Băng qua cánh đồng hoang đầy cỏ dại xác xơ, đoàn tàu tiến vào thành phố.
Nó lách qua kẽ hở của những tòa nhà cao tầng nối tiếp nhau, giảm tốc độ rồi chậm rãi thâm nhập mê cung của vô số con đường và ngõ hẻm.
Mê cung ấy được đan kết bởi các kiến trúc đồ sộ nhưng phẳng lỳ và vuông vức đến nhàm chán, với tầng tầng lớp lớp những ô cửa kính y hệt nhau đính trên các bức tường trải rộng, nhấp nhô xen kẽ chẳng theo quy luật nào.
Khi nhìn chúng tôi bỗng nhớ đến toà nhà với cái tháp chuông ở thị trấn, nếu nó là một con rết thanh nhã và đẹp đẽ, thì những thứ ở đây giống như một đống thùng các-tông được xếp cạnh nhau cho đến tận chân trời, nuốt chửng tất cả trong sự to lớn nhưng đồng thời cũng trống rỗng của mình.
Từ trong toa tàu không thể thấy các công trình ấy vươn tới đâu, chỉ biết rằng chúng tạo ra một cái bóng khổng lồ phủ xuống mọi thứ bên dưới.
Đoàn tàu đi giữa sự thâm u của chúng, với chút ánh sáng nhập nhoạng còn sót lại.
Nhưng ở trong cái bóng không có sự mát mẻ, những tấm kính tán xạ ánh nắng qua lại rồi phả làn hơi ngột ngạt xuống mặt đất, khiến mọi thứ méo mó và dường như bị vặn xoắn, bóp nghẹt bởi hằng hà sa số cánh tay vô hình.
Tôi mường tượng những bàn tay ấy ngày càng siết chặt hơn, tất cả sẽ nóng bừng lên rồi tan chảy thành một khối dung nham đỏ ngầu, đặt sệt.
Và đó là kết thúc của mọi thành phố trên thế gian, bị đè bẹp dưới sức nặng của chính mình như một lẽ tất yếu.
Dưới chân những kiến trúc to lớn lại là các ngôi nhà nhỏ cũ kỹ và điêu tàn.
Chúng đứng cạnh nhau quanh đường ray, chen chúc và thập thò một cách khổ sở, khác hẳn với sự kiêu hãnh và ngạo mạn của những tòa cao ốc.
Các ngôi nhà nhỏ tận dụng từng khoảng hở một, chen lấn để mở rộng không gian của mình khiến đoàn tàu phải uốn lượn như một con rắn luồn lách qua trảng cỏ rậm rạp.
Chúng hiện lên, tựa một khối ngổn ngang được chấp nối lại với nhau, trưng ra các mảng tường đã tróc sơn, vài khoảng sân sau chật chội che chắn bằng tôn mục hoặc hàng rào kẽm gai đã han gỉ.
Đa phần các khoảng sân đều bừa bộn và hoang tàn, có cảm tưởng như chúng chất đầy ký ức về những người đã hoặc đang sống trong đó.
Cỏ dại mọc um tùm khắp nơi, những vũng nước loang trên nền đất ẩm đầy bùn sình, rác rưởi ở khắp nơi và chất thành từng đống ngổn ngang chẳng ra hình thù gì.
Tôi thấp thoáng thấy một bộ khung xe đạp cũ, hai ba món đồ nội thất hư hỏng, khung cửa sổ bị bẻ cong quặt quẹo, sách báo cột thành từng bó chờ đốt và rất nhiều bao bì, vỏ lon nằm lung tung, vết tích cuối cùng của đời sống văn minh.
Có những cánh cửa ra vào nằm sát đường ray, gần tới mức tưởng như đứng trong nhà người ta chỉ cần vươn tay ra một chút là chạm được vào đoàn tàu đang lướt qua.
Chúng mở ra các căn bếp chật chội, tăm tối hoặc phòng khách nhỏ xíu chật ních đồ đạc, có cả những căn phòng ngủ bừa bộn, mền gối vứt lung tung dưới sàn nhà.
