Đầu tháng 1 năm 1968.
Sau gần một tháng băng rừng vượt dốc, Đại đội 5 cuối cùng cũng đến vùng rừng núi phía tây Thừa Thiên – Huế — khu vực giáp ranh thung lũng A Sầu.
Rừng ở đây khác hẳn những chặng đường trước.
Núi cao hơn, sườn dốc dựng đứng.
Sương phủ dày từ sáng đến quá trưa vẫn chưa tan.
Cây rừng cổ thụ đan kín tán, ánh nắng lọt xuống chỉ còn thành những vệt mỏng yếu ớt.
Đất ẩm, nhiều đoạn trơn trượt, rễ cây chằng chịt như bẫy tự nhiên.
Khi đại đội dừng lại ở một bãi tập kết kín đáo giữa rừng, không ai nói ra nhưng ai cũng hiểu: họ đã đi đến chặng cuối của hành trình hành quân.
Quân số không còn nguyên vẹn như ngày xuất phát.
Đại đội 5 từ hơn một trăm người, nay đã giảm xuống.
Có người hy sinh trong những trận chạm súng dọc tuyến, có người trúng mìn khi mở đường, có người bị thương nặng phải gửi lại tuyến sau.
Tiểu đội 1 của Kiên cũng không còn đủ chín người.
Hoàng Văn Sửu — người từng bị mảnh đạn sượt đùi — đã không qua khỏi trong một lần trúng mìn trên sườn dốc cách đó gần một tuần.
Vũ Đức Thành hy sinh trong một trận tập kích ngắn khi đơn vị vượt qua một trọng điểm.
Hai chỗ nằm trong đội hình giờ bỏ trống.
Buổi chiều hôm ấy, tiểu đội ngồi im dưới tán cây lớn.
Không ai nói gì nhiều.
Chỉ có tiếng gió lùa qua lá khô.
Đặng Xuân Lộc cúi đầu, tay siết chặt nòng súng.
"Anh Thành hôm đó còn nói... về quê sẽ mở xưởng riêng."
Bình khàn giọng:
"Ừ."
Kiên không nói gì.
Cậu nhìn hai khoảng trống trong hàng khi điểm danh sáng nay.
Chỉ hai tiếng "vắng mặt" ngắn ngủi, nhưng nặng như đá.
Tiểu đội trưởng Tạo đứng trước anh em, giọng trầm hơn thường lệ:
"Chúng ta đã mất hai đồng chí.
Nhưng đội hình không được rối.
Từ giờ trở đi, mỗi người phải thay phần của họ."
Phước — người dày dạn nhất — khẽ nói thêm:
"Ở đây không còn đường lui.
Giữ đầu óc tỉnh táo."
Những ngày ở khu rừng phía tây Huế, đại đội tranh thủ củng cố lại đội hình, nhận thêm đạn dược và phổ biến nhiệm vụ cụ thể hơn.
Các đơn vị từ nhiều hướng khác cũng dần hội tụ.
Ban đêm, không ai được đốt lửa.
Ánh sáng duy nhất là ánh sao le lói xuyên qua tán cây.
Một tối, khi cả tiểu đội nằm võng gần nhau hơn thường lệ, Lộc khẽ hỏi:
"Anh Kiên... anh có sợ không?"
Kiên nhìn lên khoảng trời tối đen phía trên.
"Có."
"Em cũng sợ."
Kiên quay sang, giọng nhỏ nhưng chắc:
"Sợ không có nghĩa là mình yếu.
Chỉ cần khi cần, tay không run."
Lộc im lặng một lúc rồi gật đầu.
Gió từ thung lũng A Sầu thổi lên, mang theo hơi lạnh và mùi đất rừng ẩm mục.
Ở rất xa về phía đông, nơi đồng bằng trải dài, là thành phố Huế đang bước vào những ngày cuối tháng Giêng.
Kiên ngồi tựa lưng vào thân cây, lấy chiếc khăn tay cũ ra nhìn một lúc rồi cất lại.
Tiểu đội 1 giờ chỉ còn bảy người.
Những bước chân từ Thái Bình, Nam Định, Nghệ An, Hà Nội...
đã đi đến sát cửa ngõ Huế.
Họ đã trưởng thành qua rừng núi, qua tiếng súng, qua mất mát.
Và bây giờ, giữa vùng rừng núi phía tây Thừa Thiên – Huế, Đại đội 5 lặng lẽ chờ lệnh tiếp theo.
Ngày thứ hai ở khu rừng phía tây Thừa Thiên – Huế, sương vẫn phủ dày từ tinh mơ.
Đại đội 5 không có thời gian nghỉ ngơi lâu.
05 giờ sáng, kẻng báo thức vang khẽ — không dồn dập như ở doanh trại ngoài Bắc, mà vừa đủ để từng tổ nhỏ lặng lẽ thức dậy.
Một nửa quân số thay phiên canh gác suốt đêm, số còn lại tiếp tục huấn luyện ban ngày.
