Đêm mười lăm, trời quang, trăng tròn.
Từng mảnh bạc thi nhau dải xuống nhân gian, soi sáng khắp đường to ngõ nhỏ giúp người dân kinh thành tỏ rõ lối đi không để lạc mất nhau giữa biển người mênh mông đi dự hội.
Hướng bắc Long thành có hội hoa đăng ở chùa Trấn Quốc, hướng nam lại tổ chức hát chèo ở đình Pháp Yên mà nghe nói đây là lần cuối cùng phường hát Xuân Thư biểu diễn, nếu bỏ lỡ e rằng sẽ hối tiếc cả đời.
Bởi chốn nào cũng có điểm nhấn đáng để đi nên mấy ngày qua không ít người phải đau đầu lựa chọn, nhưng rốt cục đám nam thanh nữ tú đang độ tuổi tìm hiểu nhau thì lựa chọn hội hoa đăng lãng mạn, còn những người lớn tuổi hơn thì chọn đi nghe hát chèo.
Tuy là vậy nhưng nếu so ra cũng chẳng biết hướng nào náo nhiệt hơn.
Dạo tối lúc hầu cơm cho Trần Viễn, thấy thằng Hến cứ ấp a ấp úng lại bồn chồn một thôi một hồi, hắn buồn chán liếc nó một cái rồi bảo:
"Ngươi có việc gì mà cứ e thẹn như đám con gái thế, nói ra xem nào."
"Dạ bẩm ông, nghe nói ông đổi ý muốn đi xem hát chèo ạ?"
Nghe lời vừa rồi, thằng Hến không dám im lặng nữa.
"Ừm."
"Liệu liệu tối nay con có thể không theo ông được không?
Tại... tại con hơi mệt."
Trần Viễn chỉ liếc mắt một cái cũng biết tỏng thằng hầu đang nói dối, hắn còn lạ gì nó, mỗi lần nói dối đều lắp bắp như kiểu sợ người khác ăn thịt.
Hắn lạnh lùng đáp.
"Không được!"
Lời nói ngắn gọn mà đanh thép chẳng khác nào một thanh đao chém bay mọi dự định ban đầu của thằng Hến, mặt nó xụ ra trông buồn thảm thiết.
Chẳng ngờ lại nghe câu sau:
"Nói thật, ta sẽ suy xét lại."
Thằng Hến giật mình, trong lòng thầm nghĩ đúng là nó chẳng giấu được gì trước ánh mắt sắc bén nhìn thấu tâm can của Đức ông.
Câu nói vừa rồi tựa như một chiếc phao cứu sinh xuất hiện đột ngột, nó cung tay đáp thành thật.
"Bẩm ông, chả là hôm nay con hẹn em Ly ở làng Đông đi xem hội hoa đăng, ban đầu thấy ông bảo cũng đi hội nên con cũng chưa dám xin phép.
Đợi đến lúc ông vào chùa, con định xin phép đi gặp em ấy một lát luôn chẳng ngờ ông đột nhiên đổi ý... nên nên."
Thằng Hến ngừng kể, nó chẳng biết nói gì thêm nữa, chỉ len lén nhìn sắc mặt của vương.
Mà Trần Viễn chỉ "hừ" một cái rồi im bặt chẳng rõ đang nghĩ gì, mãi lâu sau mới mở lời:
"Hến này!
Ngươi năm nay đã bao nhiêu rồi nhỉ?"
Thằng Hến ngẩn ra, hình như câu hỏi này không liên quan đến chuyện xin phép vừa rồi, song nó cũng không dám hỏi mà ngoan ngoãn đáp:
"Dạ bẩm, tính cả tuổi mụ thì con đã mười sáu ạ."
Lại một khoảng im lặng bao trùm, chừng nhai dập miếng trầu.
Cuối cùng, hắn nói:
"Thôi được rồi, tối nay ngươi cứ làm việc của ngươi, không cần theo ta đến đình Pháp Yên."
Nom vẻ mặt căng thẳng của thằng Hến đang giãn ra, hắn tiếp lời.
"Nhưng nhớ không được ham chơi quên đường về."
"Dạ con biết rồi, đội ơn Đức ông."