Đôi khi tôi có cảm tưởng như nơi này đã bị bỏ hoang từ lâu lắm rồi, cứ như người ta đã vội vã chạy trốn một tai ương nào đó bất ngờ ập đến và chẳng kịp thu dọn gì; nhưng vài khung cảnh khác lại giống như chủ nhân các ngôi nhà chỉ đang ở đâu đó quanh đây, vừa mới chạy đi mua một món đồ hay bị che khuất đằng sau những bức tường mỏng.
- Một lần nọ tôi bị lạc...- Đột nhiên cô lên tiếng sau một lúc lâu im lặng, cô cũng đang ngắm những dãy nhà nối tiếp nhau với một nụ cười mỉm nhẹ nhàng.- Khi ấy tôi vẫn còn là một đứa trẻ,có lẽ khoảng năm sáu tuổi.
Nhà tôi nằm sâu trong những con hẻm của thành phố, chúng giống như nơi này, một mê cung với rất nhiều đường ngang ngõ tắt đan xen nhau.
Mẹ nhờ tôi mua vài món đồ ở cái tạp hoá gần đó.
Đối với một đứa trẻ thì thế giới lúc nào cũng bí ẩn và tràn đầy những điều thú vị, tôi nghĩ mình đã nhảy chân sáo trong khi ngắm cái bóng của bản thân đổ xuống mặt đường, miệng ngâm nga một giai điệu quen thuộc.
Nói tới đây cô mím môi lại và bắt đầu ngâm nga, tái hiện lại giai điệu trong ký ức, nhưng âm thanh hiện lên lại đứt gãy và rời rạc chẳng thể thành hình.
Sau vài lần cố gắng cô khẽ lắc đầu và nhún vai như thể đã bỏ cuộc.
- Trước khi nhận ra tôi đã ở một nơi hoàn toàn xa lạ và không biết làm sao để quay trở về con đường cũ.
Nhưng tôi không thấy sợ hãi vì điều đó, trái lại niềm vui càng tăng lên, thật lạ lùng.
Cứ như tôi đã được tự do hoàn toàn, có thể đi tới bất cứ nơi nào mình muốn...
Tôi nhớ ánh nắng gay gắt đổ xuống những ngôi nhà và các con hẻm chẳng một bóng người lúc buổi trưa sắp hết và chiều đang dần tới.
Anh có thể nhận ra sự chuyển đổi đó trong không gian, giống như một sắc độ mới chậm rãi thay thế sắc độ cũ vậy và rồi mọi thứ cũng bị kéo theo, bầu không khí mang một mùi vị khác, thanh thoát nhưng cũng xa xăm hơn...
- Cô có rất nhiều kỷ niệm gắn liền với những buổi trưa và chiều thì phải.- Tôi nhận xét.
Cô im lặng quay qua nhìn tôi, ánh mắt cả hai chạm nhau trong vòng vài giây.
Đôi mắt cô thẳm sâu, bình thản nhưng cũng có chút lạnh lẽo, cứ như ở một điểm nào đó bên trong cô đã hoàn toàn xa lạ và lãnh đạm với cuộc trò chuyện này.
Nó khác hẳn sự vui vẻ và ấm áp của cô khi chúng tôi ngồi cùng nhau dưới mái hiên biệt thự, tựa như cô đang nói cho riêng mình và tôi chỉ tình cờ ngồi bên cạnh.
Trong một thoáng tôi đã thấy thật khó hiểu, chẳng biết cô đang nghĩ gì hay mình phải làm sao để chạm tới cái xa xôi lãnh đạm ấy.
- Đúng vậy!- Cô nói nhỏ sau một lúc lâu.- Còn anh thì sao?
- Tôi nghĩ mình hay gắn liền với những buổi tối.- Tôi trả lời và nhớ về cuộc trò chuyện với người soát vé dưới bầu trời đầy sao.
- Tôi hiểu, đêm hôm trước tôi thấy anh thức dậy và đi đâu đó.
Khi tôi mở mắt ra thì anh đã sắp qua bên kia toa tàu rồi.
- Tôi thật có lỗi khi làm cô thức giấc.
- Không sao đâu, tôi chẳng hề nghĩ tới điều đó.- Cô nói nhỏ, giọng thoáng buồn.- Chỉ là lúc đó tôi nghĩ anh sẽ bỏ đi, rời khỏi con tàu này.
