết thật hay chưa, chắc bà đã trả lời: "Sáng ngày sau sẽ biết" và nói "sáng ngày sau" cũng là nói biết đâu bà đang đi vào giờ phút chót của cuộc đời.

Cốt chuyện của Genji bao trùm gần ba phần tư thế kỷ.

Bốn mươi mốt chương đầu liên quan đến cuộc đời và các cuộc tình duyên của một chàng quý tộc có biệt hiệu "Genji Hào Quang", Genji hoặc Minamoto là tên mà vua cha đặt cho, như là một dân thường.

Genji ra đời ở chương đầu và theo truyện kể phương Đông đến chương cuối thì chàng đã năm mươi hai tuổi.

Ba chương chuyển tiếp – những chương đáng ngờ nhất – viết sau khi chàng chết.

Nhân vật chính của mười chương cuối, Kaoru, theo người ta nghĩ là con của Genji nhưng thực ra là cháu của người bạn thân nhất của chàng, lên năm tuổi khi Genji xuất hiện lần cuối và hai mươi tám tuổi ở chương cuối.

Rất lâu các học giả Nhật Bản đã cho rằng lúc đầu, tác giả muốn tác phẩm của bà có tính cách lịch sử, có lẽ ba phần tư thế kỷ trước thời của bà.

Nếu như bối cảnh lịch sử được ghi chi tiết và nhất quán thì dĩ nhiên bà đã đưa nó lần lần từ giữa thế kỷ X đến ngày sinh thời của bà; nhưng không phải thế.

Tất cả những gì có thể nói ra, ấy là một bầu không khí luyến tiếc mơ hồ lơ lửng trên câu chuyện và bối cảnh chỉ mang tính lịch sử mơ hồ: "Ý nghĩa" duy nhất của Genji, ấy là, những ngày tốt đẹp nằm ở quá khứ.

Murasaki Shikibu có một vốn phong phú về văn học lịch sử Trung Hoa, và thơ ca trữ tình Trung Hoa và Nhật Bản.

Về truyện hư cấu bằng văn xuôi, bà cũng chỉ biết không nhiều hơn là những trước tác buổi đầu của chính người Nhật Bản vào thế kỷ X; tiểu thuyết văn xuôi không phải là loại hình của người Trung Hoa ca ngợi hoặc thành thạo vào thời đó.

Đó là những trước tác buổi đầu có phần lý thú và đẹp đẽ đó; nhưng trong đó ít có cái gì báo sự xuất hiện một truyện tình lãng mạn vượt quá một truyện tình lãng mạn, trình bày những con người như thật trong những hoàn cảnh thực.

Vào thế kỷ X khi các tác giả viết tiểu thuyết cố gắng xây dựng nhân vật – và một cách thô sơ – họ viết những truyện hư cấu; và khi họ viết những vấn đề như các chuyện dan díu ngấm ngầm ở chốn cung đình, thì sự xây dựng tính cách quá nhạt nhẽo khó mà gọi là tính cách.

Các nhật ký thế kỷ thứ X có thể là một cái gì như một cảm hứng cho Murasaki Shikibu, nhưng muốn cho một điều tưởng tượng biến thành hiện thực hơn một điều thực, thì phải có một bước nhảy lớn lao của trí tưởng tượng, và Murasaki Shikibu đã làm được bước nhảy đó.

Mặc dù số lớn các truyện lãng mạn của thế kỷ X đã mất, nhưng đấy là một bằng chứng rằng những tác phẩm quan trọng nhất vẫn tồn tại.

Hình ảnh bước nhảy của trí tưởng tượng có thể bị thay đổi vì một loạt những bước nhảy, mỗi bước thêm táo bạo hơn.

Truyện Genji rõ ràng bị ngắt làm hai với cái chết của Genji; nhưng trước đó cũng đã có một chỗ ngắt, lúc Genji đi vào giữa và cuối tuổi bốn mươi.

Nếu cuốn sách như vậy mà được coi là chia làm ba phần, thì phần thứ nhất vẫn còn liên quan nhiều đến thế kỷ X, trong đó nhân vật là một hoàng tử được lý tưởng hóa, và mặc dù có những sự thất bại, sự nghiệp ban đầu của chàng chủ yếu là một câu chuyện về sự thành công.

Từ lâu người ta đã lý luận mà cũng khá có lý, rằng tác giả đã có trong đầu óc một nhân vật lịch sử.

Nếu như vậy thì một số điều không thỏa đáng trong việc xây dựng tính cách chàng Genji lúc ban đầu, có thể được giải thích bởi thực tế rằng, qua các độc giả hoặc thính giả ban đầu của bà, bà đã có thể nắm được một tri thức to lớn về mẫu người của bà.

Khoảng hai phần ba câu chuyện đang bị chi phối bởi Genji, thì bỗng như có sự sắp xếp và gạt bỏ bớt những đồ đoàn, ai đó đang chuẩn bị sẵn sàng để đi tiếp; và vấn đề của tám chương cuối trước khi Genji biến khỏi sân khấu, có phần khác biệt.

Sau khi hư cấu lãng mạn đã đủ, Murasaki Shikibu có vẻ muốn nói – và ai cũng hình dung được rằng bà đang từ bỏ tuổi trẻ lại phía sau; rằng điều buồn bã là điều thực tế.

Bóng tối bao trùm lên cuộc sống của Genji.

Câu chuyện kém bay bổng nhưng lại thân mật hơn, việc xây dựng nhân vật tinh tế hơn so với các đoạn đầu.

Sau đó đột nhiên Genji mất.

Chúng ta hầu như không được biết gì về những năm cuối của chàng mà, mặc dù biên niên của cuốn Genji nói chung là chính xác, chúng ta cũng không được hay chàng sống bao lâu.

Một lần nữa, và lần này thì rất dũng cảm – Murasaki Shikibu lại đi tiếp, sau ba chương chuyển tiếp, đến cái mà thông thường được gọi là các chương Uji.

Tính chất bi quan phát triển, động tác chính chuyển từ thủ đô tới làng Uji, cả tính cách lẫn động tác loãng đi và yếu hơn và Murasaki Shikibu đã có một cố gắng thành công, tạo nên một nhân vật phản diện đầu tiên trong nền văn học thế giới.

Không có nhà phê bình cũng như học giả nào lại cho rằng không có gì được tiến hành để thay đổi bản thảo của Murasaki Shikibu trong hai thế kỷ và càng hơn thế trong thời gian giữa sáng tác và lúc văn bản sớm nhất xuất hiện; nhiều người còn cho rằng các chương Uji do một người nào đó viết.

Truyền thống đó đã gán quyền tác giả những chương đó cho con gái bà, Daini no Sammi.

Lập luận của giới học giả chống lại sự gán ghép đó kém có sức thuyết phục hơn là lối lập luận theo trực giác: khó mà tưởng tượng nổi một tài năng duy nhất lại có thể xây dựng được nhiều đến thế trên một nền tảng quá mỏng đến thế; nhưng cũng hầu như không tài nào hình dung nổi một tài năng thứ hai không được chuẩn bị đầy đủ mà lại kế tục một cách xuất sắc đến thế những gì mà người trước đã triển khai.

Sự thực lịch sử ấy là, dù ai viết đi chăng nữa thì Genji cũng không có người kế tục, và như vậy thì lý thuyết về thiên tài quần chúng khó có chỗ dựa.

Những truyện tình lãng mạn về sau, so với tác phẩm, thì cũng khá nghèo nàn.

Nói tóm lại: những thay đổi và thêm thắt chi tiết sau này mới xảy ra, nhưng câu chuyện chủ yếu thuộc về một tác giả duy nhất lao động trên một thời gian lâu dài, chính bà đã sống khá lâu để có một sự hiểu biết trực tiếp những bóng mây che phủ tác phẩm của bà, những bóng đen đã đến cùng tuổi tác và kinh nghiệm, và bà đã lao động cho đến cùng.

Nếu cuộc sống của riêng bà tiếp tục vào những năm mà nỗi buồn đến với cuộc đời của Genji, thì chắc là bà mất vào thập niên thứ ba của thế kỷ XI.

Cuốn sách của bà có vẻ chưa hoàn thành, nhưng đối với chính bà ta cái tiếng "chưa hoàn thành" chắc không có ý nghĩa bao nhiêu.

Bản dịch này dựa chủ yếu vào văn bản trong loạt truyện Nikon Koten Bungaku Taikei, gồm các tác phẩm cổ điển Nhật bản do Iwanami Shoten xuất bản.

Người biên tập, Giáo sư Yamajishi Tohukei đã sử dụng một bản thảo chép tay của thời kỳ Muromachi trong Aobyōshi hay "sách xanh", xuất phát từ công trình của Fujiwara Teika – nhà thơ và học giả lớn của thế kỷ XII và đầu thế kỷ XIII.

Hai bản văn khác được tham khảo đều đặn; Chàng Genji Monogatari Hyoshaku của giáo sư Tamagami Takuya, và bản văn Shogakkan, mà chỉ có hai phần ba đã ra mắt khi bản dịch hoàn thành.

Cả hai bản đều dựa trên bản thảo chép tay Aobyōshi.

Ba bản dịch hiện đại của nữ thi sĩ Yosano Akiko và nhà viết truyện ngắn Tanizaki và Enji Fumiko, được tham khảo vào lúc này lúc khác.

Từ ngữ "dịch" có vẻ thích đáng, mặc dù thực tế rằng người Nhật Bản sử dụng nó khi chuyển một tác phẩm cổ điển Nhật sang tiếng Nhật hiện đại, hoặc chuyển cũng tác phẩm cổ điển đó sang tiếng nước ngoài.

Về một số mặt nào đó, ngôn ngữ miền tây Nhật Bản mà tác phẩm này được viết ra mang tính hết sức bảo thủ.

Một nhân vật thỉnh thoảng đưa ra một nhận xét mà ta có thể nghe trên đường phố Kyoto hoặc Ōsaka ngày nay.

Tuy vậy thành phần kết hợp của ngôn ngữ, những động từ và định từ, được đơn giản hóa đáng kể đến nỗi mà các tín hiệu cơ bản giữa chủ thể (agent) và khách thể đã từng được truyền đạt một cách tế nhị, bây giờ rất thường khi được truyền đạt bằng những ý nghĩa khác cốt sao để nhấn mạnh chủ thể một cách rõ ràng.

Trong thực tiễn điều này có nghĩa rằng đối với người phương Tây và người Nhật hiện nay cũng như người Nhật thời Heian, nó thật khó sử dụng và thường khi rất tối nghĩa.

Một bản dịch, Murasaki Shikibu sang tiếng Nhật hiện đại hoặc tiếng nước ngoài chắc chắn là có vẻ rành mạch một cách không cần thiết và làm mất đi tính chất tao nhã.

Khi tham khảo với ông Harold Strauss, chúng tôi thấy sự chú thích phải hết sức hạn chế.

Trong những vấn đề khó khăn nhất, xẩy ra trong việc dịch một truyện phương Tây, có vấn đề tên gọi nhân vật.

Trong bản gốc, chỉ có những kẻ bộ hạ, như gã Koremitsu của Genji, là có tên thật.

Những nhân vật chủ yếu được gọi bằng những biệt danh biệt hiệu liên quan đến địa vị của họ trong cuộc sống hoặc một biến cố hoặc một đoạn ngắn ngủi trong câu chuyện.

Thỉnh thoảng mối quan hệ giữa nhân vật và biệt danh thật mỏng manh.

Như vậy nàng Aoi, một trong những "tên" của người vợ đầu Genji, thật sự có nghĩa là "phu nhân của " vì chính nàng mất trong chương đó và chương này cũng bắt nguồn từ một bài thơ mà không phải của nàng.

Một số những biệt danh đã trở thành tiêu chuẩn trên hàng thế kỷ, cho nên người Nhật Bản ngày nay muốn nói đến người vợ cả của Genji, họ gọi nàng là Aoi.

Nếu tìm hiểu nhân vật bằng cách tham chiếu các biệt hiệu biệt danh, thì sẽ bị lẫn lộn nhiều.

Giải pháp cụ thể là chấp nhận các tên gọi truyền thống và chẳng hạn gọi vợ Genji là Aoi, và tôi đã làm như vậy trong bản dịch này.

Tuy nhiên điều đó dẫn tới những sự căng thẳng, đặc biệt khi sự mệnh danh truyền thống nói trước một sự cố có sau trong quá trình câu chuyện.

Chẳng hạn Kashiwagi, con trai của Tō no Chūjō, mà tên có nghĩa là "cây sồi" liên quan đến bài thơ trong chương mà cậu ta chết.

Các phố chính đông – tây của thủ đô Heian được tính số từ bắc tới nam bắt đầu, với Ichijō, hoặc "Đại lộ thứ nhất" ở ranh giới phía bắc của đô thành và kết thúc với Khujo, Đại lộ thứ chín ở phía nam.

Các phố thường được nêu trong Truyện Genji là Nijō, Sanjō, Gojō và Rokujō, hoặc Đại lộ thứ hai, thứ ba, thứ năm và thứ sáu.

Trong hai mươi chương đầu Genji ở tại Nijō chạy dọc theo bức thành phía nam của lâu đài.

Đến chương 21, chàng dời sang phía nam, ở dinh Rokujō.

Chỉ một số ít những lối chơi chữ đầy rẫy trong các bài thơ là được giải thích, và đó là điều cần thiết vì nếu không, câu thơ sẽ vô nghĩa; nhưng con số những lối chơi chữ thậm chí còn lớn hơn số các bài thơ (gần tám trăm).

Lối chơi chữ chắc là một biện pháp tu từ thông dụng nhất trong thi ca ở thời tiền và trung Heian.

Tuy vậy, nếu nó phổ biến thì nó cũng không hề quá đáng và thừa thãi.

Trước thời Murasaki đã có một vốn từ vựng những lối chơi chữ quy ước.

Một số lối chơi chữ phổ biến đến nỗi sự du nhập một hình ảnh vào thơ sẽ ngay lập tức đưa vào một lối thứ hai.

Chẳng hạn, cây thông, thường thì gợi ý một tình yêu không được đền đáp chờ đợi mong mỏi, vì matsu, "pine" cũng có nghĩa "chờ đợi".

Mưa hay tuyết rơi cũng là các năm trôi qua; mùa thu cũng là sự trễ nải, lơ là; người đánh cá cũng là một ni cô; con sông, rào chắn, cổng Ōsaka gợi ý sự gặp gỡ, cũng như tỉnh hay hồ Ōmi cũng vậy; hoa iris cũng là sự nhận thức sáng suốt hoặc một kiểu mẫu; con chuột cũng là gốc rễ và tiếng khóc; một cuộc kinh lý của nhà vua là một ngày tuyết dày; nhặt nhạnh cũng là tích lũy chất đống; cắt rời có nghĩa là chia tay; con ngỗng trời gợi ý sự tan biến.

Một trong những lối chơi chữ phổ biến nhất ở mười chương sau nhằm vào tên làng – Uji, gợi ý sự ảm đạm v.v..

Nếu mục đích của một bản dịch là bắt chước bản gốc của tất cả mọi vấn đề quan trọng, bao gồm cả vấn đề nhịp điệu, thì thiết nghĩ bản dịch này [bản dịch tiếng Anh – ND] tự nó đã cung cấp một tập hợp những mục đích đầy đủ hơn một vài bản dịch khác [như của Waley – ND].

Nhưng có thành công hay không thì lại là chuyện khác.

[Cuối cùng] Cô Odagiri Hiroki đã đọc phần lớn bản dịch qua phác thảo đầu tiên đã so sánh nó với bản gốc và chỉ ra những thiếu sót và sai lầm.

Giáo sư Ikeda Tadashi cũng làm như vậy với những chương không được cô Odagiri xem xét kỹ.

Các ông Charles Hamilton và Eric Johnson đọc và nhận xét toàn bộ bản dịch, và Cô Choo-won-Suh đánh máy bản thảo cuối cùng và dĩ nhiên đọc toàn bộ, đã giúp nhiều cho bản biên tập.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đối với tất cả các vị đó.

Edward G.

Seidensticker

1/1976
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 1.1: Kiritsubo


Chương 1.1

(Kiritsubo):

Triều đình Paulownia.

Thuở xưa, dưới triều một ông vua nọ, có một nàng thứ phi, tuy dòng dõi không đệ nhất thế gia, nhưng được Nhà vua hết mực yêu thương.

Thấy như vậy các bà khác từ Hoàng hậu cho tới cung nhân đều ghen ghét với nàng.

Những bà quyền quý nhất vốn ấp ủ những tham vọng lớn, nghĩ rằng nàng là một kẻ hãnh tiến tự phụ còn các bà mà dòng dõi thấp kém hơn nàng thì lại tức tối khó chịu.

Bất cứ nàng làm điều gì cũng đều bị coi là xúc phạm đến ai đó.

Những lời ong tiếng ve đến tai nàng, nàng cảm thấy buồn lo khổ sở, và sức khỏe ngày càng sa sút, cho nên nàng thường về sống ở nhà bố mẹ nhiều hơn ở triều đình.

Nhà vua thương cảm và quyến luyến nàng không biết đến đâu là cùng.

Ông gác bỏ ngoài tai những lời dị nghị của các phu nhân cũng như của các triều thần, và xử sự như cố tình gây nên những chuyện đàm tiếu.

Triều đình tỏ ra lo ngại trước điều mà họ coi là một sự cuồng si khinh suất.

Ở Trung Hoa, có thời sự mê đắm mù quáng như vậy đã đẩy một ông vua đến chỗ suy vong và gây rối loạn khắp đất nước.

Sự oán ghét nàng thứ phi ngày càng tăng thì để bêu xấu nàng, người ta càng hay nhắc đến tấm gương nàng Dương Quý Phi(1).

1.

Truyện Dương Quý Phi và Đường Minh Hoàng.

Mặc dù lo lắng và buồn phiền, nàng vẫn sống qua ngày đoạn tháng nhờ vào một tình thương yêu mênh mông chưa từng thấy.

Cha nàng, một cố vấn cao cấp đã mất.

Mẹ nàng, một người phụ nữ nệ cổ và thuộc gia đình dòng dõi, đã nhất quyết rằng con bà không có gì khác so với các phu nhân đã dựa vào thế cha để tiến thân tại triều.

Bà chăm lo dạy dỗ các con phép tắc xã giao, các đường ăn ở xét nét đến những chi tiết nhỏ nhặt.

Tuy nhiên những gì bà có thể làm cũng phải có giới hạn.

Điều đáng buồn là con gái bà không có thế lực làm chỗ nương tựa; mà đã thế thì mỗi lần xảy ra một sự không may con bà gần như không có ai che chở.

Có thể do phúc phận kiếp trước để lại, một ngày kia, nàng sinh hạ với Nhà vua một Hoàng tử xinh đẹp, một viên ngọc vô giá.

Nhà vua nóng lòng muốn được xem mặt đứa con đang ở bên bà ngoại, sau đó cậu được đưa vào Hoàng cung thì mọi người thấy choáng ngợp: Quả là một cậu bé đẹp phi thường.

Người con cả của Đức vua là cháu ngoại quan Hữu thừa tướng.

Thiên hạ nghĩ rằng, dựa vào thế lực của người ông, một ngày nào đó, chàng sẽ được phong làm Thái tử kế vị; nhưng chú bé con khôi ngô tuấn tú gấp bội.

Trong những dịp ra mắt công chúng, Nhà vua vẫn tỏ ra ưu ái ngưỡng mộ đứa con cả.

Đứa con mới, nói như ai nói, là một kho báu dành riêng cho vua cha tha hồ nâng niu trìu mến.

Người mẹ không phải thuộc dòng dõi thấp kém để đến nỗi phải hầu hạ Nhà vua như một thị nữ, ngược lại nàng thuộc gia đình tầng lớp trên.

Tuy vậy Nhà vua vẫn khăng khăng muốn có nàng luôn luôn bên cạnh ông; đêm đêm mỗi khi có cuộc biểu diễn nhạc hay những trò giải trí khác, ông vẫn đòi nàng phải có mặt.

Nhiều lúc hai người ngủ dậy muộn, nhưng ngay cả khi đã thức dậy, ông cũng không muốn để nàng đi khỏi.

Do những đòi hỏi trái lẽ thường đó của ông mà nhiều người cho rằng nàng đã mắc phải những thói quen vô độ, không còn biết giữ cái thân phận của mình.

Đứa con ra đời thì càng rõ hơn, nàng là ái phi của Nhà vua.

Mẹ người con cả bắt đầu cảm thấy lo lắng.

Nếu bà không biết đường lèo lái thận trọng, bà có thể phải trông thấy đứa trẻ mới ra đời được chỉ định làm Thái tử kế nghiệp.

Bà đã vào triều đình trước các phụ nữ khác, có lần bà đã được sủng ái hơn các bà khác, và bà đã sinh hạ với ông được nhiều người con.

Tuy rằng lời phàn nàn của bà có thể khiến ông phiền muộn và bực mình, nhưng bà là một phụ nữ mà ông ta không thể không biết đến.

Mặc dầu người mẹ của cậu bé chiếm được tình yêu của Nhà vua, nhưng bọn người gièm pha lại quá đông và thính tai tinh mắt, để ý đến những cái bất cẩn nhỏ nhặt nhất của nàng.

Nàng luôn luôn bị giày vò, cảm thấy không biết đằng nào để xoay xở.

Nàng sống tại Hoàng cung Paulownia.

Muốn tới được phòng này, Nhà vua phải đi qua các phòng của nhiều bà khác; nhưng cũng phải thừa nhận rằng, nếu họ có oán hận khi thấy ông cứ vào vào ra ra, thì kể cũng không phải không có lý.

Còn nàng thì lui tới các phòng của Nhà vua cũng thường xuyên không kém.

Áo dài các thị nữ của nàng nhiều khi nom thật chướng mắt, vì cứ dính đầy những bã mía rải rác dọc cầu thang và hàng lang.

Có một lần một số bà bầy mưu bất thình lình đóng ập cửa của hai cửa tới lui.

Những sự lăng nhục thóa mạ kiểu đó ngày càng chồng chất khiến nàng thêm thống khổ và vượt quá sức chịu đựng của Nhà vua.

Ông đuổi một bà ra khỏi các phòng sát cạnh phòng ông, trao nó cho phu nhân Hoàng cung Paulownia và dĩ nhiên, điều đó lại dấy lên sự thù oán mới.

Khi Hoàng tử trẻ lên ba tuổi cũng là lúc ngân khố bị cạn kiệt nên không thể tổ chức lễ ban quần dài cho cậu ta một cách long trọng như đối với người con cả.

Và một lần nữa, lại có thêm những chuyện ma mãnh; nhưng chính Hoàng tử càng lớn lên càng tỏ ra hơn hẳn về vẻ mặt khôi ngô, phong thái đường bệ đến nỗi ít có kẻ có thể ghen ghét cậu: không kể đến một số người còn trầm trồ ca ngợi tại sao trên đời này lại có một của báu tuyệt vời như vậy.Đến mùa hạ, bà mẹ cậu cảm thấy khó ở bèn xin phép được về nhà.

Đức vua không chịu nghe.

Vì giờ đây người ta đã quen thấy nàng như vậy nên Nhà vua van nài nàng hãy ở lại để xem bệnh tình sẽ ra làm sao.

Nhưng rõ ràng là mỗi ngày bệnh nàng càng nặng thêm và đột nhiên, ai cũng có thể thấy tính mạng nàng đang bị nguy.

Mẹ nàng tới xin cho con về nhà, và mãi rồi Nhà vua cũng phải đồng ý.

Sợ rằng ngay cả bây giờ nàng cũng có thể là nạn nhân của sự lăng mạ không đâu, nàng chọn cách sẽ rời Hoàng cung mà không có nghi thức linh đình, để cậu con ở lại.

Mọi chuyện đều phải kết thúc, và Nhà vua không thể giữ nàng được nữa.

Ông đau đớn vô hạn vì thậm chí sẽ không được phép đưa tiễn nàng.

Là một phu nhân kiều diễm xinh đẹp, bây giờ nàng vội vàng tàn úa vì nỗi buồn đau.

Nàng chìm sâu vào những ý nghĩ sầu não, nhưng khi nàng cố gắng để thốt nên lời thì hầu như không ai nghe được tiếng nàng.

Nhà vua lòng rối bời, tâm trí ngổn ngang những chuyện đã qua và những điều sắp tới.

Ông khóc than, ông thề non hẹn biển.

Nàng không thể đáp lại, có vẻ như không để ý nghe vì sức lực đã cùng kiệt tưởng chừng không biết những gì đang xảy ra.

Muốn giúp đỡ nàng cách nào đó, Nhà vua ra lệnh dành cho nàng một số kiệu.

Ông trở lại phòng nàng và vẫn không thể chịu đựng được giây phút vĩnh biệt, ông nói: " Chúng ta nguyện sẽ cùng nhau đi con đường mà mọi chúng sinh phải đi.

Nàng không nên bỏ ta lại sau."

Nàng buồn bã ngước mắt nhìn ông.

" Giá trước đây em ngờ đến nông nỗi ra thế này thì..."

Nàng thở dốc:

" Rời bỏ người, đi con đường mọi chúng sinh phải đi,

Nếu có thể, em đã đi con đường mà Người đã nói."

Rõ ràng nàng muốn nói nhiều hơn, nhưng nàng đã mệt lả cho nên cố gắng lắm nàng mới thốt ra được chừng ấy.

Một lần nữa Nhà vua tự hỏi không biết có thể giữ nàng ở lại với mình cho tới giờ phút cuối cùng hay không.

Nhưng một lá thư mẹ nàng gửi đến, đòi nàng phải về gấp.

" Nhà ta đã được các bậc cao tăng đồng ý trông nom các lễ nghi cần thiết, mẹ sợ rằng tối nay thì họ bắt đầu làm lễ."

Bởi thế mà lòng buồn đau, Nhà vua đành phải dứt áo chia tay.

Ông sai một người đi lấy tin tức và ngay từ lúc y mới lên đường ông đã nóng lòng lo lắng chờ đợi.

Người đưa thư tới nơi thì đã nghe thấy tiếng than khóc ầm vang cửa nhà.

Nàng đã mất lúc quá nửa đêm một ít.

Y buồn bã trở về Hoàng cung.

Nhà vua tự giam mình trong các căn phòng riêng.

Ông muốn ít ra cũng giữ cậu bé lại với ông, nhưng không thấy có tiền lệ nào cho phép nói rời khỏi nhà mẹ nó trong lúc có tang ma.

Có quyết định chú phải về nhà mẹ.

Chú bé ngơ ngác nhìn các triều thần đang khóc lóc, nhìn cha chú nước mắt ròng ròng.

Trong bất cứ trường hợp nào, cái chết của một người thân đều gieo nỗi đau buồn, nhưng lần này thì nỗi đau buồn thật khôn tả.

Nhưng khóc lóc đến đâu thì rồi cũng phải chấm dứt, và đã đến lúc làm lễ tang.

" Giá như nó có thể theo khói dàn hỏa thiêu mà đi lên cõi trời." – bà mẹ nói trong tiếng khóc nức nở – " nó sẽ cùng nhiều tùy tùng cưỡi xe tang mà đi, và không biết nó sẽ nghĩ thế nào khi lên tới núi Otaki?(2)" .

Lúc đó tang lễ được tiến hành hết sức trọng thể.

2.

Ở phía tây Thành đô.

Bà nhìn xuống thi hài con.

" Nó đang nằm trước mắt ta thế kia, ta khó lòng mà tin nó đã chết.

Lúc nào nhìn thấy tro than của nó lúc đó có lẽ ta mới có thể chấp nhận những gì đã xảy ra."

Nói thế nghe ra cũng phải, nhưng bà đã quẫn trí, đầu óc lú lẫn đến nỗi bà suýt ngã xe.

Những người hầu đã biết trước nên hết sức cố gắng để đỡ lấy bà.

Một người đưa thư từ Hoàng cung tới, mang theo tin là người chết đã được truy phong tước Đệ Tam Phu Nhân và liền ngay đó có một đặc sớ tới tuyên đọc thánh chỉ.

Riêng Nhà vua thì sự hối tiếc của ông khó mà chịu đựng nổi vì ông đã không có can đảm giải quyết việc đình chỉ nàng làm hoàng phi, và bằng cách truy tặng nàng một chức tước như vậy, ông muốn sửa chữa sai lầm.

Có nhiều người vẫn oán hận ngay cả với ân sủng đó.

Tuy nhiên, những người khác với bản chất đa cảm, thấy rõ hơn bao giờ rằng lúc sống nàng là một người thân thiết, giản dị, dịu dàng, khó mà tìm thấy ở nàng một khuyết điểm.

Chỉ tại nàng được Đức vua quá sủng ái nên đã là nạn nhân của nhiều điều tai quái đến thế.

Các bà quyền quý giờ đây nhớ lại trước kia nàng dễ mến biết bao và không hề có chút vờ vĩnh.

Ngày nối tiếp ngày buồn thảm.

Nhà vua lưu tâm đến việc gửi đồ cúng đến tuần chay.

Nỗi đau buồn của ông khôn nguôi và ông khóc suốt đêm, không chịu triệu đòi các thứ phi khác.

Các cung nữ hầu hạ cảm thấy như đang bị chìm trong mùa thu sương móc đầm đìa.

Tuy nhiên có một phu nhân vẫn không chịu nguôi giận, đó là Hoàng hậu Kokiden, mẹ của người con cả, bà nói: " Rõ lố bịch làm sao, đến bây giờ mà vẫn còn mê đắm!"

Ngay lúc ở với cậu con cả, tâm trí Nhà vua vẫn dành cho cậu con út.

Lúc cậu ta còn ở bên bà ngoại, ông gửi tới đó những vú nuôi hoặc nữ tì, và luôn luôn hỏi thăm về cậu.

Bão tố mùa thu đã nổi, đột nhiên buổi tối đêm lạnh giá.

Chìm trong nỗi sầu não, Nhà vua gửi một lá thư tới người bà ngoại.

Người đưa thư là một phụ nữ ở hàng trung phẩm tên là Myōbu mà cha làm sĩ quan vệ binh, ông sai cô ta đi đúng vào đêm trăng sáng vằng vặc, một cái đêm thường gợi nhiều kí ức.

Cũng vào những đêm như vậy ông và ái phi đã khuất, thường chơi đàn koto cho nhau nghe.

Tiếng đàn koto của nàng có những âm bội mà các đàn khác không có, và khi nàng ngừng tiếng nhạc để trò chuyện, thì lời nói của nàng cũng mang âm hưởng của tiếng nhạc.

Khuôn mặt của nàng, cung cách của nàng – tất thẩy như đang bám vào ông như " chập chờn, huyền ảo không hơn gì một giấc mơ trong vắt."

Myōbu đã tới nhà bà ngoại.

Xe nàng đi qua cổng – " Cảnh vật chốn này mới cô tịch làm sao!"

Bà già dĩ nhiên sống ẩn dật trong cảnh góa bụa, nhưng vì không muốn khiến cô con gái một phải đau buồn bà đã bố trí sửa chữa lại nơi ở.

Bây giờ tất thảy chìm trong bóng tối.

Cỏ mọc cao hơn và trong vườn gió mùa thu gào rít hãi hùng.

Chỉ có ánh trăng là biết xoay xở để luồn qua lá cành chằng chịt.

Xe dừng lại, Myōbu bước xuống.

Thoạt đầu, bà ngoại không thốt nên lời.

" Ta thật khó lòng mà cứ tiếp tục sống mãi thế này, giờ đây được thấy nàng không quản ngại sương gió mà tới khu vườn hoang này, ta lấy làm xấu hổ quá chừng."

" Một cung nữ đến thăm nhà cụ hôm nọ có nói với chúng cháu rằng phải nhìn tận mắt mới có thể hiểu được nỗi cô đơn và đau khổ của cụ.

Cháu không phải là đứa trẻ dễ mủi lòng tuy vậy cháu khó mà cầm được nước mắt."

Nghỉ một chút, nàng trao lá thư của Đức vua.

" Đức vua có nói, trong một thời gian, người tưởng như đang đi lang thang vật vờ trong một cơn ác mộng, và khi sự xúc động lắng xuống thì người nhận ra rằng cơn ác mộng vẫn triền miên.

Giá như người có một người bạn trong nỗi khổ đau sầu thảm thì hay biết mấy!

Người nghĩ thế và người rất mong sao cụ chịu hạ cố tới ở Hoàng cung.

Người không chịu nổi khi nghĩ đến đứa con đang rầu rĩ héo hon ở ngôi nhà đầy nước mắt này, người hy vọng cụ sẽ chóng tới và mang công tử đến cùng.

Vừa nói như vậy, Người vừa nghẹn ngào nức nở; tất cả chúng cháu đều thấy Người sợ chúng cháu nghĩ rằng người quá yếu đuối bạc nhược, cho nên chưa nghe người nói xong, cháu đã phải lui vào."

" Ta khóc mờ cả mắt, không thấy được."

Bà già nói: " Hãy để cho những lời nói cao cả của Đức vua đem lại cho ta ánh sáng."

Thư của Đức vua như sau: " Sự đời thật quá độc địa tuy rằng con hy vọng với thời gian qua đi, lòng con sẽ khuây khỏa nhưng khốn thay nỗi lòng đau buồn chỉ càng thêm cay đắng.

Con đặc biệt sầu não vì không có cháu út ở bên con, để con được trông thấy nó lớn lên và trưởng thành.

Há mẹ không vui lòng đem cháu lại với con sao?

Mẹ con ta sẽ nghĩ đến nó như một vật kỷ niệm."

Không thể nghi ngờ gì lòng thành thật trong lời yêu cầu của Nhà vua.

Thêm vào bức thư còn có một bài thơ, nhưng khi bà đọc tới đó thì bà không thấy gì nữa, nước mắt bà đang giàn giụa:

" Nghe gió thổi, mang sương mù đồng bằng Miyagi,

Tôi nghĩ tới cỏ ba lá mềm mại trên cánh đồng hoang."

" Nàng trình giùm lên hoàng thượng." sau một lát, người bà nói: " Rằng thật là một thử thách lớn cho tôi đã sống lâu như thế này.

Trước rặng thông Takasago, tôi lấy làm hổ thẹn mà nghĩ rằng cái thân phận như tôi không nên có mặt ở triều nữa.

Ngay dù đấng chí tôn có nhắc lại lời đòi, tôi cũng thấy không tài nào vâng mệnh được, còn đứa bé, tôi không biết mong muốn của nó hiện như thế nào.

Cứ xem ra, nó nóng lòng muốn đi.

Nếu có thể thì đáng buồn cho tôi, nhưng cái lệ là phải thế.

Nàng vui lòng thưa với Hoàng thượng những ý nghĩ đó, mà cho tới nay tôi vẫn giữ kín.

Tôi sợ rằng tôi đã phải gánh chịu một sự nguyền rủa từ kiếp trước, vậy nếu còn giữ đứa bé với tôi thì quả là điều sai lầm, thậm chí khủng khiếp nữa."

" Cháu sẽ hết sức vui lòng được trông nom đến công tử."

Myōbu vừa nói vừa đứng lên để từ giã.

Cậu bé đang ngủ.

" Tôi muốn chờ để báo cáo tường tận với Đức vua.

Nhưng Người đang đợi tôi, mà chắc đã muộn lắm rồi."

" Tôi muốn yêu cầu nàng thỉnh thoảng đến chơi chỗ tôi, liệu có nên chăng?

Tấm lòng của một người mẹ mất con có lẽ không bị chìm sâu trong bóng tối, nhưng một buổi chuyện trò yên tĩnh thỉnh thoảng cũng mang lại chút ánh sáng.

Nàng đã mang lại vinh dự cho ngôi nhà này trong nhiều dịp may mắn, và bây giờ do hoàn cảnh đã đòi hỏi nàng tới đây với một tin buồn.

Số phận không chiều người.

Tất cả hi vọng của chúng tôi đặt vào đứa con gái từ cái ngày nó sinh ra, và cho tới khi cha nó mất, cha nó dặn tôi chớ quên là nó phải được vào triều; mà nếu không may ông ta mất sớm thì tôi cũng không được thoái chí.

Tôi biết, với một đứa con gái không thể nương tựa vào một chỗ quyền quý thì nó sẽ sung sướng hơn nếu sống một lối sống khác, nhưng tôi không thể quên lời cầu mong của ông nhà tôi và tôi gửi con gái tôi vào cung như đã hứa.

Ân huệ vua ban quá lớn so với thân phận của nó cho nên biết bao sự lăng nhục chĩa vào nó, khó mà chịu nổi.

Nhưng nó phải cam chịu đến nỗi cuối cùng thì nó phải sống trong sự căng thẳng, giữa sự oán ghét quá mức nó chịu đựng.

Bởi thế, khi ngoái nhìn lại, tôi biết được rằng lẽ ra không nên có những ân huệ đó.

Thôi, nếu nàng muốn, hãy bỏ quá cho, cứ coi như là những lời lẽ vu vơ điên dại của một tấm lòng chìm trong cảnh tối tăm".

Bà không nói tiếp được nữa.

Đêm đã muộn.

" Đức hoàng thượng cũng đã nói nhiều đến chuyện đó."

Myōbu đáp.

" Người nói, sự mê đắm của người mãnh liệt đến nỗi nó khiến thiên hạ tức tối, và có lẽ cũng chính vì lí do đó mà nó không kéo dài mãi được.

Người không thể nghĩ ra Người đã làm gì mà gây nên sự oán thù như vậy, và vì thế Người phải chịu đựng mối hận thù không có nguyên cớ.

Cô đơn và đau buồn đến xé gan xé ruột, Người thấy không tài nào đương đầu được với thiên hạ; Người sợ Người có vẻ kì cục đáng sợ.

Người thường nhắc đi nhắc lại không biết bao nhiêu lần, là gánh nặng tội lỗi của Người chắc phải lớn lắm.

Người khóc không lúc nào nguôi".

Myōbu cũng rơi nước mắt khi thuật lại.

" Thôi, muộn lắm rồi.

Cháu phải về trước khi tối hẳn và trình lên Người những gì cháu đã thấy."

Trăng đã xuống phía trên đồi, không khí trong sáng như pha lê, gió mát lạnh, và tiếng nỉ non của côn trùng trong cỏ mùa thu tưởng chừng cũng mang lại nước mắt.

Đây là một cảnh tượng khiến

Myōbu không thể cầm lòng được.

" Đêm thu ngắn, khôn cầm nước mắt,

Cảnh vắng thanh dế mệt mỏi nỉ non."

Đây là câu thơ từ biệt của cô.

Đến lúc sắp bước vào xe thì cô lại dùng dằng.Bà cụ già gửi một lời đáp lại:

" Buồn bã thay tiếng côn trùng trong lau sậy,

Buồn bã hơn, sương rơi xuống tự trời mây."

" Tôi có vẻ như đang oán trách."

Tuy rằng quà biếu là điều không thích hợp, bà cụ vẫn dâng lên Nhà vua một lưu niệm tầm thường của con gái cụ, một áo dài và thêm vào đó một bộ cài tóc và lược chải đầu.

Các nữ tì trẻ trước đã cùng Hoàng tử bé từ cung đình tới đây vẫn còn than khóc bà chủ của họ, nhưng những cô đã từng nếm mùi đời sống cung đình, nay khao khát được quay trở lại.

Vì nhớ về Nhà vua nên họ hòa lời thỉnh cầu của chính họ vào lời thỉnh cầu của ông.

" Nhưng ta thì không đi được, một mụ già như ta chỉ xua đuổi các phu nhân và các quý quan thanh lịch."

Bà ngoại nói, mặc dù bà không chịu đựng nổi ý nghĩ là sẽ đứng nhìn đứa cháu đi khuất.

Myōbu rất xúc động thấy Nhà vua đang thức đợi nàng, làm như thể hết sức chú ý vào khu vườn nhỏ và xinh đẹp phía trước mà bây giờ đang độ nở hoa mùa thu; ông đang bình tĩnh chuyện trò với bốn năm nữ thị tì, những người dễ xúc cảm nhất trong đám các nàng hầu của ông.

Ông đã đâm ra say mê những câu chuyện minh họa của vua Uda cho " Trường hận ca"(3) cho những bài thơ của Ise và Tsurayuki cũng viết về đề tài đó, và cho các thi ca Trung Hoa.

3.

Bạch Cư Dị – Bài thơ nói về mối tình giữa Đường Minh Hoàng và Dương Quý Phi.

Ông chăm chú lắng nghe Myōbu mô tả cảnh tượng mà nàng thấy thương tâm.

Ông cầm bức thư của mẹ vợ.

" Bức thư tôn nghiêm của Người khiến già khiếp sợ đến nỗi già hầu như không dám đọc, nó khiến cho già hết sức xúc động, đến nỗi già khó mà biết đường ăn nói:

" Cây to bóng cả héo hon,

Cánh con núp bóng liệu còn sống chăng?"

" Một cách vào đề kể cũng lạ lùng."

Nhà vua tự nghĩ, nhưng bà cụ chắc còn choáng váng vì đau đớn.

Ông muốn không để tới ý kiến của bà cụ, nói bóng gió là ông không thể giúp được gì cho đứa bé.Ông tìm cách che giấu sự sầu muộn, không muốn những người phụ nữ kia nom thấy ông mềm yếu và không tự chủ được mình, nhưng vô ích.

Bao nhiêu lần, ông ôn lại những kỷ niệm kể từ ngày đầu tiên gặp gỡ với người thứ phi giờ đã khuất bóng.

Hồi đó, ông khó mà có thể chịu đựng nổi sự xa cách với nàng, dù chỉ một lúc.

Thật lạ lùng là làm sao ông có thể từ nay sống những ngày tháng chỉ với những hoài niệm.

Ông đã từng hy vọng ban thưởng sự thành tâm của bà cụ, nhưng hy vọng của ông chẳng đi đến đâu.

" Thôi."

Ông thở dài: " Bà cụ có thể trông đợi có ngày cụ sẽ được như thế.

Chỉ cần cụ sống cho đến ngày thằng bé lớn lên đã."

Nhìn những vật lưu niệm do Myōbu mang về, ông nghĩ ông sẽ được thư thái bao nhiêu nếu cũng như đối với vua Trung Quốc xưa, có một tay phù thủy mang tới cho ông một chiếc lược từ thế giới mà người yêu đã khuất của ông đang ở.

Ông thầm thì đọc câu thơ:

" Khách đạo sĩ lâm cùng có gã,

Chơi hồng đô phép lạ thần thông,

Xét vì vua chúa nhớ nhung,

Mới sai Phương sĩ hết lòng, ra tay."

Khả năng của người nghệ sĩ thiên tài nhất cũng có giới hạn mà thôi.

Nàng Quý Phi Trung hoa trong tranh vẽ không có được vẻ lộng lẫy sinh động.

Người ta nói Dương Quý Phi giống đóa hoa sen trong đầm cao siêu, giống cây liễu của hồ vĩnh cửu.

Chắc hẳn nàng đẹp như là gấm vóc.

Khi ông cố nhớ lại vẻ đẹp kín đáo của người thứ phi, ông nhận ra rằng không một màu hoa nào, không một tiếng chim ca nào có thể gợi lại hình ảnh nàng.

Hết sáng lại đêm, dứt thôi lại nối, họ đã cùng nhắc đi nhắc lại mấy câu trong " Trường hận ca."

" Xin kết nguyện chim trời liền cánh,

Xin làm cây cành nhánh liền nhau.(4) "

4.

Tản Đà dịch

Họ thề non hẹn biển là thế, nhưng cuộc đời ngắn ngủi của nàng đã biến lời nguyện của họ thành giấc mơ trống rỗng.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 1.2: Kiritsubo


Chương 1.2

(Kiritsubo):

Triều đình Paulownia.

Tiếng gió khóc than, tiếng côn trùng mùa thu rên rỉ, mọi vật đều gia thêm vị chua xót cho nỗi buồn thương da diết.

Nhưng trong các phòng của Hoàng hậu Kokiden, sự việc lại khác hẳn.

Từ một lúc lâu, bà ta đã ngong ngóng chờ đợi Nhà vua.

Ánh trăng đẹp óng ả, bà ta thấy không có lý do gì mà không để cho tiếng nhạc du dương thấm vào đêm sâu thẳm.

Nhà vua lầm bầm điều gì đó chê trách các sở thích kém cỏi dạo đàn vào một giờ giấc như thế kia; và trước nỗi đau buồn của ông, những người thị nữ đều đồng ý rằng đó là một sự xúc phạm.

Kokiden là con người bướng bỉnh ngạo mạn; cách xử sự của bà ta tỏ cho biết, đối với bà, sự đau khổ của Nhà vua quả là chả đáng kể.

Trăng lặn, bấc đèn sau mấy lần thay đã lụi dần và giờ đây dầu đèn đã cạn.

Nhà vua không mảy may tỏ dấu hiệu định lui vào phòng.

Tâm trí ông dồn vào đứa bé và bà cụ già, rồi ông ghi nhanh một câu thơ:

" Lệ mờ trăng, mờ cả Hoàng cung,

Giữa lau sậy, căn nhà kia cũng mờ đi trong lệ."

Bên ngoài có tiếng hô tiếng gọi, báo cho ông biết lính đang thay đổi phiên gác.

Có thể đã sang giờ Sửu.

Có lẽ người ta cho rằng thái độ của ông thật lạ lùng.

Cuối cùng ông lui vào phòng ngủ nhưng ông thức thâu đêm và trong ban mai ảm đạm, ông thấy không thể nào quan tâm đến việc nước được.

Ông chỉ đụng đũa tới bữa ăn điểm tâm, bữa ăn trưa có vẻ nhạt thếch xa lạ với khẩu vị của ông đến nỗi bọn người hầu hoảng sợ liếc nhìn nhau và lo lắng thì thầm.

Không phải mọi tiếng nói đều thân ái.

Người thì nói có lẽ mọi sự đều do tiền định, nhưng trước đây ông đã làm ngơ trước mọi sự xì xào bàn tán, và đã nhắm mắt trước sự oán hận và để cho sự việc muốn đến đâu thì đến, còn bây giờ, bây giờ ông lại lơ là việc nước – như vậy, hai đường, đường nào cũng quá đáng.

Một số kẻ lại còn dẫn câu chuyện ông vua Trung Hoa đã mang lại sự suy vong cho bản thân mình và cho đất nước.(5)

5.

Truyện về vua Đường và Dương quý Phi.

Ngày qua tháng lại, Hoàng tử bé trở về cung.

Cậu đã lớn, giờ đây là một cậu bé đẹp tuyệt vời đến nỗi hầu như khó mà tin được rằng cậu được dành cho cõi trần thế – và thật tình, người ta sợ rằng cậu chỉ ở với trần gian này không được lâu dài.

Mùa xuân sau, khi đã tới lúc tấn phong một hoàng thái tử nối ngôi, ông rất muốn bỏ qua người con cả, dành ngôi vua cho đứa con thứ, tuy cậu ta không có thế lực về phía họ ngoại.

Nhưng rồi ông nghĩ lại rất có thể sự chỉ định này không nên, cũng như mẹ, các đặc ân dồn dập sẽ làm hại đến cậu con.

Nhà vua không hở với ai những mong muốn của mình cho nên mọi người đều nói, là rốt cuộc ông cũng giới hạn tình cảm của ông; và Kokiden lấy lại sự tin tưởng.

Bà ngoại cậu bé vẫn không nguôi sầu não.

Bà luôn luôn cầu nguyện được về với con gái; cuối cùng, có lẽ lời cầu nguyện thấu tai trời phật, bà trút hơi thở cuối cùng.

Một lần nữa Nhà vua lại đau khổ.

Cậu bé đã lên sáu, cũng đã đủ khôn để biết đến nỗi buồn thương.

Bà của cậu bao nhiêu năm đã hết mực thương yêu cháu, đã nhiều lần cho cháu biết là bà sẽ đau lòng biết bao khi tới lúc bà phải bỏ cháu lại.

Giờ đây cậu sống ở trong triều.

Lên bảy tuổi, cậu đã thông hiểu các sách kinh sử Trung Hoa.

Một lần nữa, một nỗi lo giày vò Nhà vua – có thể một thần đồng như vậy sẽ không sống được lâu trên đời này chăng?

Ông đưa cậu bé tới thăm cung của Kokiden, ông nói: " Bây giờ mẹ nó đã mất rồi thì không nên ghét bỏ nó.

Nhất là lúc này ta hy vọng bà sẽ thương mến nó."

Khi nhận cậu bé vào nội cung, Kokiden thậm chí rất vui lòng.

Giá có nom thấy cậu, những chiến binh khắc khổ nhất cũng như những kẻ thù lòng lim dạ sắt nhất cũng không thể giấu được một nụ cười trìu mến.

Kokiden không chịu để cậu bé đi đâu.

Bà có hai cô con gái, nhưng nói đến vẻ đẹp thì không thể so sánh với cậu bé được.

Một số nữ tì tụ tập xung quanh cậu bé, không mảy may xấu hổ để lộ mặt, tất cả náo nức muốn làm cho cậu vui thích tuy họ biết là vẻ đẹp của cậu sẽ khiến họ bị bất lợi.

Tôi không cần nói đến tài năng vẹn toàn của cậu trong các môn học bắt buộc, các sách cổ điển và đại loại thế.

Khi cậu chơi nhạc, cây sáo và đàn koto của cậu vang lên thánh thót những âm thanh thần tiên.

Nhưng tôi ngại, nếu kể lại mọi đức tính của cậu thì người ta đâm ngờ vực, rằng tôi có phần ngoa ngoắt.

Khoảng thời gian đó một phái bộ sứ đoàn từ Triều Tiên tới.

Nghe nói trong đám sứ thần có một nhà xem tướng rất cao tay, Đức vua ngỏ ý muốn mời ông ta đến hỏi ý kiến.

Tuy nhiên, ông quyết định chiều theo lệnh của vua Uda không được tiếp người nước ngoài, và thay vào đó Ngài gửi đứa con cưng của Ngài tới lâu đài Koro(6) , nơi phái đoàn trú ngụ.

Cậu bé được cải trang làm con quan giám hộ.

Vừa nom thấy cậu, sứ giả Triều Tiên thông thái giật mình kinh ngạc: " Xem tướng mạo thì rõ, công tử nhà ta có tướng đại quý làm nên bậc vương bá".

Ông nói nhỏ nhẹ như nói với chính mình.

" Nhưng nếu là thế thì chắc chắn sau này sẽ có loạn.

Tuy vậy, vẫn không phải là tướng chỉ làm đến chức đại phu phò vua giúp nước."

6.

Ở phía Nam thành phố.

Quan giám hộ là người học rộng cho nên ông lấy làm thú vị được đàm luận với khách Triều Tiên.

Hai bên cùng làm thơ Trung Hoa; và trong một bài thơ của mình vào lúc ông ta sắp trở về nước, vị quan khách Triều Tiên khéo léo bày tỏ niềm vui sướng của ông đã có dịp xem tướng cho một người như vậy và nỗi buồn vì phải chia tay sớm.

Cậu bé cũng tặng một bài thơ và được ca ngợi hết lời.

Người ta tặng cho cậu những món quà hết sức quý.

Về phía mình, người Triều Tiên thông thái cũng nhận được những quà biếu dồi dào.

Bằng cách nào đó không biết, những nhận xét của ông ta bị lọt ra ngoài, tuy Nhà vua đã thận trọng không dám hở ra chuyện gì.

Quan Hữu thừa tướng, ông ngoại của Hoàng thái tử và cha của Hoàng hậu Kokiden, chẳng mấy chốc đã hay biết, và mối ngờ vực của ông lại trỗi dậy.

Thật ra, với lòng yêu thương sáng suốt, Nhà vua cũng đã phân tích tướng mạo của cậu bé theo kiểu Nhật Bản và đã nghĩ ra những kế hoạch để làm thử.

Do vậy, ông hết sức tự chế không ban vương tước cho cậu con, và ông lấy làm vui sướng khi thấy nhận xét của vị khách Triều Tiên trùng hợp với nhận xét của ông.

Không có sự ủng hộ của bà con bên ngoại, cậu bé sẽ không được an toàn nếu chỉ là Hoàng tử mà lại không có tước vị ở triều đình.

Hơn nữa Nhà vua lại không thể biết ông còn trị vì được bao lâu nữa, bởi vậy cho nên với tư cách một người bề tôi bình thường, cậu ta sẽ đắc dụng hơn nhiều.

Vì những lý do đó, Nhà vua khuyến khích con học tập; mà trong việc này cậu tỏ ra là một thần đồng nên chỉ sẽ là điều phí phạm nếu liệt cậu ta vào hàng bình thường.

Nhưng khổ nỗi với tư cách Hoàng tử, thì cậu ta sẽ khơi dậy mối thù nghịch của những kẻ có duyên cớ để phải sợ Nhà vua tương lai của họ.

Ông cho mời tới một nhà chiêm tinh thuộc trường phái Ấn Độ; ông lấy làm vui lòng khi biết rằng ý kiến của người Ấn Độ trùng hợp với người Nhật và người Triều Tiên; thế là, ông dứt khoát rằng đứa bé phải trở thành một người bình thường mang cái tên Minamoto hoặc Genji.

Năm tháng trôi qua, Nhà vua vẫn không thể quên được mối tình đã mất.

Ông tới với nhiều cung nữ, họ có thể xoa dịu nỗi lòng ông trong chốc lát nhưng rõ ràng là trên đời này, đòi hỏi một người nào đó thậm chí giống như nàng, là đòi hỏi quá nhiều, ông sống chìm đắm trong hoài niệm, không thể tự mình quyết đoán việc quân quốc.

Sau đó ông nghe nói đến nàng Công chúa Tư, con gái một vị vua cũ, một nàng con gái đẹp nổi tiếng và đã được Hoàng hậu nuôi dạy hết sức cẩn thận.

Có một cung nữ hiện giờ đang hầu hạ Nhà vua, trước kia đã từng chơi rất thân với nàng công chúa lúc đó còn bé, và nay vẫn thỉnh thoảng tới thăm nàng.

" Cho tới giờ tôi hầu hạ tại triều đã qua ba đời vua."

Cô ta nói: " Nhưng chưa bao giờ tôi thấy có ai thật giống thứ phi xưa của tôi.

Nhưng bây giờ thì có, nàng con gái của Hoàng hậu góa đã lớn, nàng giống với thứ phi xưa như đúc.

Khó mà tìm thấy ai sánh được với nàng."

Hi vọng là người cung nữ có thể nói đúng, với cung cách thật lịch thiệp, Nhà vua sai đòi nàng công chúa vào triều.

Tuy vậy, mẹ nàng không thích thế, thậm chí còn sợ nữa.

" Người ta nên nhớ".

Bà nói: " Rằng mẹ của hoàng thái tử là một Hoàng hậu ương bướng đã từng bắt thứ phi của cung Paulownia phải chịu những sự xúc phạm công khai và ngay sau đó đã khiến thứ phi lâm bệnh nặng".

Khốn thay, chưa quyết định được chuyện nên chăng thì bà đã đi về cõi chết theo chồng bà, và con bà đâm ra bơ vơ.

Nhà vua lại thỉnh cầu một lần nữa.

Ông nói sẽ đối xử với người con gái như chính con ông vậy.

Những người hầu, những bà con thân thích và ông anh cả của nàng, công tử Hyōbu, bàn bạc với nhau và kết luận rằng thà tìm nguồn an ủi ở triều đình còn hơn là sống sầu muộn mòn mỏi ở nhà.

Thế là người ta đưa nàng vào cung, tên nàng là Fujitsubo.

Quả là nàng giống với thứ phi quá cố một cách lạ lùng.

Bởi lẽ nàng thuộc dòng dõi đại quyền quý (có thể là những điều dân chúng nghĩ ra) nàng nom thậm chí còn kiều diễm mỹ lệ hơn thứ phi xưa.

Không ai có thể coi thường nàng về địa vị thấp hèn, và Nhà vua không còn cảm thấy xấu hổ khi tỏ ra yêu dấu nàng.

Thứ phi trước đây không đòi hỏi sự chú ý riêng biệt của ông nhưng đã là nạn nhân của một tình yêu quá mãnh liệt; và giờ đây, tuy là sai lầm nếu nói ông đã hoàn toàn quên lãng người cũ, nhưng ông thấy tình cảm của ông hướng về thứ phi mới; nàng là một nguồn an ủi không bờ bến.

Âu đó cũng là chuyện nhân tình thế thái.

Bởi lẽ Genji không bao giờ rời khỏi cha, cho nên thứ phi mới không dễ dàng gì mà tránh cậu bé được.

Các cung nữ khác thì không có ý nghĩ rằng họ thua kém nàng, mà kể ra thì mỗi người đều có giá trị riêng của mình!

Tuy vậy, tất thẩy cũng đã quá tuổi thanh xuân, vẻ kiều diễm của Fujitsubo là vẻ đẹp hoa niên đương độ và tươi mát.

Với tính xấu hổ ngây thơ, nàng cố gắng giấu mặt, nhưng Genji thỉnh thoảng cũng nhìn thấy mặt nàng.

Cậu không thể nhớ khuôn mặt của mẹ, nhưng nghe lời người cung nữ đã lần đầu tiên nói về Fujitsubo với Nhà vua, cậu thấy xúc động đến tận đáy lòng khi hay biết nàng giống mẹ cậu như tạc.

Cậu luôn luôn quấn quýt bên nàng.

" Đừng nên ghẻ lạnh với nó."

Vua nói với Fujitsubo: " Đôi lúc hầu như ta cứ tưởng nàng là mẹ nó.

Đừng nghĩ là nó ngạo mạn, hãy thương lấy nó.

Nhìn đôi mắt nàng, dung mạo của nàng ta biết; thực sự nàng giống mẹ nó một cách khác thường, nàng có thể coi mình như mẹ nó."

Tình yêu thương của Genji đối với thứ phi ngày càng đậm đà, và thậm chí mỗi lần nhắc đến một bông hoa tầm thường nhất hoặc một chiếc lá nhuốm vàng cũng trở thành một dịp để chú biểu thị tình cảm đó.

Kokiden không thích thế.

Bà không hòa thuận với Fujitsubo, và tất cả sự cáu ghét cũ đối với Genji sống lại.

Chú khôi ngô tuấn tú hơn Hoàng thái tử – là báu vật của bà trên đời – và chú được cả triều đình yêu mến.

Người ta bắt đầu gọi Genji là " chàng Hào Quang"; Fujitsubo, người cùng chú chia sẻ tình cảm của Nhà vua, trở thành nàng " vầng dương xán lạn."

Kể cũng đáng thương là một ngày nào đó, chú bé phải từ bỏ quần áo trẻ con, nhưng đến tuổi mười hai, chú đã phải thành thạo các bài học vỡ lòng về các nghi lễ, và chú được nhận chiếc mũ của người thanh niên.

Nhà vua quyết định nghi lễ nhất nhất không được thua kém nghi lễ dành cho Hoàng thái tử được tổ chức trước đây mấy năm ở Phòng đại khánh tiết; tự ông, ông bận rộn nghĩ ra những chi tiết bổ sung vào những nghi thức đã có sẵn.

Còn về bữa tiệc sau buổi lễ, ông không muốn người quản kho coi việc đó như một dịp bình thường.

Ngai vàng hướng về phía đông ở chỗ cửa đông, phía trước nó là chiếc ghế của Genji và của vị đại thần có nhiệm vụ ban mũ.

Đến nửa chiều, là giờ phong chức, Genji xuất hiện.

Khuôn mặt tươi rói và mái tóc trẻ thơ của chú đẹp đến nỗi khiến Nhà vua luyến tiếc là sắp phải có sự đổi thay.

Viên quản lý ngân khố tiến hành lễ cắt tóc.

Khi những lọn tóc xinh đẹp của chú rơi xuống, Nhà vua bị xâm chiếm bởi một nỗi nhớ mong vô vọng đối với thứ phi đã mất.

Tuy vậy ông tự thấy mình luôn luôn phải cố gắng để giữ đúng phong thái đường bệ.

Buổi lễ chấm dứt, chú bé lui vào để mặc quần người đã thành niên, rồi chú xuống sân chầu làm lễ tạ ơn.

Trong đám hội đồng, không có ai là không cảm thấy đôi mắt mình mờ lệ còn Nhà vua thì nao nao những nỗi xúc động sâu xa.

Trong những dịp ngắn ngủi ông có thể quên đi quá khứ, nhưng giờ đây những kỷ niệm ào ạt dồn về.

Đang mơ hồ lo lắng rằng lễ vén tóc khiến cho một đứa bé non trẻ đến thế đột nhiên đâm ra như người lớn, ông kinh ngạc sung sướng thấy đứa con trai thậm chí còn bội phần đẹp hơn.

Quan Tả thừa tướng, người đã trao mũ áo, chỉ có một cô con gái là niềm vui chính của ông.

Mẹ của nàng, người vợ cả của ông, là một tiểu thư dòng dõi.

Hoàng thái tử đã có lời cầu hôn nàng, nhưng quan Tể tướng nghĩ rằng gả cho Genji thì hơn.

Ông ta được biết Đức vua cũng có những ý nghĩ tương tự.

Khi Nhà vua gợi ý rằng chú bé không có người thích đáng để dạy dỗ và cuộc hôn nhân sẽ dành cho cậu sự ủng hộ của bà con, ông Thượng thư hoàn toàn chấp thuận.

Đám người dự lễ lui ra các phòng ngoài, còn Genji đến ngồi chỗ hàng dưới các vị thân vương.

Quan Tể tướng gợi ý nhẹ nhàng để thăm dò chú nhưng vì còn rất trẻ, Genji hoàn toàn không biết nói năng thế nào.

Lúc đó một viên thị thần mang chỉ Nhà vua đến báo là Người đang đợi ông Tể tướng ở cung của Người.

Một thị nữ mang tới các quà biếu thường lệ, một chiếc áo choàng của phụ nữ, trắng và rộng cỡ, và một bộ áo dài.

Trong khi rót rượu cho quan đại thần, Nhà vua đọc mấy câu thơ mà thực tế là một lời quở trách nhẹ mà thâm thúy.

" Tóc thơ đã được buộc lên,

Còn dây ràng buộc vững bền, thì sao?"

Đáp lại:

" Nút tóc đã buộc chặt rồi,

Cài hoa cỏ ngọc của tôi là vừa."