Thằng Hến vui mừng, cuống quýt vái lạy mãi không thôi.
Vậy là tối đó, Trần Viễn một mình một ngựa rời khỏi vương phủ đi về hướng nam.
Cũng không phải trong phủ chỉ có mình thằng Hến là người hầu nhưng căn bản cũng toàn người lớn tuổi, đã theo hắn nhiều năm.
Để tránh làm phiền đến họ, hắn cố ý không gọi ai theo hầu.
Lúc tới địa điểm trước giờ biểu diễn, Trần Viễn được người của phường hát dẫn đi chuẩn bị vài thứ.
Quả nhiên sức hút của phường Xuân Thư quá lớn, ngay lúc này nhìn ra sân đình đã thấy chật cứng người, người nói kẻ cười huyên náo cả một góc trời.
Ấy thế mà bỗng chốc mọi sự náo nhiệt ấy đều nín bặt khi tất thảy ánh mắt đổ dồn về phía sân khấu, người phụ nữ trạc tứ tuần, ngũ quan phúc hậu đứng ra diễn giải lý do, sau cùng kết thúc bằng lời cám ơn.
Đồng loạt khán giả bên dưới vỗ tay ầm ầm.
Chiếu trải, nhạc cụ bày sẵn nên tất cả chỉ trong tích tắc, mạnh ai người nấy về vị trí của mình.
Trần Viễn là tay đàn nhị được xếp ngồi ở hàng đầu bên mé trái sân diễn, cạnh hắn là ả gảy đàn nguyệt, kế đến là đàn bầu, đàn đáy, đàn tam.
Ngó sang phía đối diện mé phải là đội nhạc gõ khoảng năm sáu người với đủ loại trống ban, trống đế, trống cái, mõ, thanh la, sinh tiền...
Nghía lên phía trên lại thấy đèn lồng muôn hình vạn trạng, đủ loại màu sắc được thắp sáng nhằm tạo ra khung cảnh lung linh tuyệt đẹp.
Nhưng tất thảy mọi thứ đều trở nên mờ nhạt trong mắt Trần Viễn khi con người ấy bước ra, thân mang áo vá quần rách, mặt mày nhem nhuốc nhưng cái dáng vẻ đạo mạo của người ấy lại toát ra khí chất ưu nhã, không giống một kẻ ăn mày bình thường khiến hắn tự đánh giá tài năng diễn xuất của người này hẳn là ở mức không tệ.
Khi người vung tay liền để lộ ra một vết bớt, tuy nhỏ nhưng lại khiến hắn lưu tâm.
Khẽ cau mày suy ngẫm một hồi, cuối cùng chợt nở nụ cười khó hiểu.
Vở chèo bắt đầu bằng cảnh gã thư sinh Phạm Tải gia cảnh bần hàn phải đi tha hương cầu thực, khi tới vùng sơn cước liền gặp một cô gái bị rắn cắn, nhờ vào chút kiến thức y thuật dân gian chàng đã cứu được cô gái ấy.
Để cảm tạ ơn cứu mạng, cô gái mời chàng về nhà để báo đáp.
Hoá ra cô gái tên Ngọc Hoa là con gái phú ông họ Trần, sau này phú ông thấy chàng có trí tiến thủ nên có ý mời ở lại, nguyện lo cho chàng ăn học đàng hoàng.
Dần dần lâu ngày tiếp xúc, Ngọc Hoa đem lòng yêu chàng mà chàng cũng có tình ý với nàng.
Đôi bên tình chàng ý thiếp tình cảm càng thêm mặn nồng.
Sau này, Phạm Tải học thành tài thi đỗ trạng nguyên định đợi đến lúc vinh quy sẽ sai người tới cưới hỏi nàng đàng hoàng.
Chẳng ngờ biến cố xảy đến, Trang Vương thấy Ngọc Hoa xinh đẹp tuyệt trần liền nảy sinh lòng tham cho quan quân đến bắt nàng, ép nàng gả cho gã.
Ngọc Hoa không chịu nên bị nhốt vào lâu đài.
Phạm Tải hay tin liền một mình vượt qua núi đao biển lửa, một lòng đi tìm nàng.
Cuối cùng chàng giết được Trang Vương, cứu được nàng.