Kiên thuộc tổ gác rạng sáng.
Cậu đứng sau một thân cây lớn, mắt dõi xuống triền dốc dẫn vào thung lũng A Sầu.
Sương mù lãng đãng che khuất tầm nhìn.
Mỗi tiếng động nhỏ trong rừng đều khiến người ta căng người.
Bình khẽ hỏi bên cạnh:
"Nghe gì không?"
Kiên lắc đầu.
"Chỉ có gió."
Thực ra không ai hoàn toàn thả lỏng.
Sau những lần chạm súng và mất mát dọc đường, mọi giác quan đều như căng ra.
Ban ngày, trung đội tiếp tục luyện tập đội hình tiến công trong rừng núi.
Không còn là những bài cơ bản.
Từng tổ ba người luồn sâu, đổi hướng, chiếm điểm cao giả định.
Tiểu đội trưởng Tạo yêu cầu từng động tác phải gọn, nhanh và tuyệt đối không gây tiếng động.
"Chúng ta không còn nhiều thời gian." – Tạo nói, giọng thấp nhưng cứng.
Buổi chiều, Trung đội trưởng Huy tập hợp toàn trung đội dưới tán cây rừng lớn.
Giọng anh trầm xuống:
"Chưa đầy một tháng nữa, sẽ có một trận đánh lớn."
Không ai hỏi "ở đâu", "khi nào".
Nhưng tất cả đều hiểu quy mô của điều sắp tới.
Huy tiếp tục:
"Chúng ta được điều về đây không phải ngẫu nhiên.
Từ giờ đến lúc đó, mỗi người phải giữ sức, giữ kỷ luật.
Không chủ quan.
Không để lộ vị trí."
Gió rừng thổi qua, làm lá cây xào xạc như tiếng thì thầm.
Đặng Xuân Lộc khẽ nuốt khan.
Kiên đứng thẳng, ánh mắt không còn bỡ ngỡ như ngày rời quê.
Nhưng sâu trong lồng ngực, cậu cảm nhận rõ nhịp tim mình đang chậm lại — không phải vì bình thản hoàn toàn, mà vì đang dần chuẩn bị tinh thần cho điều không thể tránh.
May mắn thay, khu vực đóng quân của đại đội không hoàn toàn biệt lập.
Cách đó không xa, trong một khoảng rừng thấp hơn, có một nhóm thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến đang làm nhiệm vụ vận chuyển lương thực, đạn dược và chăm sóc những đơn vị đóng rải rác quanh khu vực.
Họ cũng có một lán điều trị tạm — chỉ là vài tấm tăng mắc giữa rừng, vài cáng tre, một hòm thuốc nhỏ.
Chiều hôm ấy, khi Hoàng Văn Sửu không còn, và những vết thương nhỏ trong tiểu đội chưa kịp lành hẳn, Tiểu đội trưởng Tạo dẫn Bình và Kiên sang khu lán để nhận thêm bông băng.
Kiên lần đầu nhìn thấy họ.
Những cô gái mặc áo nâu sẫm, quần đen, tóc buộc gọn sau gáy.
Có người còn rất trẻ — chừng mười tám, mười chín tuổi.
Tay họ thoăn thoắt phân loại gạo sấy, xếp lại băng vải, kiểm tra từng thùng đạn nhỏ.
Một cô gái đang giặt băng bên suối ngẩng lên khi nghe tiếng bước chân.
"Các anh từ Đại đội 5 phải không?"
Giọng cô trong nhưng không hề run.
Tiểu đội trưởng Tạo gật đầu:
"Đúng.
Xin thêm ít thuốc đỏ và băng gạc."
Cô gái gọi với vào trong:
"Chị Dung ơi, Đại đội 5 cần thêm thuốc!"
Một người khác bước ra.
Gương mặt thanh tú nhưng sạm nắng.
Ánh mắt rất bình tĩnh.
"Có ai bị thương nặng không?"
"Không.
Chỉ xây xước và mảnh nhỏ."
Cô gật đầu, mở hòm thuốc.
Tay làm việc nhanh gọn.
Kiên đứng lặng phía sau, nhìn những bàn tay ấy — nhỏ bé nhưng không hề run, dù họ cũng ở rất gần nơi có thể nghe thấy tiếng súng bất cứ lúc nào.
Bình khẽ thì thầm với Kiên:
"Con gái mà gan thật."
Kiên không đáp.
Cậu chỉ nghĩ: Ai ở đây cũng đang mang một phần nhiệm vụ như nhau.
Cô gái lúc nãy quay sang Kiên, hỏi:
"Anh bị thương à?"
Kiên khẽ lắc đầu:
"Không.
Tôi... không sao."
Cô nhìn thoáng qua hai khoảng băng quấn trên tay Bình, rồi nói nhẹ:
"Giữ sức.
Sắp tới chắc còn vất vả."