Rồi theo đúng thể thức ông từ trên một chiếc cầu – vườn bước xuống để tỏ bày lời tạ ơn.

Ông được ban một con ngựa lấy trong chuồng ngựa hoàng gia và một con chim ưng.

Tại sân sau, ngồi phía dưới Nhà vua, các hoàng thân và các quan đại thần nhận quà vua ban theo đúng phẩm tước của họ.

Quan hòa giải, người giám hộ Genji, theo lệnh Nhà vua đã chuẩn bị khay và giỏ được bày ra trước mắt vua.

Còn như các hòm thức ăn và quà biếu thì tràn ngập khắp nơi với số lượng nhiều quá sự cần thiết cho lễ vén tóc.

Tóm lại, đây là một trong các buổi lễ huy hoàng và long trọng nhất.

Tối hôm đó, Genji đi về nhà cùng với quan Tả thừa tướng.

Lễ cưới được tiến hành trọng thể.

Chú rể được quan thừa tướng và gia đình ông cho là xinh đẹp tuyệt vời; trái lại cô dâu nhiều tuổi hơn và tỏ vẻ ngủng nghỉnh với một người chồng mà cô cho là quá trẻ.

Quan Tể tướng được vua hoàn toàn tín cẩn; bà vợ chính của ông ta, mẹ cô gái, là chị Nhà vua.

Do đó mà cả hai ông bà đều có địa vị cao.

Và giờ đây, con rể của họ lại là Genji.

Quan Hữu thừa tướng vì là ông ngoại của hoàng thái tử cho nên vốn không có đối thủ, nay phần nào bị lu mờ.

Quan Tả thừa tướng có bảy bà vợ nên có nhiều con.

Một trong số các người con, một chàng trai khôi ngô là con người vợ cả và đã là sĩ quan vệ binh.

Mối quan hệ giữa hai quan Thừa tướng không được tốt đẹp; nhưng quan Hữu thừa tướng thấy khó mà làm ngơ trước một chàng trai tài năng như vậy cho nên đã gả nàng con gái thứ tư cho chàng.

Sự quý trọng của ông đối với chàng rể mới sánh ngang với sự quý trọng của quan Tả thừa tướng đối với Genji.

Đối với cả hai nhà, quan hệ thông gia được thu xếp như vậy có vẻ là điều lý tưởng.

Luôn luôn bên cạnh vua, Genji chỉ dành ít thì giờ đến nghỉ ngơi ở lâu đài Sanjō của cô vợ mới cưới.

Đối với chàng, Fujitsubo là một ảo ảnh của vẻ đẹp thần tiên.

Chàng ước ao giá như chàng có thể có được ai đó giống nàng – nhưng không ai thực sự được như thế.

Vợ chàng cũng đẹp, nhưng sự khao khát cháy bỏng trong trái tim chàng đối với người phụ nữ kia có nghĩa là nỗi thống khổ.

Giờ đây đã đến tuổi trưởng thành, chàng không còn được phép vua cha đi đến phía sau các bức mành trướng của nàng.

Cứ tối đến, mỗi lúc có hội chơi nhạc, chàng thích thổi sáo hòa theo tiếng đàn koto để chàng trao gửi một chút niềm thương nhớ, và để cho khuây khỏa nỗi lòng khi giọng nói dịu dàng của nàng lọt qua tấm rèm.

Chàng thích cuộc sống ở Hoàng cung hơn ở Sanjō.

Sau hai ba ngày ở Sanjō là năm sáu ngày ở Hoàng cung.

Đối với quan Thừa tướng, tuổi trẻ là cái cớ bào chữa đầy đủ cho sự chểnh mảng này và do đó ông vẫn sung sướng vì chàng rể.

Quan thừa tướng chọn các nữ tì xinh đẹp nhất để hầu hạ chàng công tử trẻ, và ông bày ra nhiều thứ giải trí để làm vui lòng Genji.

Tại Hoàng cung Nhà vua giao cho chàng các căn phòng đã từng thuộc của mẹ chàng và chăm lo sao cho đám tùy tùng không bị phân tán.

Ông ban lệnh cho các cơ quan tu tạo sửa đổi lại ngôi nhà xưa kia thuộc gia đình bên ngoại.

Kết quả thật tuyệt vời.

Các luống cày và các ngọn đồi nhân tạo bao giờ cũng trang nhã, và các khu đất thì đông đặc những thợ đấu đang mở rộng hồ nước.

Giá như – Genji thầm nghĩ – chàng có thể ở bên người thứ phi mà chàng khao khát.

Biệt hiệu " Genji Hào Quang " chính là do ông sứ thần Triều Tiên tặng cho chàng hồi nào.

---------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 2.1:Hahakigi


Chương 2.1

(Hahakigi):

Cây đậu chổi.

" Genji Hào Quang": Tên gọi như vậy hầu như mặc nhiên khiến thiên hạ phải kính nể, nhưng do nhiều cuộc tình duyên nho nhỏ mà chàng không thoát được sự chê trách của người đời.

Quả thật, hình như những sự bất cẩn của chàng có thể khiến chàng phải mang cái tiếng là lông bông, tuy chàng cố hết sức che đậy.

Những việc kín đáo nhất trở thành chuyện đồn đại khắp nơi.

Mặt khác, nếu chàng phải đi qua con đường đời mà chỉ khư khư lo gìn giữ tiếng tăm, tránh mọi việc nho nhỏ thú vị để giải trí, thì rồi, chàng sẽ phải xấu hổ vì bị cười nhạo bởi những người đại loại như chàng trung úy Katano(7) vậy.

7.

Rõ ràng là một nhân vật trong một truyện tình.

Lúc chàng còn là một đại úy vệ binh, trong phần lớn thời gian, Genji ở lại hoàng cung và thưa đi về dinh Sanjō của bố vợ.

Ở đấy, người ta sợ rằng chàng có thể bị hoen ố vì hoa cỏ ngọc Kasugano(8).

Thực ra tuy bản năng của chàng là ghét sự hỗn tạp xung quanh mình, thỉnh thoảng chàng vẫn mắc phải cái thói đó để rồi gây đau khổ cho kẻ khác.

8.

" Hoa cỏ ngọc Kasugano làm bẩn áo ta" (truyện Ise)

Những trận mưa mùa hạ đã đổ tới, triều đình nghỉ việc; một quãng thời gian dài và bằng lặng đã trôi qua kể từ hôm chàng thăm Sanjō lần cuối.

Tuy rằng ông Thừa tướng và gia đình rất lấy làm lúng túng, nhưng họ không tiếc sức để khiến chàng cảm thấy được đón tiếp niềm nở.

Các cậu con trai của ông săn sóc đến chàng hơn là đối với chính Đức vua.

Genji đặc biệt chơi thân với Tō no Chūjō.

Họ cùng nhau thưởng thức âm nhạc và những trò giải trí phù phiếm khác.

Vốn bản chất đa tình, Tō no Chūjō không thấy thoải mái trong các căn phòng mà bố vợ, quan Hữu thừa tướng đã không kể tốn kém mà cung cấp cho chàng đủ tiện nghi.

Mặc khác, ở tại Sanjō cùng với gia đình nhà mình, anh săn sóc chăm chút các căn buồng của anh, và khi Genji lui tới thì chẳng cần khách khí, cả hai bao giờ cũng ở bên nhau.

Họ là đối thủ của nhau trong học tập hoặc chơi đùa.

Mưa suốt ngày tầm tã.

Có ít triều thần hơn thường lệ tới cầu kiến Đức vua.

Trở về những khu trong dinh dành riêng cho mình, giữa cảnh tĩnh mịch khác thường, Genji kéo một chiếc đèn lại gần và tìm cách giết thì giờ bằng mấy cuốn sách.

Tō no Chūjō ở với chàng.

Có rất nhiều tờ giấy màu, hiển nhiên là các bức thư, nằm trên giá khiến Tō no Chūjō không chút giấu giếm sự tò mò.

" Thế này."

Genji nói: " Tôi có thể để anh xem một số thư.

Nhưng có những thư mà thiết nghĩ, tốt hơn là không nên xem."

" Anh nói trật rồi.

Những thứ tôi muốn xem chính lại là những thứ anh muốn giấu.

Anh cũng biết, tôi chẳng phải là tay chơi sành sỏi gì, nhưng với những loại thư tầm thường, nhạt nhẽo tôi đọc chán ra rồi.

Tôi muốn là muốn những tờ thư từ tay các phụ nữ đang ngồi một mình vò võ thâu đêm để đợi anh.

Chính những thư đó mới đáng xem!"

Không thể nào mà những bức thư thật sự tế nhị lại bị bỏ vương vãi trên giá sách; những giấy tờ bị xem thường như vậy là những thứ chả quan trọng là bao.

" Chắc chắn anh có nhiều loại."

Tō no Chūjō vừa nói vừa đọc hết tờ nọ sang tờ kia.

Cái này chắc của nàng, còn cái này của nàng ta, anh vừa đọc vừa nói.

Đôi khi anh đoán đúng, đôi khi đoán sai bét, khiến Genji hết sức thích thú, nhưng có hỏi thì chàng chỉ đáp lại cộc lốc, không hở chút bí mật mảy may.

" Lẽ ra tôi phải đòi xem tập thư của anh.

Chắc là dày cộp."

Đọc xong, tôi sẽ mở toang các ngăn đựng thư của tôi cho anh xem".

" Tôi sợ rằng chẳng có gì đáng để anh xem". – Tō no Chūjō ngồi trầm ngâm.

" Với phụ nữ thì cũng như với mọi thứ khác; những người hoàn thiện hoàn mỹ, chả có là bao.

Đó là một sự thật đáng buồn mà năm tháng đã dạy cho tôi.

Thoạt tiên, cung cách của họ cũng khá tươm tất; mảnh thư nho nhỏ, lời đáp thế này thế nọ gọn gàng, tất cả bọn họ tỏ ra ta đây có xúc cảm, có giáo dục.

Nhưng khi muốn lựa ra được những người thực sự tài hoa lỗi lạc thì thôi!

Anh thấy trên danh mục của anh chả có bao nhiêu.

Người nào cũng có những trò bịp bợm vặt vãnh mà họ thi thố triệt để, nhạo cợt đối thủ, tục tĩu đến nỗi khiến đôi lúc anh phải đỏ mặt.

Cha mẹ họ có mưu đồ xây đắp cho họ một tương lai rực rỡ, che giấu họ cho khuất mắt người đời rồi bắn ra một cái tin, rằng họ tài giỏi thế này, rằng họ hoàn thiện thế kia; thế là anh háo hức, cuống cuồng cả lên.

Họ trẻ này, đẹp này, dễ gần này, vô tư này!

Nhưng rồi sao?

Sống trong nỗi buồn chán, họ nhặt nhạnh của cha anh tí chút, và theo lẽ thường tình, họ bắt đầu lao đầu vào một thú tiêu khiển phù phiếm mà cho thế là phong lưu đài các.

Phụ nữ họ khoe với anh đủ thứ chuyện về cái đó, che giấu nhược điểm, phô ra điểm mạnh làm như thể trên trời dưới đất chỉ có họ.

Anh không thể coi họ là kẻ nói dối, anh bắt đầu dan díu với họ, và rồi sự đời bao giờ cũng là thế.

" Có gần mới biết!

Ba voi không được bát nước xáo".

Tō no Chūjō thở dài, một tiếng thở dài rõ ràng là do kinh nghiệm trường đời.

Một số, chứ không phải tất cả, những gì anh nói đều phù hợp với kinh nghiệm riêng của Genji.

Chàng mỉm cười, nói: "Anh đã tấn công cô nàng nào đó rồi đâm ra vỡ mộng chứ gì?"

" Có mà điên rồ mới đi chú ý đến một phụ nữ như vậy?

Mà trong bất cứ trường hợp nào, tôi nghĩ phụ nữ không có ưu điểm gì thì cũng hiếm hoi như phụ nữ không có lỗi lầm vậy.

Nếu một phụ nữ thuộc vào một gia đình danh giá, được trông nom dạy dỗ chu đáo, thì những điều cô ta chả đáng tự hào được giấu kín, thế là cuộc đời cô ta cũng khá suôn sẻ.

Ở cấp trung lưu, mỗi người phụ nữ có những ý hướng riêng nho nhỏ, và có hàng ngàn cách để phát hiện ra chúng.

Còn ở cấp hạ lưu, thì thôi!

Miễn nói, ai thực sự chú ý đến họ?"

Anh ta tỏ ra biết đủ mọi chuyện.

Genji cảm thấy tò mò hứng thú, bèn hỏi.

" Anh nói đến ba tầng lớp", chàng nói, " Nhưng liệu có dễ phân biệt không?

Có những bà sinh trưởng trong gia đình danh giá nhưng rồi sa ngã trên đường đời; có những người chả có tên tuổi địa vị xã hội gì nhưng lại ngoi lên địa vị cao, tự họ xây lầu son gác tía như định ở đó suốt đời.

Làm thế nào anh có thể liệt những người đó vào hệ thống của anh, nếu chiếu theo từng tiêu chuẩn một?"

Câu chuyện đang tới đó thì xuất hiện hai triều thần trẻ, một sĩ quan vệ binh và một quan chức bộ lễ, theo hầu Nhà vua lúc Người về cung.

Cả hai đều là những kẻ nhiệt tình trong chuyện yêu đương và đều là những tay kể chuyện giỏi.

Như thể đang đợi họ, Tō no Chūjō mời họ cho biết quan điểm về vấn đề bạn anh vừa hỏi.

Cuộc tranh luận cứ theo đà mà mở rộng thêm bao gồm một số những điểm khá mắc mớ.

" Những kẻ mà mới đạt tới địa vị cao." một trong hai người mới đến, nói: " Không được đánh giá ngang hàng với những kẻ chính gốc".

Và những kẻ sinh ra trong tầng lớp quyền quý nhất nhưng vì lý do này khác, không có được sự hỗ trợ phải chăng – thì về mặt trí tuệ, họ có thể cũng tự hào và cao quý như bao giờ, nhưng họ không thể che giấu sự kém cỏi của họ.

Mà đã thế thì thiết nghĩ, nên liệt họ vào tầng lớp trung lưu theo như công tử nghĩ.

" Có những người mà gia đình hoàn toàn không thuộc tầng lớp cao nhất, nhưng bỏ đi xa làm ăn ở các tỉnh.

Họ có địa vị của họ trên đời tuy rằng có đủ mọi thứ khác biệt nho nhỏ trong đám họ.Một số bọn họ có thể thuộc vào bất cứ danh sách nào.

Tôi đây, tôi bằng lòng lấy một phụ nữ thuộc gia đình trung lưu hơn là một người chỉ có cái dòng dõi chứ chả có gì khác, gọi là có tiếng mà chả có miếng.

Hãy nói đến một ai đó mà người cha chỉ gần gần là cố vấn chứ chưa hoàn toàn là cố vấn.

Một người có tiếng tăm là tử tế, xuất thân từ một gia đình cũng khá tử tế và có thể sống sang trọng thế nào đó.

Người như vậy có thể rất dễ mến.

Tôi nghĩ, với nhiều những phụ nữ loại đó, khó mà tìm ra lỗi lầm của họ.

Khi họ đi vào hầu hạ ở triều đình, họ là những người biết cách xoay xở khiến những ân huệ bất ngờ rơi xuống họ.

Tôi đã thấy khối trường hợp như vậy."

Genji mỉm cười: " Đã thế thì người ta chỉ nên lấy bọn con gái có tiền, có của thôi, hay sao?"

" Tôi nghĩ ai khác có thể nói thế, chứ anh thì..."

Tō no Chūjō nói " Khi một người phụ nữ vừa có địa vị cao sang vừa có danh giá không tì vết", – người kia nói tiếp, " Nhưng lại có cái gì đó sai trái trong sự giáo dục trước kia, cái gì đó hư hỏng trong cung cách cô ta tự đề cao mình, các ông lấy làm lạ tại sao có thể có chuyện đó xảy ra.

Nhưng khi mọi điều kiện đều thích hợp mà cô gái cũng khá xinh đẹp, cô có thể coi như được bảo đảm.

Chẳng có lý do để phải ngạc nhiên.

Những phụ nữ như vậy vượt quá tầm với của những loại người như tôi, nên chi họ đang ở đâu, tôi cứ để mặc họ ở đấy, nghĩa là ở địa vị cao nhất trong tầng lớp cao.

Có những phụ nữ đẹp ơi là đẹp nhưng sống tiêu ma ngày tháng nơi bùn lầy nước đọng(9) và khó có ai thậm chí biết có họ trên đời này.

Thật khó mà quên đi nỗi ngạc nhiên đầu tiên khi thấy họ.

Còn đây nữa, có cô gái sống với một bố già béo phị quàu quạu luộm thuộm, bên cạnh những anh em cục mịch thô lỗ, trong một ngôi nhà có may ra thì cũng gọi là tàm tạm; giữa chốn phòng khuê âm thầm, cô vẫn giữ được vẻ kiêu hãnh, vẫn tỏ ra khéo léo trong những việc tầm thường nhất.

Anh nghe phong thanh về cô ta và tuy tài hoa của cô chả là mấy, nó vẫn ám ảnh tâm trí anh.

Cô ta đâu có thể sánh ngang được với kẻ giàu sang phú quý, dĩ nhiên rồi, nhưng cô ta có duyên.

Không dễ gì mà bỏ qua được."

9.

Dịch ý.

Nguyên văn là "sau đám cỏ rối rắm, lộn xộn"

Ông ta nhìn thẳng vào người bạn cùng đi, anh thanh niên ở bộ lễ.

Anh này lặng im, tự hỏi không biết có phải người ta đang ám chỉ đến các chị em gái của anh không.

Genji có vẻ đang nghĩ rằng thật đáng buồn là ở chốn cao sang nhất ít có người phụ nữ để mình bõ công vấn vương.

Chàng đang mang chiếc áo lót trắng mịn ngoài phủ qua loa một chiếc áo triều thần: Lúc chàng đang ngồi trong ánh đèn, uể oải tựa vào tay ghế, các bạn chàng gần như mong muốn chàng là một phụ nữ.

Xem ra, ngay cả các bà các cô quyền quý nhất trong đám quyền quý cũng không thể sánh được với chàng.

Cuộc chuyện trò vẫn sôi nổi xoay quanh các phụ nữ khác nhau " Một người đàn ông ngắm nhìn những người phụ nữ, thấy về mọi mặt họ đều chẳng có gì đáng chê trách", người sĩ quan cận vệ nói, " Nhưng đến lúc phải chọn cho được một người tài sắc vẹn toàn thì vấn đề không đơn giản.

Cũng như một vị vua thấy bối rối khi phải tìm quan Tể tướng có đủ tài kinh bang tế thế.

Người ta có thể rất sáng suốt, nhưng không ai một mình có thể cai trị được.

Bề trên được người dưới giúp đỡ, bề dưới làm theo ý bề trên, và cứ thế, công việc được tiến hành qua thỏa thuận và nhân nhượng.

Nhưng chọn một người phụ nữ để gánh vác việc nhà việc cửa thì đấy, có bao nhiêu điều rắc rối cần phải xem xét.

Giá trị cân bằng với khuyết điểm, bên cạnh cái tốt có cái xấu, và thậm chí có những người phụ nữ biết rằng mình chẳng tài sắc vẹn toàn gì nhưng vẫn làm ra vẻ ta đây là của hiếm.

Tôi không muốn các ông nghĩ tôi là kẻ trác táng muốn thử họ cho trải mùi đời.

Nhưng vấn đề khó, là tìm ra một người phụ nữ hoàn thiện nên chi có vẻ như tốt nhất là tìm thấy được ai đó không cần đến sự giáo dục và rèn luyện, ai đó mà ngay từ đầu đã có phẩm chất cao quý.

Người đàn ông nào mà lăm le cuộc tìm kiếm với tất cả những ý nghĩ đó trong đầu óc, sẽ phải chấp nhận một cuộc tìm kiếm lâu dài."

" Y chỉ bắt gặp một người phụ nữ không hoàn toàn vừa ý mình nhưng y cũng hứa hẹn này nọ rồi thấy khó mà từ bỏ cô ta.

Thiên hạ ca ngợi lòng trung thực của y và bắt đầu nhận ra những ưu điểm ở người phụ nữ; mà sao lại không nhỉ?

Nhưng tôi đã biết họ tất tần tật, và tôi đâm ngờ trong đám họ, liệu có những mẫu thật sự cao hơn hay không.

Chúng tôi đã thế, còn các vị – là những trang quý tộc đứng quá xa trên chúng tôi, các vị nghĩ làm sao?

Các vị sẽ thế nào?

Chọn lựa ai đây xứng đáng với các vị?"

" Có những phụ nữ khá đẹp và khá trẻ, và trau chuốt ngắm vuốt, tưởng hồ không một hạt bụi nào được phép rơi vào người họ.

Khi họ viết thư, họ chọn những lời lẽ vô hại nhất , còn mực thì nhạt đến nỗi người đàn ông khó đọc nổi.

Anh đến với cô nàng, hy vọng nhận được một câu trả lời thực.

Biết thế, cô liền bắt anh đợi chán chê rồi cuối cùng thì cho anh một hai tiếng gần như là tiếng thì thầm không nghe nổi.

Cái thông minh của họ là họ giỏi che giấu khuyết điểm.

" Có những người phụ nữ dịu dàng ẻo lả có thể đang tỏ ra rất quan tâm đến một anh đàn ông.

Anh đàn ông thích làm ra vẻ hơn người, kết quả là ngay khi đó người phụ nữ lại làm bộ làm tịch.

Cái khổ đầu tiên khi tìm hiểu phụ nữ là như vậy đó."

" Trong vấn đề quan trọng nhất, vấn đề trông coi việc tề gia nội trợ, người đàn ông có thể thấy vợ mình có quá nhiều xúc cảm, lời ăn tiếng nói thì nhỏ nhẹ kèm theo những câu châm ngôn tao nhã.

Nhưng thử hỏi, đây là cái loại công việc nội trợ gì, khi mà người phụ nữ cứ lăng xăng suốt ngày trong nhà, tóc tai búi ngược lên, không chú ý đến cái vẻ bề ngoài, cốt sao mọi thứ trong nhà được ngăn nắp?

Có những điều anh nghĩ ra, có những điều anh đã nghe đã thấy khi giao du, cách xử sự của đồng nghiệp trong chốn riêng tư và ở nơi công chúng, những điều vui điều buồn.

Anh ta có nói với người ngoài cuộc không?

Dĩ nhiên không.

Anh thích ai đó ở sát nách, ai đó hiểu anh ngay lập tức.

Nhưng ai hiểu?

Anh mỉm cười rồi ứa nước mắt.

Hoặc giả một số chuyện gì đó ở trong triều khiến anh tức giận, những điều mà anh không chịu nổi.

Nói chuyện những cái đó với một phụ nữ như thế thì ích gì?

Anh ta quay lưng lại với cô, và mỉm cười, và thở dài và lầm rầm thế nào đó với chính mình.

" Em xin lỗi!".

Cô ta nói vì cuối cùng đã nhận ra.

Cái mà anh đang tìm kiếm đâu phải là cái vẻ lúng túng của cô ta?"

" Khi một người đàn ông chọn lựa kỹ càng một cô vợ dịu dàng, nom như trẻ con, dĩ nhiên là anh ta phải lo đến việc dậy dỗ cô, bổ khuyết những thiếu sót cho cô.

Thậm chí nếu có lúc nào đó cô ta có vẻ không được nề nếp, anh ta vẫn cảm thấy cố gắng của anh không uổng.

Khi cô ngồi bên cạnh anh ta, vẻ duyên dáng dịu dàng của cô khiến anh quên hết các khuyết điểm của cô.

Nhưng khi anh ta ở xa, sai người đến bảo cô ta làm việc này việc nọ, thì rõ rành rành, dù cái việc có nhỏ nhoi đến mấy, cô ta vẫn không biết xoay xở ra làm sao."

" Tôi tự hỏi chẳng may một phụ nữ có chút lạnh nhạt và vô tình, có lúc nào đó lại co vẻ dễ ưa hay không."

Thái độ của anh ta tỏ rõ anh đã biết tất thẩy các loại phụ nữ; và anh thở dài, không tài nào đưa ra được một ý kiến dứt khoát.

" Không, ta đừng bận tâm quá nhiều đến địa vị và sắc đẹp.

Ta hãy thỏa mãn với một người phụ nữ không đòi hỏi nhiều, không kỳ cục quá đáng.

Tốt nhất chúng ta nên nhằm một cô gái trầm lặng, chín chắn.

Nếu cô tỏ ra có tài năng bất thường thì thế này – cứ coi đó là một phần thưởng bất ngờ.

Mặt khác cũng đừng quá bận tâm với việc sửa chữa những khuyết điểm cho cô ta mà làm gì.

Nếu cô ta tỏ ra đứng đắn chín chắn, không hay nổi cơn tam bành lên, thì lúc đó, các vẻ duyên dáng cứ tự nhiên mà lộ rõ."

" Có những người hay phô ra với thiên hạ một sự trầm tĩnh bề ngoài (kiểu đàn bà) làm như thể họ không bao giờ nghe đến một lời ca thán.

Họ có vẻ cực kỳ bình tĩnh.

Thế rồi khi đã không cố nén được nữa họ bèn để lại cho hậu thế những ghi chép khủng khiếp, những vần thơ rực lửa, các loại những vật lưu niệm đánh thức những kỷ niệm hãi hùng, và rồi họ vào núi đi tu hay ra bờ biển vắng vẻ nào đó.

Thuở còn thơ ấu , tôi đã nghe phụ nữ đọc truyện lãng mạn, tôi đã hòa tiếng khóc thút thít với họ và nghĩ rằng tất cả các cái đó đều rất buồn, sâu sắc và khuấy động lòng người.

Bây giờ tôi sợ rằng đó là chuyện có phần nào vờ vịt."

" Thực ra kể cũng ngốc là lánh xa và từ bỏ một con người hết sức tử tế và dễ thương.

Y có thể phạm một vài sai trái nho nhỏ, nhưng xa lánh mà không hiểu đến tình cảm chân thật của y, xa lánh không mục đích nào khác là hy vọng làm khổ y, – đó quả là một thứ kỷ niệm chả vui vẻ gì mà phải giữ riệt lấy.

Cô ta say sưa nghe ca tụng mình, thế rồi, cô ta đi tu.

Khi đã vào nhà tu, cô ta chắc chắn nghĩ mình đã sớm tỉnh ngộ, không còn luyến tiếc gì cõi trần tục lụy."

Các nữ tì đến thăm cô ta.

Cảm động biết bao họ nói " Nàng dũng cảm làm sao!"

Nhưng chẳng bao lâu cô ta thấy không hoàn toàn bằng lòng với mình như trước nữa.

Anh chàng kia vẫn lưu luyến vương vấn với cô, nghe tin những gì đã xảy ra; và anh khóc, chắc chắn rằng những người hầu cũ của mình sẽ bắn tin này đến nàng.

" Ông nhà là một người rất đa cảm.

Phải đến nông nỗi như vậy, kể cũng đáng thương tâm."

Người phụ nữ chỉ có thể gạt đám tóc mới xén sang bên để lộ một khuôn mặt đầm đìa nước mắt.

Cô ta cố gắng cầm nước mắt nhưng đâu có được vì quá luyến tiếc cuộc đời cô đã bỏ lại sau; và đức Phật cũng có thể không nghĩ rằng cô là người đã tẩy sạch lòng dục...

Chắc hẳn bây giờ với các đức tin mong manh như thế, cô ta lại thêm gần hỏa ngục hơn là nếu cô ta ở lại với chúng ta trong cái trần thế vẩn đục này.

" Sợi dây liên hệ giữa vợ chồng là sợi dây bền chặt.

Giả dụ anh chàng đã lùng ra chỗ cô ta, đưa cô trở về.

Hồi ức về những hành động của cô vẫn còn in đậm, và không tránh được, sớm muộn nó sẽ là nguyên nhân gây sự oán thù.

Khi xảy ra những cơn tai biến, những rắc rối, nếu một người phụ nữ biết cố gắng nhắm mắt làm ngơ, được chăng hay chớ, thì sợi dây liên kết có thể bền chặt.

Khi xảy ra những tai biến như tôi nói trên, hai người đàn ông và đàn bà vẫn còn mang vết thương do sự đổ vỡ để lại.

Nhưng với người phụ nữ, thật là điên rồ khi để cho một chuyện yêu đương lăng nhăng nho nhỏ làm rối loạn đảo điên đến nỗi phơi trần sự oán thù của mình ra.

Còn anh ta thì sao?

Anh ta cũng có những chuyện nhăng nhít của anh ta nhưng nếu anh ta nhớ lại một cách trìu mến những ngày đầu tiên của cả hai, thì ta có thể cầm chắc cô có vai trò quyết định.

Một sự chấn động có nghĩa là sự kết thúc mọi sự việc.

Cô ta nên bình tâm và rộng lượng, và khi có cái gì đó đến khuấy động sự oán thù, cô ta sẽ bày tỏ nó ra bằng những lời bóng gió tế nhị.

Người đàn ông sẽ cảm thấy có tội và khéo léo sửa chữa cách cư xử của mình.

Sự nhân hậu quá mức có thể khiến người phụ nữ có vẻ dễ bảo và tin tưởng một cách đáng yêu, nhưng nó cũng có thể khiến cô ta như thiếu hẳn một cái gì đó.

Chúng ta đã có khá nhiều những ví dụ những chiếc tàu bị bỏ mặc cho sóng gió vần vũ.

Các vị có đồng ý thế không, nào?"

Tō no Chūjō gật đầu.

" Cái khó là đối với ai đó mà mình đặc biệt say mê, một ai đó xinh đẹp và quyến rũ, phạm một tội bất cẩn, nhưng lòng khoan dung của ta đem đến những điều lạ lùng kinh ngạc.

Không phải bao giờ cũng là thế, nhưng nói chung, tỏ ra độ lượng, biết điều và kiên nhẫn, là tốt nhất."

" Chính em gái mình nằm trong trường hợp này". – anh tự nhủ – và anh khó chịu phần nào khi thấy Genji lặng im vì chàng đã buồn ngủ.

Trong khi đó thì viên sĩ quan cận vệ vẫn tiếp tục cuộc nói chuyện.

Tō no Chūjō quyết định nghe anh ta nói.

" Ta hãy đưa ra vài so sánh."

Người cận vệ nói: " Ta hãy nghĩ đến tay thợ đóng đồ gỗ mỹ nghệ.

Y đẽo gọt trau chuốt chúng theo như sở thích của y.

Đó có thể chỉ là những đồ chơi, không có mẫu hoặc kế hoạch thực tế.

Có thể chúng đều như nhau, đúng theo một cách thức cố định nào đó – chúng có thể mang một cái gì đó mới mẻ khi thời thế thay đổi và nom rất lý thú.

Nhưng khi đụng đến đồ vật chính cống, một cái gì đó có giá trị thực sự mà một người bao giờ cũng muốn có bên mình thì – sự hoàn hào của hình thức báo cho biết nó do bàn tay bậc thầy làm ra."

" Hoặc giả, ta hãy nhìn vào hội họa.

Ở học viện, có một số bậc thầy.

Không dễ gì phân biệt người giỏi với người kém trong đám những người làm việc theo những phác thảo cơ bản.

Nhưng cứ tô màu vào đó mà xem, họa sĩ vẽ những điều mà chưa ai từng thấy, nào là thiên đường, nào là cá vùng vẫy trong biển sóng to gió lớn, nào là những con thú dữ ở những vùng xa lạ, quỷ sứ và yêu quái – người họa sĩ tự mình buông thả theo trí tưởng tượng của y và vẽ ra để gây khiếp đảm hoặc kinh ngạc.

Sẽ có ý nghĩa gì đâu, nếu như kết quả có vẻ xa cách phần nào so với cuộc sống thực?

Nhưng tài năng của họ chỉ dừng lại ở chỗ đó còn khi tái hiện những vật chúng ta biết, núi, sông, nhà cửa gần và giống với của chúng ta thì thế nào?

Những ngọn đồi êm ả, nguyên sơ, phủ cây phải được vẽ tầng tầng lớp lớp, các chi tiết được đưa vào một cách nhẹ nhàng để gây một cảm giác thân mật tình cảm.

Còn cả cận cảnh nữa, còn khu vườn phía sau, các bức tường, cách bài trí đá, cỏ và nước.

Chính bậc thầy tỏ ra cao tay ở chỗ đó.

Có những chi tiết mà một họa sĩ kém cỏi không thể bắt chước được.

" Hoặc giả ta hãy xem thuật ngữ viết chữ đẹp.

Một người không có tài cán bao nhiêu, có thể vạch ra đường nét chỗ cong chỗ thẳng để gây một ấn tượng về sự táo bạo và cao quý.

Còn người khác, thì làm chủ được các nguyên lý và tập trung để viết, có thể không có những mánh lới thủ thuật để lòe con mắt.

Các vị chịu khó so sánh hai bên mà xem, sẽ rõ."

" Đó là nói đến những điều tầm thường như hội họa và thuật viết chữ.

Với những vấn đề của lòng người, thì còn rắc rối bao nhiêu!

Tôi chả tin vào cái thứ tình cảm bề ngoài, mà nếu gặp dịp thích đáng là lộ ra ngay.

Xin để tôi kể một chuyện đã xảy đến với tôi cách đây đã lâu lắm.

Các vị có thể cho câu chuyện có chút dâm đãng, nhưng xin nghe tôi nói cho hết ngọn ngành đã."

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 2.2: Hahakigi


Chương 2.2

(Hahakigi):

Cây đậu chổi.

Anh ta dịch sát lại gần, Genji đã hết ngủ gà ngủ gật.

Tay chống cằm, Tō no Chūjō ngồi đối diện, trầm trồ chú ý lắng nghe.

Dáng điệu của chàng thanh niên có cái gì đó hài hước, như thể chàng là một nhà hiền triết thân ái vạch ra những sự thật sâu thẳm của vũ trụ; nhưng vào những lúc như thế này, một chàng thanh niên không có ý che giấu những bí mật kín đáo nhất của lòng mình.

" Chuyện xảy ra hồi tôi còn trẻ măng, không hơn tuổi một thư đồng.

Tôi bị một phụ nữ quyến rũ.

Cô ta thuộc loại người mà tôi đã nói trước đây, không phải là loại " chim sa cá lặn" ở trên đời.

Với cái tính lang bang của tuổi trẻ, thoạt tiên tôi không hề nghĩ lấy cô ta làm vợ.

Cô ta là người để người ta lui tới thăm hỏi, không phải là người đáng cho tôi để ý nhiều.

Có những đám khác khiến tôi quan tâm hơn.

Cô ta ghen đến phát khiếp.

Giá như cô ta hiểu biết hơn một chút! – tôi nghĩ thế, và muốn tránh mọi chuyện cãi cọ liên hồi vô tận.

Mặt khác, điều khiến tôi thỉnh thoảng sửng sốt đượm một chút buồn buồn, là làm sao cô ta lại phiền muộn về một anh chàng tép riu như tôi đây.

Với thời gian tôi bắt đầu tu tỉnh lại."

" Để chiều lòng tôi, cô ta cố gắng làm những điều không hợp với tài năng và tính chất của cô, cô ta đã quyết không tỏ ra thua kém ai ngay cả ở những việc cô ta chả có mấy khả năng.

Cô ta chăm sóc hầu hạ tôi chu đáo.

Cô không muốn làm phật ý, hoặc làm trái ý tôi dù trong những điều nhỏ nhặt nhất.

Lúc đầu, tôi nghĩ là cô ta khá cương quyết, nhưng cô đã tỏ ra dễ bảo, quỵ lụy.

Luôn luôn cô ta nghĩ cách che giấu những khuyết điểm ở sắc đẹp của mình, sợ rằng chúng có thể khiến tôi lảng tránh.

Cô ta làm những gì cô có thể để thu mình lại, và tránh gây phiền hà cho tôi.

Cô tỏ ra là một mẫu mực của lòng nhiệt thành.

Tóm lại, cô chả có gì thiếu sót, trừ cái điều là cô ta dễ ghen."

" Tôi tự nhủ, cô ta cần đến tôi, cần đến mức đâm sợ hãi, và nếu tôi gây cho cô ý nghĩ rằng tôi có thể đang định bỏ cô ta, thì cô ta có thể bớt đa nghi hơn một chút.

Nếu cô ta thật sự muốn ăn ở với tôi mà tôi lại gợi ý đến một sự đổ vỡ kề bên, lúc đó cô ta có thể sửa chữa.

Tôi xử sự với một sự lạnh lùng có suy xét, và cũng như bao giờ, khi sự oán hận của cô ta bùng nổ, tôi nói: " Thậm chí sợi dây ràng buộc bền chặt nhất giữa vợ và chồng cũng không thể đạt một giá trị không giới hạn cho sự việc này.

Có lúc nào đó nó sẽ đứt, vợ chồng sẽ không còn gặp lại nhau nữa.

Nếu như cô muốn đẩy sự việc tới một ngõ cụt như vậy, thì cứ việc nghi ngờ tôi như xưa.

Còn nếu như cô mong muốn chung sống với tôi trong những năm trải ra trước mắt chúng ta, thì hãy ráng mà chịu đựng những thử thách sắp tới, cho dù khó khăn đến mấy, và hãy nghĩ rằng chuyện đời là thế.

Nếu cô tìm được cách để bỏ thói ghen tuông đi, thì lòng thương yêu của tôi chắc chắn mỗi ngày thêm đậm đà.

Có lẽ tôi sẽ xoay sở để vào làm một công sở cũng khá quan trọng, cô sẽ đi theo tôi, lúc đó cô chẳng cần phải lo đến ai là kình địch của mình".

Tôi rất lấy làm bằng lòng với mình.

Tôi cứ trổ tài ăn nói giỏi giang như một ông giáo vậy.

" Nhưng cô nàng chỉ mỉm cười.

Ồ, việc gì mà phải vất vả đến thế để chịu đựng cái địa vị hèn mọn của anh và chờ đợi cái lúc anh làm ông lớn.

Cái khó hơn, là sống qua ngày đoạn tháng trong niềm hi vọng rỗng tuếch trước mắt là anh sẽ lo cho được cái thân anh, sửa chữa những thói tiền hậu bất nhất của anh...

Anh nói có lý đấy.

Có thể đây là lúc chia tay."

" Tôi cáu, cô ta bốp chát ăn miếng trả miếng.

Rồi, bất thình lình, cô nắm tay tôi và cắn ngón tay tôi."

" Tôi mắng cô ta một cách kỳ quặc thế nào đó.

" Cô chửi tôi và bây giờ làm tôi bị thương.

Cô nghĩ rằng cứ như thế này, tôi có thể vác mặt vào triều được hay sao?

Như cô nói, tôi là đứa chả có địa vị gì và bây giờ, bị thương thế này, tôi làm sao dấn thân vào đời được?

Thôi thế là hết, chỉ còn có nước làm thầy tu.

Cuộc gặp gỡ này là lần cuối cùng, tôi nói và cong gập ngón tay, tôi bỏ đi."

" Bao nhiêu chuyện giữa chúng ta, tôi coi là đã hết,

Một ngón tay, than ôi, không tính vào những mất mát của cô."

" Tôi bỏ câu thơ lại, và nói thêm rằng bây giờ thì nàng không có gì phải phàn nàn nữa."

" Cô ta cũng có câu thơ của mình.

Cô rưng rưng nước mắt:"

" Cứ tin chắc, em cũng tự em tính sổ những mất mát của em,

Đổi lại một ngón tay bị cắn, liệu có phải cắn đi tất cả?"

" Tôi không có ý định thực sự bỏ cô ta, nhưng ngày tháng tôi cứ đi lang thang hết nơi này đến nơi khác, chả buồn gửi thư cho cô ta.

Thế rồi , vào một buổi tối cuối năm, sau một buổi diễn tập chuẩn bị buổi hội Kamo, lúc chúng tôi lên đường về nhà thì mưa tuyết rơi xuống.

Về nhà!

Quả thật tôi chẳng biết đi đâu nếu không đi tới nhà cô ta.

Ngủ một mình ở cung điện thì chẳng thích thú nỗi gì, mà nếu tôi tới thăm một phụ nữ đa cảm, biết đâu tôi bị để chết lạnh trong khi mụ ta mải ngắm tuyết bay.

Thế là, tôi muốn ghé thăm lại cô ta, và xem tâm trạng cô hiện nay như thế nào.

Tôi gạt tuyết, hướng tới nhà cô.

Thật ra thì tôi cảm thấy hơi xấu hổ, nhưng tự nhủ rằng tuyết trên áo khoác tôi đang tan đi chắc phải làm tan biến nỗi oán hận của cô.

Một ánh đèn tù mù xoay về phía tường, và một chiếc áo dài cũ bằng lụa dày đang trải rộng để hong ấm.

Rèm đã cuốn lên, mọi thứ đều gợi cho biết cô đang đợi tôi."

" Nhưng không thấy bóng cô ở đâu.

Tối hôm đó cô đã đi về ở với bố mẹ – bọn nữ tì nói.

Tôi cảm thấy đau khổ như thế nào khi cô cứ mãi im hơi lặng tiếng, không gửi cho tôi những vần thơ tình hoặc những nỗi niềm thắc mắc yêu đương.

Tôi tự hỏi, tuy không tin cho lắm, không biết cô ta hờn ghen như vậy phải chăng để cố tình gạt bỏ tôi; nhưng giờ đây tôi thấy chiếc áo cô phơi ra ngoài với màu sắc và kiểu mẫu chăm chút hơn thường lệ, y hệt như những cái mà cô biết tôi thích.

Thậm chí ngay cả bây giờ khi rõ ràng là tôi đã ruồng bỏ cô, cô vẫn săn sóc đến những nhu cầu của tôi."

" Và cứ thế, bất chấp hoàn cảnh éo le này, tôi vẫn tin rằng cô không có ý định bỏ tôi.

Tôi tiếp tục gửi thư, cô không phản đối và cũng không gây cho tôi ấn tượng là cô cố tình không ra mắt để làm khổ tôi.

Trong thư đáp lại, cô bao giờ cũng giữ ý không tỏ ra giận dỗi hay xúc phạm tôi.

Tuy nhiên cô cứ nhắc đi nhắc lại cô viết: "E m không thể quên được hành vi trước đây của chàng.

Nếu chàng chịu an cư lập nghiệp em sẽ rất sung sướng được làm bạn với chàng.

Chắc chắn lúc đó chúng ta sẽ không xa nhau".

Tôi nghĩ, phải cho cô ta một bài học khác mới được.

Nếu cần, hai bài.

Tôi bèn trả đũa: " Ta chẳng có ý định sửa chữa lầm lỗi gì hết, ta có quyền tự chủ của ta".

Cô buồn bã – là tôi suy ra thế – và sau đó chẳng hề báo trước, cô mất.

Tôi đã chơi một trò chơi độc ác."

" Cô là một phụ nữ tài năng khiến tôi có thể phó thác tất thẩy cho cô ta.

Tôi vẫn mãi hối tiếc những gì tôi đã làm, lẽ ra tôi đã có thể bàn luận với cô những điều tầm thường cũng như những điều quan trọng.

Về tài khéo léo biết nhuộm màu, có thể so sánh cô với công chúa Tatsuta – mà so sánh như thế đâu có phải là lố bịch – và trong đường kim mũi chỉ, cô có thể sánh với công chúa Tanabata(10).

10.

Nữ thần bảo trợ mùa thu và do đó bảo vệ việc nhuộm màu và thêu dệt.

Nàng và người yêu – một anh chăn gia súc (sao Altain và Vega) gặp nhau hàng năm vào ngày mồng 7 tháng Bảy.Anh thanh niên hết thở ngắn lại thở dài.

Tō no Chūjō gật đầu.

" Gác sang một bên cái tài của nàng về đường kim mũi chỉ, thiết nghĩ anh đang tìm kiếm ai đó cũng chung thủy như công chúa Tanabata.

Và nếu người đó có thể thêu thùa như công chúa Tatsuta thì thế này, có thể là một lần nữa, lòng chung thủy anh không sánh ngang được với nàng.

Khi mà các màu sắc của chiếc áo dài không xứng hợp với tiết trời, với hoa mùa xuân, với màu sắc mùa thu, khi mà chúng mơ hồ và xỉn như thế nào đó, thì lúc ấy mọi cố gắng đều cũng phù phiếm như sương mù.

Với phụ nữ cũng như vậy.

Trên đời này, không dễ gì mà tìm thấy một người vợ mười phân vẹn mười.

Chúng ta đang đeo đuổi một lý tưởng nhưng không tìm ra nó, có thế thôi."

Viên sĩ quan cận vệ nói tiếp.

" Có một nàng khác.

Tôi gặp nàng cũng khoảng thời gian đó.

Nàng dễ thương hơn người phụ nữ mà tôi vừa kể với các vị.

Mọi thứ có liên quan đến nàng đều biểu lộ sự tinh tế.

Những bài thơ, những tự dạng của nàng khi viết thư, cây đàn koto mà nàng bấm lên một làn điệu – tất thẩy đều tỏ ra xứng đáng.

Nàng thông minh, thông minh ở đôi bàn tay, thông minh ở lời ăn tiếng nói.

Đến vẻ mặt cũng thông minh.

Ngôi nhà của người phụ nữ hay ghen tuông đã có vẻ như là nơi tôi thực sự gọi là nhà, nhưng thỉnh thoảng tôi bí mật tới lui nhà người phụ nữ kia và rất quyến luyến nàng.

Người phụ nữ ghen tuông đã mất, tôi tự nghĩ không biết sau đó sẽ làm gì.

Tôi buồn bã, cái đó dĩ nhiên, nhưng một người đàn ông không thể sống mà cứ buồn mãi mãi.

Tôi đến thăm nàng kia thường xuyên hơn.

Nhưng ở nàng có cái gì đó quá hơi đỏm dáng.

Tôi dần dần biết nàng rõ hơn, và nghĩ rằng nàng không phải là loại phụ nữ đáng tin cậy, thế là tôi ghé thăm thưa hơn.

Tôi biết tôi không phải là khách bí mật duy nhất của nàng."

" Một buổi tối mùa thu trăng sáng vằng vặc, tôi được may mắn rời triều đình cùng với một người bạn.

Anh lên xe cùng tôi đi về nhà cha tôi.

Theo anh ta nói, anh ta rất quan tâm đến một ngôi nhà mà ở đó anh chắc chắn rằng có người đang chờ đợi.

Tình cờ nó nằm trên đường tôi đi."

" Qua kẽ hở trên một bức tường tôi có thể nom thấy mặt trăng tỏa sáng trên mặt đầm.

Kể cũng hơi buồn nếu không nấn ná lại được một lúc ở một điểm mà mặt trăng có vẻ như sáng ngập hơn bất cứ ở đâu và bởi vậy tôi theo sau anh bạn ra khỏi xe.

Rõ ràng đây không phải là lần đầu tiên anh thăm viếng nhà này.

Anh bước nhanh lên hiên, ngồi ở gần cổng và ngước nhìn trăng một lúc.

Các khóm cúc đang độ đơm bông, tuy có bị sương giá khẽ động tới, và các lá đỏ rung rinh duyên dáng trong giờ mùa thu.

Anh rút ra một chiếc sáo, và thổi một làn điệu rồi hát bài " Giếng nước Asuka" và nhiều bài hát khác.

Dịu dàng hòa vào tiếng sáo, từ đâu vọng tới những tiếng đàn koto(11) du dương.

Chắc hẳn tiếng đàn đã ngân lên trước, và nó đang chờ đợi.

Cung đàn ritsu (12) phát ra một âm thanh vui vẻ từ một bàn tay phụ nữ ở phía sau bức mành, tiếng đàn hòa ngọt ngào vào ánh trăng trong."

11.

Đàn Nhật Bản sáu dây

12.

Như gam thứ châu Âu

" Anh bạn của tôi thích thú tiến về phía các bức mành."

" Tôi thấy chưa có ai đã phá một lối đi tới các lá vàng của nàng."

Anh ta nói, có phần châm biếm.

Anh ngắt một bông hoa cúc, luồn nó xuống dưới bức mành.

" Nhà đẹp cho đàn cho trăng,

Liệu có đón nhận khách thăm hững hờ?"

" Hỏi thế này xin nàng bỏ qua cho.

Nàng không nên hà tiện tiếng nhạc.

Người đang lắng nghe, tuyệt nhiên không phải là kẻ vô tình."

" Quả là anh ta hay đùa vui.

Người phụ nữ cất giọng ngâm thơ của chính mình, và tiếng của nàng có vẻ đưa đẩy bóng gió và đùa nghịch nữa."

" Lá cây không dám thách,

Gió mùa đông giận dữ,

Lẽ nào em cản trở,

Tiếng sáo hòa gió kia?"

" Không biết trước, mà là lẽ tự nhiên, mình đang làm ai đó phật lòng, nàng chuyển sang một làn điệu nhí nhảnh hơn.

Tuy phải thừa nhận nàng có tài, nhưng tôi vẫn lấy làm khó chịu..."

" Nếu, thỉnh thoảng trao đổi những câu đùa cợt với những phụ nữ đồng bóng và phù phiếm thì kể cũng thú vị miễn là đừng để cho sự việc quá trớn.

Nhưng đây là chốn thâm nghiêm, ngay dù cuộc thăm viếng chỉ là một dịp đặc biệt, sự việc có vẻ đã đi quá xa.

Tôi xin vào đó để tạ lỗi và từ biệt nàng."

" Khi nhìn lại hai sự việc, tuy còn trẻ tôi vẫn cho rằng người phụ nữ thứ hai không thuộc loại đáng tin.

Không nghi ngờ gì rằng cùng với năm tháng trôi qua, sự thận trọng cũng theo đó mà tăng thêm.

Những sự vật bấp bênh mà thân thiết – giọt sương rơi khi cành hagi nghiêng ngả, hạt mưa móc tan đi khi cành tre đung đưa – chắc chắn là có thể lý thú trong chốc lát.

Công tử còn bảy năm phải trải qua trước khi bằng tuổi tôi."

Anh ta nói với Genji.

" Cứ đợi đây và cậu sẽ hiểu.

Biết đâu cậu sẽ nghe theo ý kiến khuyên bảo của một người chả quan trọng gì, và tránh được những người dễ quyến rũ.

Không chống thì trầy họ sẽ sẩy chân vấp ngã, có làm gì đi chăng nữa, họ cũng không làm rạng danh cho một người đàn ông."

Tō no Chūjō gật đầu, còn Genji cũng như bao giờ, chỉ mỉm cười như có vẻ đồng ý.

" Trong các câu chuyện mà anh kể, chuyện nào nghe cũng thảm hại."

Chàng nói:

" Để tôi kể các anh nghe câu chuyện về một người phụ nữ xuẩn ngốc mà tôi biết."

Tō no Chūjō nói.

" Tôi kín đáo đi lại với nàng, tôi biết là cuộc tình duyên này chả kéo dài lâu được.

Nhưng nàng rất đẹp, và thời gian trôi qua, tôi bắt đầu nghĩ rằng tôi vẫn phải đi gặp nàng, cho dẫu không thường xuyên cho lắm.

Tôi có cảm tưởng rồi nàng sẽ tùy thuộc vào tôi.

Tôi chờ đợi những dấu hiệu ghen tuông.

Không thấy mảy may.

Nàng có vẻ như không cảm thấy sự oán trách thường giày vò người phụ nữ khi người tình của mình thỉnh thoảng mới đến thăm.

Sớm sớm chiều chiều, nàng cứ bình tĩnh chờ đợi.

Ngày lại qua ngày, tình cảm của tôi thêm đậm đà, tôi nói xa nói gần cho nàng biết rằng nàng phải có một người đàn ông để nương tựa.

Ở nàng có một cái gì đó rất thương tâm (nàng mồ côi cha mẹ) khiến tôi biết nàng chỉ còn có tôi mà thôi."

" Nàng có vẻ bằng lòng.

Không băn khoăn, tôi xa nàng trong một thời gian khá lâu.

Thế rồi – chỉ mãi sau tôi mới nghe nói – vợ tôi biết được việc này và giận dữ trách móc tôi.

Tôi đã không biết mình đã trở thành nguyên nhân gây đau khổ.

Tôi không quên nhưng trong một thời gian dài, tôi không viết cho nàng.

Nàng cô đơn tuyệt vọng và đau buồn cho đứa con nàng ôm ấp.

Một ngày nọ nàng gửi cho tôi một bức thư buộc vào một cây cẩm chướng dại."

Giọng Tō no Chūjō run run.

" Thư nói thế nào?"

Genji giục anh nói tiếp.

" Chẳng có gì đáng để ý lắm, nhưng tôi nhớ câu thơ của nàng."

" Giậu người sơn cước đổ rồi,

Hỡi ai còn muốn đoái hoài làm chi,

Sương ơi, hãy cứ nghỉ đi,

Bên cây cẩm chướng, sương thì ngủ yên."

" Tôi lại tới thăm nàng.

Chuyện trò bắt đầu râm ran, thoải mái nhưng nàng có vẻ tư lự khi nhìn ra ngoài vườn đầm đìa sương.

Hình như nàng đang khóc, hòa tiếng khóc than vào tiếng nỉ non của côn trùng mùa thu.

Cảnh tượng đó chẳng khác một cảnh tượng trong một bản tình ca thuở trước.

Tôi thì thầm một câu thơ:

" Đám hoa kia mọc thẳng hàng,

Ta đâu có dám xem thường xem khinh.

Lòng ta tha thiết đinh ninh,

Bông cẩm chướng dại một mình là yêu."

" Bông cẩm chướng của nàng là đứa bé.

Nhưng tôi nói rõ cho nàng hay, bông cẩm chướng của tôi chính là nàng – bông cẩm chướng dại mà bụi đất không thể làm vấy bẩn."

Nàng đáp lại:

"Sương đầm đìa tay áo quét bông cẩm chướng dại,

Bão táp gầm gào, nay đã tới tiết thu."

" Nàng vẫn trầm tĩnh chuyện trò rơi một giọt nước mắt, nhưng tỏ ra xấu hổ về mình và lo lắng về những lúc khó khăn.

Tôi ra về lòng cảm thấy nhẹ nhõm hơn nhiều.

Rõ ràng nàng không muốn tỏ ra mảy may oán giận trước sự lơ là của tôi.

Thế là một lần nữa, tôi lại bỏ bẵng một thời gian dài mới tới gặp nàng.

Lúc đến nơi, khi nhìn vào trong nhà, tôi không gặp thấy nàng đâu.

Nàng đã biến mất."

" Nếu như nàng đang còn sống, thì chắc là trong một hoàn cảnh rất bấp bênh.

Nàng không cần phải đau khổ đến thế nếu như hồi chúng tôi sống cùng nhau, nàng nên tự đánh giá mình thấp hơn một chút(13).

Nàng không cần phải kiên nhẫn chịu đựng những lúc tôi vắng nhà, và tôi sẽ chăm lo đến nàng mãi mãi.

Đứa con là một bé gái xinh đẹp.

Tôi yêu thương nó tha thiết, nhưng không tài nào tìm ra dấu vết của nó."

13.

Bản tiếng Pháp: ghen tuông một chút (ND).

" Nàng phải được liệt vào trong số các phụ nữ trầm lặng của các anh, được chứ?

Nàng không để lộ cho tôi thấy một thoáng ghen tuông.

Không biết những gì đang xảy ra, tôi không hề có ý định rời bỏ nàng.

Nhưng kết quả là một sự khát khao vô vọng, hoàn toàn như thể tôi đã bỏ nàng.

Tôi bắt đầu quên đi, nhưng còn nàng thì sao?

Chắc thỉnh thoảng nàng phải nhớ đến tôi.

Lòng đầy luyến tiếc, tôi nghĩ có lẽ nàng cũng nhớ được rằng không phải tôi đã bỏ nàng.

Tôi sợ rằng nàng không phải là hạng phụ nữ mà người ta thấy có thể gắn bó được lâu."

" Người phụ nữ ghen tuông của anh chắc cũng đáng tưởng nhớ, nhưng kể ra nàng cũng làm cho ta chán ngán tí chút.

Còn người thứ hai, tất cả các ngón đàn tài hoa của nàng không thể bù lại cái tính nhẹ dạ của nàng được.

Còn con người mà tôi đã kể với các anh – chính vì không ghen tuông mà nàng gây mối ngờ vực, rằng có một người đàn ông khác xen vào cuộc sống của nàng.

Thế đấy, sự đời nó là thế; trong ba người đó, ta không có đủ tư cách để tán thành bất cứ người nào.

Các vị phải đi tới đâu để tìm những phụ nữ không có khuyết điểm, hòa hợp được đức hạnh riêng của cả ba người kia.

Chẳng thà các vị hãy chọn Nữ Thần May Mắn(14) rồi tự coi mình đã lấy được một nữ thánh!"

Mọi người cười rộ.

Tō no Chūjō ngoảnh về phía chàng thanh niên ở bộ lễ.

" Chắc anh cũng phải có những chuyện lý thú."

14.

Kiohijoten hoặc Srimahadev

" Ồ, xin lỗi.

Làm sao kẻ đứng vào hàng địa vị nhỏ nhoi lại dám hi vọng được các vị chú ý?"

" Anh đừng nên để chúng tôi phải đợi."

" Để cho tôi suy nghĩ một phút đã".

Có vẻ như anh ta đang dốc những ký ức ra.

" Hồi tôi còn là học sinh, tôi có biết một nàng cực kỳ thông thái.

Nàng ta là loại người đáng để ta tham khảo về những công việc chung, và nàng cũng có suy xét đứng đắn về những mắc mớ nho nhỏ xảy ra trong đời sống riêng tư của người khác.

Sự uyên bác của nàng đã khiến cho bất cứ nhà thông thái bình thường nào cũng phải hổ thẹn.

Tóm lại, trước mặt nàng tôi kính sợ đến phải im thin thít."

" Tôi học với một ông thầy uyên thâm.

Tôi đã nghe nói ông ta có rất nhiều con gái, và qua dịp này dịp nọ, tôi đã làm quen với nàng.

Ông bố biết chuyện.

Vừa đưa ra những cái chén dùng trong đám cưới, ông vừa kể đủ mọi thứ chuyện trong đó có một bài thơ Trung Hoa về đức hạnh của một người vợ nghèo.

Tuy rằng không hẳn là phải lòng người con gái, tôi vẫn tỏ ra ưa thích nàng phần nào, và cảm thấy có phần vị nể người cha.

Nàng hết sức chú ý đến những gì tôi đang cần.

Nhờ nàng, tôi học được nhiều điều đáng quý để bổ sung vào cái vốn hiểu biết của tôi và giúp tôi trong công việc.

Thư từ của nàng viết bằng chữ Trung Hoa chân phương nhất, nét chữ rõ ràng.

Tôi thấy khó mà nghĩ đến việc rời bỏ nàng, và với sự giúp đỡ của nàng, tôi đã biết xoay xở để tự viết được tàm tạm đôi điều bằng tiếng Trung Hoa.

Tuy rằng tôi không muốn tỏ ra là kẻ thiếu lòng biết ơn, nhưng không thể chối cãi được rằng một người không có học thức lại cảm thấy chán ngán như thế nào đó khi mãi mãi chịu thua kém vợ mình.

Bất cứ kẻ nào ngu dốt như tôi cũng đều thế cả.

Nhưng đối với các vị đây, là các nhà đại quý tộc, một người vợ cao tay như vậy liệu có ích gì cho các vị?

Có lẽ các vị sẽ tự nhủ một việc ngớ ngẩn, vô nghĩa ấy thế mà mình bị o ép đến mức làm trái ý muốn của chính mình...

Như thể mắc phải cái duyên cái nợ gì đấy ở kiếp trước..."

" Nàng ta có vẻ là một của hiếm."

Genji và Tō no Chūjō nóng lòng muốn nghe thêm.

Biết rõ rằng các vị quý tộc đang lấy câu chuyện của mình làm trò đùa, anh ta mỉm cười một cách hơi ma quái.

" Một ngày nọ sau một thời gian khá lâu không gặp nàng, vì lý do này nọ, tôi đến thăm nàng.

Nàng không có mặt trong căn phòng mà trước đây chúng tôi thường gặp nhau.

Nàng khăng khăng đứng sau bức rèm kín mít để nói chuyện với tôi.

Tôi nghĩ có thể nàng đang hờn dỗi, mà như thế thì ngớ ngẩn quá.

Vả lại, nếu nàng đâm ra chấp nhặt đến như thế, thì thôi, tôi đã có lý do để từ giã.

Nhưng đâu phải.

Nàng không phải là người hay để lộ sự ghen tuông của mình ra.

Nàng biết quá nhiều về người đời.

Nàng giải thích một thôi một hồi những gì đang xảy ra, mà tất cả đều rất có lý có tình.

Nàng phân trần thế này."

" Em bị khó ở vì bệnh sổ mũi.

Mệt quá, em bị buộc phải uống thuốc lá cỏ.

Vì cái mùi của nó rất khó chịu nên em không thể nào để ai đến gần.

Nếu thoáng hoặc chàng có điều gì muốn sai bảo, có lẽ chàng cứ viết ra rồi để nó nguyên ở chỗ chàng ngồi."

" Đến thế kia ư?"

Tôi nói.

Tôi không nghĩ được gì khác để nói thêm."

" Tôi sắp sửa ra về.

Có lẽ vì cảm thấy hơi cô độc, nàng gọi với theo, giọng có vẻ gắt.

" Lúc nào tôi thoát được cái mùi thuốc của nợ này, chúng ta sẽ lại còn gặp nhau."

" Lao đầu ra đi như thế kể cũng ác, nhưng mà thăm viếng vào một lúc như thế này thì thật không ổn.

Vả lại cũng đúng như nàng nói: mùi ở nàng toát ra cũng khá nặng.

Tôi lại ra về nhưng nấn ná khá lâu để làm mấy câu thơ:

" Nhện kia mách bảo rõ ràng,

Nên chi muốn đến thăm nàng thâu canh,

Chuyện sao rắc rối linh tinh,

Làm bạn với tỏi với hành được chăng?"

" Tôi không có thì giờ để buộc tội nàng là đã thẳng thừng đẩy tôi ra về.