Cả hai đoàn tụ trong nước mắt, nguyện cả đời chẳng rời xa nhau. (*)
Khi màn đêm mang theo sương lạnh phủ kín nhân gian, ánh trăng trên cao đã nhạt bớt thì vở chèo cũng kết thúc trong sự ngỡ ngàng và xúc động của mọi người, điểm qua một vài nét mặt không khó nhận ra lệ tràn khoé mi đã rơi tự lúc nào.
Người xem, người biểu diễn đều có chung một cảm giác dường như họ vừa cùng nhau trải qua một đời người vậy.
"Hay hay lắm!"
Đột nhiên tiếng vỗ tay của ai đó xé toang sự trầm lặng bao trùm không gian như đánh thức mọi người, sau đó đồng loạt một tràng pháo tay cùng lời khen cũng vang lên như một lời tri ân gửi đến phường hát.
Hội tan, người người rủ nhau ra về trong niềm tiếc nuối khi hay tin phường hát từ đây sẽ tan rã.
Vậy là trong suốt bấy nhiêu năm hành nghề diễn chèo, đến cuối cùng ca nương Xuân Thư cũng quyết định bãi nghệ để về quê săn sóc mẹ già mặc cho bao lời khuyên can, nhưng ý bà đã quyết không ai có thể xoay chuyển được.
Họ chỉ còn biết ngậm ngùi chấp thuận.
Phương Liên thay đổi nữ phục nhưng mặt mũi vẫn giữ nguyên lớp phấn hoá trang, nàng cho rằng để như vậy mới dễ dàng qua được mắt đám thị vệ.
Lúc bước ra khỏi phòng liền thấy sư phụ cùng Lưu Vân đứng chờ ở ngoài, nàng tiến đến cười hóm hỉnh:
"Sư phụ thấy hôm con diễn thế nào?"
Liếc qua lại không thấy ai, Xuân Thư khẽ cúi đầu.
"Đa tạ Trưởng công chúa đã thành toàn cho tâm nguyện cuối cùng của Xuân Thư, vở diễn hôm nay công chúa làm rất tốt."
Mặc dù trước đây nàng đã nói khi ở ngoài cung thì nàng chỉ như dân nữ bình thường, mọi quy củ phép tắc đều không cần đếm xỉa nhưng căn bản sư phụ nàng không làm được điều ấy, đó cũng là một trong số lý do nàng không thích ở sư phụ.
Phương Liên chỉ im lặng nhìn bà hồi lâu rồi nói:
"Sư phụ, sau này nhớ giữ gìn sức khoẻ, lúc nào có dịp con sẽ tới thăm ngài."
"Tạ công chúa quan tâm, người cũng phải giữ gìn sức khoẻ cho tốt."
Xuân Thư quay sang Lưu Vân nói.
"Cả con cũng thế."
Nói đoạn nhìn lên trời khuya, bà tiếp lời.
"Cũng không còn sớm nữa, hai người nên về nghỉ đi."
"Vâng."
Cả hai khẽ cúi đầu cáo biệt rồi lẳng lặng lên xe ngựa ra về.
Bánh xe nghiền nát bụi đường, đi được một đoạn thì cả phu xe và hai người bên trong chợt nghe thấy có tiếng gọi phía sau.
"Hai vị tiểu thư xin nán lại đôi chút."
Phu xe không dám tự ý quyết định, ngoái đầu vào trong dò hỏi chỉ thấy người trong xe thoáng do dự, sau cũng gật đầu.
Lập tức ngựa bị kéo dây cương, xe bánh lăn chầm chậm rồi dừng hẳn.
Phương Liên hơi nhướn người vén rèm, nheo mắt quan sát, Lưu Vân cũng tiện thể phóng tầm mắt nhìn.
Nhờ chút ánh sáng hắt lên gương mặt của người nọ, các nàng mãi tận khi hắn tiến đến gần mới trông rõ là ai.
Cả hai không khó để nhận ra, đó là người kéo đàn nhị.
Ban sáng được nghe Chiêu Văn nhồi vào đầu những câu chuyện lý thú về cái tài kéo nhị của người này, tới lúc gặp mặt Lưu Vân chẳng ngờ đó lại là một chàng trai tuấn tú vô song khiến thị không khỏi cảm khái mà sinh lòng ngưỡng mộ.