Anh nhảy ra ngoài đường ray và một mình bước vào bóng tối.
- Nhưng tôi có thể đi đâu được chứ?- Tôi cười một cách gượng gạo.
Khẽ nhướng mày, cô nhìn ra ngoài và không đáp lại câu hỏi của tôi.
Lúc này đoàn tàu đang đi qua một ngã tư cắt ngang con đường rộng lớn nhưng hoàn toàn vắng lặng.
Trong vài giây ánh nắng xiên qua ô cửa sổ, soi rọi một phần thân thể cô và những hàng ghế trống.
Nhưng ngay sau đó cái bóng của những toà nhà phủ xuống và chúng tôi lại chìm trong cảnh nhập nhoạng mơ hồ.
- Trước kia tôi cũng quen một cô bạn như vậy, một người gắn liền với đêm tối.
Thỉnh thoảng cả hai nói chuyện với nhau cho tới lúc tôi thiếp đi.
Nhưng sau đó cô ấy vẫn còn thức, đôi khi trằn trọc tới rạng sáng...
Chúng tôi đã nói với nhau rất nhiều thứ nhưng tôi gần như chẳng nhớ được gì.- Cô chép miệng thở ra một hơi, bàn tay giữ hờ cái khăn choàng không để cho gió thổi nó trượt khỏi cổ.- Chỉ có một ký ức còn sót lại, cô ấy kể với tôi rằng mỗi đêm khi thiếp đi những cơn ác mộng lại ập đến, càng ngày chúng càng sống động, tới mức không cần phải chìm vào giấc ngủ chỉ cần nhắm mắt lại thôi là lũ quái vật đã xuất hiện rồi; những nỗi ám ảnh, những cơn bất an, những thứ đáng sợ...
Giống như chúng ẩn nấp phía bên kia mí mắt của con người vậy.- Nói tới đây cô cúi đầu xuống và đưa tay lên xoa trán, rồi cứ thế giữ nguyên bàn tay mình ở vị trí đó để nó che đi đôi mắt.- Lúc đó tôi đã trả lời rằng lâu rồi mình không mơ cái gì cả, trong giấc ngủ chỉ có bóng tối.
Giờ đây nghĩ lại tôi thấy lẽ ra mình nên nói một điều gì đó khác, vài câu an ủi hay những lời khích lệ.
Nhưng tôi đã không làm thế.
- Vậy giờ đây nếu được nói cô sẽ nói gì?
Cô lắc đầu, thả bàn tay khỏi trán.
- Tôi không biết!
Tôi im lặng không biết phải nói gì với cô, bỗng nhiên tôi sợ rằng nếu mình lên tiếng thì sự xa xôi và lãnh đạm trong cô sẽ được mở rộng thêm, giống như kẽ nứt toác ra cho đến khi trở thành miệng vực sâu hoắm.
Chúng tôi sẽ đứng ở hai bờ vực thẳm, chằm chằm nhìn nhau mà chẳng cách nào tiến lên được nữa.
Nỗi bất lực trước tình huống hiện tại khiến tôi nhíu mày rồi vội vã quay đi nhìn ra cửa sổ.
Quang cảnh của chốn này có gì đó khiến tôi bất an, mỗi ngôi nhà dường như đều ẩn chứa một mối đe dọa mơ hồ; ngự trị phía trên chúng lại là vô số ô cửa sổ như vô số đôi mắt đang mở to, trừng trừng nhìn nhau và cũng nhìn vào cái hư vô thăm thẳm trong nhau.
Chúng không phát ra tiếng reo vui, chẳng hề dõi theo hay đặt bất cứ câu hỏi nào, chỉ vây nhốt vạn vật vào bên trong cái nhìn của mình; bóp chặt tất cả cho đến khi không còn tiếng kêu nào vang lên, dù chỉ là trong cơn mê sảng.
Mà cũng có thể sự bất an đã luôn nằm sẵn trong tâm tưởng tôi, giống như lũ quái vật nấp bên kia mí mắt của con người.
Ý nghĩ ấy bất chợt hiện lên như một lời nhắc nhở.