Nàng nhanh hơn tôi.

Nàng đuổi theo tôi với một câu trả lời:

"Trước đây ngồi suốt thâu canh,

Đêm nay ngồi với tỏi hành, đã sao?"

" Các vị phải thừa nhận rằng nàng đối đáp nhanh".

Anh ta đã xong câu chuyện.Hai chàng công tử, Genji và bạn chàng, không ai có gì để kể.

" Một chuyện bịa đặt hoàn toàn, từ đầu đến cuối, anh có thể kiếm đâu ra một phụ nữ như vậy?

Chẳng thà ngồi một buổi tối yên tĩnh để nói chuyện trò với một mụ phù thủy".

Họ cho rằng chuyện đó quá đáng, và yêu cầu anh kể một chuyện gì nghe có lý hơn.

" Chắc hẳn là các vị không muốn một loại chuyện khác lạ hơn thế, phải không?"

Và anh lặng im.

Viên sĩ quan cận vệ lại chiều theo ý họ.

" Ở đàn bà cũng như đàn ông, tệ nhất là kẻ cứ cố phô hết kiến thức nghèo nàn của mình ra.

Ở một phụ nữ, cái tài cán ít được quý chuộng nhất, là vùi đầu cày xới Tam Truyện và Ngũ Kinh; nhưng mặt khác người phụ nữ nào có thể sống suốt đời mà không biết đến một điều gì đó trong các việc công và tư?

Một người phụ nữ linh lợi mực thước không cần phải là một học giả mới biết được khối điều.

Tệ nhất là những kẻ nguệch ngoạc viết chữ nho nhanh đến nỗi cứ là liến láu, rồi nhồi nhét cho bọn phụ nữ hết thư này đến từ khác, mà chả biết để làm gì.

" Các anh nói " Cái con người sao mà nhắng nhít!

Nếu như cô ta chỉ nắm vững được một ít điều nho nhỏ của phụ nữ thì hay biết mấy.

Tiếc rằng ngay cả các phu nhân quyền quý nhất cũng thường khi phạm lỗi lầm đó."

" Rồi còn có cô nàng lại tưởng tượng mình là nữ thi sĩ.

Nàng ngập đầu vào các văn tuyển, mới viết dòng đầu tiên thì đã trích dẫn văn cổ.

Tự chúng, văn cổ cũng lý thú thật, nhưng vấn đề là đặt vào đâu cho khỏi lạc lõng.

Với một người đàn ông, đọc một dòng đầu tiên đó cũng đã thấy ngán nhưng y sẽ bị gán cho là vô tình nếu y không trả lời, mà đừng hòng đòi được tôn trọng nếu y không trả lời theo kiểu tương tự.

Đến ngày Hoa Ngũ Sắc, anh ta mừng quýnh đi vào triều và chẳng kịp ngó ngàng gì đến Hoa Ngũ Sắc gì sất.

Nhưng kìa, nàng lại lù lù ở đấy đưa ra những trích dẫn tế nhị về cây ngũ sắc.

Vào ngày Hoa cúc(15) , đầu óc anh chả còn biết gì đến cái gì ngoài bài thơ Trung Hoa mà anh phải đem ra họa lại trong ngày, nhưng cô nàng đang ở đấy với bài thơ gì gì đó nói về hạt sương trên hoa cúc.

Một bài thơ lẽ ra thì thú vị và thậm chí cảm động nữa, nhưng đem thơ vào một ngày kém vui thì quá lạc lõng và do đó phải nên gạt bỏ.

Một phụ nữ ứng tác vội vã một bài thơ vào một lúc chẳng nên thơ chút nào, không thể gọi là một phụ nữ biết thưởng thức."

15.

Ngày Hoa Ngũ sắc là ngày 5 tháng 5, ngày hoa cúc là ngày 9 tháng 9.

" Đối với ai đó không nắm bắt được cái tính chất đặc biệt của mỗi thời điểm và mỗi dịp, thì cẩn thận nhất là không nên phô trương quá đáng khiếu thưởng thức và sự tao nhã.

Mà nếu có biết thì có khi cũng nên làm như không biết, không nói ra hết những gì mình chuẩn bị định nói."

Qua buổi chuyện trò, ý nghĩ của Genji chỉ dồn vào mỗi một người và nàng choáng ngập cả lòng chàng.

Nàng đã đáp lại mọi đòi hỏi chàng nghĩ: nàng không có mảy may khuyết điểm, không mắc phải những gì thái quá như đã được nêu ra trong cuộc bàn luận này.

Câu chuyện vẫn tiếp tục nhưng không đi đến một kết luận nào, khi mưa đêm rả rích sắp tàn để nhường chỗ cho bình minh sắp rạng, các câu chuyện mỗi lúc càng thêm có vẻ không thật.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 2.3: Hahakigi


Chương 2.3

(Hahakigi):

Cây đậu chổi.

Hình như thời tiết sẽ tốt đẹp, sợ rằng bố vợ có thể trách chàng rể ở lì trong cung, Genji đi về Sanjō.

Tại dinh thự này, nhất nhất mỗi chi tiết, mỗi nét đều tuyệt diệu và vừa ý chàng.

Chàng không thấy dấu vết lộn xộn ở bất cứ đâu.

Ở đây có người phụ nữ mà bạn bè của chàng liệt vào đám những người thật sự đáng tin cậy, không có không được.

Ấy thế mà vì nàng quá vẹn toàn, vì nàng quá lạnh lùng đến nỗi chàng cảm thấy không được thoải mái.

Chàng quay sang nói chuyện đùa vui với Chūnagon và Nakatsuka và các nữ tì trẻ xinh đẹp khác trong đám các thị tì của nàng.

Trời rất ấm, chàng cởi áo ngoài và nom chàng thậm chí lại còn đẹp hơn.

Quan Thừa tướng tới gặp chàng.

Nom thấy Genji ăn mặc lôi thôi, ông đứng phía sau rèm mà ngỏ lời thăm hỏi.

Có phần nào bối rối vì phải tiếp một vị khách cao quý đến thế vào một ngày ấm áp nên Genji có hơi khó chịu.

Thấy thế bọn nữ tì cười rinh rích, chàng ra hiệu bắt họ phải im lặng.

Trời sắp tối, các thị tì nhắc nhở chàng là con đường từ lâu đài về nhà đi ngang qua địa phận của thần Center(16) cho nên chàng không nên nghỉ đêm ở đây.

16.

Một vị thần thay chỗ ở từng thời kì và không cho phép ai vượt qua

" Chắc chắn thế rồi.

Nhưng dinh của ta cũng nằm ở hướng đó.

Mà ta quá mệt mỏi đi vòng làm sao được!".

Chàng nằm xuống như có ý định ở lại đêm nay, bất chấp những gì có thể xảy ra.

" Thưa Hoàng tử, đơn giản là không nên thế."

Một nữ tì nói: " Có quan Quận trưởng vùng Kii ở đây mà công tử biết." – Một người hầu của Genji vừa nói vừa chỉ về phía một người khác.

" Thần đã trừng phạt sông Nội Giang(17) và bắt nó chảy vào vườn của ngài, do đó mà nước rất mát."

17.

Chỉ phía đông thành phố

" Ý kiến tuyệt diệu.

Ta mệt mỏi thật sự, và có lẽ chúng ta sai người đi trước xem có thể vào vườn được không."

Không nghi ngờ gì, ở đấy có nhiều địa điểm bí mật mà có thể chàng đã đi qua để tránh điều cấm kỵ.

Nhưng chàng đã trở về Sanjō, sau một thời gian vắng biệt khá lâu, quan Thượng thư có thể nghi ngờ là chàng cố ý chọn một đêm như thế này để ra đi sớm.

Ông Quận trưởng Kii ngỏ lời mời khá thân mật, nhưng khi ông lui ra thì ông nói với quân hầu của Genji về những mối nghi ngại của ông.

Hiện đang có lễ tẩy uế ở nhà cha ông, mọi phụ nữ phải rời khỏi nơi đó nhưng không may thay, họ lại tụ tập ở đây là nơi chật chội, ông sợ rằng Genji không được thoải mái.

" Hoàn toàn không thế đâu."

Genji lắng nghe được, bèn nói.

" Có người xung quanh mình là điều hay.

Không có gì tệ hơn là một đêm sống xa nhà lại không có phụ nữ ở với mình.

Chỉ cần dành cho ta một góc phía sau các bức rèm của họ là được."

" Nếu Hoàng tử đã muốn thế."

Các người hầu nói: " Thì ở chỗ ông Quận trưởng là tốt nhất."

Thế là họ phái người đi trước xem tình hình.

Liền ngay sau đó, Genji kín đáo ra đi vì chàng sợ những nghi thức lôi thôi.

Chàng không nói với quan Tể tướng chàng đi đâu và chỉ đưa theo những người hầu thân cận nhất, ông trấn thủ làu bàu, phàn nàn là chàng ra đi hơi quá vội vã.

Nhưng không ai nghe ông.

Các phòng phía đông của lâu đài đã được quét dọn sạch sẽ và nom khá tươm tất.

Như đã nói, nước ở đây trong mát.

Một bờ dậu đan bằng cành và cọc, nom có vẻ thôn dã, bao quanh khu vườn, cây cối được chăm chút cẩn thận hơn.

Gió mát lạnh.

Côn trùng bay vo vo đây đó, đom đóm lập lòe.

Thời gian và địa điểm, nhất nhất cái gì cũng vượt quá sở thích của chàng.

Đám người hầu của chàng chưa gì đã ngồi uống rượu ở phía ngoài, vừa uống vừa ngắm một con suối chảy dưới đường hầm.

Ông Quận trưởng có vẻ như đang " vội vã đi tìm thịt"(18).

Genji lặng lẽ ngắm nhìn xung quanh và chàng kết luận rằng ngôi nhà này chắc phải là bậc trung lưu như anh chàng cận vệ đã nói lần trước.

Nghe nói người mẹ kế của chủ nhà có lẽ cũng đang ở đây.

Chàng lắng nghe những dấu hiệu tỏ cho biết rằng sắp ra mắt.

Liền ngay đó ở phía tây có dấu hiệu của ai đó đang tới gần.

Nghe có tiếng lụa sột soạt, những giọng nói trẻ trung rất êm tai, những tiếng cười rúc rích cố nén của các nữ tì.

Có vẻ như các cửa chớp được nâng lên nhưng rồi, theo một lệnh của ông Quận trưởng, chúng được hạ xuống.

Có ánh đèn yếu ớt le lói phía trên cửa trước.

Genji tiến lại để nhìn xem, nhưng không thấy có khe hở nào đủ rộng để có thể ghé mắt qua.

Chàng lắng nghe trong chốc lát, và biết được rằng đám phụ nữ đã tụ tập ở phòng chính cạnh phòng chàng.

Tiếng chuyện trò rì rầm hình như ở quanh chàng.

18.

Một ý trong bài dân ca.

Có nghĩa đi tìm thức nhắm

" Chàng ta đứng đắn khiếp lắm."

Họ nói: " Và đã có một nàng xinh đẹp xứng đôi với chàng.

Mà cũng còn rất trẻ.

Chúng mày có nghĩ là chàng hơi cô độc không?

Nhưng thiên hạ lại đồn thỉnh thoảng chàng cũng đánh liều kín đáo đi tìm thú nguyệt hoa kia đấy."

Genji giật mình.

Tâm trí chàng chỉ dành cho một nàng, nhưng chuyện đồn đại mách qué lại là thế!

Thật là phiền, nếu như các lời đồn đại về mối tình thật của chàng lan truyền khắp nơi?

Nhưng câu chuyện của họ cũng không có ác ý và mãi rồi chàng cũng đâm chán.

Ai đó đọc trích dẫn một bài thơ mà chính chàng đã buộc ở một bông hoa ban mai(19) để gửi cho người chị em thúc bá của chàng là Asagao.

Kể ra thì bài thơ đọc không được chuẩn chỉnh lắm.

Đọc thơ, lúc nào cũng nghe đọc thơ, chàng sợ rằng chàng có thể bị thất vọng khi gặp người phụ nữ.

19.

Asagao hình như chỉ nhiều hoa mọc ở buổi mai.

Ông Quận trưởng cho đặt thêm nhiều đèn ở mái hiên, và đã cho bưng đồ giải khát tới.

" Mà ông đã cho treo các mành lên chưa?"

Genji hỏi: " Chưa làm thế là ông chưa làm tròn tư cách một chủ nhà đâu đấy nhé!"

" Công tử ưa dùng những thức gì trong tiệc mặn."

Ông Quận trưởng nói tiếp, có phần cứng nhắc.

" Tôi e rằng không khỏi chịu thất lễ."

Genji tìm thấy một chỗ mát mẻ ở phía ngoài gần hiên chàng tới đó và chàng nằm xuống.

Các người hầu của chàng nín lặng, nhiều cậu bé cũng có mặt, ăn mặc chải chuốt, là con của ông chủ hoặc của cha ông ta, và của quan tỉnh trưởng Iyo.

Trong số đó có một cậu bé đẹp mê hồn, khoảng mười hai mười ba tuổi.

Hỏi thăm lai lịch các cậu bé Genji hay rằng cậu bé đó là em trai người mẹ kế của chủ nhà, con một sĩ quan cận vệ đã mất.

Cha cậu đã nuôi những hi vọng lớn về cậu nhưng ông đã mất khi cậu còn rất bé.

Cậu đã theo chị tới nhà này sau khi chị cậu lấy ông Tỉnh trưởng Iyo.

Cậu tỏ ra có chút năng khiếu về văn học kinh điển – chủ nhà nói – tính khí thì trầm tĩnh và dễ thương, nhưng cậu còn nhỏ tuổi và không có ai nâng đỡ, cho nên khó có triển vọng được vào chốn triều môn."

" Tội nghiệp.

Thế vậy, chị cậu ta là mẹ kế của ông"

" Thưa vâng."

" Mẹ kế thế thì trẻ quá.

Cha tôi trước kia có ý định mời bà ta vào cung.

Thì chính ngày hôm kia, người đã hỏi không biết bà ta thế nào."

Và chàng nói thêm với một sự trang trọng không thích hợp lắm với tuổi chàng, " Cuộc đời bấp bênh thật."

" Hầu như mọi sự đều do ngẫu nhiên.

Phải, công tử nói đúng.

Trần thế này quả là quá bấp bênh; và trước đây bao giờ cũng đã là thế, đặc biệt đối với phụ nữ.

Họ là những cánh bèo trôi giạt(20).

20.

Khúc gỗ bị trôi dạt.

" Nhất định là cha ông rất để tâm đến những nhu cầu của bà ta.

Quả vậy, người ta thấy phiền muộn khi không biết ai làm chủ mình?"

" Ông cụ hết sức tôn sùng bà.

Còn chúng tôi thì không hoàn toàn được sung sướng với cách thu xếp của ông ta."

" Nhưng các ông là những người can đảm trẻ trung, chắc các ông không trông đợi nhiều ở ông ta.

Về mặt đó, ông biết đấy, ông ta cũng có chút tiếng tăm.

Mà bà ấy bây giờ ở đâu?

" Tất cả được báo sẽ phải qua đêm ở nhà người gác cổng, nhưng xem ra thì họ nấn ná không vội gì ra nơi đó."

Rượu ngấm vào, bọn người hầu lăn ra ngủ gà ngủ gật trên hiên.

Genji nằm mắt mở thao láo vì chàng không vui thú gì nếu phải ngủ một mình.

Chàng có cảm giác là có ai đó đang ở bên phòng phía bắc.

Có thể là người phụ nữ mà họ đã nói tới.

Chàng nín thở đi về phía cửa và lắng nghe.

" Chị ở đâu thế?"

Cái giọng khàn khàn ngộ nghĩnh là giọng của chú bé đã khiến chàng chú ý.

" Ở trên này".

Có thể là tiếng bà chị.

Hai giọng nói ngái ngủ rất giống nhau.

" Còn ông khách của nhà ta đâu?

Chị cứ nghĩ là chàng có thể ở đâu gần đây, nhưng hình như chàng đi rồi thì phải."

" Chàng đang ở bên phòng phía đông."

Chú bé hạ thấp giọng.

"Em đã thấy chàng.

Chàng đẹp ơi là đẹp, thiên hạ nói chẳng sai."

" Giá là ban ngày thì chị cũng nhìn trộm chàng một chút.

" Bà chị ngáp, rồi có vẻ như kéo áo ngủ lên trùm mặt."

Genji hơi ngán ngẩm.

Lẽ ra nàng có thể hỏi chú em một cách kỹ lưỡng hơn.

" Chị sẽ ra ngoài ngủ, ở gần phía hiên.

Nhưng sao lại tối như thế này."

Chú bé vặn đèn cao hơn.

Rõ ràng là người phụ nữ nằm ở đầu đoạn chéo cách xa Genji.

" Mà con Chūjō đâu? chị không muốn ở lại một mình."

" Chị ta đi tắm.

Chị ấy nói sẽ về chóng."

Cậu bé đứng ngoài gần chỗ hiên, nói chõ vào.

Tất thảy đều yên tĩnh.

Genji đẩy nhẹ then cài và thử mở cửa.

Cửa không khóa.

Phía trong một bức mành đã được căng ra, và trong ánh sáng tù mù, chàng có thể nhận rõ cái rương hòm Trung Hoa và các đồ trang sức khác bầy biện hơi lộn xộn.

Chàng đi thẳng tới cạnh nàng.

Nàng nằm uể oải, thân hình mảnh mai bé nhỏ.

Tuy có chút bực mình vì bị quấy rầy, nhưng rõ ràng nàng nghĩ đấy là người thị tì Chūjō, mãi tới lúc nàng kéo áo phủ mặt ra:

" Ta nghe nàng gọi một viên đại úy."(21) Chàng nói: " Ta nghĩ rằng những lời thỉnh cầu của ta từ bao nhiêu tháng nay, đã được đáp ứng."

21.

Chūjō có nghĩa là "đại úy", chức vụ của Genji đang giữ.

Nàng giật mình, há hốc miệng, nhưng mọi tiếng động bị bóp nghẹt trong các chăn đệm và không ai nghe thấy gì.

" Nàng hoàn toàn đúng nếu nàng nghĩ rằng ta không biết tự kiềm chế.

Nhưng ta mong nàng biết cho, bao nhiêu lâu nay ta mải tơ tưởng đến nàng.

Cuối cùng là ngày hôm nay ta đã tìm thấy cơ hội và đang lợi dụng cơ hội đó, như thế đủ chứng tỏ rằng tình yêu của ta đâu có phải là nông nổi."

Dáng điệu cử chỉ của chàng dịu dàng quyến rũ khiến đến yêu tinh quỷ sứ cũng không thể cưỡng lại chàng.

Nàng những muốn hô hoán báo cho mọi người biết đang có một người lạ xâm phạm chốn khuê phòng.

" Em nghĩ công tử đã nhầm em với ai đó."

Thấy bị xúc phạm, nàng nói như vậy tuy rằng tiếng nàng hổn hển.

Cái thân hình nhỏ nhắn, mảnh mai tưởng như sắp ngất xỉu.

Chàng thấy nàng đẹp bội phần.

" Ta tự để cho con tim ta lôi cuốn cho nên không thể nói đến chuyện nhầm lẫn.

Nếu nàng có ý nghĩ khác thì nàng độc ác quá.

Ta hứa với nàng ta sẽ không làm điều gì không đoan chính.

Ta phải yêu cầu nàng lắng tai một chút nghe ta giãi bày nỗi lòng."

Nàng nhỏ bé quá khiến chàng dễ dàng bế thốc nàng lên.

Trong lúc bước qua cửa để về phòng của mình, chàng đụng phải Chūjō.

Chàng kinh ngạc kêu lên một tiếng.

Đến lượt mình, Chūjō cũng kinh ngạc cứ đứng lì trong bóng tối mà trố mắt nhìn.

Mùi nước hoa ngào ngạt từ quần áo chàng tỏa ra như đám mây khói nói cho cô ta biết chàng là ai.

Cô thẹn thùng đứng lặng, không tài nào nói nên lời.

Giá như chàng là một kẻ xâm nhập tầm thường, cô ta có thể dùng sức mạnh mà giật cô chủ ra.

Nhưng cô ta không muốn làm cho cả nhà kinh động.

Cô ta đi theo sau, nhưng Genji vẫn không mảy may động lòng trước những lời cầu xin của cô.

" Sáng mai hãy đến đón nàng."

Chàng vừa nói vừa đóng cửa lại.

Nàng toát mồ hôi đầm đìa và lo quýnh lên khi nghĩ đến những gì Chūjō và cả những người khác nữa, có thể nghĩ về nàng.

Genji cảm thấy buồn cho nàng.

Tuy vậy những lời nói ngọt ngào vẫn tuôn tràn xen vào những câu châm ngôn bùi tai khiến cho một người phụ nữ dễ phải đầu hàng.

Nhưng nàng không để bị xoa dịu.

" Có thể thật như thế sao?

Có thể chàng đòi em phải tin rằng chàng không đem em làm trò đùa?

Đàn bà con gái phận hèn thì phải chịu lấy chồng phận hèn."

Chàng lấy làm buồn cho nàng và có phần xấu hổ về mình, nhưng chàng trả lời thận trọng và từ tốn.

" Nàng cho ta thuộc loại thanh niên phóng đãng mà nàng thấy nhan nhản khắp nơi hay sao?

Nghĩ thế là sai.

Ta còn rất trẻ, không biết gì về hoàn cảnh của nàng.

Hẳn là nàng đã nghe nói về ta, và nàng phải biết ta không làm những chuyện liều lĩnh.

Nàng đang biến ta thành kẻ hề.

Ta chả kinh ngạc về điều đó, ngay cả những xúc động cuồng nhiệt đang khiến ta kinh ngạc."

Nhưng cái vẻ đẹp rực rỡ của chàng lại khiến nàng phải chống cự.

Chàng có thể nghĩ nàng bướng bỉnh và vô tình, nhưng xét kỹ hơn, chính sự lạnh nhạt của nàng có thể sẽ khiến chàng đâm chán mà bỏ đi.

Bản tính dịu dàng và dễ vâng lời, nàng đột nhiên trở nên cứng rắn, chẳng khác một cây tre non dễ uốn cong nhưng không dễ gì bị bẻ gãy.

Nàng đang khóc.

Tay áo chàng đã thấm đầy nước mắt, nhưng có cho cả thế giới chàng cũng không chịu từ nan.

" Cớ sao nàng lại ghét bỏ ta?"

Chàng nói trong một tiếng thở dài, tuy không tài nào ngăn nàng thôi khóc.

" Há nàng không biết rằng những chuyện gặp gỡ bất ngờ là do số mệnh định đoạt hay sao?

Thật ra, nàng yêu dấu, nàng biết quá ít về chuyện đời."

" Giá em gặp được chàng trước khi có nông nỗi này."

Nàng đáp lại, và chàng phải chấp nhận sự thật.

" Thì lúc đó em đã tự an ủi mình là có một ngày nào đó, chàng sẽ nghĩ về em với tấm lòng thương mến.

Nhưng đó là chuyện vô vọng.

Nhưng thôi, cơ sự đã thế này, em chỉ xin một điều: Ai có hỏi chàng có gặp em không, thì chàng đừng nói gì với họ."

Người ta có thể hình dung là chàng tìm được những lời hứa hẹn ân cần để khiến nàng an tâm.

Tiếng gà gáy đầu vang lên, bọn người hầu của Genji đã thức dậy.

" Cậu ngủ có ngon không?

Mình thì, dĩ nhiên."

" Ta hãy cho xe chuẩn bị sẵn."

Người ta nghe một số nữ tì hỏi nhau có phải những người đang tránh điều cấm kị, sắp sửa lại rời bỏ nơi đây vào lúc nửa đêm không?

Genji rất khổ tâm.

Chàng sợ mình không thể tìm ra được một cái cớ để có một cuộc gặp gỡ khác.

Chàng không thấy có cách nào để có thể thăm viếng nàng, và chàng cũng không biết họ sẽ viết thư cho nhau như thế nào được.

Chūjō đi ra, và cũng khổ tâm không kém.

Chàng để cho nàng đi vào nhưng rồi lại giữ nàng lại.

" Ta sẽ viết cho nàng thế nào được?

Tình của đôi ta sâu như biển cả, thế mà chúng ta sẽ phải sống với những hoài niệm.

Còn gì lạ lùng hơn thế hay không?"

Chàng rơi lệ và do đó chàng nom càng đẹp thêm.

Gà lại gáy dồn.

Chàng cảm thấy buồn phiền như thế nào đó khi làm mấy vần thơ từ biệt.

" Cớ sao chứng kiến giật mình,

Với tiếng báo thức bình minh tới rồi,

Giờ trôi, giờ phút cứ trôi,

Không chờ băng tuyết tan vơi cùng giờ."

Nàng thấy xấu hổ về mình vì đã lọt vào mắt một người đàn ông mà với nàng thì đứng trên cao vời vợi.

Những lời lẽ ân cần của chàng không gây được bao nhiêu kết quả.

Nàng nghĩ đến người chồng mà nàng coi như một tên hề, một kẻ ngu đần.

Nàng run sợ khi nghĩ rằng một giấc mơ của nàng cũng có thể mách với lão những gì xảy ra trong đêm.

Nàng họa lại bằng mấy câu thơ:

" Đêm tàn lệ vẫn tuôn rơi,

Giọng sầu thổn thức hòa theo tiếng gà."

Lúc này đã sáng tỏ hơn.

Chàng thấy nàng đứng tựa cửa và cả nhà sắp sửa trở lại cuộc sống rậm rịch.

Một hàng rào chắn đã rơi xuống ngăn cách hai người.

Trong bộ triều phục ăn bận cẩu thả, chàng đứng tựa một lúc vào chấn song ở hướng nam và nhìn ra vườn.

Dọc mái tây của ngôi nhà, các cửa chớp đã được đẩy lên.

Các nữ tì hình như đang nhìn chàng, qua một bức mành thấp ở hiên.

Không nghi ngờ gì nữa, chàng đã mang lại niềm vui thú.

Mảnh trăng hạ tuần còn chiếu sáng trên bầu trời buổi bình minh làm tăng vẻ đẹp của ban mai.

Bầu trời tuy dửng dưng nhưng vào những lúc này, tùy theo người ngắm mà nó tỏ ra thân ái hay buồn bã.

Genji đang trong tâm trạng đau khổ.

Chàng biết không có cách nào dù chỉ để trao đổi với nhau vài dòng tâm sự.

Chàng rời ngôi nhà, chân bước đi và luôn luôn ngoái nhìn lại phía sau.

Một lần nữa chàng trở lại Sanjō, chàng không tài nào ngủ được.

Ý nghĩ là họ sẽ không còn gặp lại nhau đang dìm chàng trong nỗi đau xé ruột, nhưng còn nàng thì sao?

Nàng không thuộc loại đẹp sắc nước hương trời, nhưng nàng có duyên và tỏ ra có học thức thuộc hạng trung bình.

Chàng lầm rầm tự nhủ, như vậy nhưng viên sĩ quan cận vệ đã nom thấy họ đêm vừa qua, biết rõ là chàng đang nói về ai.

Lúc này chàng đang sống phần lớn thời gian ở Sanjō, nhưng tâm trí chàng vẫn mải vấn vương hình bóng người phụ nữ khó gần nổi.

Cuối cùng chàng mời ông Quận trưởng Kii tới.

" Thế ra, cái chú bé mà ta trông thấy đêm nào đó, là cháu nuôi của ông.

Xem ra thì cũng là một chàng trai có nhiều hứa hẹn.

Thiết nghĩ ta có thể dành cho chú ta một địa vị gì đó , thậm chí có thể giới thiệu với cha ta."

" Đội ơn công tử đã chiếu cố, tôi lấy làm vui mừng khôn xiết.

Có lẽ tôi sẽ nói chuyện này với bà chị chú ta!"

Nghe người ta nói đến nàng, trái tim Genji đập dồn dập.

" Bà ấy có con cái gì không?"

" Thưa không.

Bà ta và bố tôi, mới lấy nhau được hai năm nhưng theo tôi suy ra, bà ta không được sung sướng.

Cha bà ta trước đây đã có ý nghĩ là đưa bà vào cung."

" Kể cũng buồn cho bà ta.

Người ta đồn bà ta là một mỹ nhân.

Đồn đại thế có đúng không?"

" Tôi sợ là họ nhầm.

Nhưng dĩ nhiên theo tục lệ, con riêng của chồng thì không được gần mẹ kế nhiều lắm."

Nhiều ngày sau buổi đó, ông ta dẫn chú bé đến với Genji.

Xem xét kỹ lưỡng thì chú bé không phải là thật đặc biệt, nhưng rất xinh đẹp và duyên dáng.

Genji nói chuyện với cậu ta với một thái độ hết sức thân ái khiến cậu ta vừa vui thích vừa thẹn thùng.

Khi hỏi han chú về bà chị, Genji không hay biết được gì nhiều lắm.

Chú ta trả lời khá nhanh nhảu, nhưng chàng có hơi chưng hửng khi thấy cậu biết giữ ý giữ tứ.

Genji nói bóng nói gió xa xôi hơn về những gì đã xảy ra hôm nào.

Chú bé lộ vẻ sửng sốt, chú đã đoán ra sự thật nhưng chưa đủ già dặn để đeo đuổi câu chuyện.

Genji trao cho chú một bức thư gửi bà chị.

Khi nhận được thư thì nước mắt nàng giàn giụa.

" Không biết người ta nói với nó những chuyện gì?"

Nàng vừa nhủ thầm, vừa mở rộng tờ thư để che giấu đôi má ửng đỏ.

Bức thư rất dài và kết thúc bằng mấy câu thơ:

" Khát khao mơ lại giấc mơ,

Đêm đêm, vò võ canh khuya thức tràn,

Không đêm nào ngủ được,(22)

Mộng không về, vì thức trắng canh thâu."

22.

Thơ cổ: Trong nhớ nhung tìm đâu nguồn an ủi

Chữ viết như rồng bay phượng múa, nhưng rốt cuộc nàng chỉ biết khóc, khóc than cho cuộc đời nàng đã rẽ hướng một cách lạ lùng.

Ngày hôm sau, Genji sai đi tìm chú bé.

" Thư phúc đáp đâu?"

Chú hỏi chị.

" Em nói với công tử là em không tìm thấy ai để trao thư của chàng."

" Ôi! lạy trời".

Chú bé mỉm cười ra điều hiểu biết.

" Làm sao em có thể thưa với công tử như thế được?

Em cũng biết khá nhiều, chắc chắn làm sao có sự nhầm lẫn được."

Nàng kinh hoàng.

Rõ ràng Genji đã hở ra hết.

" Chị thật không hiểu tại sao lúc nào em cũng phải thông minh đến thế.

Có lẽ tốt nhất là em đừng đi."

" Nhưng công tử cho tìm em kia mà."

Và chú em bỏ đi.

Ông Quận trưởng Kii đã bắt đầu để ý đến người mẹ kế trẻ trung và xinh đẹp, và ông ta đang theo đuổi nàng với những lời tán tỉnh ve vãn không dứt.

Bởi thế ông ta lấy lòng người em nàng đang trở thành người bạn thường xuyên đi lại với ông.

" Suốt ngày hôm qua ta đã đợi chú."

Genji nói: " Rõ ràng rồi, trong khi ta nghĩ nhiều đến chú thì chú đâu có nghĩ mấy đến ta."

Chú bé đỏ mặt.

" Thư trả lời đâu?"

Và khi chú bé đã thuật lại mọi chuyện với chàng, chàng nói tiếp: " Một chú đưa thư quý hóa gớm!

Thế mà ta đã hi vọng có được cái gì tốt hơn!"

Chàng lại viết những lá thư khác.

" Thế chú không biết sao?"

Chàng nói.

" Ta biết chị chú trước khi lão già kia lấy nàng.

Có lẽ nàng đã nghĩ ta yếu thế và vô dụng nên muốn tìm một chỗ nương tựa vững chắc hơn.

Thôi được, nàng có thể khinh thường ta, nhưng chú thì không nên thế.

Chú sẽ như con ta.

Cái lão mà chị em chú đang trông chờ giúp đỡ, sẽ chả còn sống được bao lâu."

Chú bé có vẻ như đang nghĩ đến sự phiền toái mà người chồng của chị chú đang gây nên cho hai chị em.

Genji lấy làm thích thú.

Chàng đối xử với chú bé như con chàng, biến chú thành người bạn thường xuyên, cho chú áo quần lấy ở tủ áo của chàng, lại còn đưa chú vào triều.

Chàng tiếp tục viết thư cho nàng.

Về phía mình nàng sợ rằng với một kẻ đưa thư thiếu kinh nghiệm đến thế, bí mật có thể bị lộ; thêm vào đó còn có điều lo nghĩ khác, là sẽ bị dị nghị nàng sống buông tuồng bừa bãi.

Có những bức thư dài, nhưng nàng vẫn giữ đúng như địa vị nàng đòi hỏi.

Lời lẽ phúc đáp của nàng cứng ngắc, đúng khuôn phép.

Nàng không thể quên được vẻ đẹp chói lọi của chàng tuy trong đêm đó nàng chỉ nhìn thấy lờ mờ.

Nhưng phận nàng đã trao cho kẻ khác, có cố làm cho chàng quan tâm đến thì cũng chả được lợi gì.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 3:Utsusemi


Chương 3.

(Utsusemi):

Lốt ve.

Nỗi nhớ nhung của chàng thì khôn nguôi.

Chàng không thể quên cái dáng người mảnh mai, cái vẻ e lệ ngượng ngùng của nàng.

Có biết bao con mắt dòm ngó xung quanh nàng cho nên một xâm nhập khác vào khuê phòng của nàng rất có thể bị chú ý, và lúc đó thì sự việc sẽ rất buồn.

Một buổi tối, sau khi ở lại triều đình mấy ngày, chàng tìm được một lý do để tự bào chữa: dinh của chàng lại một lần nữa nằm ở hướng cấm.

Giả đò đi về Sanjō nhưng chàng lại rẽ về nhà ông Quận trưởng.

Ông ta rất vui sướng, vì nghĩ rằng những con suối, những cái đầm khéo bài trí, đã lôi cuốn Hoàng tử.

Genji đã bàn bạc với chú bé luôn luôn đi theo hầu chàng.

Nàng đã được báo tin về cuộc thăm viếng.

Nàng phải thừa nhận chàng bị thôi thúc quá mãnh liệt nên mới bầy ra những thủ đoạn như vậy.

Nhưng nếu nàng phải tiếp chàng, thẳng thắn ngồi đối chuyện với chàng, thì nàng còn trông chờ được gì ngoài nỗi sầu khổ như đêm hôm trước, ngoài cơn ác mộng sắp lại tái diễn?

Không, hổ nhục quá.

Sau khi chú em đã ra đi, nàng gọi nhiều nữ tì đến.

" Ta nghĩ, ở quá gần chỗ công tử là điều không hợp lẽ.

Vả lại, ta thấy không được khỏe, có lẽ cần phải ở chỗ nào đó để các người xoa bóp cho ta; chỗ nào đó khá một chút để khỏi quấy rầy chàng".

Nữ tì Chūjō ở trong những căn phòng tại một hành lang tách biệt.

Nàng sẽ đến trú ẩn ở đấy.

Sự việc xảy ra đúng như nàng đã sợ.

Genji cho người hầu đi ngủ sớm và sai người đưa thư đi.

Chú bé không tìm thấy chị.

Chú nhìn quanh nhìn quẩn khắp nơi và đang không biết làm thế nào thì cuối cùng chú bắt gặp nàng ở hành lang.

Chú gần như muốn khóc.

" Nhưng công tử sẽ nghĩ em là đứa hoàn toàn vô tích sự."

" Thế em muốn chị phải làm gì nào?

Em còn bé, làm cái việc đưa thư như vậy là không nên.

Em thưa với chàng là chị không được khỏe, có giữ lại một số nữ tì để xoa bóp cho chị.

Em không nên ở đây, kẻo người ta cho là kỳ cục."

Nàng nói một cách cương quyết nhưng tâm hồn nàng thì chao đảo.

Hạnh phúc cho nàng biết bao, giá như nàng không vướng vào cuộc hôn nhân bất hạnh này vẫn được ở trong ngôi nhà với những kỷ niệm về cha mẹ đã khuất.

Lúc đó nàng có thể bình tĩnh chờ đợi những cuộc thăm viếng tuy không đều đặn lắm của chàng.

Đằng này lại phải dằn lòng để tỏ ra lạnh lùng khi tiếp chàng!

Như thế chắc chàng lại nghĩ rằng nàng không biết đến thân phận của nàng trên đời.

Nàng đã làm những gì nàng nghĩ là tốt nhất, nhưng làm thế này lại mang lấy đau khổ.

Thôi, việc đời cái gì cũng khó, chả biết thế nào mà chọn.

Nàng phải tiếp tục đóng vai người phụ nữ lạnh lùng vô tình.

Genji đang nằm, tự hỏi không biết chú bé đang tán tỉnh nịnh nọt như thế nào.

Chàng không tin tưởng cho lắm vì chú bé non trẻ quá.

Ngay lúc đó thì chú bé về báo cáo sự thất bại của chú.

Người phụ nữ ấy mới đanh thép làm sao!

Khó ai bì kịp!

Genji thở dài một tiếng, để lộ rõ sự thất vọng khiến chú bé suýt phát khóc.

Genji gửi cho nàng một câu thơ:

" Lang thang trên đất hoang vu,

Đậu chổi đánh lừa ta nào biết?

Làm sao biết ngỏ nỗi buồn sầu da diết."

Trong lúc ấy thì nàng cũng không chợp mắt được.

Nàng viết thư trả lời:

" Người ở đây hồn ở đâu,

Nằm trong lều nhỏ, nổi sầu mang mang,

Cây đậu chổi dễ biến tan,

Ước gì như nó, nhớ thương không còn?"

Chú bé cứ thế mang thư đi đi về về, quên cả giấc ngủ vì háo hức muốn tỏ ra có ích cho cả đôi bên.

Chị chú thì cứ van nài chú hãy để ý đến miệng lưỡi thiên hạ.

Các người hầu của Genji đang ngáy như sấm ở nơi khác.

Chàng nằm một mình trằn trọc bực bội.

Cái sự bướng bỉnh của nàng quả là có một không hai, đâu có phải như cây đậu chổi.

Nó không chịu tan biến đi.

Nhưng mãi rồi chàng cũng đâm ngán.

Thôi, cứ để mặc nàng thích gì làm nấy.

Nhưng nói thì đơn giản, dứt ra cho được đâu có dễ dàng.

" Ít ra thì chú cũng phải đưa ta đến chỗ nàng."

" Chị em đóng kín cửa nằm lì trong một căn phòng bụi bặm và đủ mọi nữ tì ở bên chị em.

Em thấy như thế chả khôn tí nào".

Chú bé muốn được việc hơn.

" Thôi được, ít ra thì em cũng không nên bỏ rơi ta."

Nói xong Genji đẩy chú bé nằm xuống bên cạnh mình.

Chú bé sướng rơn trước vẻ đẹp thanh xuân của chàng Genji.

Về phía mình, chàng thấy chú em thân tình hơn cô chị lạnh lùng của chú.

Genji trằn trọc không ngủ được.

" Ta không quen với cách đối xử như vậy.

Đêm nay là lần đầu tiên ta biết một người phụ nữ có thể đối xử với một người đàn ông như thế nào.

Lòng bị tổn thương và nỗi khổ nhục hành hạ ta khiến ta không còn biết làm sao có thể sống được."

Chú bé nước mắt giàn giụa, và nom chú càng xinh đẹp thêm.

Theo trí tưởng tượng của Genji, với cái thân hình mảnh mai kia, với cái mái tóc không quá dài kia phải chăng nom chú rất giống với chị chú?

Nhưng cho dù là tưởng tượng đi nữa thì sự giống nhau đó chỉ khiến chàng thêm khổ.

Chỉ còn có một lối thoát là tìm kiếm một người đàn bà khác, nhưng làm thế thì đâu còn là danh giá?

Và Genji lại trằn trọc thâu đêm trong nỗi oán hận sửng sốt.

Chú bé thấy chàng kém thân ái hơn mọi ngày.

Trước lúc rạng sáng Genji bỏ đi, để lại chú bé trơ vơ buồn tủi.

Về phía nàng, nàng cũng trăn trở không thôi.

Không nhận thêm được một lời của Genji.

Có vẻ như chàng đã chán ngấy với nàng.

Nếu quả thật chàng từ bỏ nàng thì đau đớn cho nàng biết bao, nhưng dẫu sao thì nàng vẫn sợ một cuộc thăm viếng khác.

Trong khi đó thì Genji gặm nhấm nỗi bực dọc day dứt.

Chàng không thể quên nàng và chàng sợ chàng đang biến mình thành một thằng hề.

" Ta buồn quá em ạ."

Chàng nói với chú bé: " Ta cố quên nàng, nhưng quên làm sao được.

Em nghĩ, em có thể thu xếp được một cuộc gặp gỡ khác không?"

Điều đó thật khó nhưng dẫu sao chú bé vẫn lấy làm mừng.

Với sự hăng hái nhiệt tình của trẻ con, chú rình mò một cơ hội.

Thì vừa vặn đúng lúc này, ông Quận trưởng Kii phải đi kinh lý dưới tỉnh.

Suốt những buổi hoàng hôn dài đằng đẵng, nàng không có gì để làm.

Trong bóng đêm che phủ, chú bé đánh xe đưa Genji đến dinh ông Quận trưởng.

Genji có chút lo âu thấp thỏm.

Xét cho cùng người hướng dẫn chàng chỉ là một chú nhóc con, nhưng đây không phải là lúc do dự.

Ăn mặc qua loa, chàng hối thúc chú bé đi nhanh để tới nơi trước khi cổng đóng.

Xe đi vào lối cổng sau và Genji xuống xe.

Một chú bé con như thế thì ít bị lính gác để ý, mà thực tình thì họ cũng chả kính trọng chú cho lắm.

Chú để Genji đứng đợi ở cửa phía đông còn chú thì đi vào tòa nhà chính.

Chú nện cánh cửa thình thịch rồi đi vào.

" Đóng lại!

Đóng cửa lại!"

Các thị tì kêu ré lên.

" Đóng lại kẻo thiên hạ có thể nhìn vào!"

" Nhưng, buổi tối ấm trời thế này mà lại đóng cửa là tại làm sao?"

" Phu nhân bên cánh tây đã ở đây từ trưa.

Mọi người sẽ đến chỗ chơi cờ vây."

Hi vọng được trông thấy họ ở bàn cờ vây, Genji từ chỗ nấp lẻn ra, xăm xăm tìm đường băng qua cửa và các bức rèm.

Cánh cửa mà vừa rồi chú bé đã đi qua vẫn còn mở(23).

Genji có thể nhìn thấu suốt sang phía tây.

Một ô vải của bức rèm phía trong đã được cuốn lên, các bức mành đã được vén vắt lên khung, có lẽ vì nóng nực.

Quang cảnh hiện ra lồ lộ không gì che khuất.

23.

Sự mô tả các phòng có vẻ rối rắm.

Các cánh cửa ván (Koshi) có vẻ như ở giữa hàng hiên và các phòng (chú thích bản tiếng Anh).

Ở chỗ gần các phụ nữ ngồi có một cây đàn.

Bóng một người phụ nữ ngồi tựa lưng vào một cột trụ – phải chăng đấy là con người đã làm cho trái tim chàng rạo rực?

Trước tiên chàng nhìn vào nàng.

Hình như nàng mặc một áo lót đỏ thắm thêu một mẫu vẽ, phía ngoài là một chiếc áo khoác khó xác định được màu sắc và vải may.

Nàng là một phụ nữ bé nhỏ, bình thường có những nét duyên dáng.

Rõ ràng nàng muốn che giấu mặt ngay cả với cô gái ngồi đối diện và nàng thu đôi bàn tay nhỏ nhắn vào ống áo.

Người đối diện với nàng ngoảnh mặt về hướng đông, cho nên Genji nom thấy rõ khuôn mặt cô này.

Bên ngoài một chiếc áo ngoài màu đỏ tía và cả hai thứ đều để hở xuống tận dải quần đỏ.

Dáng người rất đẹp, cao và mẫm, thanh nhã.

Trên khuôn mặt rám nắng, mắt và miệng nàng rạng lên một ánh vui tươi láu lỉnh.

Tuy không dài lắm nhưng tóc nàng rậm và dày, và khi nó buông lòa xòa xuống đôi vai thì nom mượt mà óng ả.

Chàng không thể phát hiện được mảy may thiếu sót ở nàng và do đó chàng biết được tại sao cha nàng, ông tỉnh trưởng Iyo, quý nàng đến thế.

Chắc chắn là điều đó có thể có ích, giá như nàng bớt trầm lặng hơn một chút.

Tuy vậy có vẻ như nàng không phải chỉ ngây thơ, ngờ nghệch.

Nàng tỏ ra rất sáng ý khi đặt một viên đá lên điểm chết để báo hiệu trò chơi chấm dứt.

" Khoan, một phút nữa đã, nào."

Người kia bình tĩnh nói: " Chưa xong hẳn đâu mà.

Nàng cũng biết đấy, chúng tôi còn phải đưa con Kō ra đã"(24).

24.

Kō, thuật ngữ phật giáo chỉ một thời gian dài vô kể để chuyển sang sự vĩnh hằng.

Trong trò chơi cờ vây, đó là tình thế mà hai tay chơi lấy đi lấy lại cùng những quân cờ đó mãi mãi.

Để cắt đứt cuộc trao đổi, tay chơi mà quân cờ bị lấy trước.

" Mình thua rồi, mình thua rồi!

Để xem có gì trong các góc".

Nàng đếm trên đầu ngón tay: " Mười, hai mươi, ba mươi, bốn mươi".

Chàng nghĩ cô ta chắc chẳng rối trí nếu cô phải đếm đầy đủ những buổi tắm ở Iyo(25).

25.

Tỉnh của cha nàng được chú ý vì mùa xuân nóng nực.

Người phụ nữ kia, một mẫu mực của sự nghiêm trang, giữ cho khuôn mặt được che khuất.

Ngắm nhìn cô ta, Genji có thể phát hiện từng nét nhỏ trong vẻ mặt nhìn nghiêng.

Mi mắt của cô nom như bánh xốp phồng, đường nét của cái mũi thì tàm tạm và mặt thì mệt mỏi, thiếu sáng sủa.

Tuy vậy rõ ràng là cô ta chăm chút đến vẻ bề ngoài; và có những chi tiết biểu lộ một sự đa cảm phảng phất chứ không phải hiển nhiên như ở cô bạn ngồi bên.

Cô này thật sự hấp dẫn, cười đùa sung sướng hơn, biểu lộ một cái vui sáng chói, và kể ra cô ta cũng khá hay hay.

Chắc hẳn, là một cô ả nông cạn tầm thường nhưng xem ra thì cũng không phải là cái của vất đi.

Lần đầu tiên chàng trông thấy một người đàn bà trong tư thế tự do thoải mái của cô ta.

Chàng cảm thấy mình hơi có tội, nhưng tội cũng không lớn lắm để đến nỗi phải quay đi nếu không nghe chú bé trở lại.

Chàng lẻn ra.

Chú bé nói rằng có một bà khách bất ngờ đã xen vào kế hoạch của chú.

" Chú định đẩy ta về để chịu thất bại một lần nữa hay sao?

Quá lắm."

" Thưa công tử, không.

Nhưng em xin công tử đợi cho cái bà kia về đi đã.

Lúc đó, em sẽ thu xếp mọi chuyện, em xin hứa."

Sự việc có vẻ tự chú dàn xếp lấy.

Chú bé còn rất trẻ, nhưng chú bình tĩnh tự chủ và tinh mắt trước những sự việc quan trọng.

Trò chơi cờ vây có vẻ đã chấm dứt.

Bên trong có tiếng rậm rịch và tiếng lào xào như người ta đang rút lui.

" Cậu chủ bé đâu rồi?"

Bây giờ có tiếng cửa sầm sầm.

" Đóng cửa lại thôi."

" Xem ra không có ai động đậy nữa."

Genji nói sau một lúc.

" Đi đi, cố hết sức vào."

Chú bé biết khá rõ là chị của chú không có cái tính thích sự phù phiếm.

Bàn cãi với nàng là vô ích, cho nên chú định cứ việc đưa Genji vào khi mà hầu như không còn ai bên cạnh nàng.

" Bà khách có còn ở đấy không?"

Genji hỏi.

" Ta muốn nhìn qua nàng một chút."

" Không thể được.

Phía trong cửa chớp còn có các rèm."

Genji lấy làm thích thú, nhưng không để cho chú bé biết là chàng đã thấy nàng, sợ chú phật lòng.

Giờ khắc cứ chậm rì rì.

Vào lúc đó, chú bé gõ cánh cửa ở góc và được vào.

" Tôi cứ ở đây cho thoải mái."

Chú vừa nói vừa trải những tấm vải đệm vào chỗ hai ba cửa trượt để ngỏ.

" Nào, cho gió cứ vào đây."

Số đông các nữ tì nhiều tuổi hình như ngủ ở ngoài gần hiên.

Cô gái vừa mở cửa như đã đến với họ.

Chú bé giả vờ ngủ một lát.

Rồi, kéo rộng tấm màn che để chắn ánh sáng, chú ra hiệu cho Genji đi vào.

Đột nhiên Genji thấy xấu hổ, sợ rằng mình sẽ bị thất bại một lần nữa.

Dù sao chăng nữa chàng vẫn đi theo chú bé.

Vén một tấm rèm lên, chàng luồn vào căn phòng chính, ở đây yên tĩnh, mà áo của chàng thì sột soạt đáng sợ.

Về phần người phụ nữ, nàng lấy làm vui vì chàng không chịu bỏ cuộc; nhưng cơn ác mộng của buổi đêm trước đây vẫn bám lấy nàng.

Ngày ủ ê nghiền ngẫm, đêm thao thức mất ngủ – đang là mùa hạ, ấy thế mà vẫn là "mùa xuân chưa nảy lộc"(26).

Trong lúc đó người bạn ở phòng cờ vây của nàng thì lại rất vui.

" Tôi sẽ ở lại với nàng đêm nay." cô ta nói.

26. budless spring: từ buds có nghĩa là nụ, lộc; nhưng cũng gợi ý là ngủ.

Vậy có thể hiểu " mùa xuân cũng không được ngủ"

Tự nhiên nàng cảm thấy có cái gì không ổn.

Phát hiện ra một mùi nước hoa bất thường, nàng ngẩng đầu lên.

Lúc màn được kéo ra thì căn phòng vẫn tối đen nhưng nàng có thể nom thấy một hình thù người đang bổ về phía nàng.

Nàng kinh hoàng đứng lên, rồi quơ vội một chiếc áo lót bằng lụa phủ lên đôi vai, nàng lách ra khỏi căn phòng.

Genji mừng rơn khi thấy chỉ có một phụ nữ ngủ ở phía sau các tấm màn.

Gạt tấm trải giường sang bên chàng thấy hình như người phụ nữ có phần nào to hơn chứ không như chàng chờ đợi.

Lúc đó chàng mới nhận thức được một chi tiết kì cục trên thân hình đang nằm ngủ.

Không phải rồi.

Ngốc nghếch làm sao!

Mà cũng lố bịch làm sao!

Nếu người đang ngủ bất thần thức giấc, biết mình là nạn nhân của một sự nhầm lẫn ngớ ngẩn, biết xoay xở thế nào?

Ngớ ngẩn thật, ai đời lại tới đây để theo đuổi nàng, khi nàng đã tỏ một thái độ dứt khoát!

Chàng thoáng có một ý nghĩ: đây có phải là cô gái ngồi dưới ánh đèn và đã khiến chàng để ý đến thế?

Nếu đúng, thì chàng chẳng mất gì.

Cô gái chợt tỉnh giấc, và quá đỗi ngạc nhiên.

Genji thấy có chút buồn tiếc cho cô.

Tuy chưa từng trải về các ngón yêu đương, nhưng cô ta nom linh lợi hoạt bát và chưa hoàn toàn mất bình tĩnh.

Lúc đầu chàng thấy khó mà nói chàng là ai.

Tuy nhiên có lẽ cô ta đoán ra ngay.

Thế là chàng nói với cô gái là nhân tiện phải tránh hướng đi cấm kỵ, chàng ghé qua đây thăm cô.

Một người phụ nữ già kinh nghiệm hơn sẽ chẳng khó khăn gì mà đoán ra sự thật, nhưng cô này còn ngây thơ không hề cảm thấy sự giải thích của chàng có chút gượng gạo.

Chàng không chê mà cũng không quá vồ vập cô ta.

Lòng chàng đang oán hận người kia.

Không nghi ngờ gì nữa, chắc nàng chạy trốn nấp ở đâu đó và đang hả hê với thắng lợi của mình.

Nàng đã tỏ ra cương quyết khác thường.

Nói ra thì cũng kỳ, chính thái độ chống đối của nàng lại khiến người ta khó quên nàng.

Cô gái ở bên cạnh chàng có chút duyên của tuổi trẻ và hiện giờ cô đang khát khao chuyện yêu đương.

" Người xưa hay nói, một tình yêu kín đáo thấm thía hơn một tình yêu lộ liễu."

Chàng nói ngọt ngào dễ lọt tai.

" Cứ yên trí, ta không phải hạng người xấu.

Ta phải lo đến thể diện, đâu có phải khi bị sự thèm khát lôi cuốn thì bạ chỗ nào ta cũng xông bừa vào, không đâu!

Còn cô: Có những người ở hoàn cảnh này họ không tán thành chút nào.

Thật đáng buồn.

Nhưng cô thì không nên quên tôi."

" Em sợ."

Rõ ràng là cô ta sợ.

" Em biết viết cho chàng làm sao được."

" Cô nói có lý, chúng ta ai lại muốn để cho thiên hạ biết.

Nhưng đêm nay, ta có đem theo một thằng bé.

Chúng ta có thể trao đổi thư từ qua nó.

Trong lúc này, cô cứ làm như không có chuyện gì xảy ra."

Chàng lấy một chiếc áo dài mùa hạ như một vật lưu niệm mà người kia đã vất lại.

Chú bé đang ngủ gần đấy, nhưng cái chuyện liều lĩnh này vẫn ám ảnh tâm trí chú, Genji đánh thức chú dậy chẳng khó khăn gì.

Lúc chú mở cửa thì một bà hầu già sửng sốt kêu lên:

" Ai đấy kia?"

" Tôi đây chứ ai."

Chú bé có hơi ngượng ngùng đáp.

" Đêm hôm thế này, cậu đang đi lang thang đâu đấy?"

Bà gọi to để mong có ai giúp.

" Chả đi đâu hết."

Chú bé đáp cộc lốc.

" Thế đấy, chả đi đâu hết."

Chú đẩy Genji đi qua cửa.

Trời sắp sáng.

Trong ánh trăng, bà ta bất chợt thấy một bóng người khác.

" Mà ai đi với cậu thế?

Ồ, con Mimbu, dĩ nhiên.

Chỉ có con Mimbu mới cao kều như vậy được."

Mimbu là một phụ nữ thường bị chế giễu vì thân hình cao lớn khác thường.

" Ra là cậu đi dạo với Mimbu kia đấy."

Bà già lầm bầm.

" Có ngày rồi chính cậu cũng cao lớn như con Mimbu cho mà xem."

Vừa đi theo họ, mụ vừa nói huyên thuyên.

Genji kinh hoàng, nhưng có làm gì thì cũng không thể đẩy mụ vào trong được.

Chàng đành rút lui vào bóng tối chỗ hành lang.

Mụ lằng nhẵng đi theo.

" Thế ra, cậu đã đến chỗ bà chủ chúng tôi, phải không?

Mấy ngày nay, tôi bị đau bụng, khó chịu quá và đã phải ở riết trong buồng.

Nhưng đêm vừa rồi bà cho gọi tôi bà muốn có thêm người ở quanh bà.

Tôi vẫn còn đau đây này, đau ghê gớm."

Bà lại lầm bầm, nhưng không đáp lại.

" Thôi, thế thì đi đi."

Mụ đi tiếp, và Genji chuồn ra.

Hơn bao giờ hết chàng thấy những trò liều lĩnh này có thể nguy hiểm biết dường nào.

Chú bé đi cùng chàng tới Nijō.

Genji thuật lại những gì xảy ra trong đêm.

" Chú bé ơi, chú không được việc lắm."

Chàng vừa nói vừa nhún vai tỏ ý khó chịu khi nghĩ đến sự lạnh lùng của nàng.

Chú bé không biết đáp lại thế nào.

" Ta đã bị hắt hủi, với ta, chả còn làm cách gì được nữa.

Nhưng cớ sao nàng không gửi cho ta một lời phúc đáp dịu dàng nhỉ?

Ta không địch lại với chồng của nàng được.

Chính khổ là ở chỗ đó."

Nhưng khi chàng đi nằm thì chàng đã mặc chiếc áo khoác của nàng vào phía trong áo của chàng.

Chàng giữ chú bé lại cạnh mình để làm thính giả cho những lời than thở của chàng.

" Mặc dầu có chuyện đó, chú vẫn là chú bé ngoan, không phải vì chuyện đó mà ta không yêu chú.

Nhưng gia đình chú là thế, nên ta phải đâm ngờ, không hiểu quan hệ của chúng ta liệu có được lâu bền hay không."

Chú bé hết sức buồn bã và hoang mang.

Genji lại vẫn không tài nào ngủ được.

Chàng đòi chú bé đưa cho một nghiên mực.

Rồi như để tập viết, chàng thảo nhanh trên một cuộn giấy.

" Dưới cây còn lốt trơ trơ,

Lốt nàng, ta nhớ, tơ vò ngổn ngang."

Chàng tự nhủ không biết người phụ nữ kia, là con riêng của chồng nàng, có thể nghĩ gì về mình.

Chàng thấy buồn cho cô cứ mải trăn trở suy nghĩ nhưng chàng không hề gửi thư.

Trong khi đó mùi hương của nàng cứ vương vấn trong chiếc áo chàng đã lấy được.

Chàng giữ nó khư khư, ngắm nhìn nó mà thương nhớ.

Khi đi đến nhà chị, chú bé bị nàng mắng túi bụi.

" Ai làm một việc như thế này thì đừng có mong được tha thứ.

Ta có thể cố giải thích những gì đã xảy ra, nhưng em nghĩ rằng thiên hạ sẽ không có ý kiến cuối cùng của họ, hay sao?

Há em lại không có lúc nghĩ rằng ngay ông chủ tốt bụng của em cũng có thể mong muốn chấm dứt cái trò trẻ con này hay sao?"

Bị dồn ép từ hai phía, chú bé tội nghiệp không còn biết phân trần ra làm sao.

Chú rút thư của Genji ra.

Mặc dầu không muốn, chị chú vẫn mở thư đọc: Chàng viện dẫn đến con ve chỉ còn cái xác lột, rồi lại chuyện lấy chiếc áo của nàng.

Sao mà rắc rối quá.

Chả khác một tấm giẻ rách ẩm ướt bị bọn người đánh cá xé từng mảnh(27).

27.

Fujiwara Koretuda.

Chiếc áo ta để lại, cũng rách như chiếc áo của người đánh cá ở Ise?

Cô gái kia, con riêng của chồng nàng, trở về cánh nhà phía Tây, tâm thần có hơi rối loạn.

Cô nghĩ thế nào thì cũng chỉ mình biết mình hay.

Cô chăm chú nhìn chú bé đi đi lại lại, nghĩ rằng chắc cũng có thư cho mình; nhưng rốt cuộc chả có gì.

Cô không đủ trí tưởng tượng để đoán ra mình là một nạn nhân của một sự nhận diện nhầm lẫn.

Là một con người nhẹ dạ và ngây ngô, bây giờ cô đang triền miên với những ý nghĩ buồn bã.

Phu nhân trong lầu nhà chính hết sức tự nén nỗi lòng.

Nàng biết, tình cảm của nàng không thể được coi là nông cạn, nàng nhớ tiếc những gì không quay trở lại, những ngày còn là con gái.

Bên cạnh bài thơ của chàng, nàng hạ bút viết một bài thơ của phu nhân Ise:

" Cánh ve mỏng đẫm sương mai,

Sương tan trong lá, lệ ai tan cùng."

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 4.1:Yūgao


Chương 4.1

(Yūgao):

Cây Hoa phấn.

Sau khi vào triều thăm đáp lễ Rokujō, trên đường trở về Genji dừng lại để hỏi han sức khỏe bà nhũ mẫu già, mẹ của Koremitsu tại nhà riêng của bà ở dinh Gojō.

Đau ốm nặng, bà đã trở thành một ni cô.

Cổng cho xe vào đã đóng.

Chàng sai đi gọi Koremitsu và trong khi chàng đang chờ đợi, chàng nhìn chăm chú con đường dơ dáy bẩn thỉu, ồn ào huyên náo.

Bên cạnh căn nhà của người vú nuôi, là một hàng rào mới trồng cây bách lá.

Bốn hoặc năm cửa chớp chật hẹp ở phía trên đã được đẩy lên và qua các kẽ hở, lộ ra những bức rèm trắng và sạch sẽ.

Chàng bất gặp hình dáng những vầng trán xinh đẹp ở phía bên kia.

Khi chúng di động chàng đoán rằng đấy là những phụ nữ khá cao lớn.

Họ thuộc những hạng phụ nữ nào nhỉ?

Xe của chàng đơn giản, không trang hoàng và không có những kẻ hầu chạy hai bên.

Biết chắc chắn rằng không ai sẽ nhận thấy mình, chàng ló đầu ra để nhìn được sát hơn.

Cánh cổng treo, có cái gì nom như lưới mắt cáo, được một cái sào chống đỡ, và chàng có thể nhìn thấy căn nhà bé nhỏ mảnh khảnh.

Chàng cảm thấy có chút bàng hoàng cho những người ở tại một nơi như vậy – và rồi tự hỏi ai trên đời này có thể có một chỗ nương tựa tạm thời hơn thế(28).

28.

Thơ khuyết danh.

" Trên thế gian, có đâu nơi ta gọi là nhà."

" Một chỗ trú tạm thời, đó là nhà của ta".

