Chiến trường nước Triệu hôm ấy không đỏ máu như lời người đời vẫn kể.
Chỉ là gió thổi qua những lá cờ dựng vội, vải phấp phới như sóng cạn, và mùi đất ẩm sau đêm mưa còn vương trên gót giày quân sĩ.
Tần Thủy Hoàng ngồi trong trướng lớn, thân còn trẻ mà ánh mắt đã sớm mang nét trầm của người gánh thiên hạ.
Trước mặt là những tờ giấy mỏng – không phải trúc giản nặng nề như cũ, mà là giấy mới, mềm, nhẹ, dễ gấp, dễ mang theo.
Giấy dùng để định ranh giới, ghi điều khoản, để lời nói không tan theo gió.
Người nước Triệu dè chừng, nói năng chậm rãi.
Cuộc đàm phán kéo dài như một dòng sông mùa cạn, không xiết, nhưng sâu.
Khi mọi dấu ấn tạm khép lại, Thủy Hoàng rời trướng.
Không cần nghi trượng, chỉ một lớp áo giản dị, vài cận vệ đứng xa.
Ngài muốn đi bộ.
Muốn nghe tiếng người, nhìn cuộc sống của vùng đất sắp bước vào trang sử khác.
Chợ nước Triệu nằm nép bên con đường đất.
Không lớn, không phồn hoa, chỉ là vài mái bạt cũ, vài sạp gỗ thấp.
Người bán chen giữa mùi rau khô, vải thô, kim loại rỉ, và tiếng gọi nhau khàn giọng.
Rồi ngài dừng bước.
Giữa dòng người tạp nham ấy, có một góc rất nhỏ.
Một tấm chiếu cũ trải trên đất.
Trên đó là giấy.
Không xếp cao, không phô trương.
Chỉ vài xấp giấy buộc bằng dây gai, cạnh còn sờn.
Bên cạnh là một cô gái trẻ, áo màu tro nhạt, tóc búi gọn, đôi tay hơi rám nắng nhưng sạch sẽ.
Nàng cúi đầu cẩn thận vuốt lại từng tờ giấy như vuốt yên một con chim dễ sợ hãi.
Khoảnh khắc ấy, thế gian bỗng lặng đi.
Thủy Hoàng nhận ra nàng trước khi lý trí kịp gọi tên.
Cũng dáng người ấy.
Cũng đôi mắt trầm như nước giếng sâu, không long lanh, không né tránh.
Là nàng.
Thương nhân nhỏ bán giấy năm nào.
Ngài đứng yên giữa chợ.
Một vị hoàng đế tương lai, giữa tiếng ồn ào, lại cảm thấy lòng mình lắng xuống như mặt hồ không gợn.
Nàng ngẩng lên khi có bóng người che nắng.
Ánh mắt chạm nhau.
Trong giây lát, không ai nói gì.
Chỉ có gió lật nhẹ mép giấy, phát ra âm thanh khẽ như tiếng thở.
Nàng nhận ra ngài, nhưng không lộ vẻ kinh hoảng.
Chỉ khẽ mở to mắt, rồi cúi đầu thấp hơn một chút, như cách một người bán nhỏ chào một khách quen cũ.
"Giấy... ngài còn dùng loại cũ không?"
Giọng nàng nhẹ, không run, không vồn vã.
Như thể việc gặp lại ngài giữa đất Triệu, giữa chiến tranh và chính sự, chỉ là một nhịp rẽ nhỏ của đời.
Thủy Hoàng mỉm cười.
Nụ cười hiếm hoi, thoáng qua như ánh nắng lọt qua mây.
Ngài ngồi xuống, ngay trên chiếc ghế gỗ thấp cạnh sạp.
Không màng bụi đất.
Không để ý ánh nhìn xung quanh.
"Ta vẫn dùng."
Ngài đáp.
"Và ta mừng vì vẫn còn người bán."
Nàng không hỏi vì sao ngài ở đây.
Không hỏi thân phận, không hỏi tương lai.
Chỉ lặng lẽ chọn cho ngài xấp giấy tốt nhất, buộc lại cẩn thận.
Trong khoảnh khắc ấy, giữa chợ nước Triệu, chiến tranh dường như ở rất xa.
Chỉ còn một vị vua trẻ, và một cô gái bán giấy nhỏ, gặp lại nhau như hai đường nước chảy chậm, tình cờ song song thêm một đoạn nữa.
Và lòng Tần Thủy Hoàng, lần đầu giữa gió cát binh đao, lại có một niềm vui rất khẽ –
không vang như trống trận,
chỉ sâu, và yên,
như mặt nước tĩnh không gợn sóng.