Vừa rồi kết thúc vở chèo cũng chỉ lén nhìn, không dám tới gần bắt chuyện.
Đối với Phương Liên, lúc thấy hắn ban tối cũng chỉ ngạc nhiên bởi người kéo nhị không phải Nhật Duật như nàng nghĩ, sau cũng chẳng bận tâm.
Ai đàn cũng được miễn đừng làm hỏng vở diễn, quả nhiên người Nhật Duật chọn không phải kẻ bất tài.
Mà nay, hắn lại đuổi theo gọi các nàng chẳng rõ có ý gì.
Trần Viễn kéo dây cương khi đã tới xe ngựa, hắn nhìn các nàng một lượt rồi hướng về phía Phương Liên, nở nụ cười.
Nói:
"Vừa rồi tiểu thư đánh rơi một thứ, ta vô tình nhặt được nên đã tự ý gọi tiểu thư lại, nhằm trả lại đồ."
Nói đoạn, hắn rút trong áo ra một chiếc túi gấm thêu hoa hương thảo đưa về phía nàng.
Phương Liên nhìn túi gấm ấy thoáng sững sờ, song cũng do dự nhận lấy, nàng khẽ cúi đầu nói.
"Túi gấm này đúng là của tiểu nữ, đa tạ công tử đã trả lại."
Mà hắn cũng khách sáo:
"Không có gì, tôi sợ khi về đến nhà tiểu thư không tìm thấy lại lo lắng.
Nhìn túi gấm này rất đặc biệt, ắt hẳn rất quan trọng với nàng."
"Đúng là như vậy."
Liên đáp, túi gấm này do Mẫn may tặng nàng, cũng không được tính là quan trọng nhưng hắn đã trả thì nàng đành nhận.
Kẻ trao trả, người nhận đồ.
Tưởng rằng như vậy là kết thúc, ai ngờ cái người kia lại nói.
"Trời đã khuya như vậy, trên xe lại chỉ có hai vị tiểu thư, nếu cứ thế mà đi e rằng rất nguy hiểm.
Tôi tuy không phải cao thủ võ lâm gì nhưng có đàn ông đi cùng cũng đỡ nguy hiểm phần nào, hơn nữa..."
Hắn chợt hướng mắt về phía trước nhìn một cái rồi nói tiếp.
"Tôi cũng đi hướng này.
Chi bằng để tôi đi cùng một đoạn, không biết ý của hai vị thế nào?"
Trông hắn ngũ quan đoan chính, lời nói lại chân thành dễ nghe thật khiến người khác khó lòng chối từ.
Tuy nhiên, hắn đâu biết rằng gã phu xe trông có vẻ khắc khổ vô năng kia thực tế là cao thủ ẩn danh do Nhật Duật sắp xếp bảo vệ các nàng khi xuất cung.
Nghe hắn gợi ý dò hỏi, tinh quang trong mắt Lưu Vân bỗng ánh lên, lòng thầm vui mừng nhưng vẫn cố giữ vẻ điềm tĩnh liếc sang người bên cạnh.
Thấy Phương Liên không nói gì, thị đánh tiếng:
"Công..."
Lời định thoát ra thấy lỡ lời liền nuốt vào, thị đổi lại cách xưng hô.
"Chị, anh ta nói cũng đúng."
Phương Liên đang mải nhìn hắn suy xét, tướng mạo tuấn tú trông có vẻ đoan chính, không có nửa điểm giống phường lưu manh nhưng cũng không nên vì gương mặt ấy mà đánh giá con người bên trong.
Tâm người chính là thứ khó nhìn ra nhất, bởi vậy nàng vẫn nên cẩn trọng.
Có điều chưa biết từ chối ra sao lại bị câu nói vừa rồi của Lưu Vân làm hỏng chuyện, nàng nghĩ, cho dù hắn có mục đích gì thì có cao thủ ở đây cũng khó lòng gây hại cho nàng.
Cuối cùng, nàng mỉm cười đáp:
"Vậy phiền công tử rồi."
Lưu Vân thở phào, chỉ lo hắn bị khước từ.