Một túp lều xơ xác, một tòa lâu đài chạm vàng trổ ngọc, nào có khác gì nhau?

Một cây nho xanh tươi vui mắt, leo đến đầu bờ tường.

Những bông hoa trắng khoe nụ cười tươi.

" Ta muốn biết bông hoa ở xa kia là hoa gì?"

Chàng nói như tự nói với mình.

Một người hầu đi lên và cúi lạy.

" Thưa, những bông hoa màu trắng ở đằng xa kia gọi là "Hoa phấn", y nói: " Một cái cây tên như tên người – mà lại trổ hoa ở một nơi tiều tụy như thế này."

Đúng như y nói.

Vùng lân cận là một xóm nghèo nàn, gồm phần lớn là những căn nhà nhỏ bé.

Một số thì tựa vào những cọc xiêu vẹo, và một số " Hoa phấn" mọc ở chỗ mái chìa.

Chàng hỏi:

" Một thứ hoa hẩm hiu.

Ngắt cho ta một bông, được chứ?"

Người hầu đi vào phía sau cánh cổng và ngắt một bông.

Một con bé xinh đẹp mặc quần lụa thô màu vàng đi ra qua cửa trước vừa gật đầu ra hiệu cho người hầu, vừa chìa cho y một chiếc quạt trắng mùi hăng nồng.

" Hãy đặt hoa lên cái này.

Quạt thì chẳng ra quạt, mà hoa cũng chả ra hoa."

Koremitsu từ trong cổng đi ra và trao nó cho Genji.

" Chúng đánh mất chìa khóa , nên tôi đã để công tử phải chờ đợi.

Có lẽ ở đây không ai nhận ra công tử, nhưng để công tử phải đợi như thế này thì cái vùng này cũng không tử tế cho lắm."

Xe Genji được đẩy vào trong và chàng xuống xe.

Ngoài Koremitsu còn có người con trai và người con gái của bà đang hầu hạ bà; người con trai là một bậc cao tăng, và chồng người con gái là Tỉnh trưởng của Mikawa.

Họ rối rít cám ơn chàng đã hạ cố tới thăm.Bà lão đứng lên đón chàng.

" Mẹ không hề có ý nghĩ từ bỏ cõi trần này, nhưng mẹ cứ nghĩ là sẽ không còn có thể được thấy con như bây giờ mẹ đang nhìn con đây.

Lời cầu nguyền của mẹ có vẻ như đã cho mẹ được sống thêm(29).

Được con đến thăm, mẹ tin chắc mẹ sẽ đón nhận ánh sáng của phật Amitābha với lòng thanh thản và bình tĩnh."

Nói xong bà gục xuống khóc.

29.

Nguyên văn: dành cho mẹ một hợp đồng mới trên đời.

Genji cũng gần ứa nước mắt: " Thấy mẹ lâu không hồi phục con rất đau đớn và con rất lấy làm buồn khổ vì mẹ đã lánh người đời.

Mẹ phải sống lâu trăm tuổi để được trông con làm nên sự nghiệp.

Con chắc chắn rằng nếu mẹ được thế, mẹ sẽ tái sinh trên đỉnh cao vời vợi của Cõi Thanh Khiết.

Con có nghe nói, điều quan trọng là tự mình rũ sạch nỗi luyến tiếc nhỏ nhoi nhất đối với cõi trần."

Yêu thương đứa bé mình đã nuôi nấng bù chì, một người vú nuôi hay nhìn nó như một thần đồng ngay dù nó là một đứa ngốc nghếch.

Bà lão cảm thấy kiêu hãnh thêm, lớn cao thêm biết bao, và bà nghĩ bà có quyền tự coi mình là người tuyệt vời vì đã được phép phục vụ chàng.

Nước mắt bà tiếp tục tuôn tràn.

Các con bà lấy làm ngượng cho bà.

Họ liếc nhìn nhau khi bà phô ra một khuôn mặt tàn tạ như đang đau khổ vì phải rời bỏ một cõi đời mà bà đã quay mặt đi.

Genji xúc động tận tâm can.

" Những ai yêu thương con đều bỏ con khi con còn thơ bé.

Có những người khác, đúng thế, đến chăm sóc con, nhưng mẹ là người duy nhất con thực sự gắn bó.

Trong những năm gần đây, con ít được đi lại cho nên không thể sớm hôm trông nom săn sóc mẹ như con hằng mong ước, hoặc không thăm viếng mẹ được chu tất.

Tuy vậy con thấy rất đau khổ khi ngày tháng trôi qua mà con không gặp được mẹ.

Mong sao trên trái đất này không có những buổi ly biệt cuối cùng."(30).

30.

Ariwara Narihira

" Mong sao mẹ ta sống đến ngàn năm,

Mong sao trên trái đất không có cảnh biệt ly mãi mãi."

Chàng nói một cách trang trọng và khi chàng đưa tay gạt nước mắt thì mùi thơm từ ống tay áo của chàng tỏa ra khắp căn phòng

" Đúng rồi."

Hai người con tự nghĩ – " Số phận thật đã ban phúc cho bà."

Và , bây giờ họ cũng đang rơi nước mắt.

Genji bảo các người con hãy tiếp tục cầu nguyện và các công việc hầu hạ.

Lúc đi ra ngoài, chàng xin một cây đuốc, và dưới ánh đuốc chàng xem xét chiếc quạt trên đó có đặt bông " Hoa phấn".

Trên chiếc quạt có một bài thơ viết chữ thảo một cách che đậy chứng tỏ người viết là một người lịch sự và có khiếu thẩm mỹ.

" Đừng hỏi khuôn mặt của ai,

Hoa phấn đâu đó sáng ngời chiều hôm."

" Ai đang ở ngôi nhà phía tây, kia?" chàng hỏi Koremitsu.

" Chắc anh có dịp hỏi cho biết chứ?"

" Lại chuyện đó nữa."

Koremitsu tự nhủ.

Anh nói có phần chua chát.

" Tôi phải thú nhận là những ngày gần đây tôi bận săn sóc bà cụ nên cũng không nghĩ đến láng giềng của cụ."

" Anh đang bực bội với ta chứ gì?

Nhưng nhân có chiếc quạt đây, có điểm mà ta muốn làm sáng tỏ.

Anh vui lòng hỏi xem ở đây có ai biết vùng lân cận này không?"

Koremitsu đi vào nhà hỏi người quản gia của bà mẹ; rồi anh trở ra báo rằng căn nhà thuộc của ông phó Tỉnh trưởng danh dự.

Người chồng bận đi xa và người vợ có vẻ là một người phụ nữ trẻ có khiếu thẩm mỹ.

Các chị em bà ta đã rời nhà đi làm công việc hầu hạ nơi này nơi nọ.

Nhưng họ cũng thường về thăm nhà.

Genji nghĩ, nữ thi sĩ của chàng chắc phải là một trong số các chị em nhà đó.

Một con người khá trẻ trung, thực tế và tân tiến, nhưng nếu gặp được cô nàng thì biết đâu cũng chỉ là người tầm thường như ai – tuy vậy sự suồng sã biểu lộ trong bài thơ cũng không hẳn là không thú vị, chàng không đang tâm bỏ đi một cách khinh bỉ.

Một lần nữa, như ta sẽ thấy, cái chứng đa tình của chàng lại trỗi dậy.

Thận trọng che giấu nét chữ, chàng phóng bút viết một câu đáp lại trên một mảnh giấy và sai anh hầu đem đi.

Thơ rằng:

" Lại gần chút nữa nàng ơi,

Hoa phấn, nàng biết là ai tức thời,

Hoa phấn đây cũng thường thôi,

Hoa phấn mờ tối trong chiều hoàng hôn."

Tưởng rằng đây có thể là một người quen, nàng không bỏ lỡ cơ hội viết một lá thư để khiến chàng phải kinh ngạc; nhưng đợi một lúc không thấy có thư trả lời, nàng cảm thấy có chút lúng túng lòng dạ bâng khuâng.

Thế rồi bây giờ lại có một bài thơ do một kẻ đưa thư riêng mang tới.

Những người nữ tì của nàng cứ là rối rít, bù đầu bàn đến chuyện phúc đáp như thế nào.

Phải chờ đợi mãi người đưa thư khá buồn rầu trở về tay không.

Genji lặng lẽ bỏ đi trong ánh sáng chập chờn của mấy cây đuốc.

Những cánh ván ở cửa bên cạnh đập sập xuống.

Một ánh đèn lọt qua khe cửa, phảng phất một cái gì buồn bã, và tù mù hơn ánh sáng đom đóm.

Tại dinh Rokujō, cây cỏ vẫn mang vẻ trang nghiêm.

Chính bà cụ cũng có vẻ lạnh lùng khác thường vì xem ra cụ đã kiệt sức.

Những ý nghĩ về các "Hoa phấn" hoàn toàn không còn ám ảnh tâm trí chàng.

Chàng đi ngủ và từ giã vào lúc mặt trời lên.

Trong ánh sáng ban mai hình dáng của chàng nom xinh đẹp lạ thường khiến cho các phụ nữ ở nơi đó hiểu rõ cớ sao chàng được thiên hạ ngợi ca đến như vậy.

Lại một lần nữa chàng đi ngang qua các ván cửa mà trước đây chàng đã đi qua không biết bao nhiêu lần.

Do sự tình cờ nho nhỏ kia mà bây giờ chàng vừa chăm chú nhìn ngôi nhà, vừa tự hỏi ai có thể ở trong đó.

Mấy ngày sau Koremitsu tới.

" Bà cụ nhà tôi vẫn không đỡ chút nào, tôi đã phải ở hầu bên cụ."

Koremitsu nói.

Rồi tiến lại gần hơn: " Thấy công tử có vẻ quan tam đến thế, nên tôi đã phải gọi một đứa nó biết rõ về cánh cửa cạnh ngôi nhà và tôi đã hỏi hắn.

Chuyện hắn kể không rõ ràng lắm.

Hắn nói là vào dạo tháng lăm hay đại để thế có người tới và thầm lặng sống trong ngôi nhà, nhưng ngay cả bọn gia nhân cũng không được biết nàng là ai.

Thỉnh thoảng tự tôi cũng nhìn qua bờ giậu và ghé mắt ngó qua các bức mành của bọn nữ tì trẻ.

Nhìn quần áo của họ, tôi đoán họ đang hầu hạ một ai đó thuộc tầng lớp cao quý.

Ngày hôm qua, khi ánh đèn buổi tối rọi thẳng ra, tôi thấy chính nàng đang ngồi viết một bức thư.

Nàng xinh đẹp quá.

Nàng có vẻ đăm chiêu suy nghĩ, còn bọn nữ tì xung quanh nàng thì đang khóc lóc."

Genji đã ngờ một điều gì đại loại thế, chàng phải tìm cho ra.

Theo cách nhận xét của Koremitsu thì, không thể phủ nhận được, Genji là một người mà thiên hạ phải coi trọng.

Chàng trẻ trung, có sức quyến rũ bọn phụ nữ, vậy nếu chàng tự kìm hãm mình không đoái hoài tới những việc nho nhỏ như thế này thì đâu còn có tình cảm người nữa.

Sẽ không thực tế nếu cho rằng vẫn có một số người vượt ra ngoài sự cám dỗ.

Anh nói tiếp:

" Đang chờ một dịp may để có thể thăm dò kỹ hơn một chút, tôi tìm được một cái cớ nho nhỏ để viết cho nàng.

Nàng trả lời tức thì, chữ viết tốt, già dặn.

Một số nữ tì của nàng cũng đẹp, hoàn toàn không thể xem thường được."

" Anh làm ơn thăm dò thật kỹ vào.

Anh mà chưa làm thế thì ta chưa vừa lòng đâu đấy."

Ngôi nhà thuộc loại hèn hạ nhất mà người cận vệ trước đây đã mô tả, nhưng Genji rất quan tâm.

Có biết bao nhiêu những quyến rũ mê ly ẩn giấu trong đó mà chàng lại không thể chinh phục được!

Chàng nghĩ đến sự lạnh lùng của người vợ ông Tỉnh trưởng người phụ nữ " lốt ve" độc nhất vô nhị.

Tuy vậy, nếu nàng đã tỏ ra bùi tai trước những lời thuyết phục của chàng, thì chắc chắn sự việc bị rơi tõm như một sự nhầm lẫn đáng buồn sau cái buổi gặp gỡ duy nhất kia.

Thói thường là thế, mối oán hận và khả năng phải chịu một sự thất bại rõ ràng vẫn bám riết tâm trí chàng.

Cuộc tranh luận vào đêm mưa nọ có vẻ như đã khiến chàng tò mò muốn biết về nhiều tầng lớp.

Dù có một thời mà một người phụ nữ như vậy chả đáng cho chàng để ý.

Thế nhưng cuộc tranh luận đã mở rộng!

Chàng thấy người con gái ông Tỉnh trưởng sẵn sàng hiến thân cho chàng, hoàn toàn không phải không đáng quan tâm.

Nhưng chàng không chịu nổi vì sợ rằng người mẹ kế chắc đã lạnh lùng lắng nghe cuộc chuyện trò giữa hai người.

Chàng phải đợi một dấu hiệu gì đó để biết ý nghĩ thực của nàng.

Ông Tỉnh trưởng Iyo trở về Thành Đô.

Ông đến ngay lâu đài của Genji.

Mặt hơi bị rám nắng, quần áo bị nhàu nát trong cuộc hành trình ngoài biển, nom ông ta là loại người khá cục mịch và khó ưa.

Tuy nhiên ông ta thuộc dòng dõi có danh giá, và tuy tuổi cao, ông vẫn có những dáng điệu thanh lịch.

Trong khi hai bên chuyện trò về tỉnh ông cai trị, Genji muốn biết đầy đủ về những mùa xuân nóng bức(31) , nhưng chàng có phần ngượng ngùng khi thấy những ký ức cứ xua đuổi nhau trong tâm trí chàng.

Kể cũng ngốc, sao lại phải áy náy trước cái ông già trung hậu này!

Chàng nhớ lại là không khôn ngoan(32) , và chàng cảm thấy buồn cho ông Tỉnh trưởng.

Tuy chàng ấm ức về sự lạnh lùng của người vợ, nhưng theo cách nghĩ của người chồng, đó lại là điều đáng ca ngợi.

Chàng choáng váng khi biết ông Tỉnh trưởng có ý định tìm cho con gái ông một người chồng xứng đáng và đưa vợ ông đi về thăm các tỉnh.

Chàng bàn với người em trai của nàng về khả năng thu xếp một cuộc gặp gỡ khác.

Tuy nhiên đây là điều khó vì ngay dù nàng ưng thuận đi nữa, biết đâu nàng lại cho là dại dột nếu tiếp một bậc quý phái cao sang đến thế.

31.

Như đã biết ở tỉnh này mùa xuân thường nóng nực.

32.

Thật ra, người sĩ quan vệ binh khuyến cáo chống lại bọn phụ nữ hay tráo trở chứ không chống lại những phụ nữ tầng lớp thấp hơn.

Tuy vậy, nàng không muốn chàng quên nàng hẳn.

Những thư phúc đáp của nàng vào lúc này dịp nọ cũng khá thú vị và chứa đựng đây đó những lời tế nhị khiến chàng chốc chốc phải ngừng đọc tấm tắc khen.

Chàng vẫn oán sự lạnh lùng của nàng, nhưng vẫn nghĩ nhiều đến nàng.

Còn như cô ta sẽ tiếp chàng thân tình cho dầu người chồng mà cô sẽ kiếm được , có đáng sợ đến đâu đi nữa.

Mùa thu đã tới.

Chàng bận rộn và khổ sở vì những việc riêng cho nên chàng thưa về thăm Sanjō.

Còn như vụ ở dinh Rokujō, chàng đã bẻ gãy được sự chống cự của cô nàng, nhưng than ôi, chẳng bao lâu chàng đã tỏ ra lạnh nhạt.

Người ta cho rằng kể cũng đáng suy nghĩ, sau khi đã chiếm được nàng rồi, có vẻ như chàng dễ kiềm chế dục vọng của mình hơn.

Nàng thường phải chịu đựng những cơn thất vọng, những đêm mất ngủ căng thẳng khi mòn mỏi chờ trông chàng một cách vô ích.

Nàng sợ nếu tiếng đồn đại lan khắp, thiên hạ sẽ đơm đặt ra những chuyện đùa tếu về sự cách biệt tuổi tác.

Vào một buổi sáng sương mù dày dặc, nàng cứ khăng khăng đánh thức Genji dậy, vì nàng biết chắc chàng phải ra đi.

Chàng ló đầu ra, vừa ngáp vừa thở dài và nom còn thèm ngủ.

Chūjō, một trong những nữ tì của nàng, nâng một cửa ván lên, gạt một bức mành sang bên như muốn giục nàng đến xem chàng ra đi.

Nàng ngẩng đầu khỏi gối.

Khi chàng dừng lại trầm trồ ca ngợi bao nhiêu là hoa rực rỡ phía dưới hàng hiên, nom hình dáng chàng quả là đẹp vô song.

Chūjō theo chàng đi xuống dãy hành lang.

Trong chiếc áo dài màu hoa cúc tây hợp với mùa và đuôi áo mỏng dệt một cách tao nhã, cô tỏ ra là một phụ nữ xinh đẹp, duyên dáng.

Ngoái nhìn ra sau, chàng bảo cô ngồi xuống với mình một lúc ở chỗ góc bao lơn.

Cái dáng ngồi kiểu cách của cô, làn tóc dài chảy tuôn xuống chiếc áo dài nom thật xinh đẹp.

Chàng nắm tay cô:

" Tuy mang tiếng bướm tìm hoa thấm nhụy,

Ta vẫn muốn ngắt bông hoa bìm bìm kề bên."

" Ôi! biết làm thế nào đây?"

Cô trả lời một cách nhanh nhảu đã quen, làm cho người ta nghĩ cô đang nói không phải cho mình mà cho cô chủ cô:

" Vội vàng chìm lặn sương mai,

Chàng đâu còn muốn ép nài hoa đây."

Một chú tiểu đồng nhỏ bé xinh đẹp, có vẻ như để đặc biệt tô điểm cho dịp này, từ trong hoa bước ra.

Quần ướt đẫm sương, chú ngắt một bông hoa bìm bìm tặng Genji.

Ngay cả những người không có liên quan gì với Genji, vẫn bị lôi cuốn về phía chàng.

Không nghi ngờ gì nữa, ngay những người dân miền núi thô lỗ nhất cũng muốn được nghỉ ngơi một lúc dưới bóng một cây hoa đang nở rộ; những ai đã từng, dù là ngắn ngủi, phơi mình trong vẻ đẹp lộng lẫy của chàng cũng đều tùy theo địa vị của mình, vương vất ý muốn đưa con gái của mình làm kẻ hầu cho chàng, muốn một người chị em mà hình thức không tồi, có thể làm vài việc nhỏ mọn hầu chàng.

Vậy thì, không cần phải ngạc nhiên khi thấy có những người ghi lòng tạc dạ hình ảnh của chàng vì họ đã có dịp được nhận một bài thơ nho nhỏ của chàng hoặc được đối xử một cách tử tế phần nào.

Không nghi ngờ gì nữa, không được luôn luôn ở bên chàng, họ rất lấy làm buồn khổ.

Tôi quên: Koremitsu đã báo cáo chi tiết những gì anh ta thấy lúc hé nhìn qua bờ giậu.

" Tôi không thể nhận ra nàng là ai.

Hình như nàng quyết định tự xa lánh khỏi người đời.

Trong lúc buồn chán bọn nữ tì đi ra chỗ hành lang dài trông ra đường, chực rình cái cỗ xe.

Đôi khi, người phụ nữ mà có vẻ là bà chủ của họ cũng lặng lẽ đi ra nhập vào với bọn họ.

Tôi không thấy rõ nàng nhưng nàng có vẻ đẹp thật.

Một ngày nọ, một cỗ xe có người theo hầu chạy hai bên, đi qua.

Bọn bé gái gọi to với một người tên là Ukon bảo cô phải đến nhanh.

Họ nói là quan Tư lệnh(33) đang sắp tới."

33.

Tō no Chūjō

Một mụ già đi ra, ra hiệu cho chúng phải im.

" Làm sao chúng mày biết được?" , mụ ta vừa hỏi vừa đi về phía hành lang.

Lối đi từ nhà chính trở thành một thứ cầu tạm thời.

Mụ ta vội vã quá nên tà áo mắc vào cái gì đó, mụ loạn choạng suýt ngã.

" Chỉ có thần Katsura mới làm được thứ này(34), mụ nói, và sau đó mụ chả thiết gì nhìn ngó tận mắt nữa.

Chúng nói với mụ có người ngồi trong xe ăn bận triều phục, theo sau có một đám tùy tùng.

Chúng nêu nhiều tên, và tất cả bọn tin chắc đây là bọn cận vệ và tiểu đồng của công tử Tō no Chūjō."

34.

Theo truyền thuyết, thần này xấu xí, nên xây cầu chỉ cho mình dùng ban đêm

" Ta muốn anh nhận diện cụ thể hơn.

Có thể nàng là người mà Tō no Chūjō đã nói đến một cách đầy luyến tiếc, vào đêm mưa dạo nọ chăng?"

Koremitsu vừa tiếp tục vừa mỉm cười trước sự tò mò lộ liễu này.

" Tôi đã làm một việc cụ thể là đến dò hỏi một cách kín đáo và đã biết tất về chỗ này.

Tôi đến rồi ra đi làm như thể không biết rằng ở đây không phải chỉ có bọn nữ tì với nhau.

Họ tưởng bịt được mắt tôi, nên cứ khăng khăng rằng ngoài họ ra thì chả còn ai nữa."

" Lúc nào ta đến thăm mẹ anh, anh hãy để ta hé nhìn xem ra sao?"

Ngay dù nếu chỗ ở của nàng chỉ là tạm thời, nàng có vẻ như thuộc tầng lớp hạ lưu mà dạo nọ anh bạn vệ binh đã tỏ ra coi thường đến thế.

Tuy thế vẫn phải có một chuyện gì đó.

Koremitsu quyết định không được mảy may đi ngược lại ý muốn của chủ, hơn nữa chính anh ta cũng háo hức muốn biết.

Anh sốt sắng tìm một dịp để đưa Genji vào trong ngôi nhà của nàng.

Genji không biết nàng là ai và chàng cũng không muốn nàng biết mình là ai.

Cải dạng trong bộ quần áo tồi tàn, chàng đi bộ đến thăm nàng, mặc dù Koremitsu đã chịu đi tắt để nhường ngựa.

" Thế này thì ở đây người ta tưởng công tử nhà ta là tên đầy tớ cuốc bộ."

Để cho cuộc phiêu lưu này được giữ bí mật hoàn toàn, Genji chỉ đưa đi cùng mình cái gã đã làm môi giới cho chàng trong việc "Hoa phấn" và một tên tiểu đồng mà có lẽ chẳng ai có thể nhận ra.

Sợ có thể bị phát hiện, chàng không dừng lại ghé thăm bà nhũ mẫu.

Lại nói về nàng, nàng đã sai người đi theo những người đưa thư của chàng để dò xem chàng về nhà thế nào và bằng mọi cách, cố gắng để biết chàng sống ở đâu; nhưng mọi cố gắng của nàng đều vô hiệu.

Tuy hết sức giấu giếm, Genji ngày càng mến nàng và cảm thấy mình phải được gặp nàng luôn.

Chàng cố gắng tự nhủ rằng địa vị của họ quá cách xa nhau, hơn nữa, chuyện này xem ra cũng phù phiếm, nhưng chàng càng ngày càng đến chỗ nàng thường xuyên hơn.

Những chuyện như thế này thường làm rối trí những kẻ đứng đắn và trung thực nhất, nhưng riêng chàng bao giờ cũng tự kiềm chế mình, tránh mọi dịp để người ta có thể bình phẩm về mình.

Nhưng nay thì khác, mỗi buổi sáng ở chỗ nàng ra về chàng tự hỏi làm sao chàng có thể chờ đợi suốt một ngày ròng rã.

Và rồi chàng lại tự trách mình.

Thật là một chuyện điên rồ, nàng chả có gì khiến chàng phải bận tâm!

Nàng thuộc hạng người có bản tính dịu dàng và trầm lặng.

Tuy ở nàng còn có chút gì đó mập mờ, và thực sự có tính gần giống trẻ con, nhưng rõ ràng nàng biết một điều gì đó về bọn đàn ông.

Xem ra thì nàng không thuộc gia đình danh giá.

Chàng tự hỏi đi hỏi lại, không biết làm sao mà nàng lại lôi cuốn chàng đến thế?

Vất vả lắm chàng mới giấu được địa vị của mình, bao giờ cũng ăn vận quần áo du khách, và không bao giờ để cho nàng nhìn thấy rõ mặt.

Chàng tới muộn lúc ban đêm khi ai nấy đều đã ngủ.

Nàng khiếp sợ tưởng chàng là một bóng ma hiện hình như trong chuyện cổ tích.

Nàng không cần thấy mặt chàng mới biết được chàng là một trang nam nhi xinh đẹp.

Nhưng chàng có thể là ai?

Mối ngờ vực của nàng dồn về Koremitsu.

Đúng rồi, chính cái chàng trai phong tình đó đã đem người khách lạ tới.

Nhưng Koremitsu thì đang ráo riết theo đuổi những việc riêng của mình giả vờ dửng dưng và mù tịt về cái việc không phải là việc của mình.

Tất cả điều đó là thế nào nhỉ?

Nàng vắt óc suy đi đoán lại.

Về phần mình Genji có những nỗi phiền muộn riêng.

Nếu tỏ ra chẳng cần phải dè dặt, chẳng tội gì mà phải đề phòng, nếu ngộ nhỡ nàng sẽ lỉnh đi và ẩn lánh, lúc đó thì tìm nàng ở dâu?

Chốn này hình như chỉ là một nơi ở tạm, mà chàng không thể biết khi nào thì nàng quyết định thay đổi chỗ nương náu, mà sẽ đến nơi đâu.

Chàng hi vọng có thể tự bằng lòng với hạnh phúc trước mắt, sẽ quên nó đi đúng như mọi chuyện yêu đương lăng nhăng khác; nhưng liệu có được hay không chàng không tin chắc.

Và những ngày để tránh khỏi bị chú ý, chàng cố không đến thăm nàng thì khi đó từ bực bội chàng đâm ra sầu não.

Giả dụ là chàng phải bí mật đưa nàng đến Nijō.

Ngộ nhỡ những tiếng đồn đại phiền hà lan đi thì, đấy!

Chàng có thể là ngay từ đầu tặc lưỡi tự nhủ số phận họ đã gắn bó với nhau.

Chàng lấy làm lạ, chả biết ở kiếp trước sợi dây ràng buộc nào đã xui khiến họ mê đắm nhau đến thế mà trước đây chàng không hề biết tới.

" Ta phải nói chuyện với nhau cho thỏa."

Chàng nói: " Ở nơi nào hoàn toàn thoải mái."

" Lạ lùng thật.

Chàng nói gì cũng hay cũng phải chăng, nhưng cung cách thì chẳng giống ai, làm em sợ."

Đúng thế, có thể nàng sợ, một sự sợ hãi ngây thơ khiến chàng phải mỉm cười.

" Trong hai ta một người ắt phải là hồ ly tinh ma quái?

Ta tự nhủ như vậy.

Nàng hãy khoan tâm, cứ việc nghe lời dụ dỗ của nó."

Bị chinh phục bởi sự sôi nổi dịu dàng của chàng, nàng thật sự muốn để mặc chàng muốn sao hay vậy.

Nàng là một con người bé nhỏ dễ bảo, sẵn sàng nhượng bộ trước những đòi hỏi xúc phạm nhất.

Một lần nữa chàng lại nghĩ đến " cây cẩm chướng dại" của Tō no Chūjō, đến con người điềm đạm mà bạn chàng đã mô tả vào đêm mưa trước đây.

Chàng không muốn dò hỏi nàng, sợ sẽ mất công, vì có lẽ nàng muốn giấu tung tích.

Nàng không có vẻ ham mê gì những chuyện bi kịch, nên có thể đột nhiên bỏ chạy và lẩn trốn.

Như vậy là mắc phải sai lầm như Tō no Chūjō.

Bản thân Genji không muốn mắc phải sự sơ xuất đó – tuy có lúc chàng thấy một chút bội ước(35) có thể khiến nàng đáng chú ý hơn.

35.

Về phía ai, chàng hay nàng?

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 4.2:Yūgao


Chương 4.2

( Yūgao):

Cây Hoa phấn.

Ánh trăng tròn vành vạnh lấp lánh rơi qua các khe hở trên mái ngói.

Chàng không quen ở những nơi thế này và cảm thấy như bị mê hoặc.

Đến rạng đông chàng bị đánh thức bởi những tiếng nói của người bình dân trong các căn nhà tồi tàn dưới đường.

" Rét lắm , có thế thôi, giá lạnh.

Năm nay công ăn việc làm chẳng nhiều nhẽ gì; chúng ta mà không tìm ra việc ở miền quê thì cứ coi là đi đứt.

Bác có nghe tôi nói không, bác láng giềng?"

Chàng có thể nghe rõ từng lời một.

Một người đàn bà thường thì sẽ lúng túng khi nghe, ở ngay kề bên, tiếng nói ồn ào của những kẻ chuẩn bị lên đường tìm những công ăn việc làm đáng buồn.

Giá như nàng là một trong những cô nàng bảnh bao ăn diện của xã hội, chắc nàng đã muốn thu mình lại để biến đi.

Tuy nhiên, là một người thuộc loại điềm tĩnh, nàng có vẻ dửng dưng, chẳng tỏ ra đau khổ hay lúng túng, khó chịu cho lắm.

Với dáng điệu tao nhã mà lại như con gái, nàng có vẻ như không biết cái tiếng kêu om sòm đáng sợ từ đầu đến cuối đường, có thể có ý nghĩa gì.

Chàng thì chàng ưa thích sự bối rối vô tư lự này hơn là một sự sửng sốt ra mặt, một khuôn mặt đỏ tía vì lúng túng.

Bỗng nhiên, có tiếng nện thình thịch, tưởng như tiếng chày giã vào chỗ gối của chàng, đáng sợ hơn là tiếng ầm ầm của thần sét đinh tai nhức óc.

Chàng không biết tiếng động đó do cái gì phát ra, nhưng cái chắc là nó cũng đủ đánh thức người chết dậy.

Từ hướng đó lại vọng tới tiếng thùm thụp yếu ớt của những nhát chày nện trên vải thô, và hòa vào tiếng đó là tiếng ngỗng bay táo tác phía trên.

Chàng hé một cánh cửa ra và cả hai nhìn ra ngoài.

Họ đang nằm cạnh mái hiên.

Ngay ở phía ngoài, những cành trúc la đà lấp lánh sương mai.

Côn trùng mùa thu vo ve rộn rã gần như bên tai đối với những người từng quen với những tiếng dế rên rỉ ở phía xa xa.

Đâu đâu cũng thấy ồn ào ầm ĩ, mà cũng lại khá kỳ lạ.

Tuy vậy, do lòng thương mến người tình mà chàng bỏ qua những điều khó chịu đó.

Nàng xinh đẹp mảnh mai trong chiếc áo choàng không tay mềm mại giản dị, và chiếc áo dài trắng kẻ sọc.

Nàng không có bất cứ nét nào đặc biệt xinh đẹp , nhưng với dáng thon thả mảnh khảnh, nom nàng xinh đẹp yếu ớt đến nỗi chàng gần như sợ phải nghe tiếng nàng.

Có thể chàng mong muốn nàng tỏ ra rắn rỏi hơn một chút, nhưng trên tất cả, chàng chỉ muốn được gần nàng, gần nữa, gần mãi.

" Ta đi vào đâu đó tận hưởng đêm còn lại, chỗ này ồn quá."

Chàng nói:

" Nhưng làm thế nào được?"

Nàng rất bình tĩnh đáp lại.

Chàng đề nghị sẽ là người bảo vệ giúp đỡ nàng trong thế giới này và thế giới mai sau, nàng đáp lại một cách tin cậy.

Nàng là một sinh vật bé nhỏ, lạ lùng.

Chàng khó mà tin được rằng nàng đã có kinh nghiệm nhiều về người đàn ông.

Chàng không còn lo thiên hạ bàn tán xì xào nữa.

Chàng bèn bảo Ukon gọi người hầu chuẩn bị sẵn xe.

Những phụ nữ trong nhà tuy lấy làm băn khoăn, nhưng cảm thấy lòng chàng sâu nặng nên đặt niềm tin vào chàng.

Bình minh tới gần.

Không nghe tiếng gà gáy.

Chỉ có tiếng một ông già đang cúi đầu niệm phật, có lẽ chuẩn bị đi hành hương tới Mitake.

Có vẻ như ông lão đang quỳ lạy nhiều lần và rất khó khăn.

Buồn ơi là buồn.

Trên cuộc đời mong manh như hạt sương mai, lão có thể mong muốn gì tha thiết đến thế?

" Xin cầu đức Messiah."

Tiếng cầu nguyện ngân nga.

" Nghe xem."

Genji nói: " Lão đang nghĩ đến một cõi khác."

" Có người niệm Phật chỉ đường,

Kiếp sau xin chớ ta nàng xa nhau."

Lời nguyền trao đổi giữa nhà vua Trung Hoa và Dương Quý Phi hình như báo trước điềm gở và bởi thế chàng thích cầu nguyện thần Maitreya hơn, đức Phật của tương lai, nhưng hứa hẹn như vậy là vội vàng hấp tấp.

" Kiếp xưa nặng gánh đa mang,

Còn đâu mà dám ước nguyền kiếp sau."

Lời thơ biểu lộ mối ngờ vực về " những kiếp mai sau."

Trăng đã xế về những ngọn đồi phía tây.

Nàng miễn cưỡng đi theo chàng.

Trong khi chàng tìm cách thuyết phục nàng, thì đột nhiên trăng khuất sau những đám mây trên bầu trời rạng đông xinh đẹp.

Vội vã phải ra đi cho nhanh trước khi trời sáng hẳn để tránh con mắt dòm ngó của thiên hạ, chàng nhẹ nhàng nhấc bổng nàng lên xe rồi đưa nàng tới một biệt thự ở gần đấy.

Ukon đi cùng với họ.

Trong khi chờ đợi người trông nom nhà cửa tới, Genji ngước nhìn cánh cổng mục nát và những đám dương xỉ leo rậm rịt và phủ xuống phía trên cổng.

Những khu rừng nho nhỏ ở phía bên kia vẫn còn tối sẫm, phủ trong bụi mù và sương dày đặc.

Ống áo Genji ướt đẫm nước khi chàng nâng các bức rèm xe.

" Đây lại là một chuyện tình mới, lại sẽ có khối chuyện rắc rối!"

" Đường nàng người xưa đi nhiều,

Còn ta, ta cứ bước liều, đã sao?"

"Nàng thấy thế nào?"

Nàng xấu hổ quay mặt đi.

" Trăng kia đã xế phía đồi,

Trăng có mất hướng bầu trời trăng đi?"

" Em thấy sợ."

Xe được đưa vào trong, các dây kéo vắt dọc tường trong khi người ta chuẩn bị một phòng ở cánh nhà phía tây.

Háo hức tột độ, Ukon đang nghĩ tới những chuyện tình duyên trước đây.

Trước sự hăm hở rối rít của người quản gia đang trông coi công việc chuẩn bị dọn dẹp, nàng đã ngờ Genji là ai.

Sáng gần rõ mặt người thì họ xuống xe.

Căn phòng sạch sẽ vui mắt mặc dù nó được chuẩn bị vội vã.

" Không may là ở đây không có nữ tì để hầu hạ công tử".

Người vừa nói với chàng thông qua Ukon, là một kẻ hầu đã từng phục dịch ở tại lâu đài Sanjō của bố vợ Genji.

" Tôi phải cho đi tìm người nào chứ ạ."

" Không có ai càng hay.

Ta chỉ cần có thế.

Ta tới đây vì ta muốn sống hoàn toàn tĩnh mịch, xa lánh mọi khách viếng thăm, không được hở với ai."

Cùng một lúc, người hầu dọn một bữa điểm tâm qua loa vì, theo như y nói, y chẳng có ai giúp mình.

Genji nói với người tình rằng chàng có ý định tỏ cho nàng thấy chàng là một người tình nhân cũng đáng tin cậy như " con sông kiên nhẫn của những con chim lặn(36) ".

Trong những căn nhà tạm trú lạ lùng này chàng không thể làm được gì khác.

36.

Khuyết danh.

Con sông kiên nhẫn của những con chim lặn kiên nhẫn sẽ không cạn.

Tình yêu của ta khiến nó dài lâu.

Mặt trời nhô cao.

Chàng mở các cửa chớp.

Khắp trên mảnh đất thiếu những bàn tay chăm sóc, không thấy bóng dáng một con người.

Những khu rừng nhỏ mọc rậm rạp xum xuê, hoa cỏ ở bãi đất gần đấy nom như một cánh đồng hoang vào mùa thu, màu xanh xịt buồn tẻ.

Đầm nước cỏ mọc tua tủa và đâu đâu cũng hiện ra một cảnh tiêu điều hoang vắng của một nơi không ai lui tới.

Một căn nhà ở phía ngoài hình như dành cho người trông coi, nhưng nó cách nơi này một quãng xa.

" Đây là một nơi không ai được lui tới."(37) Genji nói: " Bất cứ ma quỷ nào xuất hiện chắc chắn phải đi ngang qua ta."

37.

Sự trùng lặp này chứng tỏ chép sai.

Chàng vẫn ăn bận cải trang.

Thấy chàng quá bí mật, nàng tỏ ý nghi ngại.

Cuối cùng chàng phải đồng ý rằng đã đến như thế này thì chẳng cần phải vụng trộm lén lút quá đáng.

" Bởi chưng gặp gỡ bên đường,

Hoa kia nở cánh trong sương buổi chiều."

Mà Nàng thấy thế nào, " hoa trong sương" được chứ?

" Mặt hoa rạng rỡ sương chiều,

Nhưng em choáng ngợp ánh chiều hòa chan."

Nàng nhìn đi nơi khác và thì thầm họa lại.

Đối với chàng thì có vẻ như đó là một câu thơ hay.

Thực ra thì nàng thấy chàng đẹp hơn câu thơ của nàng, đẹp một cách đáng sợ, nhất là một khung cảnh khác thường như thế này.

" Ta phải giấu không cho nàng biết tên bởi vì ta nghĩ nàng cũng độc ác khi nàng giấu tên không cho ta biết.

Bây giờ nàng hãy vui lòng nói ta hay.

Cứ im lặng thế này ta e có điều gì đáng sợ " sắp xảy ra."

" Hãy gọi em là con gái người đánh cá."(38)

38.

Thơ cổ: Con gái làng chài sống qua ngày trên sóng.

Sóng nói được gì đâu?

Em không nhà không cửa.

Nàng vẫn lại giấu tên, nom chẳng khác đứa trẻ con.

" Ta thấy cũng đáng cho ta thôi mà!

Một trường hợp như cỏ warekara."(39)

39.

Ngư ông hái cỏ Warekara.

" Tự em nên chuyện.

Em khóc than, đâu có oán ghét chàng?

Chứ gì?"

Và cứ như thế, khi thương yêu đằm thắm, khi trách móc nhẹ nhàng, họ trò chuyện suốt ngày.

Koremitsu đã tìm ra họ và mang thức ăn tới.

Cảm thấy có phần tội lỗi trong cung cách đối xử với Ukon, anh ta không dám đến gần.

Anh nghĩ rằng Genji mà phải sống lang thang trên các ngả đường như vậy thì kể cũng thú vị, mà trăm sự cũng là do cô gái kia.

Giá như anh không quá độ lượng, chắc anh cũng đã có thể có được nàng.

Genji và nàng ngồi trong nhà nhìn ra buổi trời chiều hết sức êm ả.

Ở trong căn nhà hẻo lánh, nàng sợ tối cho nên chàng vén các bức mành ở hàng hiên lên và họ nằm xuống sát bên nhau.

Lúc họ nhìn ngắm nhau trong bóng tối nhá nhem, nàng thấy tất thẩy đều lạ lùng, lạ lùng đến mức khó mà tin được.

Những ký ức về những sai lầm quá khứ đã hoàn toàn rời bỏ nàng.

Bây giờ, sống bên chàng nàng thấy thoải mái yên tâm hơn, còn chàng thì thấy nàng đẹp bội phần.

Suốt ngày ở bên chàng, nghe một tiếng động nhỏ nàng cũng bất thình lình đứng dậy và trông nàng càng thêm thương!

Chàng hạ các cửa chớp xuống và bảo đem đèn tới.

" Ở với ta, xem ra nàng cũng khá thoải mái, ấy thế mà trong thâm tâm nàng vẫn đề phòng phải không?"

Đột nhiên chàng chợt nhớ ra ở trong triều, mọi người chắc đang điên cuồng tìm kiếm chàng.

Mà tìm theo hướng nào?

Nhưng rồi chàng lại nghĩ đến người tình ở dinh Rokujō đang sống trong cơn rối loạn(40).

Nàng có quyền để oán hận, nhưng những cung cách ghen tuông của nàng chả thú vị nỗi gì.

Ấy thế mà nàng là người đầu tiên Genji nghĩ tới.

Còn cô gái bên cạnh chàng đây, giản dị, không đòi hỏi; còn nàng kia thì hơi quá quắt, ráo riết đến phát ngán.

Sống với một người như vậy, làm sao có chút tự do.

40.

Cho đến chương 9, chúng ta không biết nhiều về phu nhân Rokujō.

Có thuyết cho rằng "Hoa phấn" được viết sau những chương kế tiếp rất lâu (Người chú thích bản tiếng Anh).

Đã quá nửa đêm.

Chàng đã ngủ được một lúc thì bỗng một người đàn bà đẹp mê hồn hiện ra bên gối chàng.

" Chàng không nghĩ đến tôi, thậm chí thăm tôi cũng không, còn tôi chỉ một lòng một dạ vì chàng.

Chàng lại đi lang chạ với một đứa chả có gì đáng giá.

Chàng độc ác, quá quắt đến thế là cùng!"

Mụ có vẻ như sắp sửa lay cô gái dậy.

Chàng thức giấc tưởng như đang bị một kẻ độc ác nào đó ôm chặt.

Đèn đã tắt.

Trong cơn hoảng hốt, chàng giật thanh kiếm lại chỗ gối và đánh thức Ukon.

Cô gái cũng có vẻ sợ hãi.

" Hãy ra chỗ hành lang, đánh thức người gác.

Bảo hắn mang đèn vào đây."

" Trời tối quá."

Chàng cố mỉm cười.

" Cô cứ như trẻ con."

Chàng vỗ tay đánh đét một cái, chỉ nghe một tiếng rỗng dội lại.

Hình như không có ai nghe thấy.

Nàng đang run bần bật, người ướt đẫm mồ hôi, như đang lên cơn động kinh và sắp chết ngất.

" Nàng ấy nhát quá."

Ukon nói: " Chẳng có gì đáng sợ cũng sợ."

Đúng thế, tội nghiệp cho nàng, Genji nghĩ.

Nàng nom mảnh khảnh yếu ớt đến thế, và suốt ngày chỉ ngồi ngắm trời ngắm đất.

" Ta sẽ đi tìm ai đó.

Tiếng vang nghe khiếp quá.

Cô ở lại đây với nàng".

Nói xong, chàng kéo Ukon xuống ngồi bên cạnh nàng.

Các đèn ở hành lang phía tây đã tắt.

Gió thổi nhẹ.

Hầu hạ chàng chỉ có mấy người mà chúng đang ngủ.

Có ba người tất thảy: một chàng trai là một trong chỗ thân tình với chàng và là con của người quản gia ở đây, một tên tiểu đồng ở triều đình, và một người đã làm môi giới cho chàng trong chuyện "hoa phấn".

Chàng gọi to, có ai đấy đáp lại và đi lên chỗ chàng.

" Đem một chiếc đèn lại, Đánh thức thằng kia dậy, hét to lên và bật dây cung xem sao.

Chúng bay nghĩ thế nào mà ngủ như chết trong căn nhà hoang vắng này?

Koremitsu đã ở đây rồi chứ?"

" Quả là ngài có ở đây.

Nhưng đã lại đi vì không nhận được lệnh gì.

Đến rạng sáng ngài sẽ tới lại."

Là một tay cận vệ cự phách, người hầu rất thạo bắn cung.

Y vừa bật dây cung vừa la hét.

Ở trong triều, Genji nghĩ, lúc này các lính gác làm nhiệm vụ đêm, đang xưng tên khi đổi phiên gác.

Chưa đến nỗi muộn lắm.

Chàng lần mò đi vào nhà.

Cô gái vẫn như lúc nãy, còn Ukon thì nằm úp mặt vào cạnh sườn cô.

" Sao thế?

Buồn cười thật?

Ai đời sợ co rúm lại!

Có phải cô sợ những con hồ ly tinh hiện ra giở trò yêu quái trong những nhà hoang hay không?

Thôi đừng lo.

Chúng không đến gần ta đâu".

Chàng kéo cô ngồi lên đầu gối mình.

" Em thấy không được khỏe chút nào, em nằm xuống là vì thế.

Tội nghiệp cho tiểu thư, chắc nàng kinh hãi quá."

" Cái đó còn phải nói.

Mà ta không thể hiểu tại sao."

Chàng với tay tới chỗ nàng.

Nàng không thở, chàng nâng nàng lên và nàng rũ xuống như một em bé trên cánh tay chàng.

Không có dấu hiệu nào là nàng đang sống.

Thôi, không còn nghi ngờ gì nữa, con ma nào đó đã nhập vào nàng, và bây giờ thì vô phương cứu chữa.

Một người hầu cầm đuốc đi tới, Ukon vẫn không nhúc nhích, và tự tay Genji phải kéo rèm để che giấu người con gái, rồi chàng ra lệnh:

" Đem đuốc lại gần hơn."

Đó là mệnh lệnh quá ư khác thường.

Vì binh nhất không được phép đến bên cạnh Genji, cho nên người đó do dự không dám bước qua ngưỡng cửa.

" Lại đây, lại đây, đưa đuốc vào!

Đây không phải nơi phải lúc để vẽ vời nghi lễ".

Trong ánh đuốc, thoáng nhìn một cái chàng thấy một bóng người bên gối của nàng.

Đúng là người đàn bà chàng đã thấy trong giấc mơ, rồi nó biến ngay như ma hiện hồn trong truyện tình ca cũ.

Trong nỗi sợ hãi kinh hoàng, ý nghĩ rối loạn của chàng tập trung vào người con gái, không còn đâu có thì giờ nghĩ đến bản thân mình nữa.

Chàng quỳ xuống bên nàng và gọi nàng rất to, nhưng nàng đã lạnh và ngừng thở.

Thật khủng khiếp.

Chàng không có ai là người tin cẩn để có thể hỏi ý kiến.

Vào những dịp như thế này việc trước tiên người ta nghĩ tới là kiếm một ông thầy tu.

Chàng đã từng là người dũng cảm và tự tin, nhưng, chàng còn trẻ cho nên việc xảy ra đột ngột quá sức chàng chịu đựng, chỉ biết bám chặt vào cái xác không hồn.

" Tỉnh lại đi, em yêu dấu, đừng làm ta sợ".

Nhưng nàng đã lạnh ngắt và nom thật khủng khiếp.

Cơn tê liệt ban đầu đã tan biến, Ukon vật vã than khóc.

Genji nhớ lại chuyện một con quỷ mà một ông quan nào đó đã gặp ở Phòng đại sảnh.

" Nàng không thể nào chết được."

Chàng lấy hơi lấy sức nói một cách gay gắt.

" Chỉ tại cái tiếng ồn ào huyên náo vào nửa đêm kia thôi.

Nào, cố lên, đừng ồn lên thế!".

Nhưng rồi, vì tai biến xảy ra quá đột ngột, chàng cũng như chết điếng.

Chàng lại quay về phía gã cầm đuốc.

" Bảo bạn anh tìm cho ra quan Koremitsu đang ở đâu, đưa ông ta đến ngay lập tức.

Nếu như ông thầy tu còn đang ở nhà mẹ ông ta, hãy nhắn ông ta – mà khe khẽ thôi đấy – là cả ông ta cũng phải đến đây.

Mẹ ông ta và những người hầu hạ bà cụ không được biết gì hết.

Bà cụ không tán thành những chuyện như thế này đâu."

Chàng nói một cách khá bình tĩnh, nhưng trí óc chàng thì rối bời.

Thêm vào nỗi đau buồn trước cái chết của người tình, còn có nỗi kinh sợ ngoài sức tưởng tượng về cái nơi hẻo lánh này.

Có thể đã quá nửa đêm.

Gió thổi mạnh hơn và đang gào rú sầu thảm trên các rặng thông.

Tiếng kêu lạ lùng, trống rỗng của một con chim đêm vọng tới.

Có thể là một con cú chăng?

Cảnh vật tĩnh mịch, cô đơn đến hãi hùng.

Lẽ ra chàng không nên chọn một nơi như thế này, nhưng bây giờ nghĩ lại thì đã quá muộn.

Ukon run bần bật, bám chặt lấy chàng.

Chàng ôm chặt lấy cô, lo sợ tự hỏi liệu cô cũng sẽ đi theo chủ cô hay sao?

Hiện giờ chàng là người duy nhất còn tỉnh táo, nhưng chàng không nghĩ ra cách xoay sở.

Ánh đèn rọi chập chờn đây đó.

Phần trên các bức mành ở phía sau họ chìm trong bóng tối, còn phần dưới thì tắm trong ánh sáng.

Có tiếng răng rắc triền miên, như ai đó đang tới phía sau họ.

Giá như Koremitsu đang đi tới thì hay biết mấy.

Nhưng Koremitsu là một anh chàng hay lang thang ban đêm mà không có nơi trú ngụ cố định, cho nên gã người hầu phải tìm kiếm y ở khắp nơi.

Đợi cho đến sáng thì cũng cầm bằng đợi một ngàn đêm.

Cuối cùng chàng nghe một tiếng gà gáy xa xa.

Kiếp trước chàng đã ăn ở thế nào mà bây giờ nó có thể đẩy chàng tới một nguy cơ chết người như thế này?

Chàng đang bị trừng phạt vì một mối tình tội lỗi – đó là lỗi của chàng chứ không phải của ai khác, và câu chuyện về chàng sẽ được nhớ với tất cả nỗi ô nhục qua những năm tháng sắp tới.

Bí mật gì thì rồi cũng lộ ra, cho dầu người ta có cố che giấu.

Chẳng mấy chốc, câu chuyện sẽ loang ra, từ vua cha trở xuống, và những tay kiếm đồng hạng bét cũng sẽ đồn kháo; và chàng sẽ lưu danh bất tử như là mẫu mực của mộ thằng hề trọn đời.

Cuối cùng Koremitsu đã tới.

Y là một bộ hạ rất mực trung thành không hề làm trái ý muốn của chủ trong bất cứ gì và vào bất cứ lúc nào; chính tại vì thế mà Genji đâm tức giận với y là đã nhằm đúng đêm nay mà bỏ đi nơi khác, mà khi được triệu đến thì lại chậm trễ.

Ngay dù thế khi gọi y vào, chàng không có đủ sức để nói những gì phải nói.

Ukon thì khóc nức nở, nỗi kinh hoàng trước mọi chuyện đó trở lại với cô lúc nhìn thấy Koremitsu.

Genji cũng vậy, không còn kiềm chế được mình nữa.

Vừa nẫy, là người còn tỉnh táo và còn đủ lý trí, chàng đã ôm Ukon trong tay, nhưng bây giờ thì chàng phó mặc cho nỗi đau đớn giày vò.

" Đã xảy ra một chuyện gì đó rất lạ lùng."

Sau một lúc chàng nói.

" Lạ lùng, hay nói là " khó mà tin nổi" thì cũng không phải là nói quá.

Ta muốn có một thầy tăng, anh đi mời ông anh khả kính của anh tới đây."

" Hôm qua ông ta đã trở lại vùng núi.

Đúng, lạ lùng thật.

Trước đây, nàng có bị đau ốm đại loại như thế này không?"

" Không hề."

Trong nỗi đau buồn nom chàng càng đẹp khiến Koremitsu muốn khóc.

Giá là một người già đã từng trải, thì gặp lúc nguy biến thế này, ông ta biết cách giải quyết; nhưng đằng này cả hai đều còn trẻ và chẳng biết gì để mà bàn bạc.

Cuối cùng Koremitsu lên tiếng.

" Chúng ta không nên để gã trông coi nhà biết chuyện này.

Y có thể là kẻ đáng tin cậy nhưng chắc y phải có anh em bà con, mà rồi họ sẽ kháo ầm lên.

Chúng ta phải đi khỏi nơi này."

" Có phải anh muốn nói là chúng ta có thể tìm ra một nơi nào đó mà có lẽ ít ai trông thấy chúng ta, phải không?

Nhưng có đâu hơn chỗ này?"

" Không, tôi không nghĩ như vậy.

Bọn đàn bà ở nhà này sẽ la hét than khóc nếu họ biết chuyện; mà họ lại sống trong một vùng lân cận đông đúc, cho nên tất cả bọn du thử du thực khắp vùng cũng nghe được.

Nhưng các đền chùa ở vùng núi được sử dụng cho loại việc như thế này.

Ở đấy sẽ không có nguy cơ bị lộ".

Anh nghĩ ngợi một chốc.

" À có một bà mà trước đây tôi có biết.

Bà ta đã đi vào một nhà tu nữ ở trên dãy đồi phía đông.

Bà ta tuổi đã rất cao, thực ra là vú nuôi của cha tôi.

Địa phương đó cũng khá đông dân, nhưng nhà tu nữ nằm trong một nơi rất khuất vắng."

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 4.3:Yūgao


Chương 4.3

(Yūgao):

Cây Hoa phấn.

Trời chưa sáng rõ mặt người.

Koremitsu cho đánh xe lại.

Bởi lẽ Genji không tài nào bắt tay vào việc được, cho nên một mình anh bọc thi hài vào tấm chăn liệm và nâng nó lên để đưa vào xe.

Thi hài rất nhỏ bé và rất xinh đẹp, hoàn toàn không có gì là gớm ghiếc cả.

Vải liệm không bó chặt lắm, tóc nàng rủ ra phía trán như để dìm cái thế giới trước mắt Genji vào màn tăm tối.

Chàng muốn chứng kiến những nghi thức tang lễ cho đến cuối cùng, nhưng Koremitsu không chịu nghe: " Hoàng tử hãy lấy ngựa của tôi mà trở về Nijō, ngay bây giờ khi đường sá còn chưa có người."

Anh giúp Ukon lên xe và tự anh thì đi bộ lên trước, sau khi đã để lại ngựa cho Genji.

Quả là một cách đưa ma lạ lùng bi thảm, nhưng trước một nỗi tang tóc như vậy, anh sẵn sàng làm bất cứ gì.

Thờ thẫn phờ phạc Genji lên đường trở lại Nijō.

" Công tử mấy hôm ở đâu?"

Các nữ tì hỏi.

" Nom công tử không khỏe chút nào."

Chàng không trả lời.

Ở một mình trong phòng, chàng đưa một bàn tay ép lên trái tim.

Cớ sao chàng không đi cùng những người khác?

Nếu nàng sống lại, nàng sẽ nghĩ thế nào?

Chắc nàng sẽ trách chàng tệ bạc, đã bỏ rơi nàng.

Càng tự dằn vặt mình trái tim chàng càng đầy ứ đến muốn tan vỡ.

Chàng bị một cơn đau đầu và lên cơn sốt, có lẽ chàng cũng đang sắp chết sao?

Mặt trời đã lên cao nhưng chàng vẫn nằm lì trong phòng.

Thấy chuyện lạ, các nữ tì nài ép chàng dùng điểm tâm.

Chàng không nuốt nổi.

Một người đưa thư đến báo cáo là nhà vua lấy làm lo lắng vì ngày hôm qua chàng không vào triều.

Các anh em rể của chàng đến thăm, nhưng chàng chỉ tiếp Tō no Chūjō và vẫn để một bức rèm chắn giữa hai người.

" Xin mời, vào đi, chỉ một lát thôi."

Chuyện là thế này:

" Bà nhũ mẫu già của tôi ốm nặng và vào tháng lăm hay đại để thế sẽ làm lễ phát nguyện.

Có lẽ do đó mà bà có vẻ như hồi phục.

Nhưng gần đây bà lại trở bệnh.

Có kẻ tới hỏi, liệu tôi có muốn đến thăm bà ít ra là một lần, được không?

Tôi nghĩ tôi phải đi thăm một bầy tôi trung thành đã già và thân thiết đang nằm trên giường bệnh."

" Thế là tôi đi.

Một trong những người đầy tớ của bà đang ốm, và hết sức bất thình lình, chưa kịp nói năng gì, thì chết.

Vì kính nể tôi nên người ta đợi cho đến tối mới đưa thi hài đi.

Những chuyện đó sau này tôi mới biết.

Tôi nghĩ tôi mà vào triều trong lúc người ta đang chuẩn bị hội vui là điều không nên, tôi bèn lánh đi.

Từ sáng sớm hôm nay tôi bị đau đầu, có lẽ vì cảm lạnh.

Tôi tiếp anh không được chỉnh tề, anh xá cho."

" Tôi rõ rồi.

Tôi sẽ thông báo lên phụ vương của anh.

Suốt buổi hòa nhạc đêm qua, Người đã phái một toán đi tìm kiếm và thực sự Người có vẻ hoảng hốt".

Tō no Chūjō quay mình để đi thì đột ngột quay phắt lại.

" Thôi nào, nói thật đi, anh có cuộc chạm trán vào loại nào.

Anh có nói giời tôi cũng chả tin."

Genji giật thót mình, nhưng cố tỏ ra uể oải.

" Anh không cần phải tỉ mỉ dài dòng.

Cứ nói tôi đang phải trải qua một sự uế tạp bất ngờ.

Rất bất ngờ, thật đấy."

Mặc dầu cố giữ thái độ lạnh như tiền, chàng thấy không đủ sức để nhìn vào mặt thiên hạ.

Chàng yêu cầu một người em rể trẻ hơn giải thích chi tiết những lí do làm sao chàng không vào triều được.

Chàng cũng viết về Sanjō với một lời giải thích tương tự.

Koremitsu tới vào lúc chiều tối.

Genji cho biết chàng đang bị uế tạp, và bảo các người đến thăm hãy ở phía ngoài, và chờ lúc trong nhà có ít người, chàng tiếp Koremitsu ngay lập tức.

" Anh có chắc là nàng chết rồi không?"

Nói xong chàng đưa một ống tay áo quệt nước mắt.

Koremitsu cùng lau nước mắt rưng rưng.

" Đúng, tôi sợ là chả còn phải bàn về chuyện đó.

Tôi không thể đóng cửa ở lì mãi mãi trong một ngôi chùa được, bèn dàn xếp với một thầy tu khả kính mà tình cờ tôi biết khá rõ.

Ngày mai làm lễ phát tang là được ngày."

" Còn người phụ nữ kia?"

" Cô ta có vẻ như cũng suýt chết theo.

Cô không muốn bị cô chủ bỏ lại sau.

Sáng nay tôi đã sợ cô ấy có thể lao đầu từ trên một mỏm đá xuống.

Cô muốn nói chuyện với dân chúng ở dinh Gojō, nhưng tôi thuyết phục cô ấy hãy để cho chúng ta có một chút thời gian."

" Chính ta cũng thấy khá kinh hãi và gần như sợ sẽ có chuyện tồi tệ hơn."

" Thôi, xin công tử!

Chuyện thế là xong và chả có vấn đề gì để tự giày vò mình.

Công tử nên tự nhủ mình cái gì phải đến là phải đến.

Tôi sẽ tuyệt đối không để cho ai biết, và đích thân tôi sẽ chăm lo đến mọi chuyện."

" Phải thế, cố nhiên.

Mọi chuyện do tại số mệnh.

Tôi đã tự nhủ như thế.

Nhưng cái khủng khiếp là cứ nghĩ rằng mình đã đẩy một phụ nữ đến chỗ chết.

Anh không được nói gì với em gái anh, và phải chắc chắn rằng mẹ anh không được hay biết gì.

Tôi sẽ không sống được nếu bị bà quở trách."

" Và cả các thầy tăng nữa; tôi đã kể cho họ một câu chuyện có vẻ hợp lý."

Koremitsu nói và tỏ vẻ tin chắc.

Các bà hầu cận đã hiểu được chút ít gì đó đang xảy ra và họ lại còn sửng sốt hơn bao giờ hết.

Chàng đã nói là chàng bị uế tạp phải ở xa triều đình; nhưng sao lại có những lời than thở cố nén như vậy.

Genji dặn dò chỉ dẫn việc ma chay.

" Anh phải lo liệu sao cho được chu tất, không đó gì sai sót."

" Dĩ nhiên.

Có lẽ không cần nghi lễ gì nhiều lắm."

Koremitsu sắp sửa đi.

" Ta biết nói thế này thì anh không tán thành."

Genji nói, mà lòng trào dâng một lớp sóng đau buồn.

" Nhưng nếu không thấy được nàng một lần nữa, ta sẽ hối tiếc suốt đời.

Ta sẽ đi ngựa vậy."

" Rất tốt, nếu công tử phải thế."

Thật ra thì Koremitsu nghĩ rằng đề nghị đó là dở hơi.

" Xin hãy đi ngay rồi trở về sớm."

Genji ra đi trong áo quần du khách mà chàng đã có sẵn để dùng vào những cuộc đi lại vụng trộm với tình nhân.

Lòng chàng tràn ngập nỗi thất vọng cay đắng.

Chàng đang làm một chuyến đi lạ lùng.

Sự kinh hoàng về đêm hôm trước khiến chàng muốn quay trở về, nhưng nỗi đau buồn thúc giục chàng đi tới.

Nếu như chàng không thấy được nàng một lần nữa, thì sang thế giới khác, liệu chàng có hy vọng thấy lại nàng như xưa nữa không?

Đi cùng chàng chỉ có Koremitsu và người phục vụ ở lần gặp gỡ ban đầu.

Đường như kéo dài, xa lắc.