Câu nói ấy bình thản, nhưng như một sự xác nhận thầm lặng về điều đang đến gần.
Tối hôm đó, tiểu đội 1 trở về vị trí.
Lộc hỏi ngay:
"Bên đó đông không anh?"
Bình đáp:
"Không đông lắm.
Nhưng ai cũng bận."
Kiên ngồi xuống, tựa lưng vào gốc cây.
"Ít nhất mình không phải đơn vị duy nhất ở đây."
Gió thổi qua thung lũng, mang theo hơi ẩm và mùi khói bếp rất nhẹ từ khu lán thanh niên xung phong — mùi khói được che kín, không bốc cao.
Đêm xuống.
Trên bầu trời phía đông, nơi có thành phố Huế đang chuẩn bị đón Tết, không ai trong khu rừng này nói thành lời, nhưng tất cả đều biết:
Thời gian không còn nhiều.
Chưa đầy một tháng nữa.
Và ngày thứ hai ở vùng rừng núi phía tây Thừa Thiên – Huế khép lại trong sự lặng lẽ căng thẳng — giữa canh gác, tập luyện, và nhịp thở nén chặt trước một trận đánh lớn đang đến rất gần.
Ngày thứ ba, rừng vẫn đặc mùi ẩm mục.
Sương sớm còn lơ lửng trên những tán cây cao, đọng lại trên vành mũ sắt và nòng súng lạnh.
Tiếng còi tập hợp vang lên, dứt khoát.
Đại đội 5 nhanh chóng xếp hàng thành bốn hàng dọc giữa khoảng đất trống vừa được phát quang.
Ai cũng đoán có chuyện lớn.
Mấy hôm nay, không khí trong đơn vị khác hẳn — khẩn trương hơn, dồn dập hơn, như thể cánh cửa nào đó đang sắp mở ra.
Chỉ huy bước ra.
Giọng ông trầm, rõ:
"Các đồng chí...
Đại đội 5 được chọn là đại đội chủ lực trong mũi tiến công vào Huế."
Một thoáng lặng.
Không ai nói gì, nhưng ánh mắt ai cũng chạm vào nhau.
Huế.
Cái tên ấy không còn là địa danh xa xôi nữa — nó là mục tiêu.
"Chúng ta sẽ phối hợp cùng một đại đội đặc công.
Nhiệm vụ cụ thể sẽ phổ biến sau.
Từ hôm nay, toàn đơn vị tăng cường huấn luyện, siết chặt kỷ luật.
Thời gian không còn nhiều."
Gió rừng thổi mạnh hơn, làm tà áo sờn cũ của họ lay động.
Một tháng.
Chưa đến một tháng.
Sau buổi tập hợp, chỉ huy đại đội 5 cùng ban cán sự được gọi sang điểm liên lạc cách đó không xa — nơi đóng quân tạm của đơn vị đặc công.
Con đường đất nhỏ len qua những lùm cây rậm rạp, hai bên là hố cá nhân và ụ đất ngụy trang kín đáo.
Đại đội đặc công xuất hiện lặng lẽ đến lạ.
Họ ít người hơn, quân phục gọn gàng, ánh mắt sắc và bình thản.
Người chỉ huy đặc công bắt tay chỉ huy đại đội 5.
"Chúng tôi phụ trách mũi thọc sâu.
Nhiệm vụ là mở đường, đánh vào các vị trí trọng yếu trước khi đại đội 5 tiến công chính diện."
Bản đồ được trải ra trên tấm poncho giữa đất.
Những đường bút chì khoanh tròn, những mũi tên đỏ, những ký hiệu mục tiêu hiện rõ dưới ánh nắng lọt qua tán lá.
"Thời điểm nổ súng phải đồng loạt.
Chỉ cần chậm vài phút, cả đội hình sẽ gặp nguy hiểm."
Bên ngoài, mấy chiến sĩ đại đội 5 đứng nép dưới gốc cây, nhìn sang những người lính đặc công.
Có ánh nhìn tò mò, có ánh nhìn thầm kính nể.
Họ nghe nói nhiều về đặc công — đánh nhanh, rút gọn, đi trong bóng tối.
Ở phía trạm dân công hỏa tuyến gần đó, vài cô gái trẻ đang chuyển những thùng đạn cuối cùng lên cáng tre.
Một người quay lại nhìn về phía khoảng rừng nơi hai đại đội vừa gặp nhau.
Cô không biết cụ thể họ bàn điều gì, chỉ biết — khi bản đồ được mở ra, nghĩa là sắp có nhiều người phải rời đi.
Chiều xuống, rừng im lặng khác thường.
Đại đội 5 bước vào buổi tập luyện mới: tập tiến công ban đêm, phối hợp đội hình, tín hiệu tay thay cho lời nói.
Mồ hôi hòa với bùn đất, nhưng không ai kêu mệt.
Huế đang ở phía trước.
Và đêm nào đó, rất gần thôi, họ sẽ rời cánh rừng này.