Suốt dọc đường Trần Viễn cũng lựa thời cơ hỏi chuyện.
"Chúng ta cũng coi như bạn cùng đường, vậy xin hỏi quý tính đại danh của hai vị tiểu thư đây là gì?"
"Anh còn chưa cho chúng tôi biết tên mà, như vậy có coi là thất lễ không?"
Phương Liên nhướn mày nói.
"À, thứ cho ta quên mất.
Đúng là thất lễ rồi."
Hắn gãi đầu, cười cười.
"Ta tên...
Giang, sống ở phía Đông của Phượng thành."
"Vậy ra công tử là vương tôn quý tộc?"
Lưu Vân cảm thán.
"Đâu có, ta chỉ là môn khách của Chiêu Thành vương, tá túc trong vương phủ mà thôi."
Nhắc tới Chiêu Thành vương, Phương Liên khẽ nhíu mày, người này vừa lạ vừa quen.
Đã từng nghe Chiêu Văn cùng Trần Khâm nhắc tới vài lần, nghe nói là con trai thứ của chi Dương Xá, tuy vậy nhưng nàng cũng chưa từng gặp một lần.
"Tiểu nữ tên Lưu Vân, sống ở phường An Hoa.
Còn đây là.."
Lưu Vân bỏ lửng để người bên cạnh tự nói.
"Tiểu nữ tên Phương Liên."
Nghĩ một lát lại bồi thêm.
"Là cung nữ trong cung Họa Nguyệt đang được nghỉ phép."
Phương Liên đáp ngắn gọn, lấp nốt câu bỏ lửng của Lưu Vân.
Phương Liên.
Trần Viễn mỉm cười, vừa hay sen cũng là loài hoa hắn thích nhất, không chỉ vì vẻ đẹp dân dã mà còn bởi mùi hương thanh khiết và sự kiên trì của giống loài.
Mà con người này, ngay từ lần nhìn thấy nàng, hắn có cảm giác nàng đặc biệt hơn những kẻ khác.
Suốt dọc đường về, ánh trăng khi sáng tỏ khi mờ nhạt.
Đôi lúc để phá vỡ không khí trầm lắng, Trần Viễn khơi ra vài câu chuyện vui chủ yếu bàn luận về hát chèo.
Mãi khi họ đi tới đầu phường An Hoa, Phương Liên bỗng nhắc:
"Công tử, phía trước đã là nhà của tiểu nữ rồi.
Hai chị em tôi chỉ phiền công tử tới đây thôi.
Hẹn ngày tái ngộ."
Trần Viễn hiểu ý nàng, là tiểu thư khuê các giữa đêm hôm lại có đàn ông dẫn về nhà, lỡ người khác trông thấy sẽ không hay, ảnh hưởng đến danh tiết của các nàng.
Quãng đường vừa rồi họ đi chung cũng không thể tính, nếu có người hỏi cứ nói là cùng đường, dù không hợp lý nhưng miễn cưỡng vẫn chấp nhận được.
"Vậy, hai vị tiểu thư mau về nghỉ ngơi sớm.
Tôi xin được cáo từ."
Nói đoạn, đôi bên cúi đầu chào nhau rồi mỗi người một hướng đi thẳng.
Xe ngựa dừng trước cổng phủ thái y thả Lưu Vân xuống rồi mới quay đầu ngược lại, hướng thẳng Cấm thành mà đi.
Trở về cung Họa Nguyệt đã là cuối giờ Hợi (23h), Liên được cung nhân hầu hạ thay đồ xong xuôi, nàng ăn một chút điểm tâm cho bớt đói rồi mới leo lên giường ngủ.
Chợt cảm thấy có gì đó cuồm cuộm dưới gối, nàng bật dậy lật gối ra thì kinh ngạc khi thấy chiếc túi gấm hương thảo nằm yên phận ở đó.
Khẽ nhíu đôi mày liễu suy nghĩ rồi giật mình, đúng rồi lúc tối ra ngoài căn bản nàng không hề đem theo túi gấm.
Có nhiều lúc duyên không tự dưng từ trên trời rơi xuống, có nhiều lúc duyên là do người tạo ra.
Dù theo cách nào, duyên vẫn là duyên.