Trăng đã ló ra.

Họ đã tới bờ sông.

Qua ánh đuốc tù mù, bóng tối lan tận núi Toribe báo điềm gở và như ngăn bước chân người lại; nhưng Genji đã quá sững sờ, nên không biết sợ là gì.

Và cứ như thế, họ đi tới được ngôi chùa.

Đây là một vùng núi khắc nghiệt và hiểm trở.

Căn lều bằng ván và đồng thời dùng làm nhà thờ nom cô đơn trống trải là nơi mà ni cô đeo đuổi cuộc sống ăn chay tụng niệm.

Ánh sáng ở trên bàn thờ tù mù rọi qua các khe hở.

Phía trong lều, một người phụ nữ đang khóc.

ở căn buồng phía ngoài, hai hay ba thầy tu đang vừa chuyện trò vừa khe khẽ khấn tên vị thần linh.

Kinh buổi chiều có vẻ như đã dứt ở nhiều ngôi chùa gần đấy.

Cảnh vật yên tĩnh, có nhiều ánh đèn và hình như nhiều đám người tụ tập về phía Kioyomizu.

Nhà sư khả kính, con của nữ tu sĩ, đang đọc kinh Sutra; giọng ông ngân nga vang vang khiến Genji tưởng đó là làn sóng triều dâng của những dòng nước mắt của chàng.

Chàng bước vào trong.

Ánh sáng được xoay ra chỗ khác để khỏi rọi vào cái xác chết.

Ukon nằm phía sau một bức rèm.

Đối với cô, Genji nghĩ, chắc phải khủng khiếp lắm.

Khuôn mặt người con gái vẫn như lúc còn sống và rất xinh đẹp.

" Sao nàng không để ta nghe tiếng nàng một lần nữa?"

Chàng nắm lấy tay nàng.

" Ta trao cho nàng tất cả tình yêu của ta, nhưng đến nông nỗi nào mà chưa gì đã nửa đường đứt gánh, nàng bỏ ta ở lại với mối thảm sầu cơ cực này?"

Chàng òa khóc nức nở không thôi.

Các thầy tu không biết chàng là ai.

Tuy nhiên họ cảm thấy có cái gì đó khác thường, vì mắt họ cũng mờ lệ.

" Em hãy đến Nijō với ta."

Chàng nói với Ukon.

" Từ thuở chị ấy còn rất trẻ, chúng em đã sống cùng nhau.

Em không hề rời khỏi chị, dù chỉ trong một lát.

Bây giờ em biết đi đâu?

Trở về thì sẽ phải kể cho thiên hạ biết những gì đã xẩy ra.

Như thế, điều đó còn chưa đủ khổ em sẽ còn phải chịu đựng những lời vu oan giá họa của họ".

Cô khóc nức nở: " Em mong được chết theo chị ấy."

" Cái đó chỉ là lẽ tự nhiên.

Nhưng chuyện đời nó là như vậy.

Cuộc chia ly bao giờ cũng buồn bã.

Sớm hay muộn đời sống của chúng ta cũng phải kết thúc.

Em hãy cố gắng tin vào ta".

Chàng an ủi cô bằng những lời dạy đời buồn tẻ, nhưng chính lúc đó nó lại bày tỏ được tấm lòng chân thật của chàng.

" Em hãy tin vào ta, vì ta sợ rằng chính ta cũng không muốn sống lâu nữa."

" Chẳng mấy chốc trời sẽ sáng."

Koremitsu nói.

" Chúng ta phải lên đường thôi".

Năm lần bảy lượt, mải ngoái nhìn lại sau, trái tim gần như tan vỡ, Genji đi ra.

Đường đi ướt đẫm sương, sương mù ban mai dày đặc.

Chàng khó mà biết được chàng đang ở đâu.

Chàng vừa thấy tử thi của nàng, nàng hoàn toàn vẫn là cô gái đêm qua.

Họ đã trao đổi áo cho nhau, và nàng đã mặc thêm một chiếc áo lót màu đỏ của chàng.

Cái duyên, cái số ở các kiếp trước như thế nào mà có thể ngồi vững trên yên trong khi Koremitsu cầm dây cương, nhưng khi đến bên sông thì Genji ngã ngựa, không tài nào đứng lên được.

" Thế là ta phải chết đường chết sá hay sao?

Ta e là không thể đi tiếp được nữa."

Koremitsu hoảng hốt.

Lẽ ra anh ta không nên để cho Genji đi, mặc Genji muốn nói sao thì nói.

Nhúng tay vào dòng sông, anh quay người lại và cầu khẩn Kiomizu.

Đồng thời, được chăng hay chớ, Genji cũng tự mình nhích lên được.

Chàng luôn miệng cầu khẩn thần linh và cuối cùng cũng về đến Nijō.

Các nữ tì ai nấy đều bối rối lo ngại khi thấy chàng cứ bỏ đi lang bạt không đúng lúc như thế này.

" Rất tệ, tệ quá.

Từ đầu hôm chàng đã không được nghỉ ngơi rồi.

Mà sao chàng còn mệt lại phải ra đi lần nữa?"

Bây giờ chàng phải nằm liệt một chỗ, vì đang ốm thật sự.

Được hai ba ngày thì chàng gầy đi trông thấy.

Vua cha đâm hoảng khi nghe nói chàng bị ốm, ông bèn ra lệnh cho thần dân cầu cúng liên tục ở điện này chùa nọ.

Các lễ cầu cúng theo đạo Shintō, đạo Khổng tử và đạo Phật được tiến hành nhiều không kể xiết.

Từ xưa đến giờ, vẻ khôi ngô tuấn tú của chàng đã từng gợi lên những tiên đoán về một điềm gở.

Khắp triều đình, người ta đều sợ rằng có lẽ chàng sẽ không còn sống được bao lâu nữa.

Bất chấp mình còn đau ốm, chàng vẫn cho người gọi Ukon tới Nijō và dành cho cô những căn buồng cạnh buồng chàng.

Koremitsu thì tự mình cũng trấn tĩnh được phần nào để giúp đỡ cô, vì anh thấy cô chả biết bấu víu vào ai.

Lựa chọn những lúc nào chàng thấy đỡ ốm hơn, Genji cho gọi cô tới để trò chuyện và chẳng mấy chốc cô cũng làm quen được với cuộc sống ở Nijō.

Ăn bận đồ tang, cô có vẻ như một nữ tì trẻ nghiêm nghị và khó gần nhưng không phải là không có duyên.

" Thời gian chẳng còn lại là bao năm, ta sợ ta cũng bị bắt đi.

Như thế thì thật đáng sợ cho cô, cô sẽ mất đi chỗ nương tựa cuối cùng.

Ta thiết nghĩ ta còn sống ngày nào ta còn trông nom đến những nhu cầu của cô, nhưng khốn nỗi đáng buồn và đáng mỉa mai là ta sắp sửa đi theo nàng".

Chàng vừa nói dịu dàng vừa rớm nước mắt.

Đối với Ukon , khó mà chịu đựng được nỗi đau buồn cũ, và bây giờ cô sợ lại phải gánh chịu một nỗi đau buồn mới.

Khắp lâu đài Nijō, người ta cảm thấy vô phương cứu chữa.

Từ triều đình các người lấy tin lui tới nườm nượp như mưa rơi.

Không muốn làm buồn lòng cha, Genji cố tự kiềm chế mình.

Bố vợ chàng hết sức ân cần và ngày nào cũng lui tới Nijō.

Có lẽ nhờ vào tất cả những lời cầu nguyện và những cúng lễ mà cơn bệnh thuyên giảm hẳn sau khi kéo dài khoảng hai mươi ngày.

Ngày Genji bình phục trùng hợp với ngày tẩy rửa mọi uế tạp.

Nghĩ rằng vì chàng mà cha chàng đã đau khổ biết bao, chàng lên đường trở lại căn phòng của mình tại triều đình.

Trong một lúc chàng ngơ ngác trước mọi vật tại nơi đây, tưởng chừng như chàng đang trở về một thế giới mới và lạ lùng.

Vào cuối tháng chín thì chàng bình phục như cũ.

Chàng bị sút cân, nhưng chính sự gầy mòn lại khiến cho chàng còn đẹp hơn.

Có nhiều lúc chàng nhìn vào khoảng không và đôi khi chàng muốn khóc rống lên, khiến bọn thị nữ, nghĩ rằng chàng đang bị một hung thần ám.

Vào những buổi tối yên tĩnh, chàng gọi Ukon tới.

" Ta hoàn toàn không hiểu thế nào hết.

Cớ sao cho đến lúc chết nàng lại cứ khăng khăng không cho ta biết tên?

Ngay dù nàng là con gái một người đánh cá đi nữa, thì như thế cũng độc ác quá.

Tưởng chừng như nàng không biết ta yêu nàng khôn xiết."

" Không có lí do gì để mà giấu tên.

Nhưng cớ sao chị ấy lại phải nói với chàng về cái thân phận hèn mọn của mình?

Ngay từ đầu thái độ của chàng cũng lạ lùng đến thế.

Chị ấy thường hay nói chị khó mà biết được mình đang tỉnh hay đang mơ.

Chàng biết đấy, chàng đã từ chối không chịu cho biết mình là ai nhưng chính vì thế mà chị ấy dần dần đoán ra.

Chị ấy thấy bị xúc phạm vì chàng đã coi thường chị ấy nên mới giấu tên."

" Khốn thay, cả hai người lại ganh đua nhau tỏ ra bướng bỉnh.

Ta đâu có muốn để bất cứ gì đứng chắn giữa ta và nàng; nhưng phải lo lắng về những gì thiên hạ dị nghị.

Ta phải dằn mình để tránh những bổn phận mà cha ta và mọi người khác giao phó cho nên không được để lộ bất cứ gì.

Vậy là mọi việc bị làm quá.

Cái việc tình cờ xảy ra về những " Hoa phấn" đã khiến ta xúc động lạ lùng, thế là ta đi tìm gặp nàng mà lòng băn khoăn trăm mối.

Chắc xưa kia giữa ta và nàng đã có mối tơ duyên gắn bó.

Một tình yêu vào lúc tưởng chỉ thoáng qua, nhưng cớ sao nó lại chiếm hết lòng ta, khiến ta thấy nàng quý giá vô ngàn?

Cô phải nói ra tất thảy, bây giờ việc gì mà phải giữ bí mật?

Ta định hàng tuần sẽ cúng nàng, nhưng ta muốn biết ta đang cúng ai, tên tuổi thế nào."

" Thưa, dĩ nhiên đúng thế, bây giờ thì phải giữ kín làm gì?

Sở dĩ trước đây em không nói chỉ vì em không muốn xem nhẹ những điều mà chị ấy coi trọng đến thế.

Cha mẹ chị đã mất.

Cha chị là một đại úy vệ binh.

Chị là con cưng của ông, nhưng công việc của ông không thành đạt và ông sớm mất mang theo nỗi thất vọng.

Như thế nào đó, chị quen biết ngài Tō no Chūjō, lúc ngài còn là trung úy.

Trong ba năm hay đại để thế, ngài rất ân cần chu đáo, nhưng sau đó vào khoảng mùa thu trước phía gia đình bà vợ ngài ấy bắn tới những lời dọa dẫm đáng sợ.

Chị ấy nhát lắm nhát đến buồn cười cho nên chị ấy sợ cuống cuồng, bỏ trốn và đến ẩn lánh ở nhà bà vú nuôi phía tây thành phố.

Đây là một căn nhà tồi tàn thảm hại.

Chị muốn lên vùng núi tìm chỗ ở, nhưng kể từ năm mới các hướng đi về phía đó bị cấm kỵ.

Bởi vậy chị ấy mới đi đến cái căn nhà để không nơi mà chàng đã gặp chị ấy.

Chị ấy dè dặt kín đáo hơn phần lớn những người khác, và vì không muốn biểu lộ tình cảm của mình mà chị ấy mới đâm ra có vẻ lạnh lùng."

" Đúng thế thật."

Chàng nói và lòng chàng lại trào dâng một niềm xót thương vô hạn.

" Ông ta có nói với ta về một đứa bé bị bỏ rơi.

Chuyện đó có không?"

" Có, một đứa bé gái rất xinh đẹp, sinh vào cuối mùa xuân cách đây được hai năm."

" Nó hiện ở đâu?

Hãy đưa nó đến cho ta nhưng đừng để ai biết.

Đó là điều an ủi lòng ta, lẽ ra ta phải nói với bạn ta Tō no Chūjō, nhưng tội gì mà để cho thiên hạ nói này nói nọ?

Ta ngờ rằng bất cứ ai cũng chê trách ta nếu ta nhận nuôi đứa bé.

Cô phải nghĩ cách nào đó để tới được chỗ bà vú nuôi."

" Chàng mà nuôi đứa bé thì sung sướng cho em quá.

Em không thích để nó ở lại nơi đó, nhưng sở dĩ phải thế vì ở chỗ này không có những bà vú nuôi lành nghề."

Bầu trời ban đêm đẹp thanh thản.

Các bông hoa phía dưới hàng hiên đã rũ cánh, tiếng hát của côn trùng ri rỉ, mùa thu đã nhuốm màu sắc lên cây gỗ thích.

Cảnh đẹp như tranh vẽ.

Ngồi trong nhà ngắm nhìn phong cảnh đó, Ukon nghĩ đến một nơi ẩn náu xinh đẹp đáng yêu mà trước đây tự cô đã tìm ra.

Cô muốn quay mắt đi khi nghĩ đến ngôi nhà của các "Hoa phấn".

Từ một bụi tre rậm rịt một con chim cu cất tiếng gáy hơi chói tai.

Khi nhớ lại cũng cái tiếng gáy đó đã từng khiến người tình đâm hoảng sợ cũng ở nơi vắng vẻ này, Genji hình dung cái thân hình bé nhỏ, chẳng khác gì thấy nàng đang hiện hiện trước mắt mình.

" Nàng bao nhiêu tuổi?

Ta thiết nghĩ, nàng mảnh khảnh yếu ớt vì nàng sinh ra không phải để sống lâu với trần thế này."

" Có lẽ mười chín chăng?

Mẹ em, làm vú nuôi của chị ấy, bà đã mất và bỏ em lại.

Cha chị ấy yêu mến em, để chúng em sống với nhau, và chưa lần nào em rời chị ấy.

Em tự nhủ bây giờ không có chị ấy thì rồi đây em sẽ làm sao.

Hầu như em lấy làm tiếc là chúng em đã gần nhau đến thế(41).

Nom chị ta yếu đuối nhưng thực ra, chị ta là cả một nguồn sức mạnh."

41.

Đây có vẻ là một ý bắt nguồn từ một bài thơ

" Những người yếu đuối nhất định có sức mạnh áp đảo chúng ta.

Ta chả thiết những người rành mạch, mạnh mẽ.

Bản chất ta cũng yếu đuối và không quyết; một người phụ nữ trầm lặng kín đáo biết chiều theo những mong muốn của một người đàn ông thậm chí đến mức phó thác hoàn toàn cho y, người phụ nữ đó có sức lôi cuốn lớn hơn nhiều.

Người đàn ông có thể nhào nặn cô ta theo ý muốn, và rồi đâm ra lúc nào cũng quyến luyến cô ta."

" Thưa công tử, chị ấy đúng như công tử mong muốn".

Ukon ứa nước mắt.

" Càng nghĩ càng thêm đứt ruột."

Bầu trời đã phủ đầy mây, một cơn gió lạnh nổi lên.

Ngắm nhìn xa xa, Genji dịu dàng nói:

"Thấy mây tưởng khói hỏa thiêu,

Bầu trời buổi tối có chiều gần hơn."

Ukon không thể nào họa lại.

Giá như chủ của cô có ở đây.

Còn với Genji, tiếng vồ đập vải đã từng như xé rách tai chàng, bây giờ chàng lại thấy thân thiết.

" Về tháng tám, tháng chín đêm dài",

Genji thì thầm rồi nằm xuống.

Chú kiếm đồng, em của nàng "lốt ve" thỉnh thoảng có đến Nijō, nhưng Genji không gửi thư cho chị của chú nữa.

Nàng lấy làm tiếc cho chàng có vẻ giận mình và buồn khi nghe nói chàng bị ốm.

Viễn cảnh phải đi theo chồng tới các tỉnh xa xôi là một viễn cảnh tăm tối.

Nàng gửi đến một lá thư để dò xem Genji có quên nàng hay không.

" Họ nói với em là chàng đã không được khỏe,

Ngày tháng trôi qua,

Chàng không hỏi cớ sao em không hỏi,

Hay là chàng muốn em sống mòn mỏi cô đơn.

Em phải viện dẫn đến đầm cây Masuda(42)

Những đêm vô vọng, thức hoài dài hơn."

42.

Khuyết danh: Rễ cây Masuda mọc dài.

Nhận thư, chàng lấy làm ngạc nhiên, mà thật tình chàng không quên nàng.

Bàn tay lưỡng lự đặt bút viết lời đáp, lại có vẻ đẹp riêng của nó:

" Ta tự hỏi, ai sống cuộc đời vô vọng hơn.

Lốt ve tuy rỗng, ai ơi,

Cho ta sức mạnh nhìn đời âm u.

Nhưng mới bấp bênh làm sao!"

Cứ thế chàng nhớ lại nàng "lốt ve".

Cùng một lúc nàng vừa buồn vừa thích thú.

Thế là họ có thể trao đổi thư từ với nhau mà lòng không oán giận.

Nàng không muốn gắn bó thân thiết nữa, vì không muốn chàng coi thường mình.

Còn như người kia, người con gái riêng của chồng nàng, Genji nghe nói là cô ta đã lấy viên trung úy cận vệ.

Chàng nghĩ đấy là một cuộc hôn nhân lạ lùng và chàng cảm thấy có chút thương hại cho viên trung úy.

Vì tò mò muốn biết chút gì đó và những cảm nghĩ của cô ta, chàng gửi một lá thư qua tay chú đưa thư trẻ.

" Nàng có biết ta có thể chết vì tình không?"

" Đám lau buộc lỏng mái chìa(43),

Giờ ta trách chúng phân lìa dở dang."

43.

Theo truyện cổ, cô gái tên là Nokiba-no-ogi, "cây lau dưới mái chìa".

Chàng buộc lá thư vào cây lau rồi trao cho chú bé, dặn dò chú phải kín đáo.

Nhưng chàng nghĩ giá viên trung úy có thấy thì chắc y cũng sẽ bỏ qua vì y sẽ đoán được thư của ai.

Chồng cô đi vắng, cô lấy làm ngượng, nhưng cũng vui mừng vì chàng đã nhớ đến mình.

Cô gửi thư phúc đáp bằng một bài thơ có kèm theo lời tạ lỗi là đã sáng tác quá nhanh.

" Gió đưa lời nói tới lau,

Lá cây phía dưới dãi dầu tuyết dương."

Lẽ ra, cô ta không nên che giấu chữ viết vụng về, như thế là thông minh hơn và tỏ ra có khiếu thẩm mỹ hơn.

Chàng nghĩ đến khuôn mặt chàng bên ánh đèn.

Chàng không thể quên một ai, từ vợ ông Tỉnh trưởng ngồi trước mặt chàng và đã làm ra vẻ đoan trang, đến người hầu trẻ hơn cứ líu lô một cách hả hê và không tỏ chút giữ gìn ý tứ.

Những rạo rực của một trái tim đa cảm gợi cho chàng biết bao điều phải học.

Lễ cúng bốn chín ngày cho người phụ nữ đã mất được tổ chức một cách lặng lẽ ở Tòa Sen trên đỉnh núi Hei.

Người ta chăm lo đến mọi chi tiết, áo quần của các thầy tu, các cuộn giấy vàng và các thứ trang hoàng bàn thờ.

Người anh cả của Koremitsu là một thầy tu có tiếng, và việc điều khiển lễ cúng của ông thì không có chỗ nào đáng chê trách.

Genji cho mời tới một ông tiến sĩ là bạn thân của chàng và là người đỡ đầu cho chàng trong việc học thơ ca Trung Hoa, chàng yêu cầu ông hãy chuẩn bị viết một bài văn tế người đã khuất.

Riêng Genji thì đã chuẩn bị một bản phác thảo.

Bằng một giọng văn cảm động, chàng phó thác người mà chàng yêu đã khuất – tuy chàng không nêu tên – cho phật Amitābha.

" Như thế là hoàn hảo, chẳng cần thay chữ nào".

Ông tiến sĩ nói.

Nhận thấy nước mắt mà chàng cố nén nhưng đã trào ra, ông tiến sĩ tự hỏi ai có thể là người được cúng tế như vậy.

Genji không bộc lộ tên tuổi, mà trước mắt mọi người chàng không giấu nổi đau khổ, như thế thì chắc là một ai đó đã ăn ở phúc đức trong các kiếp trước.

Genji buộc một bài thơ vào đôi ống quần của nàng mà nó là vật cúng bí mật của chàng.

" Khóc than buộc sợi dây vào,

Sợi dây tháo gỡ kiếp sau mới đành."

Chàng thành tâm cầu khấn tên vị thánh linh thiêng.

Trong những tuần lễ gần đây, tâm thần chàng vật vờ vô định, nhưng hôm nay nó đang hướng về một trong những con đường dẫn tới mai hậu.

Cứ mỗi lần gặp Tō no Chūjō trái tim chàng đập dồn dập.

Chàng khao khát muốn nói với bạn rằng " cây cẩm chướng dại" còn sống và tươi tốt, nhưng chàng lại sợ bị bạn chê trách nên lại thôi.

Trong ngôi nhà có các "Hoa phấn", các nữ tì đều bối rối lo lắng cho số phận của cô chủ của họ.

Họ không có cách nào để dò hỏi, mà Ukon cũng đã biến mất.

Họ thầm thì với nhau rằng họ đã đoán biết vị quý nhân là ai và thổ lộ những điều ngờ vực đó với Koremitsu.

Tuy vậy anh ta vẫn giả vờ như không biết và cứ tiếp tục những công việc nho nhỏ của mình.

Còn các nữ tì thì như sống trong cơn ác mộng.

Dễ chừng, vì sợ Tō no Chūjō mà một đứa con dâm đãng nào đó của một ông Tỉnh trưởng, đã cuỗm nàng đem đi về miền quê chăng?

Chủ nhân của ngôi nhà là con gái vú nuôi của nàng, và có quan hệ với Ukon.

Cô chỉ có thể thương nhớ nàng và phàn nàn Ukon đã không cho họ biết.

Về phía mình Ukon không thích gây chuyện xôn xao, còn Genji thì không muốn có chuyện ngồi lê đôi mách.

Ukon không thể dò hỏi ai để tìm cho ra được đứa bé.

Và cứ thế, tháng ngày trôi qua mà không mang lại chút ánh sáng rọi chiếu sự bí mật khủng khiếp này.

Genji khao khát được thoáng nhìn người tình đã mất cho dầu chỉ trong giấc mơ.

Vào ngày sau lễ cúng, chàng đã nằm mơ thoáng thấy người đàn bà đã hiện ra vào cái đêm tai hại kia.

Và chàng kinh hãi biết dường nào khi biết chắc rằng ngôi nhà này có ma, và con ma đang để ý đến chàng.

Vào đầu tháng mười, ông Tỉnh trưởng Iyo đi đến nơi nhiệm sở, đưa nàng "lốt ve" đi cùng.

Genji chọn quà tặng từ biệt rất cẩn thận.

Nàng nhận được vô số quạt, những chiếc lược xinh đẹp, những bộ quần áo (nàng có thể thấy chàng đã cho nhuộm một cách đặc biệt) cho các thần linh đường sá.

Chàng cũng trả lại chiếc áo cho nàng.

" Trao lưu niệm, chờ ngày tái ngộ,

Tay áo ta hoen ố lệ đầy vơi."

Còn có những đồ vật khác nữa, nhưng nói ra thì sẽ nhạt nhẽo.

Người đưa thư cho chàng trở về tay không.

Nàng trả lời qua người em bằng một bài thơ:

" Mùa thu cánh ve rụng rơi,

Áo hè trả lại, đầy vơi lệ sầu."

Nàng có thể như thế nào khác thì không biết, nhưng cái chủ tâm lạ lùng trước sau như một của nàng là vẫn tránh né chàng.

Lúc này là ngày đầu của mùa đông.

Mưa rơi lạnh lẽo như để đánh dấu ngày ly biệt, bầu trời âm u buồn bã.

Suốt ngày chàng trầm ngâm suy nghĩ.

" Một nàng thì đã ra đi,

Nàng kia ta gửi biệt ly thơ sầu,

Hai nàng đi tới nơi đâu?

Mùa thu chấm dứt rầu rầu lòng ta."

Bây giờ chàng mới biết một mối tình thầm kín có thể đau khổ đến dường nào.

Vì kính nể chàng, tôi đã hi vọng có thể che giấu những sự việc điên rồ này; nhưng tôi đã bị mang tiếng là thêu dệt cường điệu vì cho rằng, bởi lẽ chàng là con vua thì không thể nào chàng có làm chuyện sai trái.

Muốn sao thì tôi vẫn bị quy là kẻ ngồi lê đôi mách.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 5.1: Wakamurasaki


Chương 5.1

(Wakamurasaki):

Hoa cỏ ngọc.

Bệnh sốt rét hết cơn này đến cơn khác đang giày vò chàng Genji.

Nhà vua đã ban lệnh thực hành đủ mọi cách cúng lễ, nhưng kết quả không đi đến đâu.

Ai đó báo cáo, là một ngôi chùa trên núi, có một bậc đạo sĩ chữa bệnh rất cao tay.

" Trong thời gian có bệnh thời khí mùa hạ năm ngoái, đủ mọi hạng người đã tới gặp ông ta.

Ông ta có khả năng chữa cho họ khỏi ngay lập tức khi mà mọi cách chữa chạy khác đã vô hiệu.

Công tử không nên để cho bệnh cứ mỗi ngày một nặng thêm và nên mời ông ta tới ngay."

Genji sai người đi mời nhưng đạo sĩ phúc đáp rằng ông đã già và không thể từ bỏ hang núi của ông được.

Bệnh tình thật vô phương cứu chữa, Genji nghĩ là chàng phải kín đáo đến gặp ông già.

Chàng ra đi trước lúc rạng đông đem theo ba, bốn người hầu tín cẩn.

Ngôi chùa nằm khá sâu trong vùng núi phía bắc.

Tuy rằng ở thành phố hoa anh đào đã tàn, nhưng đang tiết cuối tháng Ba.

Ở đây, hoa anh đào miền núi đang độ nở rộ.

Khi đám người đặt chân từ dưới núi thì chàng lấy làm thích thú bước đi trong sương mù dày đặc.

Chàng ít có những chuyến đi như thế này bởi vì địa vị của chàng không cho phép chàng được tự do đến nơi này nơi nọ.

Chính ngôi chùa cũng là nơi buồn bã.

Cái hang của ông già nằm giữa các núi đá bao quanh.

Trên đường đi lần đó, Genji lúc đầu không để lộ danh tính của mình.

Chàng ăn bận đồ cải trang sơ sài, nhưng ngay lập tức ông thấy chàng là một người quan trọng nào đó.

" Đây là một vinh dự lớn cho tôi.

Ngài là bậc quý nhân đã cho người đến tìm tôi đấy sao?

Tâm trí tôi đã từ bỏ cõi đời, đã sao nhãng mọi nghi lễ nên đầu óc gần như lú lẫn hết.

Tôi sợ ngài cất công khó nhọc mà lại không được việc."

Ông chuẩn bị các vị thuốc và mời Genji uống, và khi ông đang thực hiện tụng niệm và đọc thần chú thì mặt trời đã lên cao hơn.

Genji đi mấy bước ra khỏi hang để ngắm phong cảnh.

Ngôi chùa ở trên cao giữa nhiều ngôi chùa khác san sát bao quanh ở phía dưới.

Dưới một con đường mòn quanh co uốn khúc, chàng nom thấy một bờ giậu phên đan khéo léo hơn những bờ giậu gần đấy.

Các phòng hành lang được bố trí thanh lịch, giữa một khu vườn cây cối xum xuê.

" Ai ở đấy nhỉ?"

Chàng hỏi.

" Tôi nghe nói có một vị hoà thượng đã sống ẩn dật nơi đó trong hai năm gần đây".

Một người hầu trả lời.

" Đã vậy ta phải đến thăm.

Nhưng kể cũng khó vì quần áo ta lôi thôi như thế này!

Chắc ông ta không biết ta đang ở đây."

Có nhiều cô bé xinh đẹp đi ra xách nước và cắt hoa để bày lên bàn thờ.

" Mà tôi cũng nghe nói có một bà cũng đang ở đấy.

Kể cũng lạ, vì đã là hoà thượng thì không được giữ một người phụ nữ ở gần.

Không biết bà ta là ai."

Nhiều người hầu của chàng đi xuống để thăm dò và về báo cáo những gì họ đã thấy.

" Có một số cô rất đẹp, mấy bà già, và một số bé gái nữa."

Tuy được đạo sĩ tiếp tục chữa chạy, nhưng lúc mặt trời lên cao hơn thì Genji lại lên một cơn sốt khác.

" Công tử lo nghĩ nhiều chuyện quá."

Ông nói.

" Công tử nên cố gắng nghĩ đến một cái gì khác mới được."

Genji leo lên phía sau ngôi chùa và nhìn về phía Thành Đô xa xa.

Các khu rừng lùi dần trong màn sương mù mùa xuân.

" Quả là đẹp như tranh."

Chàng nói.

" Những ai ở một nơi như thế này hầu như không thể muốn ở nơi nào khác nữa."

" Ồ, thế này cũng thường thôi."

Một người hầu nói.

" Núi và biển nằm ở các tỉnh xa – có núi, có biển mới tạo nên được một bức tranh thật sự.

Chẳng hạn, núi Fuji và các núi khác."

Lại một người khác bắt đầu tìm cách giải khuây cho chàng, bèn mô tả những dãy núi và bờ biển của miền tây.

Ở các tỉnh gần đây, có bờ biển Akashi tại Harima là đẹp hơn cả.

Cũng không có gì đặc biệt hùng vĩ, nhưng từ đó nhìn ra xa quang cảnh thật là tuyệt vời.

Ở đây có ngôi nhà của ông Tỉnh trưởng trước kia khá lộng lẫy.

Cách đây không lâu ông ta đã phát hiện, và ông rất lấy làm đau buồn về cô con gái một của ông.

Ông là con hay cháu gì đó của một viên quan Thượng thư, lẽ ra cũng có tăm tiếng ở đời, nhưng ông là loại người kì cục, không biết đường quan hệ này nọ.

Cho nên ông từ chức tư lệnh vệ binh và yêu cầu được làm Tỉnh trưởng Harima.

Không may thay, dân chúng ở tỉnh không coi trọng ông lắm.

Vì không muốn trở lại Thành Đô, ông bèn cắt tóc đi tu.

Công tử có thể thắc mắc, tại sao ông ta lại chọn nơi sống ở biển chứ không sống tại một ngôi chùa vùng núi.

Các tỉnh thì có đầy những nơi ở ẩn yên tĩnh, nhưng vùng núi thì quá hẻo lánh, mà sống biệt lập là chuyện khó khăn cho vợ và con gái ông.

Có vẻ như ông ta nghĩ rằng đời sống ở biển có thể giúp ông ta quên đi những sự mất mát trong cuộc đời.

" Tôi đã về tỉnh cách đây không lâu và đã tạt ghé thăm ông ta.

Có thể ở thành phố, ông ta không ăn nên làm ra cho lắm, nhưng ở Akashi thì khá hơn.

Trên vùng đất đai rộng lớn, ông đã cho xây dựng một cơ ngơi bề thế.

Nói cho cùng, ông ta là Tỉnh trưởng, có thể làm gì ông làm nấy để sống những năm tháng cuối cùng của đời ông cho thoải mái.

Ông không sao nhãng kinh kệ, và nhờ đó mà lòng ông cũng khuây khỏa phần nào."

" Thế cô con gái?"

Genji hỏi.

" Xinh đẹp và khá dễ thương".

Các ông Tỉnh trưởng kế tiếp nhau, ông nào cũng ngấp nghé muốn hỏi cô làm vợ, nhưng ông già đã từ chối tất.

Theo như ông nói, ông ta kết thúc sự nghiệp bằng một chức Tỉnh trưởng chả thấm vào đâu, nhưng ông ta có các kế hoạch khác cho cô con gái.

Ông ta bao giờ cũng trao cho cô ta những lời dặn cuối cùng.

Nếu ông ta chết mà phải mang đi những tham vọng không thành, cô ta phải nhảy xuống biển trầm mình."

Genji mỉm cười.

" Một cô gái cấm cung, dành làm vợ Long vương."

Một người hầu cười.

" Lòng tham gì mà kì cục."

Người vừa kể chuyện là con trai ông Tỉnh trưởng đương chức Harima.

Năm nay anh ta được ban tước ngũ phẩm vì có công lao phục dịch ở Tòa bí thư hoàng gia.

" Tớ biết tại sao cậu cứ lẩn quất quanh các dinh cơ."

Người khác nói.

" Cậu là một tay khéo tán đàn bà, chắc cậu muốn phá hỏng kế hoạch của ông Tỉnh trưởng già chứ gì?"

Và người khác: " Cậu nói chả tin được.

Cô ta là một cô gái quê, không hơn không kém.

Cô ta đã sống phần lớn cuộc đời ở thôn quê, với một ông bố già không biết gì đến thời thế cũng như lối sống phong lưu đài các."

" Bà mẹ thì khác hẳn.

Bà ta thường hay dùng những mối liên hệ bà con ở thành phố để tìm kiếm bọn con gái và phụ nữ ở các gia đình danh giá rồi đem họ về Akashi.

Cậu mà ngắm nhìn cô ta là đầu óc cậu cứ là quay tròn."

Genji lấy làm thích thú.

" Tham vọng sâu rộng như biển cả.

Nhưng khốn nỗi, ta đừng nên coi cô ta như tảo biển."

Biết rõ tính chàng thích những chuyện kỳ quặc, bọn người hầu hy vọng là câu chuyện sẽ khiến chàng quan tâm.

" Thưa Công tử, đã khá muộn rồi, Công tử không lên cơn khác nữa, vậy thiết nghĩ ta nên ra về."

Bọn hầu đề nghị.

Nhưng ông già không đồng ý: " Công tử đã bị một tà ma ám.

Chúng ta phải tiếp tục cầu cúng suốt đêm.

Có đi thì cũng phải đợi đến sáng mai."

Các người hầu của Genji lấy thế làm phải, còn riêng Genji lại coi đó là một cuộc du ngoạn mới đầy thú vị.

" Đến rạng sáng chúng ta trở về."

Buổi tối hôm đó sao mà dài.

Lợi dụng lúc sương mù dày đặc chàng ghé mắt nhìn ngôi nhà qua bờ giậu phên đan.

Chỉ trừ Koremitsu ra, chàng cho mọi người đi về, rồi đứng chờ ở chỗ bờ giậu.

Ở phòng phía tây, có một ni cô đang ngồi trước một bức tượng Phật.

Rèm hơi vén lên, và có vẻ như bà đang dâng hoa.

Bà đang tựa vào một cây cột, trước mắt một bản kinh mở rộng đặt trên tay ghế.

Vì cố mải tụng kinh cho nên bà có vẻ mỏi mệt.

Có lẽ hồi bốn mươi tuổi, bà có nước da mịn màng và hồng hào, một khuôn mặt đầy đặn dễ mến, tuy rằng vẫn mang vẻ ốm đau.

Các nét của bà đều chứng tỏ bà thuộc con nhà gia giáo và có học thức.

Mái tóc cắt gọn tới vai nom rất duyên dáng hơn là nếu để dài như thường lệ.

Bên cạnh bà, có hai người phụ nữ rất có duyên và những cô bé cứ chạy tung tăng vào ra.

Đẹp nhất là một cô bé khoảng lên mười, mặc áo lốt trắng và một chiếc áo dài nâu sồng.

Một ngày nào đó cô ta sẽ là một người đẹp tuyệt vời.

Đám tóc dày lượn sóng buông lòa xòa thành hình quạt phủ trên đôi vai.

Mặt cô bé đỏ bừng vì cô mải khóc.

" Có chuyện gì vậy?"

Vị ni cô ngước nhìn lên, hỏi.

" Lại đánh nhau à?"

Dường như hai người giống nhau, có lẽ đây là hai mẹ con.

" Inuki nó làm sổng mấy con chim sẻ con của con".

Cô bé rất giận dữ.

" Con nuôi chúng trong một cái giỏ."

" Con bé kia mới ngớ ngẩn chưa."

Một phụ nữ khá đẹp có đám tóc dày, nói; hình như bà có tên là Shōnagon và rõ ràng là vú nuôi của con bé.

" Bao giờ nó cũng tìm cách tác oai tác quái, chúng tôi cứ phải rầy la nó suốt.

Chim bay đi đâu cả rồi?

Lũ quạ mà bắt gặp chúng thì tong đời".

Nói xong bà đi ra.

" Con khờ dại lắm con ạ, quá khờ dại."

Ni cô nói.

" Ta không thể biết chắc ta có sống hết ngày được hay không, ấy thế mày cứ đem mấy con chim sẻ ra làm phiền ta.

Đã bao lần tao nói với con là nhốt chim vào lồng là một tội ác.

Lại đây!"

Cô bé quỳ xuống bên cạnh bà.

Nó xinh đẹp, lông mày dày, và tóc từ trán hất ra phía sau.

Chàng như mong muốn thấy lại nó trong vài năm nữa, mà mới tha thiết làm sao!

Và đột nhiên chàng nhận ra một điều khiến chàng gần ứa nước mắt: Nó giống Fujitsubo một cách lạ lùng.

Ni cô vuốt ve tóc con gái.

" Con chưa chải tóc mà nó vẫn đẹp đến thế này!

Bà buồn phiền cho con, vì xem ra con còn trẻ con lắm.

Vào tuổi của con, những đứa khác nom lớn hơn nhiều.

Tội nghiệp cho mẹ con đã qua đời; lúc ông con mất thì mẹ con mới lên mười, thế mà mẹ con đã hiểu biết mọi điều.

Chẳng biết ta chết đi thì con sẽ thế nào đây!"

Bà ta đang khóc, và một nỗi buồn man mác cũng xâm chiếm lòng chàng Genji.

Con bé chăm chú nhìn bà ta và rồi nhìn xuống, đám tóc dày và óng ánh rơi lòa xòa trên trán.

Ngay lúc đó hoà thượng bước vào.

" Làm sao thế này?

Vén rèm lên rồi sao?

Mà hôm nay cũng thế, các bà lại ra ngoài hiên!

Tôi vừa mới nghe nói tướng Genji đã lên ở trên am để chữa bệnh sốt rét.

Chàng cải trang, người ta không nói cho tôi biết kịp thời để đến chào chàng."

" Ấy thế mà chúng tôi cứ đứng lồ lộ ra đây.

Chắc là chàng không trông thấy chúng tôi chứ ạ?"

Vừa nói bà ta vừa hạ rèm xuống.

" Đó là chàng Genji Hào Quang mà khắp thiên hạ đồn đại.

Há các người không muốn trông thấy chàng sao?

Người ta nói nếu thấy được chàng thì ngay một vị thánh cũng trút bỏ được những tục lụy trần gian và cảm thấy như thể sống thêm nhiều năm.

Tôi phải đến thăm chàng đây."

Ông vội vã bỏ đi, và Genji cũng vội rút lui.

Điều khám phá mới lạ làm sao!

Chính vì những phần thưởng bất ngờ như vậy mà các bạn bè đa tình của chàng luôn luôn đi lang thang tìm chuyện ong bướm.

Hiếm khi chàng đi chơi như thế này, ấy thế mà lại tìm ra một chuyện thú vị!

Con bé quả là đẹp.

Con ai nhỉ?

Và chàng bắt đầu nghĩ kế hoạch; đứa bé sao mà nó giống con người mà chàng ngày đêm mơ tưởng đến thế.

Chàng đang nằm xuống để ngủ thì một thầy tăng tới tìm Koremitsu.

Căn buồng quá chật hẹp cho nên Genji có thể nghe tất thảy.

" Chúng tôi lấy làm sửng sốt, Hoàng tử tới đây mà chúng tôi không được biết, nhưng chúng tôi phải tới ngay.

Thật sự thì chúng tôi có hơi bối rối.

Giá biết trước, chúng tôi đã có thể dâng tiện nghi đầy đủ tuy là hèn mọn."

Genji cho thầy tăng biết chàng đã mắc bệnh sốt rét từ khoảng giữa tháng và nghe lời khuyên đến nhờ vả sự giúp đỡ của đạo sĩ mà chàng mới nghe nói gần đây.

" Tiếng tăm của đạo sĩ đồn đại gần xa, nên chi ta không muốn làm hại thanh danh đó nếu rủi ro ta không khỏi bệnh.

Ta phải giữ kín là vì thế.

Chúng ta sẽ xuống ngay."

Đích thân hoà thượng cũng đã tới.

Ông là một nhà tu hành, hẳn thế rồi, nhưng một nhà tu hành đặc biệt, rất lịch sự nhã nhặn và có danh tiếng hồi bấy giờ cho nên Genji lấy làm hổ thẹn về cách ăn mặc thô lỗ của mình.

Ông hoà thượng nói về đời sống ẩn dật của ông ở trên núi.

Năm lần bảy lượt, ông thiết tha mời Genji hạ cố tới nhà ông.

" Nhà của tôi chỉ là túp lều lá, nó chả hơn gì chỗ này, nhưng Công tử có thể tìm thấy ở đấy suối trong nước mát."

Genji đi cùng ông ta, tuy chàng có phần bối rối khi nghĩ đến những lời lẽ mà người ta đã mô tả chàng với những người phụ nữ chưa từng thấy chàng.

Chàng muốn biết thêm về con bé.

Hoa cỏ trong vườn vị hoà thượng đều là giống quen thuộc nhưng nó có vẻ đẹp riêng của chúng.

Đêm tối trời, dọc bờ suối lập lòa những ánh sáng đèn treo được thắp lên ở các mái chùa.

Mùi hoa dịu dàng phảng phất trong không khí, hoà vào mùi hương thơm ngào ngạt từ bàn thờ và mùi thơm đặc biệt từ các áo dài của Genji, tất cả quyện vào nhau tạo nên một mùi hương đặc biệt.

Hoà thượng nói đến cõi trần phù du và thế giới mai hậu.

Tội lỗi của riêng ông đã dày lắm – Genji nghĩ – cho nên ông bị quyến rũ vào một công việc chẳng có ích lợi gì.

Chắc ông ta hối tiếc suốt đời, thậm chí còn đau đớn khủng khiếp hơn ở kiếp sau.

Sung sướng biết bao giá được lui về sống ở một nơi như thế này!

Nhưng cùng với ý nghĩ đó phảng phất ý nghĩ về khuôn mặt trẻ trung mà chàng đã trông thấy tối hôm qua.

" Có ai ở đây với cụ không ạ?

Trước đây tôi có một giấc mộng, bây giờ đây đột nhiên thấy nó như thực."

" Chưa gì Công tử đã nói đến những giấc mộng!

Tôi ngại rằng câu trả lời của tôi sẽ khiến chàng thất vọng.

Từ hồi quan thanh tra qua đời, tới nay kể cũng đã lâu lắm rồi.

Tôi nghĩ rằng chàng thậm chí không nghe nói đến ông ta.

Đó là ông anh rể tôi.

Người vợ góa của ông ta đã sống xa lánh người đời, mới gần đây bà ta bị ốm, tôi thì không xuống Thành Đô được, nên chi bà ta đã tới đây ở.

Bà nghĩ rằng tôi có thể giúp đỡ cho bà được chút gì đó."

" Tôi nghe nói là bà em của cụ có một người con gái.

Tôi hỏi thế không phải là vì chuyện tò mò bâng quơ đâu, mong cụ hiểu cho."

" Chỉ có một đứa con gái mà thôi.

Mà nó cũng đã chết trên mười năm nay.

Trước kia ông ta đã vất vả để lo chuyện giáo dục cho nó và hy vọng gửi nó vào hầu trong triều; nhưng chưa thực hiện được tham vọng đó thì ông mất; bà ni cô, tức là chị tôi, trông nom săn sóc nó.

Tôi không biết do đâu mà Công tử Hyōbu bắt đầu bí mật đi lại với nó.

Vợ ông ta thuộc một gia đình rất danh giá, chàng cũng biết; sau đó xảy ra bao nhiêu chuyện sỉ nhục khiến nó phải đau đớn mà chết.

Tôi thấy trước mắt nỗi đau buồn có thể hủy diệt con người ta như thế nào."

Như vậy, đứa bé mà chàng đã thấy nhất định là con gái của Công tử Hyōbu và của người đàn bà xấu số kia; và chính vì thế nó mới giống hệt Fujitsubo, em gái của chàng Công tử.

Chưa bao giờ mà chàng lại muốn gặp nó như lúc này.

Nó là một đứa bé xinh đẹp và xem ra cũng nết na.

Thú vị biết mấy, giá như chàng có thể đưa nó về nhà mình, khiến nó thành người lý tưởng của chàng!

" Câu chuyện buồn thảm quá".

Và để cho được chắc chắn, chàng hỏi: " Thế nàng có còn lại ai nữa không?"

" Chỉ để lại một đứa con gái, nó là một mối lo phiền lớn cho bà chị tội nghiệp của tôi vào những năm bà già yếu như thế này."

Không còn có thể nghi ngờ gì được nữa.

" Những gì tôi sắp nói đây, chắc cụ sẽ lấy làm lạ, nhưng là thế này; liệu tôi có thể đảm nhiệm lấy đứa bé không?

Tôi nói thế quả là đường đột nhưng tôi có những lý do khá chính đáng.

Nếu như cụ nghĩ nó còn trẻ quá thì, thưa cụ, chắc cụ chưa hiểu rõ về tôi.

Những người khác thì có thể có những động cơ không thích đáng, nhưng tôi thì không."

" Nghe lời Công tử nói, lòng tôi tràn ngập niềm vui sướng.

Nhưng thực tình nó còn trẻ, quá non trẻ đến nỗi dù để đùa vui chúng tôi cũng không thể nào nghĩ tới việc yêu cầu Công tử đảm nhiệm lấy nó.

Chỉ có người nào mà ngay sau đó là chồng nó mới có thể làm được như vậy.

Với một vấn đề hệ trọng đến thế, tôi không đủ thẩm quyền để trả lời.

Xin phép Công tử để tôi phải bàn với chị gái tôi đã".

Đột nhiên ông đâm ra cách biệt và lạnh lùng.

Genji đã nói như thế với tính bồng bột của tuổi trẻ và sau đó không biết nói gì hơn.

" Tôi phải trông nom việc cúng tế ở chùa phật Amitābha".

Vị hoà thượng đứng lên từ giã.

" Tôi chưa tụng kinh tối.

Khi nào xong tôi xin trở lại."

Genji cảm thấy không được yên tâm.

Một trận mưa theo gió núi lướt qua, rồi tiếng mưa rơi nghe rõ hơn.

Liên miên vẳng tới một tiếng người đang tụng kinh như ngái ngủ, nhưng trang trọng và có phần đáng ngại.

Một con người dù vô tình dửng dưng đến mấy cũng sẽ bị đánh thức bởi cảnh tượng này.

Genji không tài nào ngủ được.

Kinh buổi tối rất dài mà buổi tối đã khá muộn.

Hiển nhiên là các phụ nữ ở các phòng trong đang còn thức.

Tuy họ cố giữ im lặng, nhưng chàng nghe được một tiếng tràng hạt cọ vào tay ghế và tiếng lụa khẽ sột soạt khiến chàng có cảm giác mình đang ở gần một đám người thanh lịch.

Các bức mành giăng ở tường phía trong, sát gần tầm tay của chàng.

Chàng đẩy một tấm ván ở giữa nhích ra mấy phân rồi xòe quạt đánh soạt một tiếng.

Các phụ nữ ở phía trong thấy chuyện kỳ quặc, nhưng vẫn muốn tìm biết sự thể là thế nào.

Một người trong bọn họ rón rén đi tới, rồi lùi lại một hai bước.

" Lạ lùng thật.

Mình nghe nhầm chăng?"

" Có bàn tay dẫn dắt của Đức Phật, làm gì mà có nhầm lẫn trong đêm tối tăm."

Tiếng nói nghe trẻ trung, quý phái.

" Thế thì dắt dẫn về phía nào?"

Người phụ nữ hỏi một cách do dự.

" Tôi chẳng hiểu."

" Thì đúng thế, rất chi là bất ngờ."

" Kẻ lang thang liếc nhìn cỏ non xanh,

Ống tay áo sương đêm ướt đẫm."

" Liệu ta có thể trao vài lời với cô chủ của bà không?"

" Trong nhà này không có ai dám nhận một thư từ như vậy, như thế thì không phải lẽ."

" Ta có lý do của ta.

Bà phải tin ta."

Bà kia lui về phía cuối nhà.

Bà ni cô dĩ nhiên là khá sửng sốt.

" Chàng đường đột quá, chắc nghĩ con bé đã lớn tuổi.

Mà sao lại có chuyện cây cỏ?

Thế nào chàng cũng đã nghe thơ vịnh cây cỏ của chúng ta rồi".

Bà ta lưỡng lự một hồi lâu, nhưng nếu nấn ná thêm thì sẽ bất tiện, cuối cùng bà đọc một bài thơ gửi lại:

" Sương rơi đêm tối dặm trường,

Sánh sao được với sương đêm núi rừng,

Ống tay áo kẻ sơn lâm,

Đầm đìa sương móc biết ngần nào khô?"

" Ta không quen giao thiệp thông qua bọn đưa thư tín.

Ta mong muốn được nói chuyện trực tiếp với bà, và rất nghiêm túc."

Một lần nữa bà vãi lại do dự.

" Chắc chắn có sự hiểu lầm gì đấy thôi.

Ta đâu có thể mong được nói chuyện với một quý nhân và xinh đẹp đến thế."

Nhưng các nữ tì cứ mải nói đi nói lại rằng nếu không đáp thì mình tỏ ra thô lỗ và vô tình.

" Các người nói thế cũng đúng.

Các quý nhân trẻ thường dễ phật ý.

Chàng đã tha thiết như vậy thì ta cũng phải lễ độ".

Nói xong bà đi ra phía trước.

Trước thái độ đường hoàng trầm tĩnh nhưng có phần dọa dẫm của bà vãi, Genji nói:

" Bà có thể nghĩ tôi ương ngạnh và phù phiếm vì đã không báo trước, nhưng có thần, phật soi xét, ý định của tôi không hề như vậy."

" Trong kiếp trước chúng ta đã phải có lời giao ước như thế nào đó nên kiếp này chúng ta mới chuyện trò với nhau một cách bất ngờ như thế này."

" Tôi đã được nghe câu chuyện buồn thảm, và tự nhủ liệu tôi có thể đề nghị mình làm người thay thế cho nàng con gái đã khuất của bà hay không.

Hồi còn rất trẻ, tôi đã mất một người hết sức thân thiết đối với tôi, và từ đó, qua các năm tháng, tôi có cảm nghĩ mình sống vật vờ vô định.

Chúng ta cùng chung chia sẻ số phận, nên chi tôi tự nhủ liệu tôi có thể yêu cầu được chung sức với bà trong việc này không.

Cơ hội này có lẽ có một không hai.

Tôi chắc bà cũng thấy rõ, tôi đã nói không chút dè dặt."

" Những gì chàng nói khiến già này mát lòng mát dạ nếu như già không sợ có sự nhầm lẫn.

Quả là ở đây có người được tôi che chở, tuy tôi không xứng, nhưng nó non trẻ quá mà tôi thì không hề đòi hỏi chàng phải chịu đựng những thiếu sót của nó.

Do vậy tôi phải khước từ lời đề nghị hảo tâm của chàng."

" Tôi xin nhắc lại, tôi đã nghe được cả câu chuyện.

Bà dè dặt thật đáng khen nhưng bà không nên vì thế mà nghĩ rằng tình cảm của tôi là nông nổi."

Tuy không nói ra, nhưng theo bà thì dẫu sao những tình cảm đó cũng quá đáng.

Ngay lúc đó, vị hoà thượng đi ra.

" Thôi được, tôi đã đi bước đầu, tôi hy vọng mọi sự sẽ tốt đẹp."

Và Genji kéo bức rèm lại như cũ.

Trong phòng Hoa Sen, tiếng người cầu kinh sám hối hoà lẫn một cách trang nghiêm với tiếng gầm của thác nước và tiếng gió từ núi vọng tới.

Genji làm bài thơ tặng vị hoà thượng như sau:

" Gió núi đổ về dứt mộng mơ,

Nước mắt tuôn hoà tiếng thác xa."

Và vị hoà thượng hoà lại:

" Áo chàng ướt đẫm nước mưa,

Áo ta khô ráo đâu chờ ai hong?

Lòng ta yên tĩnh ung dung,

Nước nguồn ta tắm, tẩy xong bụi trần."

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 5.2: Wakamurasaki


Chương 5.2

(Wakamurasaki):

Hoa cỏ ngọc.

Bầu trời buổi bình minh phủ sương đày đặc, chim cất tiếng hót văng vẳng từ đâu xa.

Những cây trổ hoa và cỏ giăng trải như tấm thảm phía trước mặt chàng.

Chàng lấy làm lạ lùng và thích thú ngắm con nai khi thì dừng lại gặm cỏ lá gần nhà, khi thì đi lang thang đây đó.

Chàng hầu như quên ốm đau.

Tuy đạo sĩ không dễ gì mà rời nơi ở ẩn, nhưng ông vẫn đi xuống để tiến hành những công việc cúng lễ.

Tiếng của ông khàn khàn run rẩy thoát ra từ một cái miệng móm và được rèn luyện qua bao nhiêu năm dài tụng kinh và cầu khấn gợi tưởng đến những vị thánh thần đáng sợ.

Một đoàn hộ tống từ đô thành tới trao cho chàng một bức thư của Vua cha.

Vị hoà thượng mời chàng một bữa điểm tâm gồm những thứ hoa quả lạ được mang từ thung lũng xa tới.

" Tôi đã có lời nguyền ở lại vùng núi này cho đến hết năm và không thể đưa tiễn Công tử tới tận nhà được".

Ông rót rượu và nài ép Genji uống.

" Éo le thay, một lời nguyền thiêng liêng lại xui khiến người ta luyến tiếc khi phải chia tay."

" Tôi không thích rời bỏ núi rừng, rời bỏ con suối của cụ, nhưng cha tôi đang lo và tôi phải vâng lời Người.

Tôi sẽ trở lại trước mùa hoa anh đào rụng."

" Tôi sẽ nói với các bạn bè ở Thành Đô."

" Hãy đến xem hoa rừng hoa núi,

Đến với gió, gió sẽ thăm hoa trước..."

Thái độ và giọng nói của chàng đẹp khôn tả xiết.

Vị hoà thượng đáp lại:

" Ngàn năm hoa nở một kỳ(44),

Anh đào hoa núi có gì đáng xem."

44.

Cây udmubara, theo truyền thuyết, ba ngàn năm có hoa một lần, báo hiệu sự xuất hiện của đức phật hay một ông vua có quyền năng như phật.

" Quả là một của hiếm" Genji vừa nói vừa mỉm cười.

" Một quãng thời gian để nở và tàn, ngắn dài khác nhau."

Vị hoà thượng tặng một câu thơ cảm tạ khi Genji rót đầy cốc của ông:

" Cửa thông mở chẳng được lâu,

Đóa hoa rực rỡ trước đâu thấy nào?"

Chàng ứa nước mắt, tặng một món quà ly biệt là một cây trượng có thuật bảo vệ đặc biệt cho kẻ sử dụng nó.

Vị hoà thượng tặng lại một chuỗi tràng hạt bằng gỗ mun mà Hoàng tử Shōtoku đã có được khi ở Triều Tiên; nó vẫn đặt trong chiếc hộp Trung Hoa nguyên gốc, bọc trong một mạng lưới và buộc vào một cành thông; nhiều chai thuốc trang hoàng bằng những nhánh hoa anh đào, đậu tía và các quà biếu khác; tất cả đều hợp với hoàn cảnh vùng núi.

Đám tùy tùng của Genji cũng mang các quà biếu cho nhà sư đã giúp vào các việc cúng lễ, biếu chính đạo sĩ đã bốc thuốc chữa bệnh cùng tất cả các cư dân sơn cước.

Sau đó Genji khởi hành xuống núi.

Vị hoà thượng đi vào chốn phòng trong nói với bà chị về đề nghị của Genji.

" Lúc này còn sớm quá.

Nếu trong bốn năm năm nữa mà chàng không thay đổi ý định có lẽ lúc đó chúng ta sẽ có thể suy nghĩ chút ít về việc này."

Hoà thượng đồng ý và nói lại lời bà ta nhưng không có bình phẩm gì.

Genji rất thất vọng, và nhờ thầy tăng trao lại một bài thơ.

Thơ rằng:

" Sương đây đến với hoa chiều,

Dùng dằng không đợi mặt trời ban mai."

Bà gửi thơ đáp lại:

" Sương đâu đáng ghét cho cam?

Chỉ chờ trời tỏ đoán xem tấc lòng."

Vần thơ ngẫu hứng, viết theo lối chữ thảo nhưng nó thể hiện một bàn tay cao quý.

Chàng đang sắp sửa bước vào xe thì một đám đông từ nhà ông nhạc của chàng đi tới, trách móc chàng đã khôn khéo lảng tránh họ.

Trong số họ có nhiều người là anh em vợ của chàng, kể cả Tō no Chūjō là người nhiều tuổi nhất.

" Anh cũng biết quá rõ, du ngoạn như thế này là chúng tôi thích nhất.

Ít ra thì anh cũng phải nói với chúng tôi đã.

Thôi, đang ở đây, chúng ta cứ ở lại đây để thưởng thức những trái anh đào mà anh đã khám phá ra."

Họ ngồi xuống trên các đám rêu phía dưới các tảng đá, và thế là cuộc rượu bắt đầu.

Đây là một địa điểm thú vị, bên cạnh các suối nước chảy xiết.

Tō no Chūjō lấy ra một ống sáo, và một trong số người em vừa lấy quạt gõ nhịp, vừa hát điệu " Phía Tây Đền Toyoru".

Tất cả bọn họ đều là những chàng đẹp trai, nhưng mọi người lại nhìn vào chàng Genji đau ốm đang dựa vào một tảng đá và nom đẹp tuyệt vời khiến mọi người rùng mình lo sợ.

Trong đám tụ họp như thế này bao giờ cũng có một tay chơi sáo cổ và một tay chơi kèn shō.

Vị hoà thượng mang ra một cây đàn Koto thất huyền và ép chơi.

" Chỉ một làn điệu thôi, để cho loài chim rừng núi phải kinh ngạc."

Genji chối từ lấy cớ là đang còn quá mệt nhưng rồi chàng cũng chơi một bài.

Rồi họ ra đi.

Các thầy tu và các thầy tăng rỏ lệ luyến tiếc; còn các bà vãi có tuổi, chưa từng thấy một đám phong lưu Công tử như thế, hỏi chẳng hay có phải chàng là khách nhà trời tới thăm nơi này không.

Vị hoà thượng vừa quệt nước mắt, vừa nói: " Làm sao một con người như vậy lại có thể sinh ra trong cõi hỗn loạn và đồi bại hiện chúng ta đang sống?"

Ngay cả cô bé cũng nghĩ rằng chàng là người nhà trời " Thậm chí đẹp hơn Thần"(45) , cô nói:

45.

Nguyên văn: Father – Chúa, Thượng đế.

" Vậy tại sao cô không nhận làm con chàng?"

Cô gật đầu, tỏ ý ưng thuận, và chẳng mấy chốc con búp bê yêu mến của cô – con búp bê có bộ quần áo đẹp nhất – và chàng trai đẹp nhất trong các bức tranh của cô, đều được gọi là Genji.

Khi đã trở về Thành Đô, việc đầu tiên của Genji là trình với Vua cha về chuyến đi của mình.

Nhà vua chưa bao giờ trông thấy con trong bộ quần áo tồi tàn như vậy.

Ông hỏi về khả năng của đạo sĩ và Genji thuật lại tỉ mỉ.

" Ta phải làm cách nào để cất nhắc ông ta.

Một tài năng lỗi lạc như vậy, thế mà tới nay thậm chí ta cũng không nghe nói đến."

Cha vợ của Genji, quan Tả thừa tướng, tình cờ ở trong đám những người có mặt buổi hôm đó.

" Ta tưởng cho người đi mời anh nhưng rốt cuộc anh đã bí mật ra đi.

Thiết nghĩ anh nên về Sanjō một ít ngày để tĩnh dưỡng.

Ta sẽ đi cùng anh, ngay tức thì."

Genji không hào hứng cho lắm, những dẫu sao chàng cũng từ giã Vua cha để đi cùng ông nhạc.

Quan Tể tướng đã cho đánh xe riêng tới, và ông cố nài Genji lên trước và tỏ ra rất ân cần khiến chàng có phần bối rối.

Ở lâu đài Sanjō của quan Tể tướng, mọi việc đã được chuẩn bị sẵn sàng.

Lâu đài đã được tu sửa, trang hoàng đến mức nó trở thành một tòa nhà mỹ lệ.

Cũng như bao giờ, cô vợ của Genji sống tách biệt trong các phòng riêng, và chỉ sau khi ông bố thúc giục mãi nàng mới chịu ra; và lúc đó Genji thấy nàng đứng trước mặt mình, bất động, giống như một nàng công chúa trong tranh vẽ của một truyện tình.

Chàng thích thú hy vọng, sẽ được nghe nàng bình phẩm, cho dù có chua chát đi nữa, vì chuyến đi của chồng vào vùng núi.

Nhưng không, nàng có vẻ như con người cứng nhắc, lạnh nhạt nhất trên cõi đời này.

Mà kỳ quặc làm sao, cùng với thời gian nàng càng thêm xa cách.

" Đôi khi ta nghĩ, giá như nàng tỏ ra là một người vợ hơn một chút thì sẽ hay biết mấy.

Ta đã đau ốm, ta thấy bị xúc phạm chứ không ngạc nhiên, nàng chẳng hỏi han đoái hoài đến sức khỏe của ta!"