Những gì được hiển hiện chỉ là bản ngã của tôi phản chiếu lên những thứ xung quanh, có thể thành phố không hề ngột ngạt, mà chính đôi mắt của tôi đã phủ lên nó dáng vẻ đó.
Có thể xung quanh là hoang mạc và tôi, như người soát vé ngụ ý, chỉ là một kẻ lạc đường.
- Vậy tiếp theo mọi chuyện như thế nào?- Tôi hỏi một cách lơ đãng.
- Anh nói gì?
- Ý tôi là chuyện cô đi lạc, sau đó mọi thứ có ổn không?
- À phải rồi!- Cô phì cười sau vài giây ngẩn người ra cứ như đã quên mất chuyện mình vừa mới nói.- Tôi cứ đi mãi, đi mãi trong niềm vui và sự phấn khởi.
Cho đến khi thoát khỏi những con hẻm và tới được đường lớn.
Ở đó có một trạm chờ xe buýt với những chiếc ghế trống đã bạc màu vì nắng gió, tôi ngồi xuống một trong những chiếc ghế ấy và ngắm nhìn dòng xe cộ lũ lượt qua lại trước mặt, lắng nghe tiếng còi vang lên inh ỏi lấp kín không gian.
Tôi thấy vui vì được nhìn thấy xe cộ và nghe những tiếng còi, đúng hơn tôi thấy vui vì đã tự mình tìm đến chúng.
Phía bên kia đường là một quán cà phê, có một ông bảo vệ già đang ngồi ngáp vặt dưới bóng cái cây lớn, tôi vẫy tay chào ông ấy và ông ấy chào lại tôi.
- Vậy mẹ cô có tìm được cô không?
- Tôi không nhớ.- Cô lắc đầu.- Tôi chỉ nhớ mình đã vẫy tay với một người lạ và được vẫy lại.
Tôi mỉm cười với câu chuyện của cô, dường như ở chốn này những ký ức hiện lên chẳng bao giờ trọn vẹn.
Chúng xa xôi, mờ nhạt và luôn kết thúc ở lưng chừng, tựa những chớp sáng bất chợt loé lên rồi vụt tắt.
- Thỉnh thoảng tôi thắc mắc vì sao những ký ức hiện lên chẳng bao giờ có khởi đầu hay kết thúc rõ ràng, lúc nào cũng là đoạn giữa của một câu chuyện nào đó...- Tôi nói trong khi nhìn những ngôi nhà trượt về phía sau và những ngôi nhà khác lại lấn tới.- Lúc nào cũng là những thứ nhỏ nhặt, vụn vặt.
- Tôi thì nghĩ những cái được nhớ lúc nào cũng là những cái duy nhất đáng nhớ trong đời.
Chính vì nó đáng nhớ nên người ta mới nhớ về nó và đôi khi, sự phân định cái gì là đáng giá còn cái gì là vô giá trị nằm ngoài ý chí của con người.
- Nếu vậy thì đời sống con người cũng chẳng có mấy phút giây đáng giá.
Ngay khi thốt ra câu đó tôi mới hiểu điều mình vừa nói là một sự thật hiển nhiên, rằng trong suốt quãng đời, con người ta chỉ có được vài khoảnh khắc đáng giá, những khoảnh khắc sẽ lưu lại dư vị của nó trong tâm trí dù bao nhiêu năm tháng qua đi.
Đó là những điểm sâu thẳm nhất và cũng cao xa nhất... một hình ảnh, một cảm giác hay một ý nghĩ lướt qua rồi cũng như những ngôi nhà ngoài cửa sổ, nhanh chóng trượt khỏi thực tại mà mỗi cá thể đang tồn tại.
Nhưng rồi có vài khung cảnh khiến người ta phải vĩnh viễn nhớ về quá khứ, vĩnh viễn chạy về phía trước để đuổi theo những ánh sáng vốn dĩ đã nằm ở sau lưng.
Đúng lúc đó thì người soát vé xuất hiện, ông ta đi về phía đuôi tàu cùng một hành khách khác.