" Có lẽ chẳng khác nỗi đau khổ khi mỏi mắt trông đợi một người khác không tới, chứ gì?"

Vừa nói, nàng vừa nguýt mắt, và cái vẻ đẹp lạnh lùng của nàng quả là đáng sợ.

" Hiếm khi nàng nói với ta; nhưng khi nàng lên tiếng thì nàng nói những điều quá khó chịu.

" Một người khác không đến" – nói về người chồng như thế là không đích đáng, và cũng không lịch sự cho lắm.

Ta cố gắng được gần gũi, nhưng có vẻ như nàng không có ý định hoặc cấm mọi chuyện gần gũi.

Thôi vậy, có lẽ chờ đợi một năm nào đó, nếu ta còn được sống khá lâu."

Chàng lui về phòng ngủ.

Nàng không đi theo.

Tuy có những điều chàng đã muốn nói ra, nhưng chàng đành nằm xuống ấm ức thở dài.

Chàng nhắm mắt, nhưng tâm trí ngổn ngang trăm mối, cho nên trằn trọc suốt đêm.

Chàng nghĩ đến con bé, muốn thấy nó lớn nhanh.

Bà của nó dĩ nhiên đã đúng khi bà nói rằng so với chàng con bé còn trẻ dại quá.

Chàng phải làm ra vẻ không muốn nài nỉ.

Tuy nhiên, há không có cách nào đó êm thấm đưa nó tới Nijō, cho nó sống bên mình làm một người khuây khỏa và một người bạn, hay sao?

Hoàng thân Hyōbu là một anh chàng chưng diện, bảnh bao, nhưng không phải là đẹp khác thường.

Cớ sao con bé lại giống cô nó đến thế?

Có lẽ cô và cha nó là con của cùng một hoàng hậu.

Nghĩ như vậy, chàng thấy hình như đứa bé gần gũi hơn, và chàng khao khát đưa nó về nuôi.

Ngày hôm sau, chàng viết thư cho bà vãi.

Hình như chàng cũng muốn trao đổi ý nghĩ của chàng một cách tự nhiên với vị hoà thượng.

Chàng nói với bà vãi như sau:

" Tôi sửng sốt phần nào vì sự nghiêm khắc của bà.

Tôi sợ rằng tôi không nói được hết ý của mình.

Viết lá thư này, tôi hy vọng bày tỏ với bà quyết tâm của tôi."

Cùng với thư đó là một bức thư nhỏ gấp nếp rất kỹ, cho cô gái:

" Hoa rừng như vẫn bên ta,

Thân ta bỏ lại cùng hoa ở rừng."

" Ta e sợ gió đêm có thể làm hại đến hoa."

Dĩ nhiên chữ viết và thậm chí vẻ thanh lịch của nếp gấp hoàn toàn khiến người đàn bà cổ lỗ phải hoa mắt khi nhận thư.

Cuối cùng bà phúc đáp: " Già không quan tâm đầy đủ đến những nhận xét của chàng hôm từ biệt; và bây giờ, chẳng mấy chốc mà nhận được thư chàng – già khó mà biết trả lời như thế nào cho phải.

Con bé thậm chí chưa thể viết "Naniwa"(46) cho đúng đắn; đã vậy làm sao nó có thể trả lời cho chàng một cách thích đáng được?"

46.

Lưu truyền rằng một bài thơ do người Triều Tiên Wami làm ra, có ca ngợi các hoa đào Naniwa; bài thơ đó hình như dùng làm bài tập viết đầu tiên.

" Thời gian bão đánh hoa rơi,

Ngán thay!

Chẳng khác lòng người đa mang."

" Già lấy làm phiền muộn vì điều đó."

Lời phúc đáp của vị hoà thượng cũng đại để có ý kiến như vậy.

Hai hay ba ngày sau đó, Genji sai Koremitsu đi lên vùng đồi phía bắc.

" Có bà vú nuôi của con bé ở đấy, cái bà gọi là Shōnagon ấy.

Hãy nói chuyện kỹ với bà ta."

" Rõ là khéo biết lo xa," Koremitsu vừa tự nhủ, vừa mỉm cười nghĩ đến con bé mà anh ta thấy vào buổi tối nọ.

Vị hoà thượng nói rằng ông rất lấy làm vinh dự được trao đổi thư từ với Genji.

Được Shōnagon tiếp, Koremitsu nói kỹ tâm trạng của Genji.

Là một anh thanh niên giỏi tán, anh ta đã khiến cho bà tin; nhưng đối với bà vãi và những người khác, lời cầu hôn một đứa bé vẫn có vẻ là chuyện đồng bóng hoàn toàn.

Thư của Genji ấm áp và sôi nổi, nhiệt tình.

Cũng có một lá thư nhỏ cho đứa bé.

" Hãy để ta xem nét tập vẽ đầu tiên của em.

Lòng ta là một mùa xuân,

Nhưng đâu có phải một Xuân Chóng Già,(47)

Cớ sao xuân núi cách xa?"

47.

Nguyên văn: Xuân hời hợi, nông cạn – (Shallow Spring).

Và đây là thơ hoạ đáp lại của bà vãi:

" Uống nước rừng, nghĩ nơi nao,

Hình ảnh người đó, thấy sao được mà?"

Lời báo cáo của Koremitsu lúc trở về chẳng gây phấn khởi gì hơn.

Shōnagon đã nói họ sẽ trở về Thành Đô khi nào bà vãi đỡ hơn, và lúc đó họ sẽ trả lời cho chàng hay.

Fujitsubo bị ốm và đã trở về sống với gia đình.

Genji có nghĩ đến người cha cô đơn chút đỉnh, nhưng cái chính là chàng nghĩ đến khả năng gặp được Fujitsubo.

Chàng hoàn toàn ngừng hẳn chuyện đi lại với các tình nhân khác.

Suốt cả ngày, ở nhà cũng như ở tại triều, chàng ngồi ngắm vào khoảng không xa xăm, và cứ tối đến chàng lại thúc ép Ōmyōbu làm môi giới cho mình.

Cô ta làm thế nào thì tôi không biết, nhưng cô ta xoay xở được một cuộc gặp gỡ.

Tuy thế cứ nghĩ rằng có một thời những sự đòi hỏi của chàng đã thành công, Fujitsubo thấy bị giày vò(48).

Vì đã quyết định sẽ không có cuộc gặp gỡ tội lỗi nào khác, cho nên nàng cảm thấy bực bội khi chàng lại hiện ra trước mắt mình.

Nàng không tìm cách che giấu nỗi đau buồn; những cố gắng của nàng để buộc chàng phải đi khỏi nơi đây, lại khiến cho chàng vừa thích thú nhưng lại vừa xấu hổ.

Sự tình là thế, nên chàng chỉ còn một lối thoát; chàng sẽ đỡ phải làm con mồi cho nỗi nhớ nhung giá như chàng tìm thấy ở nàng một chút dấu vết của một phụ nữ bình thường!

Nhưng...

Không ai có thể được như nàng!

Biết bao nỗi tâm tư xốn xang giày vò khiến chàng những muốn trao gửi chúng cho Núi Dạ Sơn(49).

Khốn một nỗi, đêm ngắn tình dài khiến chàng thêm đau khổ và có lúc chàng tự nhủ, giá đừng đến thì hơn.

48.

Trước đây không thấy nói đến chuyện gặp gỡ (như tình nhân – ND).

49.

Kurabynoyama được coi là ở Yamashiro hoặc Ōmi.

" Đêm thì ngắn, mộng thì thưa,

Mộng đêm nay có đưa ta đi cùng?"

Chàng rỏ lệ và cuối cùng thì nàng cũng cảm thấy buồn đau.

" Biến đi trong mộng cuối cùng,

Tiếng tăm, hổ nhục sống chung được nào."

Nàng đau khổ là phải, và chàng xót xa thương cảm nàng.

Ōmyōbu nhặt lấy áo của chàng và đưa ra cho chàng.

Trở về Nijō chàng nằm suốt ngày trên giường mà than khóc.

Ōmyōbu báo cho chàng biết nàng không đọc thư của chàng.

Chuyện đó không có gì lạ, nhưng chàng thấy bị xúc phạm.

Chàng nằm lì trong phòng nhiều ngày liền nhưng lúc nào cũng kinh sợ khi nghĩ rằng cha mình sẽ lấy làm lạ vì không gặp con.

Fujitsubo thấy mình phải chịu lấy gánh nặng tội lỗi cho nên nàng rầu rĩ than khóc, ngày càng đau yếu thêm, và mặc dầu liên tiếp có thư truyền cho nàng phải trở về triều, nàng vẫn dùng dằng không quyết định.

Nàng không còn như xưa nữa, cảm thấy đang có chuyện gì không bình thường và lo lắng chờ đợi?

Trời đang ấm dần nhưng nàng vẫn nằm liệt trên giường.

Ba tháng trôi qua.

Nàng phải chấp nhận một sự thực; nàng đang mang thai.

Những người nữ tì cho rằng thái độ của nàng quả là lạ lùng.

Cớ sao nàng để lâu đến thế mà không báo gì cho Nhà vua biết?

Dĩ nhiên có một điều gì đó quá khó khăn mà nàng không dám nói với bất cứ ai.

Ben, con gái người vú nuôi trước đây của nàng, và Ōmyōbu, cả hai đều rất gần gũi với nàng và hầu hạ nàng trong việc tắm rửa, đều có thừa dư cơ hội để để ý đến tình trạng nàng mang thai.

Ōmyōbu vô cùng kinh hãi.

Chủ của cô đã bị đẩy vào một số phận nghiệt ngã.

Hình như có ai đó đã báo cho Nhà vua biết nàng bị một hung thần ám; và cũng như cả triều đình, ông tin điều đó.

Ông sai người nườm nượp đến chỗ nàng, hỏi thăm tin tức, khiến nàng càng thêm kinh sợ.

Trong khi đó Genji có một giấc mơ lạ lùng và đáng sợ.

Chàng nhờ thầy bói đoán mộng; theo ông ta thì đó là những sự việc hết sức kỳ lạ đến nỗi khó mà có thể tin được.

" Và cả những điều gở nữa.

Công tử phải thận trọng."

" Giấc mơ không phải của ta nữa mà là của bạn ta.

Để rồi chúng ta xem có đúng không, còn trong lúc này ông đừng hở cho ai biết."

" Có thể là thế nào nhỉ?"

Chàng đã nghe nói đến bệnh tình của Fujitsubo, nghĩ đến những đêm họ ở cùng nhau, và tự nhủ cả hai chuyện có gì liên quan đến nhau.

Chàng tìm đủ mọi cớ để cầu xin một cuộc gặp gỡ khác.

Ōmyōbu kinh hãi vì chuyện hay vượt quá sức của cô, cô không thể làm gì được.

Mọi khi thỉnh thoảng chàng cũng nhận được một lá thư ngắn ngủi, không dài quá một hai dòng, nhưng nay thì thậm chí những lá thư như vậy cũng không tới.

Fujitsubo trở lại triều vào tháng bảy.

Trong lúc nàng vắng mặt, tình yêu mến của Nhà vua với nàng ngày một nặng.

Bây giờ thì ai cũng nom thấy nàng đang mang thai.

Nàng có hơi hốc hác nhưng như thế lại khiến nàng đẹp bội phần, và Nhà vua luôn luôn giữ nàng cạnh mình.

Mùa thu tới, thời tiết mát mẻ thích hợp cho những buổi đàn hát.

Nhà vua cũng giữ Genji bên cạnh mình và bảo chàng trổ tài đàn hát.

Genji cố gắng tự kiềm chế, nhưng thỉnh thoảng những tình cảm khó mà chịu đựng nổi cũng lộ ra, nhắc nhở nàng những gì nàng muốn hơn là bất cứ gì nàng phải quên.

Bà vãi đã trở về Thành Đô.

Trong lúc đó, sức khỏe được hồi phục phần nào, Genji cho người thăm dò nơi ở của bà và thỉnh thoảng viết thư cho bà.

Lẽ tự nhiên những thư phúc đáp của bà ta đều tỏ rõ bà không tán thành, nhưng Genji không thấy buồn phiền như lúc ban đầu.

Chàng có những mối lo phiền lớn hơn.

Mùa thu sắp tàn gây nên bao nỗi u sầu.

Một đêm sáng trăng đẹp trời, chàng tự trấn tĩnh để đi thăm một nơi mà chàng đã từng thăm viếng một cách bí mật.

Một cơn mưa rào lạnh lẽo, hắt hiu lướt qua.

Nơi chàng tới là dinh Rokujō, gần ranh giới phía đông của Thành Đô, và từ lúc ở hoàng cung đi ra, chàng thấy con đường có vẻ dài dằng dặc.

Chàng đi ngay qua một ngôi nhà gần như bỏ hoang, khu vườn thì phủ bóng cây tối đen.

" Đây là nhà của ông thanh tra quá cố."

Koremitsu nói; anh ta bao giờ cũng đi với chàng.

" Cách đây không lâu tôi có tạt vào thăm nơi này, mang theo một lá thư.

Bà cụ chủ nhà đã khước từ một cách quá sỗ sàng."

"Khổ!

Lẽ ra anh phải nói với tôi, để tôi tới thăm bà ta sớm hơn.

Hỏi xem, liệu bà ta có vui lòng gặp tôi không."

Koremitsu sai một người cầm thư đi.

Các người nữ tì không ngờ có khách đến thăm, nhất là một vị khách quyền quý đến thế.

Nhiều ngày nay, bà cụ khó ở, họ sợ bà không thể nào tiếp được chàng.

Nhưng thấy khó có thể để cho khách quý ra về, họ bèn mang ra một chiếc nệm cho chàng ở phòng phía nam.

" Bà chủ chúng tôi nói là bà sợ nhà bừa bãi và bụi bặm; nhưng bà thấy ít ra là cũng phải tạ ơn chàng đã tới thăm.

Nhà tối tăm, ảm đạm hơn bất cứ đâu."

Mà quả thật, chàng không thể phủ nhận là chàng đã quen với những gì khác hơn thế này.

" Tôi thì luôn luôn nhớ đến nhà ta, nhưng thấy cụ giữ ý nên tôi thấy khó tới thăm.

Tôi lấy làm tiếc không sớm biết cụ "đang bị ốm."

" Tôi bị đau lâu, ốm dài, đã đến lúc gần đất xa trời thế này mà được Công tử đến thăm, quý hóa quá!"

Chàng bất chợt nhận ra giọng bà buồn bã yếu ớt khi bà cụ nói với một trong bọn nữ tì.

" Tôi lấy làm tiếc không thể tiếp Công tử cho phải lễ.

Còn như cái việc mà chàng đã nêu ra, tôi hy vọng là khi nào con bé đủ lớn khôn chàng vẫn coi nó thuộc đám người thân cận của chàng.

Tôi sợ nếu để con bé ở lại bơ vơ, tôi không yên lòng nhắm mắt đi vào con đường tôi ao ước.

Nhưng cô thưa hộ với chàng, chàng tốt bụng quá.

Tôi ao ước làm sao con bé cũng khá lớn khôn để có thể tạ ơn chàng."

" Thế cụ nghĩ."

Chàng đáp lại: " Không nghiêm túc khi tự ý đặt mình vào cái tình thế rắc rối này, hay sao?

Chắc phải có duyên nợ gì đây, giữa chúng tôi, vì từ lúc mới nghe nói đến con bé lần đầu tiên, tôi đã thấy mến nó.

Chuyện này thật lạ lùng nên chắc là nó phải bắt đầu từ kiếp trước, cụ ạ.

Để khỏi phải nghĩ tôi đến đây là vô ích, liệu tôi có thể được nghe cái tiếng nói ngây thơ của nó một chút được không ạ?"

" Nó đang ngủ.

Cố nhiên nó không biết là Công tử tới."

Nhưng ngay lúc đó, có ai đó chạy vụt vào phòng.

" Bà ơi, người ta nói là cái ông quý tộc mà chúng ta thấy ở trên chùa ấy, hiện đang ở đây.

Sao bà không ra nói chuyện với ông ấy?"

Các người nữ tì cố buộc cô bé không được nói nữa.

" Nhưng sao lại thế?

Bà nói chỉ nhìn thấy ông ấy là bà đã thấy đỡ hơn.

Cháu nghe bà nói thế kia mà".

Con bé có vẻ rất thích thú khi nói cho mọi người biết như thế.

Tuy rất vui, nhưng Genji giả vờ như không nghe nó nói.

Sau khi đã bày tỏ mối thiện cảm của mình, chàng ra về.

Quả thật, nó có vẻ còn trẻ con quá, chàng sẽ là thầy học của nó.

Ngày hôm sau, chàng gửi thư thăm hỏi bà cụ già, và kèm với thư, có mấy chữ cho cô bé.

" Mải theo tiếng gọi cò con,

Chiếc thuyền bị lạc giữa chòm sậy lau."

Chàng viết theo nét chữ của trẻ con khiến các nữ tì lấy làm thích.

Đứa bé phải đồ lại các nét để tập viết, và theo lời họ dặn, không được bỏ sót một chữ.

Shōnagon gửi đi một thư phúc đáp rất buồn.

" Không còn nghi ngờ gì nữa, bà cụ chúng tôi mà Công tử có lòng tốt hỏi thăm, đang sống qua ngày.

Một lần nữa, chúng tôi đang định đưa cụ lên núi.

Tôi biết là ở kiếp khác cụ sẽ không quên ơn chàng."

Buổi tối mùa thu, nghĩ đến mối tình vô vọng chàng lại càng khao khát mong mỏi được cùng với con bé đã xuất thân từ cùng một cội nguồn.

Nghĩ đến buổi tối mà bà vãi già mô tả mình như giọt sương từ trên cõi trời sa xuống trần gian chàng càng thêm nôn nóng, nhưng cùng một lúc, chàng sợ nếu chàng phải đưa con bé về Nijō, chàng sẽ lại bị thất vọng.

" Ta khát khao lấy nó tự đồng hoang,

Cây cỏ ngọc cùng ai chung gốc rễ."

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 5.3: Wakamurasaki


Chương 5.3

(Wakamurasaki):

Hoa cỏ ngọc.

Tháng Mười, Nhà vua phải đi thăm viếng Cung Suzaku.

Từ các gia đình thế hệ đại gia tộc và các hàng nhất nhị phẩm ở triều đình, người ta chọn những nhạc công và vũ công tài ba nhất để đi theo hầu; các quý tộc, các thân vương đều bận rộn tập luyện sao cho xứng đáng với tài năng của họ.

Genji cũng háo hức trong sự bận rộn chung cho nên có phần nào chểnh mảng việc thăm hỏi bà vãi già.

Cuối cùng, khi chàng sai một kẻ đưa thư đi vào vùng đồi núi phía bắc, thì nhận được một lời phúc đáp buồn của vị hoà thượng.

" Chúng tôi đã mất bà ấy vào cuối tháng trước.

Đó là lẽ thường tình ở thế gian, tôi biết, nhưng tuy vậy, tôi vẫn tiếc thương."

Nếu những tin tức này thậm chí khiến chàng đau buồn về sự phù du của cuộc thế – chàng nghĩ – thì con bé, đã từng choáng hết tâm trí của bà vãi, lại còn đau buồn biết mấy?

Tuy còn non trẻ, chắc nó phải cảm thấy bơ vơ côi cút biết dường nào.

Chàng nhớ lại, tuy mập mờ, những gì đã xảy ra khi mẹ nó mất, và chàng gửi gấp đi một lá thư chia buồn.

Lời phúc đáp của Shōnagon có vẻ nồng hậu hơn.

Mấy ngày sau khi chàng hay tin con bé đã trở về đô thành, vào một buổi tối, khi không còn biết làm gì, chàng tới thăm.

Ngôi nhà vẫn luộm thuộm và gần nhưng hoang vắng.

Chàng nghĩ, chắc con bé kinh sợ lắm.

Chàng được đưa vào căn phòng trước đây.

Vừa khóc nức nở, Shōnagon vừa kể lại những ngày cuối cùng của bà cụ.

Genji cũng rỏ nước mắt.

" Bố cô chủ trẻ của tôi ngỏ ý muốn đưa cô ấy về với ông ta; nhưng tuổi cô còn non nớt, không hẳn còn bé nữa nhưng cũng vẫn trẻ con; và lại, giá để cô cho cái bà đã quá độc ác với mẹ cô, chúng tôi thấy sợ.

Các chị em của cô cũng sẽ ra tay hành hạ cô, cái đó tôi biết.

Mối lo sợ đó không bao giờ dứt khỏi tâm trí bà chủ chúng tôi, mà như thế không phải không có căn cứ.

Chúng tôi rất đội ơn mối quan tâm của Công tử, tuy rằng chúng tôi đã lưỡng lự, không dám tin là thế.

Tôi cũng phải nói thêm cho rõ, cô chủ trẻ của chúng tôi hoàn toàn không như chàng nghĩ đâu.

Tôi sợ là chúng tôi đã làm hư cô, chả biết dạy dỗ thế nào mà cô ta vẫn hoàn là trẻ con."

" Há bà cứ phải dè dặt và biện bạch mãi, hay sao?

Tôi đã nói rõ cảm nghĩ của tôi, nói đi nói lại bao nhiêu lần.

Chính tôi lại thích tính trẻ con đó, tôi có ý nghĩ cô ấy phải là của riêng tôi.

Tôi nói thế, bà đừng nghĩ là tôi tự mãn tự túc nhưng có điều, tôi cảm thấy như ở kiếp trước, chúng tôi đã có gắn bó với nhau.

Bà làm ơn để tôi nói chuyện với cô bé.

" Cỏ kia bị phủ sóng cồn,

Sóng tìm thấy cỏ liệu còn ra khơi."

" Như thế này thì đòi hỏi chúng tôi quá nhiều."

" Quả thật là chúng tôi không dám".

Shōnagon đáp, và:

" Cỏ kia vội vã làm chi,

Trôi theo sóng biển biết đi phương nào?"

" Tôi thật khó xử."

Bà đã làm thơ hoạ lại một cách dễ dàng khéo léo khiến chàng có thể bỏ qua cái ý nghĩa của câu thơ không lấy gì đáng khích lệ cho lắm.

Chàng thì thầm: " Sau bao nhiêu năm trời, cánh cổng vẫn ngăn mình lại."

Con bé nằm khóc bà.

Các bạn chơi đùa với nó đến mách là có một Công tử ăn mặc triều phục đang ở chỗ Shōnagon.

Có lẽ là cha nó chăng?

Cô bé chạy vào. – " Bà Shōnagon, ông quý tộc đâu?

Cha ở đây hay sao?"

Tiếng của nó mới ngọt ngào làm sao!

" Ta không phải là cha cháu, nhưng là người cũng có quyền thế.

Lại đây, nào!"

Cô thấy đây là một nhà quý tộc khác, và tuy còn trẻ con, cô ta vẫn đỏ mặt vì đã nói năng bộp chộp.

" Ta ra đi thôi".

Nó vừa nói vừa túm chặt tay áo Shōnagon.

" Ta đi đi.

Cháu buồn ngủ."

" Sao cháu lại phải trốn ta?

Lại đây.

Ta có thể bế cháu ngủ."

" Thưa Công tử, con bé con dại quá".

Nhưng Shōnagon đã đẩy cô bé lên trước; và cô ta ngoan ngoãn quỳ xuống phía trong các tấm rèm.

Chàng đưa tay vuốt ve trên chiếc áo dài mềm, nhăn nheo và chàng thích thú biết bao, khi vuốt mái tóc dài và dày.

Chàng nắm tay nó, nó dịch ra xa, bởi vì nói cho cùng, chàng vẫn là một người lạ.

" Cháu đã nói mà, cháu buồn ngủ."

Nó lại trở lại chỗ Shōnagon.

Chàng lách vào theo sau nó. – " Bây giờ thì cháu phải nhìn vào ta.

Với ta, cháu đừng xấu hổ làm gì."

" Xin lỗi, thưa Công tử.

Công tử quên mình là ai rồi.

Quên hẳn.

Nó đâu đã đến tuổi để hiểu ý định của chàng."

" Chính bà mới không hiểu.

Ta biết nó còn non trẻ thế nào rồi.

Ta đâu có ý nghĩ như bà tưởng.

Một lần nữa, bà phải biết cho những cảm nghĩ sâu sắc và trong sáng của ta."

Một đêm giông tố.

Mưa tuyết đập thình thình trên mái nhà.

" Ở một nơi hẻo lánh như thế này, làm sao nó có thể chịu đựng được?

Rất đáng sợ cho nó".

Chàng ứa nước mắt.

Chàng không thể rời nó. – " Ta sẽ là người canh gác cho cháu.

Đêm như thế này, cháu cần có người trông nom.

Hãy lại gần ta, tất cả các người."

Rồi như thể là người trong nhà, chàng luồn vào buồng ngủ của cô bé.

Các nữ tì đều sững sờ, nhất là Shōnagon.

Dễ chừng chàng hóa rồ.

Nhưng bà ta không thể phản đối được, Genji lấy một chiếc áo lót phủ lên người cô bé đang run rẩy như chiếc lá.

Rõ ràng là chàng phải chấp nhận rằng hành động của chàng có vẻ kỳ quặc, nhưng cố gắng để làm cho cô bé khỏi sợ, chàng nói với nó những điều mà chàng nghĩ là cô sẽ thích thú.

" Em phải đến ở nhà ta.

Ta có đủ mọi thứ tranh, có những con búp bê cho em chơi."

Nó bớt sợ hơn, nhưng nó vẫn không ngủ được.

Giông bão gào thét suốt đêm, và Shōnagon khăng khăng không chịu rời xa hai người lấy nửa bước.

Còn các nữ tì thì thầm với nhau, là nếu không có chàng ở đây, họ sẽ sợ chết khiếp.

Đáng tiếc, cô chủ của họ không lớn tuổi hơn một chút!

Gió bắt đầu lắng xuống, trời vẫn còn tối nhưng chàng chuẩn bị ra về. – Nom thấy tình cảnh thế này, ta rất buồn, và ta càng tin chắc ta không thể xa con bé được.

Nó phải đến ở với ta cùng ta chia sẻ những ngày ta sống cô đơn.

Làm sao có thể ở một nơi như thế này!

Các người lúc nào cũng nơm nớp kinh sợ.

" Cha cô ta đã nói sẽ tới tìm nhưng tôi nghĩ có lẽ là sau khi các tang lễ đã hoàn tất."

" Đúng vậy, chúng ta phải nghĩ đến ông ta.

Nhưng hai bố con sống xa nhau thì đối với nó, ông ta chắc cũng là người lạ như ta thôi.

Ta thực sự tin rằng qua một thời gian ngắn ngủi này, tình cảm của ta đối với nó còn sâu nặng hơn của ông ta".

Chàng vỗ nhẹ lên đầu cô bé và vừa ra đi vừa mỉm cười.

Sương mù dày đặc, mặt đất trắng xóa.

Giá như trước đây chàng đang trên đường đi thăm một phụ nữ trở về, chắc chàng sẽ thấy cảnh tượng dễ gây mủi lòng, nhưng hôm hay chàng thấy chán nản như thế nào đó.

Lúc đi qua nhà một người phụ nữ mà chàng đã từng có quan hệ lén lút, chàng sai một người gõ cửa.

Không có tiếng trả lời; chàng bèn sai một người khác trong đám tùy tùng, một người có giọng rất tốt – ngâm hai lần một bài thơ mà âm điệu chắc chắn sẽ khiến phải chú ý.

" Sương mai che khuất mắt ta,

Cửa kia vẫn tỏ, đi qua khó bề."

Tuy vậy, nàng vẫn sai một đứa nữ tì bình thường nhưng xem bộ ranh mãnh, ra đọc câu thơ:

" Đi qua khó?

Xin mời vào,

Cổng này bằng cỏ, có rào kín đâu?"

Đọc xong, cô ta lui vào.

Cần phải làm thêm cái gì đó để cho hết đêm, nhưng bình minh đang tới gần.

Trở về Nijō, chàng nằm xuống, miệng mỉm cười nghĩ đến con bé.

Mặt trời lên cao, chàng thức dậy chuẩn bị viết một bức thư.

Kèm theo thư, cần có thêm một bài thơ khá đặc biệt; nhưng chàng đặt bút lông sang bên, cân nhắc một lúc và gửi đi một số tranh.

Cùng ngày hôm đó, khi ghé qua thăm con gái, Công tử Hyōbu thấy ngôi nhà rộng hơn, xấu hơn thường lệ, và từ khi bà nội mất đi thì ngôi nhà càng thêm điêu tàn.

" Làm sao con có thể chịu đựng được, dù chỉ trong chốc lát?

Con phải đến ở với cha.

Ta có thừa phòng cho con.

Cả Vú đây cũng có phòng riêng của vú.

Lại còn có bọn con gái nhỏ khác và ta chắc các con sống vui vẻ hoà thuận với nhau".

Mùi nước hoa của Genji đã thấm sang đứa bé. – " Mùi thơm quá.

Nhưng xem kia, áo quần con nhàu nát, rách rưới.

Ta đã không ưng con ở với một bà hay ốm đau và muốn con ở với cha.

Nhưng sao con lại do dự?

Ta chắc rằng bà đây, mà con xem như mẹ, cũng không lấy làm sung sướng gì khi thấy con như vậy.

Thật đáng buồn, chúng ta cứ nấn ná chờ đợi để đến nông nỗi này."

" Thưa ông chủ, xin ông nghe cho.

Có thể là chúng tôi sống cô độc, nhưng chúng tôi thấy nếu ở lại như thế này thì tiện hơn, ít nhất là một thời gian.

Tốt nhất là đợi cho cô bé lớn tuổi hơn một chút, hiểu biết hơn một chút.

Cô đang đau buồn vì mất bà, và không chịu ăn uống gì cả."

Quả là cô bé đã gầy hơn trước nhưng lại xinh đẹp duyên dáng hơn.

" Cớ sao nó cứ phải buồn khổ mãi?

Bà nó đã mất.

Đành vậy thôi vả lại, nó còn có ta".

Trời đang tối dần.

Cô bé khóc khi thấy cha đi, và ông cũng rỏ nước mắt. – " Con đừng nên buồn, nào, đừng buồn, vì cuối ngày mai, ta sẽ cho người đến tìm con."

Cô không nguôi được khi ông ta đã đi khỏi, nhưng chưa nghĩ đến tương lai của mình.

Cô cũng đã khá lớn nhưng chưa biết lo đến tương lai, chỉ hiểu rằng người phụ nữ chưa từng rời bỏ cô, bây giờ đã ra đi.

Cô chẳng còn thiết đến bạn bè chơi đùa.

Dẫu sao thì ban ngày cô còn chịu đựng được, nhưng tối đến thì chỉ còn biết khóc tấm tức; Shōnagon và những người khác cũng khóc theo vì không thể nào dỗ cô nín được và họ hỏi nhau, phải làm thế nào chứ không thể cứ như thế này mãi.

Genji sai Koremitsu đến để xin lỗi.

Chàng rất muốn ghé thăm nhưng chàng vừa nhận được lệnh triệu vào cung.

" Há chàng ta đã quên hết mọi cung cách rồi hay sao?"

Shōnagon nói: " Tôi biết rõ, đối với chàng cũng như với chúng tôi, chuyện này không phải là chuyện nghiêm túc; nhưng muốn sao thì trong bước đầu của bất cứ việc gì, người ta cũng phải đích thân đến thăm hỏi đều đặn.

Nếu biết việc này cha cô ta sẽ nghĩ rằng chúng tôi đã sơ suất tồi tệ.

Cô còn dại, cô chủ ạ, nhưng cô đừng hở chuyện này với bất cứ ai".

Nhưng trái với sự mong muốn của Shōnagon, cô bé đâu có biết để tâm đến những chuyện như vậy.

Shōnagon kể lể cho Koremitsu nghe qua về nỗi lo buồn của họ.

" Có lẽ đến lúc nào đó, cô sẽ phải theo số phận của cô, nhưng vào lúc này, chưa biết sao được vì hai bên chả xứng đôi vừa lứa chút nào.

Vả lại chủ của cậu nói và làm những điều kì dị quá.

Hôm nay cha cô bé có đến, ông ta dặn chúng tôi là không nên để xảy ra bất cứ chuyện gì; nói như thế thì sự việc đâu vẫn hoàn đấy, chẳng khá hơn chút nào.

Trong khi đó, cung cách xử sự của chủ cậu thì lại rất dở".

Tuy nhiên bà ta biết tự hạn chế, chỉ chê trách sơ qua vì bà không muốn Koremitsu nghĩ rằng đã xảy ra chuyện gì đó quan trọng thực sự.

Sửng sốt, Koremitsu trở về Nijō báo cáo lại những gì anh nghe thấy.

Genji lấy làm xúc động nhưng không đến thăm.

Vì nếu chàng tiếp tục thăm viếng thì những lời đồn đại sẽ bung ra và chàng sẽ bị gán cho cái tiếng là khinh suất và phóng đãng.

Bởi vậy chàng quyết phải đưa con bé về Nijō.

Chàng viết nhiều lá thư nhỏ, và tối đến, sai Koremitsu – người đưa thư trung thành và đáng tin cậy nhất của chàng, đưa thư đi.

" Vì một số trở ngại nên Genji không đích thân đến được" – Koremitsu nói: " Nhưng các bà đừng cho là chàng thiếu nghiêm túc."

" Hoàng thân cha cô bé nói rằng ngày mai ông ta sẽ đến tìm cô.

Chúng tôi không được để mất thì giờ.

Nói cho cùng thì cũng đáng buồn khi phải từ bỏ một nơi quen thuộc tuy nó tồi tàn và cỏ mọc um tùm.

Cô nên bỏ qua cho chúng tôi, chúng tôi đâu có được tự ý muốn làm gì thì làm."

Bà ta chẳng để cho anh có đủ thời giờ phân trần.

Anh có thể thấy họ đang bận rộn chuyện may vá và các việc khác.

Genji đang ở nhà bố vợ tại Sanjō.

Vợ chàng vẫn lừng khừng không tới đón chàng ngay.

Với tâm trạng chán chường, chàng lấy ra một cây đàn Koto và ngậm miệng ngâm nga một cách thích thú bài " Cánh đồng Hitachi".

Được một lát Koremitsu tới báo cáo về sự việc không thành.

Chàng phải hành động vì nếu chàng phải đưa đứa bé khỏi nhà cha nó, chàng sẽ bị coi là kẻ phóng đãng và bắt cóc trẻ con.

Vậy phải đi nước trước.

Chàng bắt bọn nữ tì thề giữ kín ý định của chàng đem con bé về Nijō ngay lập tức.

" Sáng mai ta đi sớm.

Cứ để xe sẵn sàng như thế, và gọi người cận vệ, một hay hai là cùng."

Koremitsu đi ra để thực hiện chỉ thị của chàng.

Genji biết mình đang gánh lấy những sự rủi ro.

Thiên hạ sẽ nói rằng cùng một lúc chàng thèm ăn nhiều món.

Giá như con bé lớn tuổi hơn một chút, chàng sẽ được cái tiếng là đã chinh phục được một cô nàng.

Đằng này Hoàng thân Hyōbu mà đến tìm con thì chàng khó mà ăn nói, nhưng muốn thế nào thì chàng cũng không buông cô bé ra.

Thế là giữa đêm khuya, chàng lên đường.

Như thường ngày vợ chàng chẳng nói năng gì.

" Ta vừa sực nhớ ra có vài việc ở Nijō cần phải giải quyết ngay.

Ta đi không lâu đâu."

Các nữ tì thậm chí không biết là chàng đã đi.

Chàng tới phòng riêng và mặc triều phục bình thường.

Chỉ có một mình Koremitsu là đã ngồi lên ngựa.

Khi họ đi tới nơi đã định, một tên hầu đập cửa.

Không hay biết có chuyện gì, người gác cổng để cho người ta kéo xe vào trong.

Koremitsu đi vào chỗ gác cửa và ho mấy tiếng.

Shōnagon đi ra.

" Chủ tôi đang ở đây."

" Cô chủ của tôi còn ngủ.

Các ngài lại chọn giờ này để đến thăm thì lạ thật".

Bà ta ngờ rằng sau một đêm yêu đương nhăng nhít, chàng đang về nhà và tạt qua đây.

Genii đã tới bên Koremitsu.

" Ta có chuyện muốn nói với cô bé trước khi nó về với cha nó."

Shōnagon mỉm cười.

" Và chắc chắn, cô bé có nhiều điều hay ho để đáp lại."

Chàng gạt bà ta ra và đi vào trong nhà.

" Xin Công tử tha lỗi.

Chúng tôi không đợi ai cả.

Các bà già thì nom đáng sợ lắm."

" Ta sẽ đi đánh thức cô ấy dậy.

Sương mù buổi sáng đẹp thế này mà lại ngủ."

Chàng đi vào buồng ngủ cô bé trong khi các nữ tì há hốc miệng không kêu la được.

Chàng bế thốc cô bé lên tay và vuốt tóc nó.

Nửa thức nửa ngủ, nó tưởng cha nó đã tới.

" Ta đi thôi.

Cha em sai ta đến đây".

Cô bé kinh hãi khi thấy rằng người này chẳng giống cha cô chút nào.

" Em chẳng ngoan tí nào.

Ta đã nói rồi, em phải coi ta như cha em mới được".

Và chàng bế em đi ra.

Shōnagon và các bà khác nhao nhao cả lên:

" Ta đã giải thích khá rõ rồi.

Ta đã nói với các người ta khó mà đến thăm nó được, ta muốn nó ở một nơi tiện nghi, dễ vào, như thế nào; còn các người lại muốn cho sự việc gọn nhẹ là trả nó về với cha nó.

Nếu muốn, một ai đó trong các ngươi có thể đi cùng ta."

" Xin lỗi, thưa Công tử".

Shōnagon vừa nói và xoắn tay.

" Công tử không thể chọn một giờ xấu như thế này được.

Cha cô bé đến thì chúng tôi biết ăn nói với ông ta làm sao?

Nếu như số phận bắt nó phải làm phu nhân của Công tử, thì khi tới lúc, ta có thể làm một cái gì đó.

Chuyện này đột ngột quá, Công tử đẩy chúng tôi và một tình thế cực kỳ khó xử."

" Các người có thể đến sau, nếu muốn."

Xe của chàng đã sẵn sàng.

Các nữ tì run rẩy bất lực chạy quanh xe còn cô bé thì khóc nức nở.

Cuối cùng thấy không làm gì được nữa.

Shōnagon vơ vội những chiếc áo bà may vá đêm hôm trước, mặc những quần áo tươm tất nhất, rồi bước lên xe.

Trời còn tối lúc họ tới Nijō ở cách đấy một quãng ngắn.

Genji ra lệnh đánh xe vào cánh trái rồi đưa cô bé vào nhà.

" Chẳng khác một cơn ác mộng".

Shōnagon nói.

" Tôi phải làm gì bây giờ."

" Bất cứ gì bà muốn.

Thậm chí tôi có thể sai ai đó trông nom cho bà trở về nhà nếu bà muốn."

Bà Shōnagon bất lực chỉ đành khóc và xuống xe.

Liệu ông bố cô chủ sẽ nghĩ thế nào khi ông ta tới tìm cô?

Và giờ đây, họ còn trông đợi được gì ở tương lai?

Điều đáng buồn nhất cho cô bé là những người bảo hộ cho cô đã chết đi, bỏ cô ở lại bơ vơ.

Bà khóc, nhưng khóc là chuyện xúi quẩy, bà đành cố lê bước đi.

Bởi lẽ không có ai ở bên cánh tây cho nên buồng ngủ không có rèm che.

Genji bảo Koremitsu treo màn trướng lên, sai một người khác tới cánh đông soạn sửa chỗ nằm trước.

Và chàng tạm nằm xuống.

Tuy còn run bần bật, cô bé cố gắng để không khóc to.

" Cháu bao giờ cũng ngủ với vú."

Cô nói nhỏ nhẹ với giọng trẻ con.

" Nghĩ mà xem, con gái lớn như cháu mà ngủ với vú nuôi, người ta cười cho."

Vừa khóc thút thít, cô bé vừa nằm xuống.

Shōnagon ngồi bên cạnh họ, mắt nhìn qua vườn khi ngày bắt đầu rạng.

Các tòa nhà và các khu đất đều tráng lệ, cát trong vườn lóng lánh như ngọc.

Không quen với cảnh giàu sang đến mức này, bà lấy làm vui khi thấy không có các nữ tì khác ở cánh tây.

Chính đây là nơi Genji tiếp những khách vãng lai.

Một số ít lính gác ở phía bên kia bức mành, là những người hầu duy nhất.

Họ đang bàn tán về lai lịch người phụ nữ mà chàng đã đem tới.

" Một ai đó bõ công nhìn ngắm, được đấy!"

Những vò nước và bữa điểm tâm được bưng tới.

Mặt trời lên cao thì Genji thức dậy.

" Cô cần ai đó để chăm sóc tới cô.

Giả dụ, chiều nay cô sai đi tìm những người mà cô thích nhất".

Chàng đòi đưa bọn trẻ con ở mái đông đến đế chơi đùa với cô.

" Chỉ những bé gái thôi.

Phải thật xinh đẹp."

Cô bé mới, Murasaki(50) của chàng vẫn còn nằm rúc vào chiếc áo lót mà chàng đã vất lên người cô.

50.

Murasaki là chất lấy từ cây oải hương chết.

Nói chung, oải hương là màu của sự đồng cảm, thân tình.

Chính từ tập thơ này mà cô bé được gọi là Murasaki.

" Bây giờ thì cháu không được hờn dỗi nữa mà làm khổ ta.

Nếu ta không phải con người tử tế thì liệu ta có làm tất cả những điều này cho cháu không, nào?

Các bà chủ trẻ nghe bảo gì phải làm nấy".

Và cái bài học vỡ lòng bắt đầu là thế.

Ở bên cạnh chàng, nom cô đẹp hơn nhiều.

Với thái độ đầm ấm, thân tình như người cha, chàng tìm cách làm cho cô vui thích với những bức tranh và những đồ chơi mà chàng gửi từ mái đông tới cho cô.

Cuối cùng thì cô đã thấy mến chàng.

Những chiếc áo để tang của cô mềm mại và đã mất cứng nhắc, và khi cô mỉm cười, ngây thơ và ngoan ngoãn, chàng mỉm cười đáp lại.

Sau khi chàng đi về mái đông thì cô ra ngắm các cây và ao hồ.

Các bông hoa ở một nhà phía trước, rắc những hạt sương tuyết long lanh, nom như một bức tranh.

Các dòng triều thần thuộc bậc trung mà cô mới biết, đi đi lại lại luôn lỉ.

Quả là một nơi thú vị thật.

Cô nhìn những bức tranh trên các bức mành và chẳng mấy chốc quên đi những nỗi buồn lo.

Trong nhiều ngày Genji ở nhà không vào triều cố gắng làm sao để cô bé cảm thấy như ở nhà.

Chàng viết đủ mọi lời thơ cho cô tập chép và vẽ đủ mọi kiểu tranh.

" Ta khát khao tuy ta chưa từng thấy Musashi", chàng viết trên một mảnh giấy ướp màu đỏ thắm.

Cô cầm lên và thấy chữ viết kỳ diệu.

Chàng viết chữ nhỏ bên cạnh:

" Đầm sương cỏ Musashi mọc dày,

Gần gũi cỏ này tới cỏ đâu đâu."

" Bây giờ đến lượt cháu phải viết cái gì đó."

" Nhưng cháu không viết được".

Cô ngước nhìn chàng một cách hồn nhiên khiến chàng phải mỉm cười.

" Cháu không thể viết vì cháu không muốn viết, thế thôi.

Nhưng cháu không viết là sai lầm.

Phải coi ta như thầy học mới được."

Thật lạ lùng là ngay cả cách cầm bút vụng về, trẻ con của cô cũng khiến chàng quá thích thú.

Sợ mình phạm lỗi, cô tìm cách che giấu những gì đã viết.

Chàng giật lấy xem.

" Chú thở dài, là tại sao,

Và có cỏ nào gần gũi với em?"

Chữ viết quả là còn non nớt, nhưng nó khỏe, có tính cách, rất giống với chữ của bà cô.

Chàng sai đưa nhà búp bê tới và khi cả hai cùng chơi, lần đầu tiên chàng thấy mình quên đi những nỗi sầu muộn riêng tư.

Đúng ngày giờ đã định, Hoàng thân Hyōbu tới tìm con gái.

Các nữ tì không còn biết nói năng làm sao với ông ta.

Genji mong muốn kín đáo giữ cô bé lại Nijō, bắt vú Shōnagon phải lặng câm không được hé miệng.

Họ chỉ có thể nói là Shōnagon đã cuỗm đứa bé đi xa, đến đâu thì họ không biết được.

Ông kinh hoàng, nói: " Xưa, bà vú không muốn ta nuôi nó, bởi vậy ta cho rằng Shōnagon đã cáng đáng lấy việc này, bắt nó đi một cách vụng trộm rồi giấu nó để khỏi phải trao cho ta".

Vừa khóc, ông vừa nói thêm: " Nếu các người nghe được tin tức gì, hãy báo cho ta biết."

Hoàng thân hỏi dò vị hoà thượng ở vùng núi phía Bắc nhưng cũng không biết gì hơn.

Đến lúc này, ông mới bắt đầu cảm thấy bị mất mát (một đứa bé xinh đến thế); còn bà vợ của ông thì đã hết oán hận và muốn nuôi lấy đứa bé, nên cũng cảm thấy tiếc.

Hiện giờ thì Murasaki có tất cả nữ tì hầu hạ bên mình.

Cô là một đứa bé sáng dạ, linh lợi; bọn con trai con gái làm bạn chơi với nó, cảm thấy như ở nhà chúng.

Thỉnh thoảng trong những đêm cô độc, khi Genji phải xa cách cô, cô nằm khóc bà.

Cô ít nghĩ đến cha.

Hai người sống riêng rẽ cho nên cô ít biết đến ông ta.

Giờ thì cô hết mực yêu mến người cha mới.

Khi chàng về nhà thì cô là người đầu tiên chạy ra chào đón, rồi đâm bổ vào lòng chàng và cả hai cùng nhau chuyện trò vui sướng, không chút ngượng ngùng hoặc bối rối.

Một người phụ nữ thông minh và cảnh giác có thể gây ra đủ mọi khó khăn.

Một người đàn ông thì luôn luôn phải đề phòng, và sự ghen tuông có thể có những hậu quả khó chịu nhất.

Murasaki là người bạn hoàn hảo, một đồ chơi để chàng giải trí.

Nếu là con gái của chàng thì chàng không thể được tự do thoải mái với nó như thế và sự thân thiết của người cha cũng có những gò bó của nó.

Đúng rồi, chàng đã chiếm được một kho vàng bé nhỏ mà quý giá vô cùng.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 6.1: Suetsumuhana


Chương 6.1

(Suetsumuhana):

Hoa rum.

Dù cho năm tháng có thể quên đi " Hoa phấn"(51) đã sống cùng chàng một thời gian quá ngắn ngủi rồi tan biến như sương mù, nhưng Genji thì không thể như thế.

Các tình nhân khác của chàng kiêu hãnh và cách vời, còn những vẻ kiều diễm của nàng thì không giống bất cứ người phụ nữ nào mà chàng quen biết.

Vừa quên đi cuộc tình duyên mà đã kết thúc trong tai hoạ, chàng lại tự hỏi liệu có thể tìm ra một người tình khác, xinh đẹp, địa vị xã hội không quá cao sang, để chàng có thể cùng nàng chung sống sung sướng hay không.

Chàng không bỏ nhỡ một lời đồn đại nào, tuy còn mơ hồ, về một phu nhân xinh đẹp, và (chàng vẫn không thay đổi) chàng tin rằng một tờ thư nho nhỏ của chàng chắc sẽ không bị nàng bỏ qua.

Còn những phụ nữ lạnh lùng và vô tình thì hình như có ý niệm quá cao về địa vị của họ trên thế gian này; khi những tham vọng hợm hĩnh của họ bắt đầu đổ vỡ thì nó đổ vỡ hoàn toàn, và rốt cuộc thì họ chấp nhận một cuộc hôn nhân tầm thường cho yên đi một bề.

Do đó mà những sự thăm dò của chàng về họ thường kết thúc sau một hai lá thư ngắn ngủi.

51.

Xem chương 4.

Chàng vẫn tiếp tục bị giày vò bởi những ý nghĩ cay đắng về vợ ông Tỉnh trưởng, phu nhân " lốt ve"(52).

Còn như cô con của chồng nàng, thì khi có dịp thích đáng, chàng ban cho cô ta mấy lời ngắn ngủi.

Chàng những muốn gặp cô ta một lần nữa như đã gặp cô hồi đó, dưới ánh đèn và trong bộ quần áo xuềnh xoàng.

Bản chất một người đàn ông như chàng vốn dĩ như thế, đã đa mang với một người phụ nữ nào thì không tài nào dứt ra được.

52.

Chương 2 và 3.

Một trong những vú nuôi già của chàng – người mà chàng ít yêu mến hơn mẹ của Koremitsu – một cô con gái tên là Tayu, tính cô rất nhanh nhẹn hoạt bát, phục vụ tại triều và thỉnh thoảng cũng giúp Genji những việc nho nhỏ.

Cha cô thuộc ngành thứ của dòng họ Hoàng gia.

Mẹ cô đã về tỉnh lẻ ở với người chồng hiện nay của bà, ông Tỉnh trưởng Chikuzen, Tayu sống ở nhà cha và hàng ngày đi vào triều.

Tình cờ cô ta nói với Genji rằng lúc sinh thời Hoàng thân Hitachi đã có một cô con gái.

Khi còn được cha chu cấp thì nàng tiểu thư sống trong cảnh sung túc nhàn nhã, nhưng bây giờ thì nàng đang lâm vào một cuộc sống buồn bã, túng quẫn.

Nghe chuyện, Genji rất xúc động và hỏi kỹ hơn.

" Tôi sợ không được rõ lắm về diện mạo và tâm tính của nàng.

Nàng thui thủi một mình, ít giao thiệp với người ngoài.

Vào những buổi tối thỉnh thoảng tôi có nói chuyện với nàng qua các bức mành và chúng tôi cùng chơi đàn.

Có thể nói, cây đàn koto là người bạn chung của chúng tôi."

" Một trong ba người bạn được nhà thơ nói đến, mà một người phụ nữ được phép làm bạn, hai người kia thì không(53).

Thỉnh thoảng cô cũng phải để ta nghe nàng chơi đàn mới được.

Cha nàng rất thạo loại đàn này, không nhẽ nàng lại kém tài hơn."

53.

Ba người bạn bên song cửa là "đàn, rượu, thơ". (Bạch Cư Dị).

" Thưa Hoàng tử, tôi ngại nàng không làm vừa ý một người thính nhạc như Công tử."

" Nàng tinh quái thật đấy.

Chúng ta hãy chọn một đêm trăng mờ để đến thăm nàng.

Cô có thể bố trí đêm nào đó, khi hết việc."

Mặc dầu cô ta sợ là chuyện đó chẳng phải dễ dàng, nhưng hai người bàn bạc kế hoạch, chọn một đêm xuân yên tĩnh khi ở triều ít có việc đột xuất.

Tayu đi trước tới lâu đài Hoàng thân Hitachi.

Cha nàng sống ở nơi khác và thỉnh thoảng mới tới thăm nơi đây(54).

Vì không hoà thuận với mẹ kế, nàng thích lâu đài Hitachi hơn, do đó mà nàng và cô tiểu thư trở thành đôi bạn thân.

54.

Cha của Tayu và con gái Hoàng thân Hitachi có lẽ cùng chung một lâu đài.

Ở chương 15, chúng ta được biết tiểu thư có một người anh làm thầy tu.

Genji tới như đã định.

Trăng đẹp và đang tuần khuyết.

" Kể cũng đáng tiếc".

Tayu nói: " Đêm như thế này thì tiếng đàn không được hay."

" Cô đi vào giục nàng chơi một bài gì đó, bất kể bài gì.

Không thế thì tôi đến uổng công vô ích."

Cô dẫn chàng vào phòng của mình, một phòng khá lộn xộn, tuy cô cho rằng như thế này là không xứng với địa vị của chàng.

Nhưng rồi cô đi sang phòng chính, các tấm ván được kéo lên, và nàng Quận chúa đang ngắm nhìn khu vườn mà hoa mận đang phảng phất đưa hương.

Cô thấy mình gặp may, bèn nói với Quận chúa:

" Trong những đêm đẹp trời như thế này, em cứ nghĩ đến cây đàn của chị và mong muốn chúng ta quen nhau hơn.

Kể cũng đáng tiếc là bao giờ em cũng phải vội vã."

" Em sợ chị đã thưởng thức quá nhiều bản đàn thanh tao.

Riêng em thì chơi được tàm tạm cũng đã là may.

Khó mà vừa lòng các tiểu thư năng lui tới cung điện."

Tuy vậy nàng cũng với lấy cây đàn.

Tayu rất nôn nóng, tự hỏi không biết Genji sẽ đánh giá như thế nào.

Nàng dạo một khúc êm tai khiến chàng thấy thích thú.

Cách nàng bấm phím không có vẻ gì đặc biệt lỗi lạc, những cây đàn không thuộc loại tầm thường, và chàng có thể nhận thấy nàng đã thừa hưởng được tài nghệ của cha.

Nàng được một nhà quý phái tao nhã vào bậc nhất nuôi dậy theo lối cũ; và giờ đây, ở chốn cô quạnh hoang vắng này, hiếm có cái gì của cuộc sống cũ còn vương vất lại.

Chắc nàng đã trải qua biết bao nhiêu những buổi sầu muộn.

Chính tại những địa điểm giống như thế này mà các tác giả truyện tình thơ mộng chọn những cảnh xúc động nhất cho tác phẩm của họ.

Chàng muốn nhắc nhở cho nàng biết chàng đang có mặt tại đây, nhưng lại không muốn tỏ ra quá sỗ sàng.

Là người tinh ý, Tayu nghĩ rằng tốt nhất là không nên để Genji nghe quá nhiều.

" Hình như trời đầy mây."

Cô nói: " Em đang đợi một người khách ghé thăm, không muốn để họ nghĩ là em tránh né.

Em sẽ lại đến và hy vọng được nghe chị chơi lâu hơn".

Nói xong những lời chả đáng khích lệ gì cho lắm, nàng trở về phòng.

" Nàng ta dừng lại quá sớm."

Genji nói.

" Ta chưa đánh giá được có gì khác, cô có thể bố trí cho nghe gần hơn."

Tayu nghĩ rằng cứ nên để chàng trong tình trạng hồi hộp chờ đợi.

" Tôi không ngại đâu, thưa Công tử.

Nàng là một người cô đơn, không ai giúp đỡ, sống với nỗi niềm riêng.

Nói ra thì buồn quá, nhưng chắc chắn là tôi không muốn làm cái gì đó khiến nàng phải đau khổ."

Cô ta nói đúng.

Chàng phải chiều theo địa vị của nàng.

Có địa vị này nhưng cũng có địa vị nọ, và chính ở địa vị thấp hèn hơn mà người phụ nữ không phải bao giờ cũng có thể khước từ không tiếp những khách đường đột.

Nhưng cô làm ơn nói bóng gió cho nàng biết những nỗi xúc động của ta.

Chàng bình tĩnh đi ra, vì chàng đang có cuộc hẹn gặp khác.

" Thỉnh thoảng tôi cũng thấy hay hay khi thấy Đức Hoàng thượng tin rằng chàng đứng đắn thái quá.

Tôi ngờ, Người chưa hề thấy chàng ăn mặc như thế này."

Chàng ngoái lại và mỉm cười.

" Thôi, cô ơi!

Cô không ở cái thế thuận lợi để mà chỉ trích này nọ đâu nhé!

Cái việc như thế này mà gọi là buông tuồng thì thử hỏi, cái cung cách của một số cô mà ta biết, nó thế nào nhỉ?

Còn tệ gấp bội ấy chứ!"

Cô không đáp.

Chàng nhận xét như thế thì kể cũng đúng, vì xem ra cô cũng có phần bừa bãi.

Với hi vọng chộp được chuyện gì đó lý thú ở dãy nhà chính chàng tiến lại phía đó và rón rén tới nấp phía sau một cọc tre mốc meo ở bờ giậu.

Ai đó đã tới đây trước chàng.

Có thể là ai nhỉ?

Chắc hẳn, một chàng trai phong tình đến tán tỉnh cô nàng thôi!

Chàng lại lui vào bóng tối.

Quả thật, đó là bạn của chàng, Tō no Chūjō.

Buổi đầu hôm, hai người đã cùng rời Hoàng cung.

Genji chào từ biệt một tiếng cộc lốc, và bỏ đi, không về lâu đài Sanjō của bố vợ mà cũng không đến nhà riêng ở Nijō.

Tuy mình cũng có cuộc hẹn, nhưng Tō no Chūjō vẫn cứ đi theo rình mò chàng.

Genji cải trang cưỡi một con ngựa xấu xí, và điều khiến bạn chàng sửng sốt, chàng rẽ về cái nơi mà chẳng ai nghĩ đến.

Tō no Chūjō đang còn phân vân về trường hợp lạ lùng này thì bỗng có tiếng đàn koto vọng tới.

Anh đứng đợi vì nghĩ rằng chẳng mấy chốc Genji sẽ xuất hiện ngay.

Genji len lén bỏ đi vì chàng vẫn chưa nhận ra đó là bạn của chàng, và cũng không muốn bị lộ.

Tō no Chūjō tiến lại.

" Tôi mà bị anh tống khứ thì còn sướng nỗi gì; vậy chi tôi tới gặp anh xem sao."

" Cùng nhau rời núi Ōuchi(55),

Bao nhiêu bí mật trăng ghi lại rồi."

55.

Tức là Hoàng cung.

Genji lấy làm bực mình nhưng đồng thời cũng thấy vui vui.

" Trăng kia soi tỏ mọi nơi,

Núi kia bỏ lại, ai ơi lo giùm!"

" Thế là chúng mình đang ở đây, bây giờ thì làm gì nhỉ?

Điều quan trọng nhất khi anh len lén ra đi theo kiểu này, thì phải có một tay cận vệ thích đáng.

Xin anh làm ơn lần sau đừng có bỏ rơi tôi.

Anh không biết chứ khi anh cải trang đi dạo như thế này, có bao nhiêu điều đáng sợ có thể xảy ra".

Và anh ta làm ra vẻ chỉ anh ta là người có đặc quyền phân phát những lời trách cứ.

Đây là một chuyện thông thường: Tō no Chūjō bao giờ cũng dò ra những chuyện bí mật của chàng.

Về phía mình Genji cũng làm được một chuyện hiếm có, là đã biết và giấu được bạn nơi ở của " hoa cẩm chướng dại"(56).

56.

Chương bốn.

Họ quá đỗi thân thiết cho nên không nỡ rời nhau ngay được.

Cùng bước lên một cỗ xe, trên đường về Sanjō, hai người thổi sáo dưới một vầng trăng khi mờ khi tỏ trong sương mù.

Vì không có người chạy theo hầu, họ có thể cho đẩy xe vào một nhà cầu hẻo lánh mà không bị ai chú ý.

Ở đấy, họ sai đi tìm triều phục.

Một lần nữa họ lại vừa đưa sáo lên thổi, vừa tiến về phía hành lang chính như thể họ mới ở triều đình về.

Quan Thừa tướng bao giờ cũng sốt sắng với một buổi hoà nhạc, bèn lấy một cây sáo Triều Tiên ra hoạ theo.

Ông là một nhạc công tài giỏi, và chẳng mấy chốc các nữ tì tài năng nhất ngồi phía sau rèm, lấy đàn huyền hòa cùng tiếng sáo.

Trong số đó có một nàng tài sắc vẹn toàn tên là Nakatsukasa.

Tō no Chūjō cũng có những ý định thầm kín đối với nàng, nhưng bị nàng khước từ.

Genji hiếm khi về nhà nên hoàn toàn chiếm được cảm tình của nàng.

Tin đồn về sự mê đắm của con lọt đến tai phu nhân Ōmiya; mẹ của Tō no Chūjō, và bà ta phản đối kịch liệt.

Nàng Nakatsukata tội nghiệp vì vậy mà bị bỏ mặc với những tâm tư buồn chán của mình, và đêm hôm đó nàng đăm chiêu ngồi xa lánh mọi người.

Nàng cũng đã cân nhắc việc tìm kiếm một nơi ở đâu đó, nhưng nàng không thích đánh liều đi một bước mà rồi ra sẽ không được thấy Genji nữa.

Cả hai chàng thanh niên đều nghĩ đến tiếng đàn Koto, nghĩ đến ngôi nhà lạ lùng buồn bã kia.

Tō no Chūjō đắm mình trong cơn mê mộng chập chờn; anh hình dung có một nàng rất xinh ở đấy rồi dần dà với lòng kiên nhẫn, anh ta chinh phục được nàng, và thấy nàng xinh đẹp và buồn khôn tả – lúc đó chắc anh sẽ không cưỡng lại được.

Tuy vậy, anh tự nhủ cuộc phiêu lưu mới của Genji chắc chắn sẽ dẫn tới một cái gì đó; Genji đâu có giữa chừng bỏ cuộc!

Cả hai chàng hình như đã viết cho Quận chúa Hitachi.

Không có trả lời.

Theo Tō no Chūjō, sự im lặng này đáng phàn nàn và khó hiểu.

Điều mà người đàn ông mong muốn là một người phụ nữ, tuy bần cùng nhưng có xúc cảm sắc bén và nhanh nhạy để người ta đoán ra những cảm nghĩ của mình qua những bức thư và những bài thơ nho nhỏ vịnh về những bóng mây lướt qua, cỏ và hoa chóng lụi tàn.

Quận chúa đã được nuôi dạy tách biệt với xung quanh, chắc chắn thế, nhưng một sự trầm lặng đến mức ấy thì quả là không tao nhã.

Trong hai người thì chàng là người bực bội nhất.

Một cách ngây thơ và cởi mở, anh nói với Genji: " Anh có nhận được trả lời của Quận chúa Hitachi không?

Tự tôi, tôi có gợi ý đến hai lần, nhưng không có một lời đáp lại, tôi đâm chán."

Genji mỉm cười: " Tôi cũng chả nhận được lá thư nào, có lẽ vì tôi chẳng làm gì để đáng được như thế."

Câu trả lời rối rắm khiến anh bạn băn khoăn hơn bao giờ hết, chàng sợ rằng nàng Quận chúa có lựa chọn rồi.

Thực ra, Genji không quan tâm đến nàng tuy chàng cảm thấy khó chịu vì sự im lặng của nàng.

Bởi vậy có thể chàng sẽ thôi, không đeo đuổi làm gì cho mệt.

Nhưng Tō no Chūjō là một chàng thanh niên ăn nói giỏi, có sức quyến rũ, mà Genji thì không muốn bị gạt bỏ khi chính chàng ngỏ ý cầu thân trước.

Chàng cho gọi Tayu đến để bàn bạc một cách nghiêm túc.

" Nàng ấy cứ im hơi lặng tiếng khiến ta đâm bực mình.

Có lẽ nàng ấy cho ta thuộc loại người phù phiếm tráo trở.

Thế là nhầm rồi.

Tình cảm của ta không lay chuyển được.

Thật ra nếu một phụ nữ tỏ ra không tin vào ta, thì của đáng tội, thỉnh thoảng ta cũng có chút lầm đường lạc lối.

Nhưng một phụ nữ mà biết tin vào ta, lại không phải sống trong một gia đình phiền toái hay ỉ eo, một phụ nữ mà sống với nàng, ta có thể thực sự thoải mái, đó là loại phụ nữ mà ta ưa nhất."

" Thưa Hoàng tử, tôi sợ nàng không phải là " cây trong mưa"(57) của chàng.

Nàng không phải là loại người chàng đang tìm kiếm.

Nàng rất kín đáo dè dặt, ít người được như nàng!"

Và cô nói cho chàng biết thêm một chút ít về nàng Quận chúa.

57.

Ý trong thơ cổ: " Cổng nhà này khó đi qua".

"Nếu ta giơ tay che mưa – Nàng có để ta vào chăng? – Như chim cu tìm cây trú mưa – Cớ sao ta không được vào?"

" Qua những gì cô nói, có vẻ như nàng không phải là một phụ nữ cao quý và tài ba gì.

Nhưng những phụ nữ trầm tĩnh, ngây thơ lại có cái đẹp riêng của họ".

Vừa nói như vậy, chàng vừa nghĩ đến "Hoa phấn."

Nhưng câu chuyện đang tới đó thì chàng bị suy yếu vì bệnh sốt rét, và đối với chàng đấy chỉ là thời gian thầm yêu trộm nhớ, và cứ thế xuân qua hạ hết.

Mùa thu đến, chàng chìm đắm trong những ý nghĩ êm ả, thậm chí chàng tha thiết nhớ đến cả cái thớt hồ vải, nhớ đến cái tiếng thình thịch đã từng quấy rối giấc ngủ của chàng.

Chàng gửi thư thường xuyên cho Quận chúa Hitachi, nhưng lại vẫn không có trả lời.

Trong nỗi bực dọc, chàng gần như cảm thấy bị xúc phạm.

Chàng quyết không được để mất thanh danh.

Chàng đâm cáu với Tayu.

" Thế là nghĩa lý gì?

Ta chưa từng thấy có chuyện như thế."

Cô tỏ ra thông cảm.

" Nhưng thưa Công tử, Công tử không thể đổ trách nhiệm cho tôi được.

Tôi có nói gì khiến nàng quay lưng lại với Công tử đâu!

Chỉ tại nàng bẽn lẽn quá đáng đấy thôi, còn tôi, tôi biết làm thế nào?"

" Bẽn lẽn là một cách xấc xược – theo ta là thế.

Khi một người phụ nữ chưa tới cái tuổi biết giữ ý giữ tứ, hoặc khi cô ta chưa ở cái thế để tự quyết định, bẽn lẽn kiểu đó còn hiểu được.

Ta phiền muộn và cô đơn chẳng vì lý do gì chính đáng cả.

Nếu nàng ngỏ ý chia sẻ nỗi sầu muộn của ta, ta có thể cảm thấy ta đã không đến gần nàng một cách vô ích.

Nếu ta có thể đứng ở chỗ hàng hiên khá bấp bênh của nhà nàng mà không muốn đi xa hơn, như thế ta đủ thỏa mãn rồi.

Cô phải cố gắng hiểu cho lòng ta, cho dầu cô thấy nó có vẻ kì cục.

Cứ đưa ta đến với nàng dù nàng không ưng cũng mặc.

Ta thề sẽ không làm gì khiến hai người phải lo ngại."

Có vẻ như chàng không quan tâm nhiều đến những lời đồn đại về cô này cô nọ – Tayu tự nghĩ – ấy thế mà mới nghe nói đến nàng, chàng đã vồ lấy ngay.

Thật ra thì hồi đó, cô có nói đến tiểu thư Hitachi, nhưng chỉ là để cho buổi chuyện trò khỏi bị chững lại.

Những đòi hỏi dồn dập, sôi nổi và quả quyết đâm ra khó chịu.

Cô nàng đâu có phải tài sắc vẹn toàn, xứng với chàng ta cho cam!

Nếu cô ta, Tayu đây, phải dính vào chuyện này, đứng ra làm môi giới cho chàng, cô có thể đem lại đau khổ cho cô nàng tội nghiệp, nhưng từ chối thì hóa ra là vô tình.

Ngay trước khi Hoàng thân Hitachi mất, ngôi nhà đã bị bỏ quên rồi.

Từ khi đó không còn ai chăm sóc vườn tược, cây cỏ mọc um tùm.

Rồi bỗng nhiên ánh sáng từ một nguồn bất ngờ đã rọi tới khiến cho các người nữ tì thuộc lớp hạ lưu lấy làm vui mừng.

Họ nói, dứt khoát nàng phải phúc đáp lại chàng, nhưng nàng bẽn lẽn một cách rồ dại đến nỗi thậm chí không nhìn đến thư của chàng nữa.

Tayu quyết định ra tay.

Cô sẽ tìm một dịp thích hợp để đưa Genji tới bên rèm nàng tiểu thư, và nếu nàng ta không đoái hoài gì tới thì cũng chỉ thế thôi!

Nhưng nếu may ra họ đánh bạn tạm bợ với nhau, thì cả hai chẳng ai chê trách gì được cô.

Cô suy nghĩ như vậy vì cô cũng thuộc loại phụ nữ ương ngạnh đồng bóng, và hình như cô chẳng nói thậm chí cả với cha cô.

Một buổi tối cuối tháng tám, trăng lên muộn.

Trời đầy sao lấp lánh, gió thở dài qua các rặng thông.

Quận chúa đang buồn bã nói chuyện về những thời đã qua.

Tayu cho đây là dịp cô tìm kiếm và Genji đã bí mật tới như thường lệ.

Qua ánh trăng lên, nàng tiểu thư áy náy nhìn phên giậu đổ nát.

Tayu cố mời nàng chơi một bản đàn.

Nếu như cô ta có thể khiến cho chàng biết một chút về cái lệ tiếp khách kiểu mới, lúc đó là ăn chắc – Tayu suy nghĩ, vì cô rất sẵn sàng trong những chuyện như thế này.

Ngay lúc đó Genji ung dung bước vào mà không có ai ngăn trở.

" Ôi!

Thế này thì hay quá!"

Tayu nói, giả vờ kinh ngạc.

" Công tử Genji tới kìa!

Bao giờ chàng cũng phàn nàn nào là chị không chịu trao đổi thư từ, nào là nàng khinh khỉnh, còn em thì đã nói, em chả biết làm thế nào hơn.

Thế là chàng nói sẽ tới để dạy cho chị một bài học về cách xử thế.

Bây giờ em biết trả lời chàng làm sao?

Với chàng, việc đi lại như thế này không dễ dàng gì đâu, cho nên, từ chối không tiếp chàng thì ác độc quá.

Giả dụ chỉ chuyện trò với chàng một chút – dĩ nhiên, qua bức rèm."

Tiểu thư lắp bắp phân bua là nàng không biết nói chuyện gì, rồi nàng lui vào phòng trong.

" Cô này thật trẻ con."

Tayu nghĩ và lên lớp.

" Chị chưa được từng trải lắm, tiểu thư ạ."

Cô mỉm cười, nói: " Những người ở địa vị cao sang như chị mà tỏ ra ngây thơ khi cha mẹ bà con đang dòm ngó đến, đó là điều hoàn toàn đúng.

Đằng này trong hoàn cảnh đáng buồn như của chị, mà cứ giữ ý giữ tứ thì xem ra không phải cho lắm."

Nói cho cùng nàng tiểu thư không phải là người chống cự được lâu.

" Nếu em không cần phải nói mà chỉ lắng nghe, và nếu chị hạ thấp các ván cửa xuống, em sẽ tiếp chàng".

Nàng rụt rè nói.

" Vậy bỏ chàng ở ngoài hiên hay sao?

Chả ổn tí nào.

Em cam đoan với tiểu thư, chàng không phải là con người sỗ sàng".

Tayu nói rất cương quyết.

Rồi cô ta chốt cửa sau khi đã đưa ra một chiếc nệm cho Genji ở phòng bên.

Cô tiểu thư quả là rất bẽn lẽn.

Không biết mảy may cung cách nói chuyện với một trang Công tử xinh đẹp đến thế, nàng phó mặc cho Tayu.

Nàng thở dài và tự nhủ rằng chắc Tayu có lý.

Bà vú già đã đi chợp mắt một chút.

Hai ba nữ tì trẻ ở lại với tiểu thư thì quá xúc động khi được thấy chàng phong lưu Công tử mà cả thiên hạ thường nói đến.

Nàng tiểu thư như không có vẻ chuẩn bị chút nào để trang điểm cho mình nên Tayu giúp nàng ăn mặc khá tươm tất.

Genji cũng ăn mặc chu đáo tuy giản dị, nhưng do đó mà nom chàng càng thêm xinh đẹp.

Ước gì cô có thể giới thiệu chàng với một ai đó biết đánh giá chàng! – cô tự nhủ – Ở đây, chàng có đẹp đến mấy cũng phí.

Nhưng có một điều mà cô khỏi phải sợ, nàng không tỏ ra mảy may xấc xược hoặc ngạo mạn.

Tuy vậy cô cũng băn khoăn; cô không còn phải mang tiếng là chểnh mảng như Genji thường đổ tội cho cô, nhưng làm thế này thì có thể cô đang xúc phạm đến nàng tiểu thư.

Genji chắc chắn rằng mình không phải sợ bị lóa mắt – mà thật ra chính điều đó đã lôi cuốn chàng đến với nàng.

Chàng bắt được mùi hương thoang thoảng, dễ chịu, và tiếng sột soạt êm nhẹ khi các nữ tì thúc giục nàng đi ra.

Nom họ thanh thản, khoan thai, như để khiến chàng tin rằng chàng nhằm đúng người đúng của.

Một cách hùng biện sôi nổi chàng bày tỏ nỗi lòng của chàng đã ôm ấp trong tâm khảm hình ảnh của nàng qua những tháng dài đằng đẵng.

Thấy chàng gần mình đến thế, nàng không thể nào lên tiếng đáp lại.

" Nàng im lặng buộc ta phải lặng im,

Ta hi vọng, nàng hi vọng những gì tốt đẹp."

" Cớ sao nàng không nói thẳng ra là nàng không ưa ta?

Sự e ngại chỉ dệt nên một tấm vải rối đáng buồn."

Không thể chịu đựng được một sự im lặng như vậy, người con gái của vú nuôi nàng – một cô gái thông minh – bèn tới bên cạnh nàng tiểu thư và đáp lại.

" Không thể rung chuông đòi im lặng,

Em trả lời bằng im lặng, lạ lùng thay!"

Giọng nói trẻ trung có chút gì đó như ba hoa.

Genji không biết đấy không phải là giọng nói của nàng tiểu thư, cho nên xét theo địa vị của nàng, chàng thấy thậm chí nàng có phần đỏm dáng.

" Ta hoàn toàn không nói lên lời.

Lặng im là ngọc là vàng,

Câm lặng, không nói, lại càng khổ đau."

Chàng cứ tiếp tục nói, khi đùa vui khi tha thiết van nài, nhưng không nhận được câu trả lời.

Như thế này thì lạ lùng quá – có lẽ tâm trí nàng không bình thường như những người khác.

Cuối cùng, không giữ nổi sự kiên nhẫn, chàng nhẹ nhàng đẩy cửa ra(58).

Tayu thất kinh vì chàng đã bảo đảm với cô là chàng sẽ cư xử đúng mực.

Tuy lo lắng cho nàng tiểu thư tội nghiệp, cô vẫn lẻn ra, trở về phòng mình như thể không trông thấy gì hết.

Các nữ tì trẻ của tiểu thư ít bối rối hơn.

Một sự đường đột như vậy có thể dễ dàng bỏ qua khi mà người phạm tội lại xinh đẹp có một không hai.

Họ có trách chàng nhưng chỉ nhỏ nhẹ, mặc dù cô chủ của họ bị choáng váng.

Bây giờ thì nàng không thể làm gì được nữa mà chỉ im lặng sững sờ.

Thật lạ lùng và kỳ diệu – Genji nghĩ – thế gian vẫn còn có một người phụ nữ như thế này.

Nàng có phần kỳ cục nhưng biết sao?

Người phụ nữ này đã sống một cuộc đời ẩn dật đến thế!

Chàng vừa kinh ngạc vừa thương cảm.

58.

Ở đây, chi tiết không nhất quán, vì ở trên nói là của đã chốt (chú thích bản tiếng Anh).

Nhưng, với những khả năng hạn chế của mình, làm thế nào nàng cứ thế chiếm được lòng yêu mến của chàng?

Thất vọng, chàng ra về khi đêm đã muộn.

Tuy Tayu lắng nghe chăm chú, cô vẫn không hay biết gì cho nên không ra ngoài để đưa tiễn chàng.

Chắc chàng chả có gì để nói với cô.

Trở về Nijō, chàng nằm nghĩ, than thở suốt đêm; thế gian không tặng cho chàng một phụ nữ lý tưởng.

Mà cũng sẽ không dễ dàng đối xử với nàng tiểu thư như không có chuyện gì xảy ra vì nói cho cùng, nàng vẫn là một tiểu thư.

Tō no Chūjō, cắt ngang những suy nghĩ rầu rĩ đó.

" Anh ngủ muộn lạ lùng.

Chắc phải có lý do."

" Tôi đang tự cho phép mình nghỉ ngơi cho đã, trên cái giường đơn chiếc này.

Anh ở triều về đấy ư?"

" Tôi vừa ở đấy về.

Tối qua, tôi được biết, các nhạc công và vũ nữ phục vụ chuyến du ngoạn của Hoàng thượng phải sẵn sàng ngày hôm nay; tôi phải vội về để báo cáo lại với cha tôi.

Rồi quay lại Hoàng cung ngay".

Anh ta có vẻ quá vội vã.

" Thôi, tôi đi với anh".

Genji nói.

Điểm tâm được đưa vào.

Tuy có hai cỗ xe, nhưng họ thích đi với nhau.

Bạn chàng thấy chàng có vẻ buồn ngủ, và lại bí mật nữa.

Genji ở lại cung suốt ngày chuẩn bị cho chuyến du ngoạn của Nhà vua được chu đáo.

Chàng phần nào cảm thấy có tội là đã không gửi lá thư nhỏ cho nàng tiểu thư, nhưng đến chiều tối thì chàng sai người đưa tin đi.

Tuy trời bắt đầu mưa, nhưng rõ ràng chàng không tìm cách trú mưa ở chỗ kia.

Tayu cảm thấy buồn cho nàng tiểu thư lúc tới giờ quy định cho thư đi đến.

Tuy bối rối, nhưng nàng tiểu thư không phàn nàn.

Tối đến, im lặng vẫn hoàn im lặng.

Cuối cùng người đưa thư mang mấy dòng tới:

" Sương mù buổi tối chưa tan,

Bây giờ mưa tới, tối thêm sương mù."

" Nàng nên nghĩ lòng tôi bồn chồn thao thức, đợi cho trời sáng tỏ".

Các nữ tì lấy làm kinh ngạc và lời thơ cho biết chàng không có ý định đến thăm, nhưng họ vẫn thúc giục nàng trả lời.

Mỗi lúc càng thêm bối rối ngượng ngùng, nàng không tài nào viết nổi ngay dù chỉ là một lá thư bình thường nhất.

Cuối cùng, nàng đồng ý với cô con gái người vú nuôi là đã quá muộn, nàng đành viết:

" Nơi đây đợi trăng đêm mờ,

Nỗi lòng u uất, không chờ sẻ chia."

Nàng viết trên một tờ giấy cũ mà màu đỏ đã phai.

Nét chữ cũng rắn rỏi, viết theo lối cổ, dòng thẳng và có vẻ nghiêm nghị.

Genji chỉ nhìn lướt qua.

Chàng tự nhủ chàng đã gây nên biết bao sự mong đợi.

Không nghi ngờ gì nữa, chàng đang suy đi tính lại.

Thôi, không có cách lựa chọn nào nữa, đã trót thì trét, chàng phải theo đuổi nàng cho đến cùng, ở nhà nàng tiểu thư, mọi người đều chán ngán vì không biết được những ý đồ đó của chàng.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 6.2: Suetsumuhana


Chương 6.2

(Suetsumuhana):

Hoa rum.

Vào buổi tối, bố vợ chàng mời chàng về Sanjō.

Ai nấy đều đang bận bịu với công việc chuẩn bị cho cuộc du ngoạn.

Các thanh niên tụ tập bàn luận và suốt buổi tập dượt khiêu vũ và đàn hát.

Cả nhà rộn ràng rền vang tiếng đàn tiếng sáo.

Thỉnh thoảng một ai đó thậm chí còn ra vườn mang trống vào hiên đánh om sòm.

Tất cả những việc lý thú đó thu hút Genji, chàng chỉ còn một ít thời giờ để thăm viếng những nơi cần thiết nhất; rồi cứ thế, mùa thu sắp kết thúc.

Tuần lại tuần trôi qua, hi vọng về nàng tiểu thư có vẻ chỉ là hão huyền.

Ngày du ngoạn tới gần.

Giữa buổi diễn tập cuối cùng, Tayu tới phòng của Genji ở Hoàng cung.

" Mọi việc thế nào?"

Chàng hỏi, có phần nào cảm thấy tội lỗi.

Cô nói với chàng.

" Chàng đã lạnh lùng với nàng đến nỗi gây khó khăn cho chúng em."

Cô có vẻ sắp khóc.

Genji ngờ ngợ rằng cô ta chỉ muốn kích thích sự hiếu kỳ của chàng, và cũng chỉ đến thế thôi, nhưng chàng đã làm hỏng kế hoạch của cô.

Chắc cô phải nghĩ rằng chàng quả vô tình.

Còn nàng tiểu thư nghiền ngẫm những tháng ngày trôi qua chắc phải đau khổ lắm.

Nhưng cũng không thể làm thế nào được, đơn giản vì chàng không có thì giờ.

" Ta đã nghĩ sẽ giúp nàng trưởng thành."

Chàng mỉm cười, nói.

Tayu cũng phải mỉm cười.

Chàng còn trẻ mà lại xinh đẹp đến thế, hơn nữa đang độ tuổi mà lẽ tự nhiên chàng phải có những phụ nữ giận hờn với chàng.

Cũng tự nhiên nữa, chàng có phần nào ích kỷ.

Khi chàng có chút thời giờ rỗi, thỉnh thoảng chàng ghé thăm cô tiểu thư.

Nhưng chàng đã thấy lại cô bé; Murasaki của chàng, và đã bị cô bé cầm tù.

Thậm chí chàng hờ hững cả với người tình ở dinh Rokujō, và lẽ tự nhiên, càng không thích thăm viếng người tình mới tuy chàng nghĩ rất nhiều đến nàng.

Sự bẽn lẽn quá mức của nàng khiến chàng ngờ rằng chắc nàng cũng chả đẹp gì cho lắm.

Nhưng hôm đó tối trời, và có lẽ vì thế mà nom nàng kì cục.

Có thể chàng nhìn nhầm.

Vậy, phải nhìn kỹ nàng hơn, xem sao.

Vào một buổi tối, khi nàng tiểu thư đang ngồi cùng các nữ tì thì chàng lẻn vào hành lang chính, nhẹ nhàng mở một cánh cửa ghé mắt nhìn vào trong.

Nhiều khung rèm cũ kỹ có lẽ đã đứng ở nguyên chỗ trong nhiều năm.

Cảnh tượng chẳng hứa hẹn gì cho lắm.

Năm hay sáu nữ tì, lễ phép ngồi cách cô chủ một quãng, đang ăn cơm chiều – một bữa cơm nghèo nàn khiến chàng muốn quay mặt đi, mặc dù thức ăn như được bày ra trong đồ sứ men màu ngọc bích nhập cảng.

Những người khác thì ngồi run rẩy trong một góc, bộ áo dài trắng ngày xưa của họ bây giờ đã ngả màu cháo lòng, dây tạp dề ố bẩn được thắt nút một cách vụng về.

Tuy thế, họ vẫn tôn trọng hình thức, vẫn lược cài tóc, nhưng chàng sợ chúng cũng có thể sẵn sàng rơi vào bất cứ lúc nào.

Xưa đã có những bà già như vậy ngồi canh các kho báu ở điện thờ trong cung, nhưng chàng không hề nghĩ rằng một tiểu thư lại đi chọn họ làm người hầu.

" Mùa đông năm nay lạnh quá.

Sống lâu mà làm gì, hay là để chịu đựng nỗi cơ cực như thế này?"

Một nữ tì than thở.

" Làm sao chúng ta có thể nghĩ rằng chúng ta bị đau khổ hồi đức Tiên đế còn sống?

Ít ra hồi đó còn có người chăm sóc đến chúng ta."

Người nữ tì già vừa nói vừa run bần bật tưởng chừng như là đang lấy đà để nhảy vọt lên.

Cứ đứng lắng nghe những lời than thở đó thì chẳng hay chút nào.

Chàng len lén lùi ra rồi vỗ vỗ vào cửa chớp làm như thể vừa mới đến.

Một trong các nữ tì xách đèn tới, nâng cửa chớp lên.

Sau giây phút kinh ngạc, cô mời chàng vào.

Cô con gái của người vú nuôi hiện đang đi phục vụ nữ tu sĩ Kamo.

Nhưng người nữ tì ở lại với nàng tiểu thư thì có vẻ lóng ngóng, quê mùa mộc mạc, chứ không như những loại đầy tớ của Genji.

Mùa đông mà họ đang ca thán, rất khắc nghiệt.

Tuyết rơi chồng chất, không gian u ám, gió gào giận dữ.

Khi đèn tắt, không có ai để thắp lại.

Chàng nghĩ đến cái đêm cuối cùng ở với nàng "Hoa phấn".

Ngôi nhà nàng không kém điêu tàn nhưng khiến người ta yên tâm vì nó bé hơn và không cô đơn như thế này.

Ở đây cũng không ấm cúng chút nào, chàng ngủ không ngon giấc, nhưng như thế nó lại có cái thú của nó.

Tuy nhiên nàng tiểu thư chẳng có gì đáng hấp dẫn, và một lần nữa chàng thấy nàng vừa cách biệt vừa tẻ nhạt.

Cuối cùng ngày đã tới.

Tự tay chàng nâng một cánh cửa chớp lên, chàng nhìn ra vườn và các cánh đồng xa xa.

Cảnh vật nom hoang vắng, tuyết giăng trải ra xa, không có một dấu chân người.

Ra đi mà không nói một lời thì cũng không lịch sự.

" Nàng ra đây mà ngắm bầu trời, đẹp lắm.

Sao mà nàng rụt rè quá!"

Trong ánh ban mai do tuyết phản chiếu, nom chàng lại trẻ hơn và đẹp hơn.

Các nữ tì già ai nấy mỉm cười.

" Tiểu thư hãy ra với chàng.

Phận làm gái, bảo gì phải nghe nấy!"

Nàng tiểu thư không phải là người biết cưỡng lại, sửa sang chải chuốt qua loa, nàng bước ra ngoài.

Tuy nàng đã quay mặt đi một cách lễ phép, nhưng chàng cũng tìm cách nhìn chéo để xem mặt nàng.

Chàng hy vọng được nhìn thật kỹ vì biết đâu, nàng không đến nỗi nào.

Nhưng như thế lại suồng sã quá, mà cũng khó.

Ấn tượng đầu tiên của chàng là cái con người đang quỳ bên chàng đây, nom dài thuỗn và gầy nhom.

Chẳng có gì đáng hứa hẹn.

Lại còn cái mũi nữa!

Trời!

Nó lù lù bao quát cả cái mặt, giống cái mũi của con vật mà Samantabhadra cưỡi, nó dài, và đỏ nữa!

Một cái mũi đáng sợ.

Làn da trắng bạch, điểm nét xanh xanh.

Trán dồ, lưỡng quyền cao làm nổi khuôn mặt quá dài.

Nàng gầy thảm hại.

Qua làn áo mỏng, chàng có thể thấy đôi vai hẹp biết nhường nào.

Ấy thế mà chàng đã tốn bao nhiêu công sức để được gặp nàng, bây giờ thì mới thấy quả là lố bịch.

Tuy nhiên khuôn mặt nom thật lạ lùng khiến chàng không thể rời mắt ngay được.

Hình dáng cái đầu và làn tóc tuôn xuống cũng rất dễ coi, tuy có phần thua kém đầu tóc của những nàng mà chàng coi là mỹ nhân.

Đám tóc buông xuống và xòe ra hình quạt trên các viền áo.

Tuy nhấn mạnh quá nhiều đến cách ăn mặc là điều không được thanh tao, nhưng trong các truyện tình ca cổ xưa, người ta hay mô tả đến nó trước tiên.

Phía ngoài một chiếc áo lót bạc màu đến buồn thảm, nàng mặc một chiếc áo dài mà cùng với năm tháng, mầu sắc đã ngả sang màu nâu xỉn, một chiếc áo khoác bằng da lông chồn khá lộng lẫy, xức nước hoa thơm phức – một kiểu áo mà một cô nàng bảnh bao chưng diện đã từng mặc cách đây một hai thế hệ.

Một tiểu thư trẻ mà mặc áo đó thì chỉ tổ thiệt thòi cho mình.

Nhưng chàng e là nàng cần có nó để giữ cho khỏi rét.

Trước đây nàng không nói thì bây giờ chàng cũng đờ ra, không thốt nên lời.

Nhưng rồi chàng hết bàng hoàng ngay, vừa đủ để cố gắng lay nàng thoát ra khỏi trạng thái câm lặng.

Chàng nói chuyện đồng quang sang đồng rậm; và khi nàng nâng ống tay áo lên miệng thì cử chỉ nom cứng nhắc và cổ lỗ.

Chàng nghĩ tới một ông thầy dạy nghi lễ ở triều đình lúc ông ta đứng chống nạnh.

Nàng cố xoay xở để mỉm cười một cái, nhưng nó chẳng ăn nhằm gì với toàn bộ hình dáng cử chỉ của nàng.

Đáng sợ quá.

Chàng giục thu xếp mọi thứ cho chàng ra về.

" Ta sợ rằng nàng không còn có ai khác để nương tựa.

Ta muốn nàng nên tỏ ra thân ái hơn một chút đối với người – như nàng thấy đấy – đã bắt đầu chú ý phần nào đến nàng.

Ai đời nàng khắc nghiệt quá."

" Dưới mái chìa, trụ băng tan,

Đám băng phía dưới không tan, sao đành?"

Nàng cười rinh rích.

Thấy rằng nếu cứ đứng đây mà thử thách tính câm lặng như thế này thì quả là tai ác, cho nên chàng ra đi.

Cánh đồng ở dãy hành lang phía trước nơi mà chàng cho đun xe vào đấy, đang nghiêng xuống một cách nguy hiểm.

Trong những cuộc viếng thăm vào ban đêm, chàng đã nom thấy một ít về tình trạng ở nơi này, nhưng dĩ nhiên nhiều điều vẫn còn là bị che giấu.

Bây giờ thì mọi cái hiện ra lồ lồ.

Một cảnh tượng cô đơn, hoang vắng giăng trải trước mắt chàng, chẳng khác một cái làng chìm sâu trong dãy núi.

Chỉ có tuyết phủ trên các ngọn thông là nom có vẻ ấm áp.

Cái cổng bằng cỏ mà bạn chàng đã nói vào đêm mưa dạo nọ(59) , có thể cũng như thế này thôi.

Ôi! quyến rũ biết bao nhiêu, giá như ở nơi đây có một cô nàng xinh đẹp để người ta chỉ triền miên với những ý nghĩ ưu ái, để hàng ngày khao khát được gặp nàng!

Nếu thế, chàng có thể quên đi mối tình vô vọng, bị cấm đoán của mình.

Nhưng dù ngôi nhà có thơ mộng đi nữa nàng tiểu thư hoàn toàn lạc lõng.

Chàng tự hỏi mình, một kẻ khác làm sao mà có thể chịu đựng được nàng, như chàng đã chịu đựng?

59.

Xem cuộc tranh luận trong đêm mưa ở chương 2.

Chàng chợt có ý nghĩ rằng linh hồn của ông Hoàng thân quá cố, buồn phiền vì cô con gái mà ông đã bỏ lại bơ vơ trên đời, chắc đã dẫn chàng tới gặp nàng.

Chàng sai một người hầu gạt tuyết phủ trên một cây cam.

Một cây thông bỗng dưng đứng thẳng lên, tuyết ào ào đổ xuống khiến chàng nghĩ tới một đợt sống tràn qua " Sue, núi Thông, nổi tiếng"(60).

Chàng khao khát có một ai đó mà chàng có thể trò chuyện thoải mái, êm ả, nếu không phải là đặc biệt thân tình.

Cổng vẫn chưa mở.

Chàng sai người đi tìm lão gác cổng, lão đã già.

Một con bé là con hoặc cháu gái của lão, áo quần bẩn thỉu lem luốc tương phản với tuyết ở xung quanh, đi tới, tay ôm chặt một dụng cụ lạ lùng có lẽ là đựng than hồng.

Cả hai ông cháu nom đau khổ, bất lực.

Cuối cùng một người hầu của Genji cũng đẩy được cánh cửa ra.

60.

Ý trong một câu thơ cổ của Tosa.

" Áo ta dầm tuyết ban mai,

Ướt đâu bằng lão tuyết rơi đội đầu!"

Rồi chàng thương cảm nói thêm: " Trẻ trần trụi, già lạnh rét."(61)

61.

Thơ Bạch Cư Dị (Mười bài thơ ở Tràng An).

Chàng nghĩ tới một cô nàng quá lạnh lùng mang một cái mũi đỏ như than, và chàng mỉm cười.

Nếu ta chỉ cái mũi đó cho Tō no Chūjō biết không biết anh chàng sẽ so sánh nó với cái gì?

Và một ý nghĩ khác đến làm chàng băn khoăn; bởi lẽ cái anh chàng Tō no Chūjō luôn luôn rình mò theo dõi chàng, chắc chắn anh ta biết được cuộc thăm viếng này.

Giá như nàng là một hạng phụ nữ bình thường, chắc chàng đã bỏ mặc nàng ngay; nhưng những ý nghĩ như vậy bị xóa tan khi chàng nhìn đến nàng.

Chàng rất buồn tiếc cho nàng, chàng viết cho nàng đều đặn, tuy không có hứa hẹn gì.

Chàng gửi tới các tấm gấm vóc, tơ lụa, vải bông; một số những thứ đó thích hợp với những nữ tì già để thay thế những áo vải lông chồn cũ; khi làm như vậy, chàng chăm lo đến nhu cầu của mọi người, không kể trên hay dưới, thậm chí cả ông lão gác cổng nữa.

Những món quà đó không kèm theo những lời tỏ tình yêu đương nhưng không làm cô tiểu thư buồn tủi; và như thế chàng càng cảm thấy thoải mái hơn.

Chàng quyết định phải là người cho nàng nương tựa, tuy cung cách thì không được thân tình cho lắm.

Thậm chí chàng còn nhắm tới những việc mà theo sự tế nhị thông thường chàng nên giữ kín đáo.

Hình dáng người vợ ông Tỉnh trưởng như chàng đã thấy ở bàn Go không hẳn là đẹp, nhưng nàng biết che giấu những khuyết điểm của mình.

Còn cô nàng đây chắc chắn không phải thuộc loại hạ lưu.

Đúng như bạn chàng đã nói vào cái đêm mưa nọ, dòng dõi đâu có tạo ra sự khác biệt chủ yếu.

Chàng thường nghĩ đến người vợ ông Tỉnh trưởng, nàng rất có duyên, quyến rũ, thuộc loại trầm lặng, nhưng chàng đã mất nàng.

Năm sắp hết, Tayu tới thăm chàng ở cung điện.

Chàng giữ quan hệ thoải mái với cô; và họ đùa với nhau khi cô giúp được việc sửa tóc cho chàng.

Tuy không được triệu đến, nhưng cô sẵn sàng đến thăm chàng lúc cô có cái gì đó muốn thổ lộ.

" Em cứ tự nhủ là không biết nên làm thế nào.

Kể cũng kỳ cục thật"

" Cái gì kỳ cục?

Cô không nên giấu tôi."

" Điều em đã làm vừa rồi ấy mà.

Chắc đôi khi Công tử cũng biết.

Nếu là những nỗi phiền muộn của riêng em, em chả nề hà gì mà không thổ lộ hết với Công tử.

Nhưng cái này mới là khó."

Thái độ của cô tỏ cho biết cô gặp khó khăn thực sự.

" Cô đâm ra bẽn lẽn từ bao giờ thế?"

" Tiểu thư Hitachi có gửi đến một lá thư."

Cô rút thư ra.

" Thế là càng không nên úp úp mở mở."

Cô băn khoăn đứng ngồi không yên.

Thư viết trên giấy dày Michinoku, và không có gì cho biết ở đó có bàn tay duyên dáng của phụ nữ trừ mùi hương thơm nồng, thoát ra từ đấy.

Nhưng chữ viết rất tốt.

" Áo em mãi mãi ướt đầm,

Bởi chưng chàng cứ lạnh lùng không thôi."

Chàng sửng sốt.

" Ướt như cái gì?"

Tayu đẩy một chiếc hòm mây cũ lại phía chàng.

Chiếc hòm đặt trên một tấm vải mà cô vừa gỡ nút thắt ra.

" Đơn giản là em không thể đưa cho chàng xem được.

Nhưng nàng đã gửi riêng cho chàng để mặc vào Ngày Đầu Năm Mới, mà em thì dùng dằng không gửi trả lại, vì làm thế thì xúc phạm nàng quá.

Em có thể giữ lại nó cho em, nhưng như thế cũng lại không đúng nữa, bởi lẽ nàng gửi riêng cho chàng.

Bởi vậy, em nghĩ rằng có thể sau khi đưa cho chàng xem..."

" Cô mà không gửi cho tôi thì tôi rất lấy làm buồn.

Đó là món quà tuyệt vời cho một kẻ như tôi mà không ai giúp lau khô chiếc gối đầm đìa."(62)

62.

Ý thơ cũ.

Chàng không nói gì thêm nữa.

Để làm được bài thơ đó chắc nàng đã vất vả miệt mài với bao công sức, mà không ai giúp đỡ.

Con gái bà vú nuôi, nếu ở nhà, chắc sẽ gợi ý đôi chỗ sửa chữa.

Nàng tiểu thư cũng không được một bậc thi bá góp ý.

Chàng mỉm cười nghĩ đến nàng tiểu thư đã dốc hết cả tâm huyết mới làm nổi.

Nhưng dẫu sao, chàng cũng phải khen một lời: " Bài thơ cũng đáng phục."

Rồi chàng cúi nhìn xuống chiếc hòm còn Tayu thì ngượng đỏ mặt.

Trong hòm mây có một chiếc áo lót màu hồng đã xin lại kiểu cắt lỗi thời, và một áo mặc trong triều màu đỏ có kẻ sọc cũng màu hồng.

Mỗi đường kim mũi chỉ như làm nổi bật cái tầm thường vụng về.

Hỡi ôi, một lần nữa....

Chàng lại không thể nào mặc các thứ đó được.

Như để mua vui cho chính mình, chàng ghi nhanh cái gì đó bên cạnh bài thơ của nàng tiểu thư.

Tayu ghé mắt qua vai chàng, đọc:

" Màu đỏ ta đâu có thương,

Áo ta đâu để cây rum bẩn màu?"

"Bông hoa đậm sắc thắm màu

Thế mà...63."

63.

Có lẽ là một đoạn thơ trích dẫn.

Hoa rum chắc cũng mang một ý nghĩa gì đó.

Tayu tự nhủ – và nàng nghĩ đến một dáng mặt nhìn nghiêng mà thỉnh thoảng nàng thấy trong ánh trăng.

Chàng ta ác thật!

Và đáng thương cho nàng tiểu thư.

" Áo này hồng, hồng thêm nhà thợ nhuộm,

Làm ố đi, xin đừng, không chuộc lại được đâu!"

" Như thế này thì buồn quá."

Cô hoạ lại thơ một cách dễ dàng, như mình tự nhủ mình.

Câu thơ chả có gì đặc biệt, tuy vậy, chàng nghĩ đi nghĩ lại, là giá như nàng tiểu thư có khả năng trao đổi một cách bình thường như vậy thì cũng là hay lắm rồi.

Chàng đâu có muốn phỉ báng một nàng Quận chúa nhưng chàng phải lo đến danh giá của chàng.

Nhiều nữ tì đi vào.

" Có lẽ ta nên bỏ qua chuyện này thì hơ."

Chàng nói: " Ai đời lại đem tặng những thứ như vậy!"

Cớ sao cô lại đưa thứ đó ra cho chàng xem?

Lòng bối rối xốn xang.

Tayu tự nhủ chắc chàng cho cô cũng ngớ ngẩn như nàng tiểu thư.

Ngày hôm sau ở Hoàng cung, chàng tìm đến Tayu lúc cô đang phục dịch Đức vua.

" Đây.

Phúc đáp của ta cho lá thư hôm qua.

Nó làm ta mệt lử."

Các thị nữ khác tò mò đứng nhìn.

" Ta đã từ bỏ con hầu da đỏ."

Chàng vừa đi ra vừa khẽ ngâm nga: " Thậm chí, đỏ bầm như quả mận chín trên cây."(64)

64.

Có lẽ là một câu dân ca.

Tayu rất thích thú.

" Cớ sao chàng mỉm cười một mình như vậy?"

Một trong những bạn của cô hỏi.

" Có gì đâu."

Cô đáp: " Đúng ra, ta nghĩ là đã vào một buổi sáng giá rét, chàng thấy một cái mũi đã tỏ ra rất yêu màu đỏ.

Nhưng hát như thế thì vô tình quá."

" Nhưng ở chỗ chúng ta không có ai mũi đỏ.

Nếu như Sakon hay Higo mà ở đây thì lại là chuyện khác".

Họ vẫn không hiểu là thế nào, cho họ cứ bàn tán.

Lá thư được trao cho nàng tiểu thư – Hoa rum; các nữ tì xúm xít ngắm nghía và trầm trồ ca ngợi.

" Bao đêm không thấy lại nàng.

Lớp đêm chồng chất lại càng dày thêm,

Áo quần lớp lớp gửi sang,

Giữa ta với nàng, lớp có dày hơn?"

Thư viết tùy tiện trên giấy trắng mực đen càng thêm thú vị.

Vào ngày trước năm mới, Tayu lại trả về hòm mây đầy những áo quần mà ai đó đã biếu cho chính Genji, trong số đó có những chiếc áo lót thêu Hoa phấn một cách tinh tế.

Các bà hầu già không hề có ý nghĩ rằng quà biếu của tiểu thư không hợp với sở thích của chàng.

Chiếc áo triều đỏ thắm, không thua kém gì những thứ áo này tuy rằng chúng quả là có xinh đẹp.

" Còn các bài thơ nữa; thơ của tiểu thư chúng ta thì trung thực; của chàng thì tài tình."

Bởi lẽ bài thơ là kết quả của một lao động căng thẳng cho nên nàng tiểu thư chép sao một bản và cất vào ngăn kéo.

Những ngày đầu năm mới sao mà bận rộn.

Tiếng nhạc vang lừng qua các dãy hành lang của Hoàng cung, bởi vì các ca sĩ đang đi hát mừng năm mới.

Ngôi nhà đơn độc của nàng Hitachi cứ mãi ám ảnh tâm trí Genji.

Một buổi tối – sau buổi Nhà vua đi thị sát các con ngựa trắng(65) – chàng tạ lỗi Vua cha và xin cáo từ như thể chàng có ý định về nghỉ ở phòng riêng của mình.

Thật ra thì tuy đã muộn chàng vẫn ghé thăm nàng tiểu thư.

65.

Ngày mồng 7 tháng giêng.

Ngôi nhà có vẻ sống động hơn một chút và có tiếp xúc với thế giới hơn trước, còn nàng tiểu thư thì đỡ cứng nhắc hơn.

Chàng tiếp tục hy vọng là có thể ở mức độ nào đó sửa chữa cho nàng và vui vẻ chờ đợi kết quả.

Mặt trời sắp tỏa chiếu tia nắng đầu tiên thì với vẻ bất đắc dĩ, chàng chuẩn bị ra đi.

Các cửa đông đã mở.

Tuyết rơi nhẹ, ánh mặt trời phản chiếu lấp lánh hơn, tuôn thẳng vào mái của hành lang sắp sụp đổ.

Từ trong chỗ khuất lánh của căn buồng, nàng tiểu thư tiến lại và ngồi quay mặt đi khi Genji thay quần áo để mặc triều phục.

Làn tóc buông xuống đôi vai nàng nom thật đẹp.

Nếu như nàng, cũng như năm tháng, lại một lần nữa thì hay biết mấy! – chàng vừa tự nhủ vừa nâng một cánh cửa chớp lên.

Nhớ lại tiếng thở dài sáng hôm nào đã khiến chàng phải lùi lại, chàng chỉ nâng nó lên nửa chừng và cho nó tựa vào một cái chốt.

Rồi chàng lại tiếp tục trang điểm.

Một nữ tì mang tới một chiếc gương, một hộp lược Tàu và một cái giá mắc quần áo đàn ông.

Chàng nghĩ, nhà này mà lại có những đồ thay thế của đàn ông thì kể cũng khá tế nhị.

Nàng chủ nhà cũng biết thời trang bởi vì nàng đã sử dụng các thứ quần áo trong cái hòm mây kia.

Con mắt chàng không nhận ra tất thảy, nhưng chàng đã nhớ ra chiếc áo ngoài, bằng lụa lấp lánh.

" Có lẽ hôm nay, ta được nàng ban cho nhiều tiếng nói.

Ta đợi một nàng tiểu thư mới, hơn là đợi chim chích chòe năm mới."

" Cùng với mùa xuân tiếng chim lại về."(66)

66.

Khuyết danh.

Cùng mùa xuân vô số chim lại hót ca.

Vạn vật đổi mới, ta đang già đi, nàng đáp, tiếng nói ngập ngừng.

" Đấy.

Phải thế chứ.

Quả thật nàng đã bắt đầu đổi tính đổi nết."

Chàng đi ra, vừa mỉm cười vừa khe khẽ ngâm bài thơ của Narihira(67) về giấc mơ và tuyết.

67.

Ariwara Narihira.

Kokinshū (9%).

Nàng đang tì vào tay ghế.

Hoa rum lấp lánh hiện ra phía trên ống tay áo của nàng dùng che miệng.

Cảnh tượng không đẹp mắt cho lắm.

Chàng trở về Nijō; cô bé Murasaki của chàng, sắp đến tuổi cập kê quà là xinh đẹp tuyệt vời.

Như vậy, rốt cuộc thì màu đỏ có thể là một màu vui mắt, chàng nghĩ.

Cô đẹp mê hồn trong chiếc áo choàng không tay, màu trắng, sọc đỏ.

Bởi lẽ do ý thích bảo thù của bà nội, hàm răng cô chưa nhuộm đen hay lông mày chưa bị nhổ.

Genji đã cắt việc cho một nữ tì là tô đen lông mày cho cô bé bằng nét cong cong duyên dáng, tươi tắn.

Cớ sao – chàng tiếp tục tự hỏi – cớ sao chàng phải đi tìm kiếm sự rắc rối ở đâu đâu trong khi ở nhà có sẵn một kho báu?

Chàng giúp xếp đặt nhà búp bê của cô.

Cô vẽ những phác hoạ nhỏ, vui mắt, nghĩ sao cứ tô màu như thế.

Chàng vẽ một phu nhân có đám tóc dài rồi điểm cho bà ta một cái mũi đỏ chót, và tuy chỉ là một bức vẽ, nó vẫn khiến chàng rùng mình.

Chàng nhìn khuôn mặt xinh đẹp của mình trong gương rồi bôi màu đỏ lên mũi, thế là chính chàng cũng trở nên gớm guốc.

Cô bé cười sung sướng.

" Mà nếu ta mãi mãi bị biến dạng như thế này thì sao?"

" Cháu không thích như thế chút nào."

Cô bé có vẻ thật sự buồn bã.

Chàng làm ra vẻ chùi mạnh vào mũi.

" Trời ơi chết rồi, mũi không trắng lại được nữa.

Ta đã chơi một trò ngu xuẩn làm hại chính ta.

Chàng nói một cách trang trọng – " Mà, thấy thế này, cha ta sẽ nói làm sao?"

Murasaki lo lắng, ngước nhìn chàng, rồi cũng bắt đầu xoa xát mũi chàng.

" Đừng, đừng vẽ cho ta thành một Heichū đen(68).Thôi, đỏ cũng được, phải chịu thôi."

Nom hai người thật đẹp đôi khi họ cười đùa với nhau như vậy.

68.

Heichū, hoặc Taira Sadabumi (? – 923) đi thăm một phụ nữ, lấy nước thấm ướt má để tỏ ra đã khóc.

Người phụ nữ đã bóc trần sự giả dối bằng cách hoà mực vào nước.

Mặt trời ấm áp như mùa xuân khiến người ta nôn nóng tìm kiếm những bông hoa trên cành cây phủ trong màn hơi mùa xuân.

Nụ hoạ mận đã căng phồng, và bên mái hiên hoa mận đang hé ra những vạch màu hồng.

" Mũi đỏ nom chán lắm thay,

Ta ưa màu đỏ mận này nở hoa."

" Kể cũng đáng thương hại."

Và sau đây, đôi bạn của chúng ta có thể gặp phải những chuyện gì?

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 7.1: Momiji no Ga


Chương 7.1

(Momiji no Ga):

Cuộc du ngoạn mùa thu.

Cuộc du ngoạn của Nhà vua tới cung Suzaku diễn ra giữa tháng mười.

Các phi tần cung nữ than thở vì họ không được có một ở buổi hoà nhạc mà chắc chắn là trọng đại nhất.

Nhà vua đặc biệt lấy làm buồn vì Fujitsubo không được tham dự một cuộc vui, nên ông bèn ra lệnh tổ chức một cuộc diễn tập đầy đủ tại cung điện chính.

Genji và Tō no Chūjō múa điệu " Sóng Biển Xanh".

Tō no Chūjō là một chàng trai xinh đẹp, nhảy múa uyển chuyển, nhưng bện cạnh Genji, chàng như một bụi cây núi khó tả bên cạnh một cây anh đào rực rỡ hoa.

Trong ánh sáng buổi chiều, tiếng nhạc rên vang khắp tòa cung điện khiến người nghe thêm bội phần náo nức; mặc dù điệu múa quen thuộc; nhưng Genji khó mà cảm thấy mình đang ở trên cõi đời này.

Khi chàng cất tiếng ngân nga những bài hát huê tình, các thính giả tưởng như đang lắng nghe con chim Kalavinka trên cõi thiên đường.

Nhà vua rỏ những giọt nước mắt vui sướng, quan Đại thần đến các Hoàng tử, Hoàng thân, ai ai cũng rưng rưng nước mắt.

Mỗi lúc, sau một bài hát, Genji sửa lại áo quần và lúc tiếng nhạc lại nổi lên, thì chàng như đang tỏa ra một ánh hào quang rực rỡ chưa từng thấy.

" Chắc chắn là ở trên trời các chư thần ắt phải thán phục đến lặng người."

Hoàng hậu Kokiden, mẹ của Hoàng thái tử, thốt ra như vạy.

" Còn người trần gian thì phải mê mẩn."

Một số các thị nữ trẻ cho rằng bà ta nói có hơi quá đáng.

Với Fujitsubo, tất thảy diễn ra như một giấc mơ.

Nàng thiết tha mong cho những dịp khôn tả nên lời như thế này đừng xảy ra, nhưng rồi nàng cũng sung sướng như bao người khác.

Nàng ở với Nhà vua qua đêm.

" Chỉ có mỗi một điều đáng xem."

Ông nói.

" Sóng Biển Xanh."

Nàng có đồng ý thế không?"

" Khác thường quá".

Cuối cùng nàng đáp.

" Mà Tō no Chūjō cũng không phải là tay vũ công tầm thường."

" Mỗi dáng điệu nhỏ nhất của y cũng biểu lộ sự giáo dục của con dòng cháu giống.

Các tay chuyên nghiệp dĩ nhiên là rất điêu luyện – chắc chắn không ai có thể nói khác thế được – nhưng phần nào họ thiếu sự tươi trẻ, linh hoạt.

Cuộc diễn tập đã đạt thế thì ta e ngại rằng, vào cuộc du ngoạn, người ta sẽ lại thất vọng.

Nhưng bất kể thế nào ta vẫn muốn nàng được xem cuộc vui đó."

Sáng ngày hôm sau, nàng nhận được một lá thư của Genji.

" Nàng thấy cuộc vui như thế nào?

Lúc đó tôi bối rối ngượng ngùng khôn tả.

Có lẽ nàng không thích hỏi như thế, nhưng nàng thấy chăng, qua tay áo phất phơ nhảy múa."

" Một trái tim nổi giông tố triền miên,

Chỉ ước mong được chút lặng yên."

Hình ảnh chàng vũ công sống động quá khiến nàng không thể không phúc đáp.

" Thiếp không thể nói gì về những tay áo Trung Hoa lượn sóng."

Mỗi bước đi, mỗi cử động khuấy động thiếp tận tâm can.

" Chàng có thể tin chắc là tâm tư của thiếp không phải bình thường."

Quả là một vật báu.

Chàng mỉm cười.

Với một sự hiểu biết về âm nhạc, nhảy múa và ngay cả những truyện Trung Hoa chưa gì nàng đã có khẩu khí của một Hoàng hậu.

Chàng để lá thư trải rộng trước mặt như thể đó là một bản kinh chàng yêu mến nhất.

Đến ngày du ngoạn, Nhà vua được tháp tùng bởi đông đủ bá quan văn võ, các Hoàng tử, Hoàng thân và những người khác.

Hoàng thái tử kế vị cùng có một.

Âm nhạc nổi lên từ các thuyền trên hò, và có vô vàn kiểu múa Trung Hoa và Triều Tiên.

Sáo, đàn giấy, trống rền vang.

Trông thấy vẻ mặt khôi ngô tuấn tú của Genji trong buổi diễn tập hôm qua, tâm trí Nhà vua tràn ngập những điều linh cảm bất thường, cho nên ông ra lệnh cho nhiều chùa chiền phải đọc kinh cầu nguyện.

Phần lớn các triều thần hiểu điều đó và biểu lộ sự đồng tình, nhưng Hoàng hậu Kokiden lại cho đấy là điều buồn cười.

Những tay điêu luyện nổi tiếng nhất trong đám triều thần thuộc hàng nhất phẩm và trung phẩm được lựa chọn vào đội thổi sáo.

Người lãnh đạo các điệu vũ Trung Hoa và người lãnh đạo các điệu vũ Triều Tiên đều là những sĩ quan vệ binh được dự vào hội đồng quốc gia.

Các vũ công đó phải sống tách biệt trong hàng tuần để tập từng động tác một dưới sự chỉ dẫn của các bậc thầy đáng kính nhất về nghệ thuật múa.

Bốn mươi người trong đội sáo chơi thật tuyệt vời.

Tiếng sáo của họ hoà lẫn với tiếng thở dài của các ngọn thông vi vu như tiếng gió từ trên núi cao vọng xuống.

Giữa những chiếc lá rơi muôn màu muôn sắc, " Sóng Biển Xanh" mang một vẻ đẹp gần như đáng sợ.

Nhánh cây thích trên chiếc mũ Genji gần như trơ trụi và khổ não, đã rụng gần hết lá và có vẻ như bị mờ nhạt đi trên khuôn mặt xinh đẹp rạng rỡ của chàng.

Bởi vậy quan Tả tướng(69) đem tới các bông hoa cúc mà ông ta lấy ở chỗ ngồi của Nhà vua, để cho chàng thay thế.

Mặt trời sắp lặn, một chút mưa mùa thu lào rào vượt qua tưởng chừng như đất trời(70) cũng đang xúc động rỏ lệ.

Những bông hoa cúc trên mũ Genji lấm tấm những hạt sương giá càng tô điểm thêm vẻ đẹp cho hình dáng và động tác của chàng không kém phần xuất sắc hơn ngày diễn tập lần trước.

Điệu vũ của chàng đã chấm dứt, một cơn rùng mình như từ thế giới bên kia lướt qua đám đông.

Ngay những bọn quê mùa vô học, sống ẩn mình sau các cành cây rậm rạp hoặc các tảng đá; hoặc những kẻ trong bất cứ trường hợp nào cũng có chút cảm xúc trước những cuộc biểu diễn như vậy, tất cả đều xúc động đến rơi nước mắt.

Hoàng tử thứ tư, còn bé và là con của thứ phi Shōkyōden, múa bài " Gió Mùa Thu" sau " Sóng Biển Xanh" là điệu múa hay nhất.

Còn những điệu khác thì hầu như không ai chú ý đến.

Buổi tối hôm đó, Genji được phong đệ nhất phẩm cấp ba, Tō no Chūjō là đệ nhị phẩm của cấp bốn, các triều thần xứng đáng khác cũng được ban thưởng tương tự.

Chàng đã đem lại niềm vui cho con mắt, sự thanh thản cho tâm hồn, khiến mọi người tự nhủ không biết ở kiếp trước chàng đã nhận được ân phúc gì đây.

69.

General of the Left.

70.

The Skies: thời tiết.

Vào khoảng thời gian đó Fujitsubo đã về ở nhà mình.

Trong khi đang nôn nóng tìm một dịp may để gặp nàng, Genji bị những người nhà bố vợ tại Sanjō chê trách rất nhiều.

Những tiếng đồn đại về cô bé Murasaki đã lọt ra ngoài.

Một số con hầu ở Sanjō hở chuyện là có một người phụ nữ mới được đưa về Nijō.

Vợ Genji giận vô cùng mà như thế cũng là chuyện thường tình vì nàng không biết được – dĩ nhiên! – " người phụ nữ" đó chỉ là con bé con.

Giá như những phụ nữ khác thường làm nàng công khai phàn nàn với chồng, thì chàng đã có thể nói lại với nàng đầu đuôi câu chuyện và nhờ đó xoa dịu sự ghen tuông của nàng.

Chính những suy xét nông nổi của nàng đã khiến chàng phải quanh co.

Nàng không có lỗi, có tật xấu hoặc điều đáng chê trách gì đặc biệt mà chàng có thể chỉ ra.

Nàng là người phụ nữ đầu tiên trong đời chàng, chàng thầm ca ngợi và trân trọng nàng.

Chàng cảm thấy chắc chắn rằng cảm nghĩ của nàng sẽ thay đổi một khi nàng làm quen với cảm nghĩ của chàng.

Nàng là một phụ nữ biết điều hơn lẽ thiệt, và chắc chắn sự thay đổi sẽ tới.

Nàng vẫn còn chiếm địa vị thứ nhất trong đám các phụ nữ quanh chàng.

Còn cô bé Murasaki, hiện giờ cô hoàn toàn sống thoải mái với chàng.

Vẻ bên ngoài cùng dáng điệu cử chỉ của cô đang thành thục dần nhưng cái cung cách cố níu chặt lấy chàng thì nom thật ngây thơ.

Nghĩ rằng còn quá sớm để cho mọi người trong lâu đài chính biết cô là ai, chàng giữ cô ở một trong các dãy nhà xa hơn và thích hợp hơn với cô về đủ mọi mặt.

Chàng luôn luôn ở bên cô, dạy cô những tiểu xảo tao nhã, đặc biệt là tập viết.

Sự thể chẳng khác gì chàng đã đem về nhà một đứa con gái mà từ tuổi bé thơ phải sống ở nhà người khác.

Chàng nghiên cứu khả năng của những người phục vụ cô bé và lấy làm yên tâm vì cô cần gì thì đã có nấy.

Mọi người trong nhà, trừ Koremitsu ra, đều lấy làm lạ là cha cô bé vẫn chưa biết chỗ con ở.

Đôi khi cô thút thít khóc nhớ bà.

Nhưng khi có Genji ở bên thì tâm trí cô hướng về những chuyện khác, và thường khi chàng ở lại đêm; nhưng chàng còn phải để mắt, để tâm đến bao nhiêu là nơi khác; và chàng vui sướng biết bao trước cái vẻ ngơ ngẩn đăm chiêu của cô bé lúc cô nhìn chàng ra đi trong đêm.

Đôi khi chàng ở lại hai ba ngày tại cung điện và từ đó về thẳng Sanjō.

Lúc trở về thấy một Murasaki tư lự, chàng có cảm tưởng như đã đưa về một con bé mồ côi.

Chàng không còn nóng lòng chờ đợi những buổi ra đi vẩn vơ đêm hôm như trước.

Ông cậu của cô bé, vị hoà thượng ở chùa, hỏi thăm chàng tin tức về đứa cháu, và ông lấy làm vui lòng.

Genji còn gửi rất nhiều phẩm vật để làm lễ cúng mẹ cô.

Khao khát tin tức Fujitsubo đang vẫn ở nhà nàng, chàng đến thăm.

Ōmyōbu, Chūnagon, Nakatsunaka và những người hầu khác tiếp đón chàng, nhưng người phụ nữ mà chàng thực sự muốn gặp thì lại không chịu giáp mặt chàng.

Chàng đành dằn lòng trò chuyện với những người khác.

Hoàng thân Hyōbu, anh nàng và là cha bé Murasaki nghe tin chàng tới, cũng ra chào hỏi.

Ông ta – Genji nghĩ – là một người rất mực tao nhã, một người mà nếu là phụ nữ, thì sẽ khiến chàng dễ phải lòng.

Genji cảm thấy rất gần với Hoàng thân, người gần gũi với hai người phụ nữ mà chàng thiết tha; còn Hoàng thân thì thấy buổi chuyện trò giữa họ tỏ ra thân ái và phần nào quan trọng chứ không như trước đây.

Genji xinh đẹp biết bao!

Không chút ngờ vực mình đang nới chuyện với chàng rể tương lai, ông nghĩ ông sẽ bị xúc động (ông là con người dễ xúc động) đến dường nào trước vẻ đẹp của Genji, nếu như họ không cùng giới.

Khi trời đã tối, Hoàng thân lui vào sau bức mành.

Genji cảm thấy bị nỗi ghen tị giày vò khổ sở.

Những năm xưa, chàng đã theo cha vào sau những bức mành đó, và ở đấy chàng cũng nói chuyện với nàng.

Bây giờ nàng ở cách xa – không một ai đã xúc phạm chàng nhưng chàng cũng không có quyền gì để kêu ca.

" Lẽ ra tôi phải đến thăm nàng nhiều hơn."

Chàng nói một cách cứng nhắc khi đứng lên để từ giã.

" Vì không có việc gì khẩn thiết, tôi đã không muốn tỏ ra quá sốt sắng.

Tôi sẽ hết sức vui lòng nếu như nàng cho biết tôi có thể giúp nàng được bất cứ việc gì."

Ōmyōbu không thể làm gì cho chàng.

Fujitsubo có vẻ như thấy sự có mặt của chàng thậm chí như thêm một thử thách nữa, và không tỏ ra mảy may động lòng.

Ngày lại ngày trôi qua, buồn bã và vô vị.

Mối gắn bó giữa họ mới mong manh, phù du làm sao.

Shōnagon, người vú nuôi của Murasaki, vẫn cứ ngạc nhiên về chiều hướng lạ lùng trong cuộc sống của họ.

Có lẽ một phúc thần nào đó đã khuôn xếp như vậy, vị vú già luôn luôn cầu nguyện cho Murasaki.

Tuy vậy, không phải mọi việc đều êm thấm cả.

Vợ của Genji ở Sanjō là một phu nhân quyền quý, và có nhiều công việc khác, quá nhiều là đằng khác, cũng khiến chàng bận tâm.

Liệu con bé lúc đã trưởng thành có thể đương đầu được với những khó khăn không?

Tuy vậy, xem ra thì chàng yêu thương nó hơn bất cứ ai khác, cho nên tương lai của nó có vẻ bảo đảm.

Thời kỳ để tang bà ngoại là ba tháng, cho nên trước ngày năm mới, Murasaki cắt bỏ cỏ tang.

Bởi lẽ trước đây bà cụ vừa là mẹ vừa là bà, cho nên cô bé thích chọn áo không hoa, màu hồng nhạt, màu cỏ ngọc và màu vàng.

Những màu nhạt có vẻ hợp hơn với cô hơn là những màu đậm, sặc sỡ.

" Bây giờ năm mới đã tới, cháu có cảm thấy cái gì cũng lớn lên không?"

Vừa mỉm cười, rạng rỡ vẻ đẹp thanh xuân, Genji vừa nhìn cô bé.

Chàng đang sắp sửa vào triều dự lễ buổi sáng.

Cô đã lấy ra tất cả búp bê và đang bận rộn chăm sóc chúng.

Mọi thứ đồ đạc và đồ thay thế đặt trên giá cao.

" Suốt đêm qua, chị Inuki cứ gõ vào mọi thứ để xua đuổi ma quỷ, chị ấy đã làm vỡ con này."

Theo cô bé, chuyện này rất nghiêm trọng.

" Cháu đang gắn nó lại."