Đó là một người đàn ông trung niên cao lớn và đậm người, ông ta đội một cái mũ phớt bọc dạ rộng vành màu xám kéo sụp xuống che đi phần lớn khuôn mặt, chỉ lộ ra bộ ria mép muối tiêu ôm theo cái miệng hơi trễ bên cạnh vài nốt đồi mồi tối màu.
Người đàn ông mặc chiếc áo măng tô dày màu nâu dài quá gối, bên trong là lớp áo len đen.
Thấy chúng tôi, ông ta nhấc mũ lên chào và cất giọng trầm trầm.
- Chào hai bạn.
- Chào bác.- Cô gái mỉm cười.
Tôi cũng gật đầu đáp lại.
- Bác đi đâu vậy?- Cô hỏi.
- Tôi xuống toa ăn để ăn trưa, hai bạn có muốn đi cùng không?
- Muốn chứ, cả ngày nay tôi chưa ăn gì!- Cô gái reo lên và lập tức đứng dậy.
- Có toa ăn ở hướng đó à?- Tôi ngạc nhiên hỏi.- Nhưng lần trước khi tôi đi hướng đó...
Cô gái và người đàn ông trung niên quay qua trố mắt nhìn, như thể tôi đã bác bỏ một sự thật mà ai cũng thấy và công nhận.
Bỗng dưng tôi đâm ra sượng sùng và lúng túng trước ánh mắt của họ, hệt như đứa học trò vừa trả lời sai một câu hỏi đơn giản.
- Ở đây khi muốn trải nghiệm một điều gì đó, anh phải nhớ về tất cả những điều tương tự trong quá khứ.- Người soát vé lên tiếng.- Anh đã quên rồi sao?
Tôi mím môi, lần lượt nhìn cả hai người rồi lại nhìn người soát vé.
- Tôi hiểu, phải rồi...
Tôi quên mất!
- Anh muốn đi với chúng tôi không?- Cô gái hỏi với vẻ ái ngại.
- Không, cảm ơn...
Tôi nghĩ là hừm... mình sẽ ngồi đây một chút và... cô biết đó.
Tôi cần phải suy nghĩ vài chuyện!- Tôi ngắc ngứ một cách thảm hại và nói thật nhanh câu cuối để kết thúc.
- Vậy khi nào nghĩ xong hãy xuống toa ăn nhé, chúng tôi sẽ ở đó.- Người đàn ông nói giọng vui vẻ, có cảm tưởng như sau vành mũ ông ta đã nháy mắt với tối.
Nhìn theo cả ba người bước ra khỏi toa tàu tôi chợt thấy hối hận, lẽ ra tôi nên đi theo họ mới phải.
Tôi định nghĩ gì khi ngồi một mình ở đây chứ?
Nhưng đồng thời tôi cũng không muốn đi với họ chút nào, có gì đó rất khó chịu trong việc cả ba ngồi ăn trưa với nhau, chỉ cái ý nghĩ đó thôi đã khiến tôi thấy rùng mình.
Tôi thừ người ra, hai bàn tay buông thõng khiến đôi vai hạ xuống ủ rũ.
Rồi tôi lại đâm ra bực bội với sự hối hận của mình.
Tôi bực bội với cả vẻ lạnh lẽo ẩn giấu trong ánh mắt của cô khi cả hai nhìn nhau lúc nãy, với cách mà cô reo lên vui vẻ khi được mời đi ăn trưa.
Nhăn mặt, tôi bóp chặt nắm đấm lại rồi thở ra một hơi chán nản.
Bên ngoài cửa sổ, những khoảng sân sau vẫn nối tiếp nhau đến vô tận.
Trong một căn phòng khách tôi thấy trên sàn vung vãi những món đồ chơi bị vứt la liệt; chúng nằm lăn lóc khắp nơi, im lìm chờ đợi đứa trẻ đã bỏ đi quay trở lại, chờ đợi cuộc chơi được tiếp tục, như thể chưa có bất kỳ điều gì xen vào hay làm gián đoạn.
Nhưng đứa trẻ không có ở đó, có lẽ nó đang lang thang ngoài kia, băng qua cái mê cung rộng lớn và tìm thấy một trạm chờ xe buýt.
Có lẽ nó đang mãi vẫy tay với người lạ...