" Đúng rồi, cái chị Inuki ấy, quả là vụng về.

Để ta bảo ai đó sửa lại cho cháu.

Nhưng hôm nay thì cháu không nên khóc.

Đầu năm mới mà khóc thì rông cả năm."

Và chàng đi ra, đoàn tùy tùng quá đông choáng ngập các bãi đất rộng.

Từ hàng hiên, phụ nữ đứng nhìn.

Cô gái cũng lôi ra một con Genji trong đám búp bê và nhìn chàng lên đường đi vào triều.

" Năm nay, con phải gắng tỏ ra người lớn hơn một thút."

Vú Shōnagon nói.

" Mười tuổi đầu, không phải, hơn thế kia, mà còn chơi búp bê, không nên.

Con có một người chồng xinh đẹp, phải gắng từ tốn hơn mà tập làm vợ dần đi.

Thế nào, đang chải tóc mà cũng cáu, không được thế!"

Một trong các phương pháp dạy dỗ của Shōnagon là khiến cô bé phải hổ thẹn một cách thích đáng.

Thế là cô cũng có một người chồng tốt – Murasaki tự nhủ – Chồng của những nữ tì ở đây chẳng có ai đẹp cả, còn của cô thì trẻ này, đẹp này!

Lần đầu tiên, cô có ý nghĩ mình đang lớn lên mặc dù vẫn đang chơi búp bê.

Đôi khi những người nữ tì của cô đâm ngạc nhiên vì cô vẫn còn trẻ con đến thế.

Họ không hề có ý nghĩ là thực ra cô chưa thể làm vợ được.

Từ Hoàng cung Genji về Sanjō.

Cũng như bao giờ, vợ chàng không hề tỏ ra đằm thắm hoặc yêu thương, và cũng như bao giờ chàng cảm thấy khó chịu.

" Giá năm nay nàng có thể cố gắng làm sao để tỏ ra thân tình hơn thì thú vị biết mấy!"

Nhưng từ khi nàng nghe nói đến người tình mới của chàng thì nàng lại tỏ ra xa cách hơn bao giờ hết.

Nàng tin rằng người kia giờ đây là người đứng đầu trong đám các người vợ của chàng.

Vì không nghi ngờ gì hết, nàng cũng cảm thấy khó chịu như chàng vậy.

Nhưng khi chàng vừa đùa vừa tìm cách khiến nàng hiểu là chuyện chẳng có vẻ gì là bây bạ, nàng cũng phải trả lời, tuy miễn cưỡng.

Mọi điều nàng nói ra đều tao nhã cực kỳ.

Nàng hơn chồng bốn tuổi, và khiến chồng có cảm tưởng mình chỉ là chàng thanh niên mới lớn.

Chàng tự hỏi, ở con người hoàn hảo đó, chàng tìm đâu ra một thiếu sót?

Tuy vậy, có vẻ như chàng quyết định đem những chuyện nhăng nhít của chàng để chọc tức nàng.

Nàng là một phụ nữ kiêu hãnh, con gái độc nhất và quý báu của một quận chúa và của một quan Đại thần làm lu mờ các bậc quyền quý khác, cho nên nàng không sẵn sàng tha thứ một sự khiếm khuyết nhỏ nhoi.

Đã vậy thì chàng phải tỏ ra như thách thức các cung cách kiêu hãnh đó.

Và rốt cuộc thì họ sống với nhau chẳng khác " đồng sàng dị mộng."

Mặc dù cha nàng cũng bực bội với những chuyện nhăng nhít của Genji, ông vẫn quên đi nói bực dọc khi chàng ở nhà, bên cạnh ông.

Ngày hôm sau, khi Genji chuẩn bị vào triều, quan Thừa tướng trông nom săn sóc đến chàng, ông đem cho chàng một thắt lưng nổi tiếng để chàng đeo cùng với bộ triều phục, ông chỉnh đốn lại đoàn tùy tùng của chàng, thậm chí còn giúp chàng trong việc đi giày.

Ai cũng thấy, hầu như có cái gì lâm ly cảm động trong sự thiết tha của ông.

" Con sẽ mang nó trong buổi cơm chiều của hoàng gia vào cuối tháng."

Genji nói.

" Không lo.

Còn có những thắt lưng khác để tôn vinh một dịp trọng đại như vậy."

Quan Thừa tướng nài chàng đeo nó vào.

" Xét cho cùng, kể ra nó cũng hơi khác thường."

Đôi khi dường như cả cuộc đời ông là để giúp đỡ cho Genji.

Không có niềm vui nào lớn hơn là có được một người con và một người anh em như vậy, tuy rằng gia đình Sanjō ít thấy chàng.

Genji không đi thăm viếng nhiều nơi vào đầu năm mới.

Chàng chỉ đến thăm chúc mừng Cha, Hoàng thái tử, vị Vua già(71) và cuối cùng thăm Fujitsubo đang sống với gia đình.

Các thị nữ của nàng thấy chàng đẹp hơn bao giờ hết.

Đúng là thế, mỗi năm chàng lại thêm trưởng thành, và vẻ đẹp của chàng gây nên một cơn rùng mình say mê mạnh mẽ hơn, kèm theo những lời tiên đoán này nọ.

Nhìn chàng qua khe hở Fujitsubo bị bao vây bởi muôn vàn những ý nghĩ trái ngược nhau.

71.

Có lẽ là cha của vua đang trị vì mà Triều đại vua hiện giờ có vẻ như kế tiếp triều đại của cha Fujitsubo, đã mất.

Tháng mười hai, lẽ ra nàng đã đến kỳ mãn nguyệt khai hoa, mọi thứ vẫn trôi qua yên bình.

Chắc chắn là trong tháng này – các thị nữ đều nói như vậy; và ở Hoàng cung, mọi thứ đã sẵn sàng; nhưng tháng giêng trôi qua mà vẫn không có biến cố gì.

Rồi có tin đồn nàng bị hung thần ám, khiến nàng lo buồn mà sinh bệnh, nàng hoảng sợ nghĩ đến cái chết đã đến gần.

Thời gian trôi qua, Genji ngày càng tin chắc rằng đứa con đó là của chàng, cho nên chàng lặng lẽ cầu cúng ở nhiều đền chùa khác nhau.

Thông hiểu sắc bén hơn ai hết về sự phù du của thế sự, bây giờ, thêm vào nỗi lo lắng, chàng sợ là chàng sẽ không gặp được nàng một lần nữa.

Cuối cùng, vào cuối tháng hai, nàng sinh hạ một Hoàng tử.

Ở triều đình cũng như ở lâu đài của gia đình nàng, nỗi vui mừng hoan hỉ không bút nào tả xiết.

Nàng đã không cùng Nhà vua cầu nguyện xin cho nàng được sống lâu trường thọ, thế nhưng nàng cũng không muốn để cho Kokiden được hí hửng vì lời nguyền rủa của bà đã vọng đến tai nàng.

Lòng mong muốn được sống đã trở lại, và dần dà nàng hồi phục.

Nhà vua nóng lòng muốn thấy mặt đứa con trai bé càng sớm càng hay.

Với tấm lòng tràn ngập sự ân cần kín đáo của một người cha, Genji đến thăm Fujitsubo vào một lúc mà chàng cho là nàng không còn khách khứa nữa.

" Cha hết sức lo lắng muốn thấy đứa bé.

Có lẽ tôi phải nhìn nó một chút để vô báo cáo với Người."

Nàng từ chối lời thỉnh cầu, mà dĩ nhiên nàng có quyền làm thế.

" Nó còn nhăn nhúm, nom rất xấu."

Không nghi ngờ gì nữa, mà kể cũng khá lạ lùng, đứa bé giống Genji rõ rệt.

Fujitsubo bị giày vò đau đớn bởi những cảm nghĩ tội lỗi lo âu.

Chắc chắn là bất cứ ai trông thấy đứa bé, sẽ đoán ra sự thật khủng khiếp và sẽ nguyền rủa nàng.

Con người ta bao giờ cũng vui sướng tìm bới cho được những hành động lỗi lầm nhỏ nhất và tầm thường nhất của người khác.

Lỗi lầm của nàng đâu có tầm thường, và những lời đồn đại đáng sợ chắc đang lan truyền.

Có bao giờ một phụ nữ lại bị thử thách nghiệt ngã như thế không?

Tình cờ Genji gặp Ōmyōbu và yêu cầu cô nói giúp hộ chàng; nhưng cô không thể làm gì được.

" Thưa Hoàng tử, điều đó thật khó."

Cô nói trước lời cầu xin thiết tha được trông thấy đứa bé.

" Chàng hãy chờ một thời gian, sẽ có dịp mà".

Tuy vậy trong thâm tâm cô cũng đau khổ không kém.

" Ta tự nhủ, ta sẽ được phép gặp nàng, ở thế giới nào?

Cốt lõi của sự việc quá tế nhị, khó mà nói ra."

" Quả báo kiếp trước làm sao,

Cô đơn ta chịu riêng bao lạnh lùng."

" Ta không hiểu.

Ta hoàn toàn không hiểu được."

Thấy chàng khóc cô cũng suýt khóc.

Biết rằng bà chủ của cô sẽ khổ sở biết dường nào, cô không nỡ lòng mà đẩy chàng ra về một cách sống sượng được.

" Thấy con, không thấy, đều buồn,

Lòng cha, lòng mẹ héo hon u sầu."

Và cô dịu dàng nói thêm: " Đau đớn thay nỗi thống khổ của hai người không biết đến bao giờ thì nguôi đi."

Cô nhìn chàng ra đi mà không thể giúp chàng được gì.

Chủ của cô đã dặn, do sự chuyện ngồi lê đôi mách nguy hiểm mà nàng không thể tiếp chàng được nữa.

Và đối với Ōmyōbu, nàng xử sự cũng không thân ái như xưa tuy vẫn đúng mực, có thế thật, và không làm gì để người ta có thể chú ý, nhưng cô đã làm những điều khiến nàng phật ý.

Chuyện rất đau buồn cho cả hai.

Đến tháng tư, Hoàng tử bé được đưa vào cung.

Mới có mấy tháng mà chú bé đã lớn khác thường và thông minh đĩnh ngộ.

Chú đã có thể ngồi được, và khi ngã lăn thì tự ngồi lên.

Chú giống Genji lạ lùng.

Không hay biết sự thật, Nhà vua tự nhủ rằng những người đẹp thì đều nom giống nhau như thế nào đó.

Ông say mê đứa bé, say mê như điên cuồng.

Trước kia ông cũng say mê Genji nhưng vì bị chống đối mạnh mẽ mà ông tiếc đứt ruột đứt gan là không thể phong chàng làm Hoàng thái tử kế vị.

Nỗi hối tiếc càng xót xa hơn vì ngày nay Genji chỉ là người bề tôi bình thường nhưng đẹp thì phi thường mà tài năng thì xuất chúng.

Và bây giờ một ái phi dòng dõi đại quyền quý lại sinh hạ cho ông một đứa con trai đẹp rực rỡ.

Đối với ông, đứa bé là một viên ngọc không tì vết, còn đối với Fujitsubo, nó là một nguồn tội lỗi không bờ bến và một điềm gở.

Một ngày nọ, như thường thấy, Genji đang thích thú nghe đàn hát ở chỗ Fujitsubo thì Nhà vua ở trong đi ra, tay ẵm đứa bé.

" Ta có nhiều con trai, nhưng con là đứa duy nhất mà ta chăm chút nâng niu hồi con còn bé như thế này.

Có lẽ là vì nhớ lại những ngày đó mà ta nghĩ nó giống con.

Dễ chừng lúc chúng còn bé nhỏ, tất cả con cái đều giống nhau chăng?"

Ông không chút giấu giếm nỗi vui mừng.

Genji cảm thấy mình đang đỏ mặt tía tai.

Cùng một lúc chàng vừa sợ, vừa kinh hãi, vừa vui sướng vừa xúc động, và nước mắt rưng rưng.

Vừa cười toét miệng vừa bi bô, chú bé nom đẹp khôn tả, và khơi dậy những mối lo sợ là chú không sống được lâu trên đời này.

Genji nghĩ, nếu quả thật chàng giống đứa bé, thì chắc chàng phải đẹp lắm.

Chàng cảm thấy thỏa mãn nhưng liền ngay đó lại tự trách mình quá tự kiêu.

Fujitsubo thì bồn chồn đến toát mồ hôi lạnh.

Tuy háo hức muốn nhìn đứa bé mãi mãi Genji cũng đành phải ra về, lòng dạ rối bời bời.

Chàng trở về Nijō, tự hẹn rằng khi nào lấy lại được bình tĩnh chàng sẽ về Sanjō thăm vợ.

Ở gần hiên, khu vườn phơi trải một màu xanh thắm, điểm xuyết những bông cẩm chướng dại.

Chàng ngắt một ít bông gửi cho Ōmyōbu, và hình như chàng cũng gửi một lá thư dài và tỉ mỉ cho chủ của cô ta, thư kết thúc bằng mấy vần thơ.

" Cẩm chướng hoa đây rất giống nàng,

Ướt nặng lệ ta, nặng sương đêm."

" Ta biết rằng khi nào nó nở bên hàng giậu(72) – nhưng có thể nào mối tình đôi ta lại quá đầy mà cũng quá vơi như thế này?"

72.

Thơ khuyết danh:

" Ta biết khi nó nở hoa bên hàng giậu

Hoa cẩm chướng dại, ta nghĩ đến em."

Có lẽ thấy đã đúng lúc, Ōmyōbu trao bức thư cho chủ.

" Xin nàng vui lòng trả lời chàng."

Cô nói: " Dù chỉ một chữ không nặng hơn bụi phấn hoa này."

Trong nỗi xúc động mãnh liệt, Fujitsubo gửi thư trả lời bằng một câu ngắn ngủi, rời rạc, chữ viết yếu ớt.

" Hoa kia làm mất lòng chàng,

Nhưng thiếp không nỡ dễ dàng vứt đi."

Mừng rỡ vì đã thành công, Ōmyōbu bèn trao thư cho chàng.

Lúc này Genji đang đau khổ ngồi nhìn ra vườn, đinh ninh rằng cũng như bao giờ, im lặng vẫn hoàn im lặng.

Nom thấy Ōmyōbu, tim chàng đập rộn rã, mắt trào những giọt lệ sướng vui.

Cứ buồn rầu rĩ thế này thì chả lợi ích gì – chàng tự nhủ, rồi đi về dãy nhà phía tây tìm bạn.

Cứ mặc nguyên bộ áo quần nhàu, tóc tai rối bù, chàng vừa thổi một điệu sáo, vừa đi vào phòng Murasaki.

Cô bé đang tì vào tay ghế, nom cô nghiêm trang và xinh đẹp, như bông hoa cẩm chướng dại điểm mấy giọt sương long lanh.

Cô đẹp mê hồn.

Vì chàng không tới ngay, cô bé hờn dỗi quay mặt đi.

" Lại đây nào!"

Chàng vừa nói vừa quỳ xuống hàng hiên.

Cô bé không nhúc nhích.

" Chàng khác rong rêu chìm dưới dòng nước."(73) Cô nói nhỏ nhẹ, tay áo che miệng.

73.

Thơ cổ.

" Có phải chàng trốn nấp như rong rêu dưới dòng nước chảy,

Em than thở vì chàng, nào có thấy chàng đâu?"

" Thế là không hay đâu.

Vậy ra em đã học than thở rồi sao?

Ta không muốn em chán ta, em biết không?

Như thiên hạ thường nói "người đánh cá chán ngán tảo biển ở Ise(74) mà!"

74.

Thơ cổ.

" Ta không muốn em thấy ta quá nhiều,

Như ở Ise, ngày nào họ cũng thấy toàn cỏ biển, mà!"

Chàng sai người mang tới cây đàn Koto mười ba dây.

" Em phải cẩn thận.

Giây thứ hai dễ đứt, mà ta không muốn phải thay nó."

Và chàng xuống dây theo thức hyōjō(75).

75.

Chủ âm E.

Chàng gảy vài tiếng để so dây, rồi đẩy nó sang cho cô bé.

Thế là cô hết giận, cô ôm đàn gảy, ngắn gọn, thành thạo.

Khi cô cúi xuống dừng tay trái bấm phím đàn, nom cô đẹp làm sao!

Chàng lấy sáo ra, và bài học âm nhạc bắt đầu.

Chỉ nghe qua một lần, cô có thể nhắc lại rất nhanh một giai điệu khó.

Quả thật – chàng nghĩ – con bé sáng dạ, dễ thương; đó là tất cả những gì chàng mong muốn.

Cô còn rất trẻ nhưng đã có khiếu nhạc tinh tế.

Gia nhân đem đèn vào và cả hai bắt đầu ngắm tranh.

Vì chàng nói chàng có việc phải ra ngoài cho nên các gia nhân sốt ruột húng hắng ho, báo cho chàng đã đến lúc phải đi.

" Nếu công tử không gấp lên, trời sẽ mưa mất." – một người nói.

Đột nhiên Murasaki nhăn nhó, rồi chỉ còn là cô bé con đau khổ.

Cô gạt tranh sang bên, úp mặt xuống gối.

" Ta đi vắng, em thấy nhớ ta hay sao?"

Vừa hỏi, chàng vừa vỗ vỗ vào đám tóc tuôn tràn trề xuống đôi vai cô bé.

Cô gật đầu nhanh, đứt khoát.

" Mà ta cũng thấy nhớ em.

Xa em, dù chỉ một ngày, ta cũng khó mà chịu nổi.

Nhưng chúng ta đừng băn khoăn quá nhiều những chuyện đó.

Em còn bé; và đang có một phu nhân hay ghen tuông, khó tính mà ta muốn không xúc phạm thì hay hơn.

Ta muốn đi thăm nàng, nhưng khi nào em lớn lên, ta sẽ không bao giờ rời bỏ em đâu.

Chính ta đang nghĩ đến bao nhiêu năm tháng chúng ta sẽ sống bên nhau nên ta muốn xử sự êm thấm với bà ấy."

Thái độ trang trọng của chàng xua tan vẻ u sầu của cô bé nhưng khiến cô hơi khó chịu.

Cô không đáp, gục đầu xuống gối, và chẳng mấy chốc cô đã ngủ.

Chàng bảo với các nữ tì là chàng không muốn đi tí nào.

Đám tùy tùng của chàng đi rồi, chàng bảo dọn cơm và đánh thức cô bé dậy.

" Đấy nhé, ta có đi đâu!"

Chàng nói.

Cô ngồi xuống cùng ăn bên chàng.

Cô ăn rất ít.

" Vậy thì, nếu chú không đi, ta lên giường nằm vậy."

Cô vẫn còn sợ chàng có thể bỏ cô ở lại.

Chàng đã biết thế nào cũng phải tạm chia tay, và vào lúc đó thì sẽ khó khăn biết dường nào.

Do vậy mà ai nấy đều biết bao nhiêu đêm ròng rã chàng chỉ nằm lì ở nhà.

Tin bay đến tai ông bố vợ ở Sanjō.

" Sao mà kỳ cục.

Con bé là ai nhỉ? – các nữ tì nói.

" Chúng mình chịu thôi, không hiểu ra làm sao.

Cầm chắc chẳng phải là con nhà gia giáo gì đâu.

Cứ nhìn cái cung cách nó bám chặt lấy chàng, ỷ thế ta đây được chàng thương, thì biết!

Chắc hẳn là đứa nào đó mà chàng tình cờ dan díu ở triều đình, rồi vì nó mà đâm ra quẫn trí, và bây giờ thì chàng phải giấu nó ở xa vì sợ mang tiếng.

Nhưng kì cục nhất là nó chỉ mới mấy tuổi ranh."

Ở Hoàng cung, Nhà vua cũng biết chuyện này.

" Ta lấy làm buồn rằng quan Tả thừa tướng đau khổ vì con."

Vua cha nói với Genji.

" Con không còn trẻ dại thơ ngây gì nữa mà không biết đến tất cả những gì ông ta làm cho con từ khi con còn thơ bé.

Ông ta hết lòng vì con.

Không nhẽ con đền ơn trả nghĩa bằng cách xúc phạm ông ta?"

Chàng không thể đáp lại được trước những lời quở trách tôn nghiêm đó.

Bỗng nhiên Nhà vua thấy buồn tiếc cho con.

Rõ ràng là ăn ở với vợ, nó không có hạnh phúc.

Tuy vậy ông nói tiếp: " Không phải do đồn đại đâu, nhưng ta biết con sống bừa bãi, lang chạ, con vung vãi quá phóng túng tình yêu thương ở triều đây cũng như ở bất cứ đâu."

Chắc ông ta đã nắm bắt được một bí mật gì đó.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 7.2: Momiji no Ga


Chương 7.2

(Momiji no Ga):

Cuộc du ngoạn mùa thu.

Nhà vua vẫn thích gần gũi với những con hầu xinh đẹp.

Ông thích ngay cả những cô hầu buồng và thợ may, quý hồ họ xinh đẹp, mà ở Triều đình đây, tất cả các quan từ cao đến thấp đều có nhan nhản những phụ nữ được sủng ái nhất.

Genji cũng đùa vui với người này người khác, và ít có những người giữ ý giữ tứ không để chàng lại gần.

Một ai đó trong bọn họ nhận xét một cách rụt rè rằng dễ chừng chàng không thích đàn bà; nhưng chắc hẳn là cô ta chẳng có gì khác thường cho nên chàng trả lời sao cho cô ta khỏi phật ý và tránh không để bị quyến rũ.

Đối với một số khác sự dè dặt này có vẻ không phải là một đức hạnh.

Có một nàng đã khá luống tuổi, tên là Naishi.

Nàng con nhà danh giá, có tài, có học, và được nhiều người kính trọng, nhưng về những vấn đề của trái tim thì nàng rất buông thả.

Genji bắt đầu quan hệ với nàng, thích thú vì cái tính lẳng lơ của nàng không suy giảm, nhưng cũng sửng sốt trước sự đón tiếp niềm nở của nàng.

Chàng đã thu xếp một cuộc gặp gỡ nhưng sau đó vì không muốn thiên hạ coi mình là đứa trẻ phải lòng một bà già, chàng đã khước từ nhiều lời mời mọc.

Dĩ nhiên là nàng oán trách.

Một buổi sáng, sau khi nàng đã sửa sang tóc cho Nhà vua và ông đã lui vào để thay áo quần, nàng thấy còn lại một mình với Genji.

Nàng tô son đánh phấn cốt để làm xiêu lòng chàng.

Genji lấy làm nghi ngờ trước sự đỏm dáng lạ lùng đó, nhưng vẫn muốn biết nàng ta sẽ còn giở trò gì tiếp nữa.

Chàng giật chiếc tạp dề của nàng.

Nàng xoay tròn, cầm chiếc quạt lòe loẹt che mặt, và qua đầu quạt liếc tình một cái – nhưng hỡi ôi!

Mi mắt của nàng sao mà xỉn đục!

Tóc nàng mà chiếc quạt không che nổi, cứng và xoắn như dây thừng.

Thảm thương chi chiếc quạt, phải che mặt cho một bà già! – chàng vừa nghĩ như vậy, vừa trao quạt của mình cho nàng đổi lấy cây quạt của nàng.

Màu đỏ bóng láng của chiếc quạt phản ánh lên khuôn mặt chàng đến nỗi, theo chàng nghĩ, mặt chàng cũng đỏ nốt.

Trên nền đỏ đó, có vẽ một khu vườn tô màu vàng.

Ở một góc quạt, có một dòng thơ viết theo lối chữ tuy cổ nhưng không đến nỗi chướng mắt: " Tàn héo cỏ Ōaraki."(76).

Cả tập thơ mà nàng chỉ chọn được có thế!

76.

Khuyết danh.

Kokinshū (892)

" Tàn úa cỏ Ōaraki

Ngựa non không tới, ai thì cắt đây?"

" Ta chắc chắn rằng, ý nàng muốn nói khu vườn của nàng là nhà ở mùa hạ cho chim cúc cu, hay sao?"(77)

77.

Saneakira, trong tuyển tập.

Chim cúc cu gáy, nói với chúng ta rằng khu vườn Ourako là nơi ở của nó.

Họ chuyện trò một lát.

Genji sốt ruột sợ rằng bị người ta nom thấy cái trò đùa kỳ quặc này, nhưng Naishi không nao núng:

" Cỏ kia có úa có tàn,

Ngựa chàng cứ đến, nếu chàng ghé thăm."

Nàng thực sự là hùng hổ.

" Khúc tre cất ở vườn chàng,

Kẻo không ngựa khác đến mang đi cùng."

Chàng định ra về thì nàng nắm lấy tay áo.

" Không có ai từng thô bạo với thiếp như vậy, không có ai.

Vào cái tuổi của thiếp, thiếp có thể chờ đợi một chút lịch sự, chứ không nhẽ?"

Nói xong nàng òa khóc nhưng dòng nước mắt giận dữ đó không thích hợp với một người phụ nữ già.

" Ta sẽ viết thư.

Chắc chắn là ta luôn luôn nghĩ đến nàng."

Nói xong chàng cố dứt áo ra nhưng nàng vẫn leo đẽo theo sau.

" Như cột trụ của chiếc cầ."

Nàng nói với giọng trách móc.

Sau khi đã mặc quần áo xong, Nhà vua nhìn qua khe cửa sang phòng bên cạnh.

Ông lấy làm buồn cười.

Cái đôi nam nữ này quà là đôi đũa so le, không xuôi rồi.

Ông cười oang oang.

" Người ta phàn nàn cô chả thiết những trò lãng mạn; té ra cô có cách riêng."

Tuy rất ngượng, Naishi vẫn không phản đối một cách quá dữ dội.

Đời là thế, có những kẻ sẵn sàng chịu mang tai mang tiếng thay cho những người mà họ yêu.

Các phụ nữ trong cung bắt đầu xôn xao về chuyện tình này, mà theo họ, mọi chuyện đến lạ lùng!

Tō no Chūjō nghe biết.

Anh ta nghĩ, chuyện tình thì anh ta có ối, nhưng khả năng có một quan hệ với một bà già thì chưa hề xảy ra.

Một bà già đa tình không biết mệt kể ra thì cũng ngộ.

Anh bố trí một cuộc hẹn gặp riêng của anh.

Anh cũng là một chàng rất đẹp trai, và Naishi vì đã để sổng mất Genji bèn vớ lấy anh chàng này để cho khuây khỏa.

Mà khuây khỏa đáng kể.

Nhưng dẫu sao Genji là người mà thực sự nàng muốn có.

Bởi lẽ Tō no Chūjō rất kín, cho nên Genji không biết là chàng đã bị thay thế.

Bất cứ lúc nào Naishi trông thấy chàng thì y như rằng nàng trách chàng không tiếc lời.

Chàng thương hại nàng đã sống tuổi xế bóng, chàng muốn làm chút gì đó cho nàng, nhưng cũng không vì thế mà chàng muốn đa mang cho khổ vào thân.

Một buổi tối sau cơn mưa rào, chàng đi dạo trong không khí mát lạnh qua Lầu Ummeiden.

Naishi đang chơi đàn luýt, tiếng đàn tha thiết quyến rũ.

Nàng là một người am hiểu loại đàn này, thỉnh thoảng được mời gia nhập những buổi hoà nhạc của đàn ông để mua vui cho Nhà vua.

Mối tình không được đền đáp đêm hôm đó khiến cho tiếng đàn của nàng đặc biệt não nùng thương cảm.

" Ta có lấy gã trồng dưa hấu không đây?"(78) Nàng hát với giọng nỉ non ai oán.

78.

Yamashiro.

Gã trồng dưa muốn hỏi ta làm vợ.

" Ta có nên lấy gã trồng dưa,

Trước khi dưa lớn?"

Mặc dầu không khoái gì khi nghĩ rằng mình bị một gã trồng dưa hất cẳng, chàng dừng lại để lắng nghe.

Có phải lời ca của cô gái về già, E-chou, cách đây đã lâu lắm, cũng có các giọng than thở như thế này?(79) Naishi hình như đang chìm đắm trong sự im lặng trầm tư.

Miệng ngâm nga bài " Nhà tranh phía đông lân" , chàng đi tới cửa nhà nàng.

Nàng hát nói theo: " Hãy mở cửa, mời vào cùng thiếp".

Ít người phụ nữ lại táo bạo đến thế.

79.

Bạch Cư Dị – Ty Bà Hành.

" Đến nhà thiếp ở đông lân,

Ai đâu phải đợi âm thầm trong mưa,

(Ngoài trời mưa gió gió mưa)(80)

Chỉ ướt tay áo ai chờ bên trong."

80.

Ý này (câu thứ ba) do chúng tôi thêm vào (ND).

Chàng nghĩ, chàng mà phải hứng chịu những lời trách móc đó thì thật bất công.

Sau bao nhiêu năm tháng, há nàng không biết thế nào là kiên nhẫn hay sao?

" Bên thềm nhà lá đông lân,

Bước vào không muốn, dấu chân ai kìa!"

Chàng muốn đi tiếp, nhưng nhớ lại cách xử sự của mình hôm trước, chàng đành vào nhà theo lời mời của chủ nhân.

Họ đùa vui và chuyên phiếm trong một lát và đối với Genji mọi cái đều khác, đều rất mới.

Từ lâu Tō no Chūjō đã oán Genji cứ tự cho mình là đúng đắn, lại còn la rầy anh về những chuyện nhăng nhít.

Cái khuôn mặt đích thực mà Genji phô ra với thiên hạ có vẻ che lấp được khá nhiều điều.

Tō no Chūjō trông chờ một cơ hội để chơi cho bạn một vố ra trò.

Cơ hội này đã đến.

Phải dạy cho cái anh chàng lên mặt mộ đạo này một bài học mới được.

Đêm đã muộn, gió lạnh.

Genji đang lơ mơ ngủ thì Tō no Chūjō lẻn vào nhà, nhưng Genji bồn chồn thấp thỏm cho nên chàng vẫn nghe được tiếng người bước vào tuy không biết đó là ai.

Chàng nghĩ chắc là viên quản lý công trình cung điện lại đến thăm nàng.

Có cho cả trời, chàng cũng không muốn để lão già bắt được quả tang chàng đang ân ái với một bà già.

" A!

Chán thật!

Tôi đi đây.

Chắc chắn con nhện(81) mách với nàng phải đợi hắn.

Thế mà nàng không bảo tôi trước."

81.

Người ta cho rằng con nhện mách tin là người tình đang tới.

Chàng vội vã thu vén quần áo và nấp sau bức mành.

Tō no Chūjō cố nhịn cười, đập mạnh vào đầu tấm rèm một cái rồi vén nó lên.

Qua bao nhiêu năm trời, Naishi đã đeo đuổi những cuộc tình duyên vụng trộm và đã thường trải qua nhiều chuyện lúng túng tương tự.

Gã nào thế nhỉ?

Hắn định thế nào nhỉ?

Gã định làm gì chàng Genji của nàng?

Nàng run rẩy tìm cách chặn kẻ đột nhập lại.

Về phần mình, vì còn chưa nhận dạng được tên này, Genji đã định đánh bài chuồn; nhưng rồi lại nghĩ, nếu cứ vác cái thân xác như thế này mà rút lui thì ê mặt quá, áo thì xộc xà xộc xệch, tóc tai mũ nón thì xiêu lệch, rối bù.

Ngay vào lúc đó, lặng lẽ và làm mặt giận giữ, Tō no Chūjō đang vung kiếm lên.

" Xin ngài, thôi, xin ngài."

Naishi quỳ xuống trước mặt anh, xoắn tay xin rối rít.

Tō no Chūjō khó lòng mà nín cười được.

Giá như trước kia, với sự tinh ranh của tuổi trẻ, nàng đã có thể nghĩ ra mưu kế đói phó, nhưng giờ đây nàng đã xấp xỉ sáu mươi.

Nàng chỉ biết nhảy chồm chồm giữa hai chàng thanh niên đẹp trai, nom rất buồn cười.

Còn Tō no Chūjō thì vẫn ráo riết đóng trò.

Nhưng rồi Genji cũng đoán được anh là ai, và cũng hiểu mình đã bị lộ.

Thật ngớ ngẩn và buồn cười.

Chàng giơ tay véo một cái thật đau vào cái tay đang cầm kiếm kia; cuối cùng Tō no Chūjō phải xin hàng và cười như phá.

" Cậu mất trí rồi hay sao?"

Genji nói: " Trò đùa của cậu nguy hiểm chết đi được.

Cậu làm ơn để ta mặc quần áo đã."

Nhưng Tō no Chūjō không chịu trả lại quần áo.

" Đã thế thì cả hai phải bỏ quần áo ra vậy."

Genji tháo nịt của bạn, tìm cách lột quần áo anh ta ra; và cứ thế, bên co bên kéo, rồi nghe "roặc" một tiếng, một đường khâu ở áo lót của Genji bị xé bục ra.

Tō no Chūjō nói ngay:

" Tiếng tăm đồng bóng muốn phô,

Chẳng muốn đợi chờ, nó bục nó ra."

" Ông ơi, tôi chắc ông không muốn thiên hạ nhận diện chứ gì?"(82)

82.

Khuyết danh.

Chiếc áo đỏ tía, ta không cho ai thấy.

Ta không muốn thiên hạ để ý.

Genji đáp lại:

" Ông đừng có trách gì tôi,

Áo hè lòe loẹt, nó lòi ra kia."

Quần áo nhàu nát, hai anh bạn chí thiết cùng nhau ra về.

Nhưng lúc Genji lên giường nằm, chàng mới thấy mình là người bị thua thiệt hơn vì bị bắt quả tang trong một tư thế tai hại như thế kia.

Sáng ngày hôm sau, nàng Naishi bị xúc phạm, gửi trả một chiếc nịt và một chiếc quần dài.

Nàng trao cho Genji một lá thư nhỏ.

" Chẳng cần thổ lộ tấm lòng,

Sóng ào ào tới, sóng cùng đi xa,

Để cho sông đáy cạn khô."

Đã đặt chàng vào một tình trạng khó xử lại còn trách móc như thế này, thật chả biết điều chút nào – Genji nghĩ – tuy vậy chắc nàng phải bối rối hoang mang lắm.

Chàng trả lời như sau:

" Dám đâu trách sóng xô vào,

Trách là trách bến đón chào không xuôi."

Chiếc thắt lưng là của Tō no Chūjō, màu sẫm không hợp với chiếc áo khoác của Genji.

Chàng nhận ra ống tay áo của mình đã bị giật mất một đoạn, nom chẳng còn thể thống gì.

Những kẻ hay thơ thẩn trên con đường tình ái thì thường tự mình đâm đầu vào những tình thế đáng giận.

Với ý nghĩ đó, Genji kiềm chế sự sôi nổi của mình: Quả là có dại mới nên khôn!

Khi đến cung điện để làm nhiệm vụ, Tō no Chūjō sai gói đoạn ống áo lại và trao trả về đúng nơi đúng chốn.

Genji muốn biết anh ta đã xé được ống áo đó vào lúc nào, nhưng dẫu sao, chàng cũng thấy khoái trá là còn giữ được chiếc thắt lưng.

Chàng cho gói chiếc thắt lưng trong một tờ giấy xứng hợp với nó, kèm theo một câu thơ:

" Khỏi mang tiếng lấy của người,

Gửi ông chiếc nịt cồn tươi màu chàm."

Một thư trả lời đến ngay lập tức:

" Dám đâu ngờ lấy nịt chàm,

Chỉ ngờ anh cuỗm cô nàng mất thôi."

" Có ngày rồi ngài sẽ biết tay tôi."

Buổi xế chiều hôm đó, cả hai đều ở trong triều.

Tō no Chūjō thường mỉm cười với Genji khi thấy chàng ngồi riêng một chỗ, lạnh lùng chọn lựa những đơn thỉnh cầu và các sắc lệnh, và tính tháo vát của anh ta cũng làm vui cho Genji.

Cả hai luôn luôn liếc nhìn nhau, cười khúc khích.

Khi không còn ai ở gần họ, Tō no Chūjō đến chỗ Genji.

Anh ta vừa liếc nhìn Genji một cách dữ tợn, vừa nói: " Thế nào!

Anh đã chán những chuyện ong bướm lén lút rồi chứ?"

" Tại sao lại chán?

Chính anh mới phải thế, vì anh đâu có được mời?

Mà cái đó mới là quan trọng vì anh chị mê nhau đến thế!"

Sau đó khi hai người bạn cam kết giữ im lặng, nguyện sẽ cư xử như con sông – không biết gì(83).

83.

Vô danh.

" Nếu họ có nói về chúng ta, hỡi sông không biết gì."

Hãy xứng đáng với tên người và chỉ nói: " Ta lấy làm lạ..."

Tō no Chūjō không bỏ nhỡ cơ hội nhắc nhở Genji chuyên ngẫu nhiên vừa qua.

" Mà trăm sự là do cái mụ già lôi thôi kia."

Genji nghĩ.

" Sẽ cạch đến già!"

Nhưng chàng vẫn bị làm phiền vì chẳng khác gì gái tơ, nàng vẫn trách móc hoài.

Tō no Chūjō không nói vụ này với em gái, vợ của Genji, nhưng anh ta cứ găm nó lại đó để dành sau.

Bởi lẽ Genji được cha anh mến chuộng, nên Genji cũng được các Hoàng thân kính trọng.

Chỉ có Tō no Chūjō là không chịu để cho chàng lấn át.

Trong số các con của ông Thừa tướng, thì chỉ mẹ của anh và em gái anh là em của Nhà vua.

Đúng, Genji thuộc dòng dõi hoàng gia thật dấy, nhưng anh là con của em gái của vua, và của quan Thừa tướng được Người yêu mến, anh thấy mình chả cần phải vì nể ai.

Mà cũng không thể nào phủ nhận rằng anh là một công tử.

Sự cạnh tranh giữa hai chàng còn gây nên nhiều chuyện thú vị nhưng theo tôi, nếu sưu tập và kể hết chúng ra thì cũng nhạt nhẽo chán ngắt.

Đến tháng Bảy, Fujitsubo được phong làm Hoàng hậu.

Genji được trao cho một chiếc ghế trong hội đồng quốc gia.

Nhà vua chuẩn bị kế hoạch thoái vị và muốn phong con trai của Fujitsubo làm Hoàng tử kế vị.

Tuy vậy, cậu bé không có chỗ dựa có thế lực.

Các ông cậu của chú đều là những thân vương, nhưng họ không có quyền điều khiển các việc Nhà nước.

Bởi vậy Nhà vua muốn đưa Fujitsubo lên một địa vị mà không ai có thể xâm phạm được và từ đó củng cố được địa vị của con nàng.

Sự tức giận của Kokiden là điều quá tự nhiên, bà nổi khùng.

" Hậu không cần phải ầm ĩ lên như thế."

Nhà vua nói: " Ngày lên ngôi của con chúng ta đang tới, không một ai có quyền thách thức Hậu được."

Theo lẽ thường tình, thiên hạ lại rầm rì bàn tán.

Đây không phải là một việc dễ dàng nếu tấn phong một Hoàng hậu mà không đếm xỉa đến một Hoàng hậu khác đã trên hai mươi năm nay là mẹ của Thái tử kế vị.

Genji thuộc đám hầu cận vào đêm mà Fujitsubo chính thức ra mắt với tư cách là Hoàng hậu.

Trong đám các hoàng phi, chỉ có nàng là con gái một Hoàng hậu, và tự nàng cũng là một viên ngọc không tì vết; nhưng ít ra đối với một người, điều đó không phải là một dịp đáng vui mừng.

Lòng buồn rầu, chàng nghĩ đến người phụ nữ ngồi trong chiếc cáng nghi lễ.

Bây giờ thì nàng đã ở ngoài tầm với của chàng.

" Thấy nàng biến mất sau mây,

Để ta mò mẫm đường dày bóng đêm."

Ngày tháng trôi qua, Hoàng tử bé nhỏ đang trở thành hình ảnh trong gương của Genji.

Tuy Fujitsubo triền miên sống trong sự kinh hãi, nhưng rõ ràng là không một ai đoán được sự thật.

Người ta tự hỏi, làm sao một ai đó không phải là Genji nhưng lại cũng đẹp như Genji?

Cả hai người, Genji và Hoàng tử bé, đều như mặt trời và mặt trăng tỏa sáng bên nhau trên trời cao lộng.

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Truyện Kể Genji ( The Tale Of Genji)
Chương 8: Hana no En


Chương 8.

(Hana no En):

Hội mừng hoa anh đào.

Cuối tháng mười hai, hội mừng hoa anh đào diễn ra trong Phòng đại khánh tiết Hoàng hậu và Thái tử kế nghiệp ngồi ở bên trái và bên phải ngai vàng.

Dĩ nhiên là cách bố trí như vậy không làm Kokiden vui lòng, nhưng bà ta vẫn làm ra vẻ thế nào cũng xong, vì bà không thể bỏ qua một dịp như thế này được.

Hôm đó ngày đẹp, trời trong xanh, chim hót líu lo.

Là những người thông hiểu thơ ca Trung Quốc, các Hoàng thân, các quan đại thần cùng những vị khác, rút thăm lấy đề tài và vần của bài thơ mà họ phải làm.

" Tôi rút được đầu đề 'mùa xuân'."

Genji nói, tiếng chàng vang lên trong trẻo qua câu tuyên bố ngắn gọn đó.

Trước con mắt của cử tọa, Tō no Chūjō có vẻ như bối rối lúc cử tọa hết ngoảnh nhìn Genji lại nhìn sang anh, nhưng anh cố tỏ ra bình tĩnh và đĩnh đạc, và khi thông báo đề tài của mình, tiếng nói của anh cũng sang sảng gần như tiếng Genji.

Nhiều quan đại thần có vẻ miễn cưỡng khi phải rút thăm tiếp theo sau hai chàng, còn các quan nhỏ hơn lại càng miễn cưỡng hơn.

Họ rủ nhau ra khu vườn chói ngời ánh nắng, họ thấy lo lo giữa một đám người trội hơn họ – vì lẽ cả nhà vua lẫn Hoàng tử kế vị đều là những người am tường thi ca, hơn nữa vào lúc này có vô số các thi sĩ tài năng đang nổi lên.

Làm một bài thơ Trung Hoa không bao giờ là việc dễ dàng, nhưng với họ thì đó là một cuộc tra tấn thực sự.

Hơn nữa, lại còn có những vị giáo sư cao tay, muốn nhân dịp này mà trổ tài thi bá, tuy rằng triều phục của họ đã hơi sờn mòn.

Được nhìn thấy nhà vua chăm chú theo dõi đủ các loại người đó, kể cũng là điều thú vị.

Dĩ nhiên nhá vua ban lệnh tổ chức buổi hoà nhạc một cách rất chu đáo.

" Chim Chích Mùa xuân", bài ca được biểu diễn vào lúc mặt trời lặn, tao nhã khác thường.

Nhớ lại cái dạo có cuộc du ngoạn mùa thu và Genji đã múa như thế nào, Thái tử kế vị bèn đưa cho chàng một chùm nụ hoa để chàng cài lên mũ rồi ép chàng phải múa khiến chàng không thể nào từ chối được.

Tuy chàng múa chỉ có một đoạn rất ngắn, nhưng đến chỗ cao điểm, ống tay áo của chàng phất phơ nhẹ nhàng qua những động tác khó ai bắt kịp.

Quan Tả Thừa tướng mắt đẫm lệ quên mối giận đối với chàng rể phóng túng.

" Tō no Chūjō đâu rồi?"

Nhà vua hỏi.

" Bảo y đến ngay."

Tō no Chūjō múa bài " Vườn Liễu và Hoa"; anh múa nhịp nhàng khoan thai hơn Genji, có lẽ vì anh đã chuẩn bị chờ lệnh nhà vua.

Cuộc biểu diễn của anh gây hứng thú sôi nổi, nhà vua lấy làm đẹp ý bèn ban cho anh một chiếc áo.

Các quan đại thần khác cũng múa nhưng vì trời mỗi lúc một tối thêm cho nên khó mà đánh giá ai là người múa đẹp nhất.

Đến lượt đọc thơ.

Bài thơ của Genii xuất sắc đến nỗi quan thi đọc phải dừng lại ở mỗi dòng để bình phẩm.

Các giáo sư bị xúc động sâu sắc.

Vì đối với nhà vua, Genji là một ánh sáng chói ngời, cho nên bài thơ không thể không làm ông xúc động.

Còn về phần Hoàng hậu, nàng lấy làm lạ cớ sao Kokiden lại ghét bỏ chàng thanh niên đến thế – và nàng nghĩ đến nỗi bất hạnh của riêng nàng khi bị một số phận kỳ lạ lôi cuốn về phía chàng.

" Hoa này đâu giống những hoa kia,

Vậy có sương nào phủ lòng ta."

Nàng thầm đọc câu thơ đó cho chính mình nghe.

Nhưng cớ sao nó lại phải đi khắp vòng rồi cuối cùng mới đến với nàng?

Hội vui chấm dứt lúc đêm khuya.

Các triều thần ai về nhà nấy, Hoàng hậu và Thái tử kế vị cũng lui vào cung.

Mọi vật yên tĩnh.

Trăng càng lấp lánh hơn.

Phải thưởng thức nó một cách thích đáng – Genji nghĩ.

Các nữ tì hầu hạ nhà vua ban đêm chắc đã ngủ.

Không còn khách đến thăm, cho nên có thể người mà chàng yêu dấu vẫn để cửa hé mở.

Chàng lặng lẽ đi tới các dãy buồng của nàng; trong một căn buồng tại đấy, có một người có thể dắt dẫn chàng, nhưng cửa buồng này đóng chặt.

Chàng thở dài ngao ngán, tuy vậy chàng chưa sẵn sàng bỏ cuộc nên chàng đi tới dãy hành lang gần cung của Kokiden.

Cửa thứ ba ở phía bắc vẫn mở.

Chính Kokiden đang ở chỗ nhà vua, và các căn buồng của bà hầu như vắng vẻ.

Cửa xoay bản lề ở gốc đằng xa cũng vẫn mở.

Bốn bề vắng lặng.

Chàng len lén bước qua hành lang, đi tới cửa căn buồng chính và nhìn vào bên trong.

Mọi người có vẻ đã ngủ, nhưng vẫn có tiếng ngâm thơ vọng ra:

" Cái gì có thể sánh ngang vầng trăng xuân trong sương mù?(84)".

Giọng ngâm nghe dịu dàng trẻ trung, cao quý khiến người ta nghĩ rằng người này không phải thuộc loại nữ tì bình thường.

84.

Ōe Chisato.

Cái gì có thể ganh đua với một vầng trăng trong sương mù.

Tỏa sáng mờ mờ, nhưng không bị mây che phủ?

Mà cô ta lại đang đi tới cửa!

Chàng mừng rơn và trong cơn bồng bột nắm lấy tay áo của cô.

" Ông là ai?"

Cô kinh sợ, hỏi.

" Chả việc gì mà sợ."

" Đêm khuya thưởng thức trăng mờ,

Sợi dây ràng buộc không mù lấp che."

Nhanh chóng, nhẹ nhàng, chàng nhấc bổng cô lên đặt xuống hành lang rồi khép cửa lại.

Thấy cô kinh ngạc, chàng càng thích thú.

Cô run run định kêu cứu.

" Chẳng hay gì cho cô đâu.

Bao giờ ta cũng làm theo ý ta.

Nào, xin cô cứ bình tĩnh cho."

Cô nhận ra giọng nói của chàng và thấy yên tâm phần nào.

Tuy dĩ nhiên là bối rối – cô không muốn để chàng nghĩ rằng mình là con người không biết phép lịch sự.

Có thể vì chàng còn hơi say cho nên chàng không thể để cho cô đi thoát; còn cô thì trẻ, không kiên quyết, nên không biết làm thế nào buộc chàng phải đi đi.

Đứng với cô, chàng thấy thú vị, nhưng cũng rất sốt ruột, vì trời sắp sáng còn cô thì chết khiếp vì lo người ta có thể trông thấy.

" Cô phải nói ta biết cô là ai."

Chàng nói: " Cô không nói ra, làm sao ta có thể viết thư cho cô?

Chắc chắn cô không nghĩ rằng ta bỏ cuộc như thế này, chứ?"

Cô đáp lại:

" Kẻ bơ vơ đã đi xa khuất,

Liệu có tới đồng hoang hỏi cỏ để biết tên ai?"

Giọng nói của cô dịu dàng mà như than thở.

" Ta nói ý ta không được rõ lắm."

" Căn nhà chìm trong sương, của ai, ta muốn biết,

Đâu có chờ gió thổi rặng tre cánh đồng hoang.(85) "

85.

"Ta muốn biết ngay nàng là ai.

Trước khi người ta đồn kháo ra xa."

" Chỉ một điều có thể dập tắt nhiệt tình của ta muốn tới thăm cô, đó là sự đón tiếp lạnh lùng.

Có lẽ cô đang nghĩ đến một cách đánh trống lảng hay sao?"

Họ trao đổi quạt cho nhau và chàng rời đi.

Ngay khi chàng đang nói thì các nữ tì ùn ùn ra vào các căn buồng của Kokiden.

Trong các buồng của chàng cũng có các nữ tì, và một số vẫn còn thức.

Làm ra vẻ còn đang ngủ, họ hích vào nhau và thì thầm nhận xét về những cuộc đi đêm táo bạo đó của chàng.

Chàng không thể nào ngủ được.

Cô gái mới đẹp làm sao!

Chắc chắn là một trong những cô em của Kokiden.

Có thể là cô em gái thứ năm hoặc thứ sáu trong gia đình, bởi lẽ cô ta có vẻ ít biết về đàn ông.

Chàng có nghe nói rằng cô con gái thứ tư lấy Tō no Chūjō, và vợ của Hoàng tử Hotaru, là những người tuyệt đẹp(86) ; chàng nghĩ rằng cuộc gặp gỡ vừa rồi sẽ lý thú hơn nếu như cô nàng là một trong hai chị em lớn tuổi hơn.

Chàng cũng hi vọng cô ta không phải là cô em gái thứ sáu mà ông Thừa tướng có ý định gả cho Hoàng tử kế vị.

Có điều phiền phức là chàng không có cách nào để biết chắc.

Không nhẽ cô ta lại muốn việc này chấm dứt chỉ sau một cuộc gặp gỡ?

Vậy cớ sao cô lại không nói gì với chàng để chàng có thể viết thư cho cô?

Cùng lúc đó chàng nghĩ đến tòa lâu đài của Fujitsubo, bí mật, khó vào, mà cũng lại quá dị thường nữa.

86.

Hoàng tử kế vị, Genji và Hoàng thân Hotaru là anh em.

Chàng cho tổ chức một bữa tiệc xuân nho nhỏ để có thứ giải trí ngày hôm đó.

Chàng chơi đàn Koto mười ba dây, tiếng đàn huyền ảo hơn ngày hôm trước.

Fujitsubo đã lui về chỗ nhà vua vào lúc rạng đông.

Ruột gan nóng như lửa đốt, Genji tự hỏi không biết người con gái mà chàng thấy trong ánh trăng lúc bình minh sẽ rời khỏi cung điện, hay không.

Chàng sai Yoshikiyo và Koremitsu – hai người này thì không để cái gì lọt khỏi mắt – đứng canh chừng; sau khi chàng cáo biệt vua cha, và nghe họ báo cáo xong thì chàng càng thêm áy náy.

" Có mấy cỗ xe mà không ai thấy, vừa rồi đã ra đi qua cổng bắc.

Hai trong số các anh em của Kokiden và nhiều người khác trong gia đình đã nhìn họ ra đi; do vậy chúng tôi cho rằng các công nương đó chắc cũng trong gia đình.

Dẫu sao họ cũng là những tiểu thư quan trọng thế nào đó – cái ấy thì quá rõ.

Có tất thảy ba cỗ xe."

Làm sao chàng có thể biết, trong số các chị em đó, ai là người mà chàng đã gặp?

Cứ cho rằng cha nàng biết được việc này và vui lòng tiếp đón chàng vào gia đình – nhưng chàng đâu đã thấy rõ nàng để tin chắc rằng triển vọng sẽ tốt đẹp?

Tuy vậy chàng rất muốn biết nàng là ai.

Bởi vậy chàng đăm chiêu ngồi nhìn ra vườn.

Chàng sợ Murasaki chắc sẽ ủ dột buồn bã vì nhiều ngày nay chàng không đến thăm cô.

Chàng nhìn chiếc quạt chàng đã nhận được dưới ánh trăng.

Đó là một " trái anh đào ba lớp"(87) , ở một mặt tô màu sắc rực rỡ, có hình vẽ một vầng trăng mờ mờ soi xuống nước, không lấy gì làm đẹp lắm, nhưng muốn sao thì chiếc quạt vẫn là một vật lưu niệm khuấy động nỗi nhớ nhung, lòng dào dạt niềm thương mến, chàng nhớ lại bài thơ về đồng cỏ hoang vu.

87.

Một đồ vật bí mật gì đó.

Chàng phóng bút đề một câu thơ bên cạnh mặt trăng mờ:

" Ta chưa biết nỗi cô đơn bất chợt,

Trăng trên kia sẽ biến mất tự bao giờ."

Trong một thời gian khá lâu chàng đã thờ ơ với lâu đài Sanjō của bố vợ, nhưng Murasaki choán tâm trí chàng nhiều hơn, cho nên chàng phải tới để an ủi cô.

Mỗi lần gặp cô chàng thấy vừa lòng hơn, cô có vẻ xinh đẹp hơn, thông minh hơn, dễ thương hơn.

Chàng lấy làm vui sướng vì những hi vọng của chàng uốn nắn nhào nặn cô thành một người lý tưởng của mình, có thể tỏ ra không phải hoàn toàn phi thực tế.

Tuy vậy chàng vẫn có những mối lo âu – phải nói là không có cơ sở – rằng khi tự mình huấn luyện cô, biết đâu chàng lại không luyện cho cô cái tính quá thoải mái khi tiếp xúc với giới đàn ông?

Chàng kể cho cô nghe chuyện vui nhộn tại triều đình và sau đó là một bài học âm nhạc.

Rồi chàng lại chuẩn bị ra đi; bao giờ cũng vậy, cô buồn rầu nhìn chàng ra đi, nhưng không còn bám vào chàng như đã từng làm trước đây.

Ở Sanjō, mọi việc vẫn như cũ, vợ chàng bắt chàng phải đợi với tâm trạng buồn chán, chàng nghĩ chuyện này chuyện nọ rồi chàng vớ một cây đàn, bâng quơ chơi một làn điệu " Không đêm nào được ngủ yên" vừa gảy vừa hát.

Quan Thừa tướng chuyện trò chút về những chuyện đáng vui gần đây.

" Tôi đã già lắm rồi, và đã phục vụ dưới bốn triều vua hiển hách nhưng chưa bao giờ biết đến một dịp nào giúp tôi sống thêm được nhiêu năm đến thế.

Những bài thơ thông minh dí dỏm đến thế, buổi biểu diễn âm nhạc và nhảy múa tinh tế đến thế, quả là anh đã biết kết giao với những tay biểu diễn xuất sắc, tài năng điêu luyện của anh thật kỳ diệu.

Ngay cánh già cũng cảm thấy như muốn nhẩy cẫng."

" Thưa cha, cái tài nghệ kỳ diệu đó thật ra chả có gì, con chỉ điểm xuyết chỗ này chỗ kia một lời.

Vấn đề là phải biết tìm hỏi ở đâu.

"Vườn Liễu và Hoa" là hay nhất, con nghĩ thế, nó phải được thừa nhận như là mẫu mực phải truyền lại cho con cháu mai sau.

Mà ngày hôm đó thật là một ngày đáng ghi nhớ, một ngày đem vinh dự cho tuổi tác của cha nếu như trong mùa xuân muộn của đời cha, cha buông thả mình và cũng nhảy múa cho chúng con xem."

Chẳng mấy chốc Tō no Chūjō và các anh em, tình cờ tựa ở hàng rào mái hiên, cùng nhau mở cuộc hoà nhạc mỗi người với nhạc cụ yêu quý của mình.

Người con gái gặp gỡ vào lúc bình minh, khi nhớ lại giấc mộng chóng phai mờ, đã chìm đắm trong tâm trạng buồn bã.

Kế hoạch của cha cô đem gả cô cho Hoàng tử kế vị vào Tháng tư là một nguồn đau khổ lớn cho cô.

Còn Genji không phải chàng không có phương kế nào, để tìm ra nàng nhưng chàng đâu có biết nàng là người nào trong số các em gái của Kokiden, mà cũng không muốn mắc mớ với gia đình thiếu thân thiện kia.

Cuối tháng Tư ở lâu đài Quan Thừa tướng, cha của Kokiden và các Hoàng tử, Hoàng thân và các triều thân nhóm họp để thi tài bắn cung.

Liền sau đó là một bữa tiệc đậu tía.

Mùa hoa anh đào lộng lẫy đã qua, những có hai cây lại đang nở rộ; dễ chừng chúng biết được rằng anh đào núi nở muộn thì đắt giá hơn hay sao?

Lâu đài của quan Thừa tướng đã được xây dựng lại, được trang hoàng đẹp đẽ để đón mừng lễ mặc áo của các công nương cháu gái của ông.

Mọi thứ đều mang kiểu thức phô trương, hợp với thị hiếu của thời đại và đúng theo sở thích của chủ nhân.

Một hôm gặp Genji ở hoàng cung, quan Thừa tướng đã mời chàng đến dự ngày hội.

Genji thích lánh đi thì hơn, nhưng không có chàng thì cuộc vui có vẻ như đâm ra tẻ nhạt.

Quan Thừa tướng sai một anh con, sĩ quan cận vệ, cầm một bức thư tới:

" Hoa tôi nếu là loại thường,

Thì sao tôi lại mời chàng tới xem?"

Genji đưa câu thơ cho cha xem.

Nhà vua cười rồi nói:

" Ông ta có vẻ thú hoa ông ta lắm.

Nhưng con phải đi ngay.

Ông ta gửi một lời mời đặc biệt đấy.

Chính các công chúa em gái anh được nuôi dạy ở đó.

Anh đừng coi mình là người xa lạ đối với họ."

Genji ăn mặc rất cẩn thận.

Trời gần tối thì chàng ra mắt chủ nhân.

Chàng bận một chiếc áo dài mỏng bằng lụa mỏng Trung Hoa có vạch đỏ, và phía trong, một chiếc áo đuôi dài đỏ thẫm.

Là một Hoàng tử trẻ thích tự do thoải mái, chàng còn đem đến một cái gì mới cho cử tọa, bởi vì các vị khách đều ăn bận theo đúng nghi thức.

Họ đón tiếp chàng thân tình.

Ở gần chàng các bông hoa bị mất đi vẻ thắm tươi rực rỡ.

Và khi ngón tay tài hoa của chàng dạo trên nhiều thứ nhạc cụ khác nhau thì cử tọa đê mê ngây ngất.

Buổi tối đã muộn, chàng lấy cớ bị say và đứng lên.

Các công nương thứ nhất và thứ ba ở chỗ lâu đài chính.

Chàng đi tới một mái hiên và đứng tựa vào một cánh cửa.

Các cửa ván đã kéo lên, các phụ nữ tụ tập ở góc phía Nam, nơi cây đậu tía đang ra hoa.

Nhìn phía dưới các tấm rèm, chàng thấy các tay áo thò ra ngoài, vây vo trước mắt thiên hạ như thường thấy vào dịp có buổi bình thơ đầu xuân.

Kể cũng hơi lố- chàng nghĩ-vì chàng không thể không nghĩ tới sự kín đáo trầm lặng của Fujitsubo.

" Ngồi ở chỗ đằng kia, không được thoải mái, họ cứ đổ rượu cho ta hoài.

Ta biết lẽ ra thì không nên, nhưng nhờ các cô giấu ta ở đâu đó được chăng."

Chàng nâng rèm ở cánh cửa chỗ góc.

" Thưa Hoàng tử, Hoàng tử dạy quá lời.

Chính chúng em mới là kẻ ăn xin, mong được một công tử đẹp trai đến thế ban cho ân huệ đó chứ ạ."

Tuy phẩm giá chả cao sang gì cho lắm, nhưng chắc chắn phần lớn bọn họ không phải là kẻ bình thường.

Mùi hương lơ lửng trên không, những tà áo lụa sột soạt vui tai.

Bởi vì các nàng tiểu tư sính những cái hiện đại hơn, cho nên có lẽ cảnh tượng này thiếu mất những bóng tối bí mật huyền ảo.

Thời gian và địa điểm khó mà thích hợp cho một cuộc tán tỉnh, ấy thế mà chàng cảm thấy háo hức.

Cô nàng dưới đêm trăng mờ hôm trước có thể là ai?

" Đã xảy ra một điều đáng sợ."

Chàng nói đùa.

" Ai đó đã đánh cắp chiếc quạt của ta."(88) Rồi chàng ngồi tựa vào cột.

88.

Một điều đáng sợ đã xảy ra.

" Ai đó đã đánh cắp chiếc quạt của ta,

Chính gã Triều Tiên Ishikawa."

" Cái gã Triều Tiên đó đã làm một chuyện ngộ thật."

Người phụ nữ đáp trả sự ám chỉ của chàng và có vẻ như không biết chuyện trao quạt.

Chàng đi tới một công nương khác cúi người ra trước, nắm lấy tay nàng.

" Lang thang đỉnh núi Mũi Tên,

Liệu còn thấy lại trăng nhìn đêm sao?"

" Hay là ta cứ phải lang thang mãi?"

Có vẻ như nàng không thể im lặng được nữa:

" Chỉ có kẻ đồng bóng dở hơi,

Mới bị bỏ lại trên trời lúc cung trăng đi.(89) "

89.

Cả hai câu thơ đều ám chỉ thuật cung tên.

Đúng là cái tiếng nói đó.

Sung sướng làm sao!

Thế nhưng...

--------------------------------

(Từ chương 1 đến chương 32)

NXB.

Khoa học Xã hội, 1991

Chủ biên soạn: Nguyễn Đức Diệu.

Biên tập: Nguyễn Cừ.

In tại Trung tâm in Viện Thông tin Bộ Công nghiệp nặng.

Giấy phép số xuất bản số 10/CXB ngày 26.3.1990.

In xong và nộp lưu chiểu tháng 3 năm 1991
 
Back
Top Bottom