Thiên đứng bên giường lớn, chàng lúng túng nhìn ngang ngó dọc khắp gian phòng rồi vẫn cầm lòng chẳng đặng dừng ở người đang nằm sau màn lụa.
Trên lớp chăn gấm sẫm màu, Hạc nằm đó lộ ra cơ thể mảnh mai trần trụi, cơn sốt hoành hành khiến nhịp thở của cậu hỗn loạn, lồng ngực gầy yếu khe khẽ phập phồng khi nhanh khi chậm, nom vẻ mê man yếu ớt lắm.
Dù Thiên là người lo việc chuẩn bị quần áo hàng ngày nhưng trước giờ chàng chỉ giúp Hạc mặc áo ngũ thân bên ngoài mà thôi, còn lớp quần áo lót trong luôn được cậu thay phía sau bình phong, thành thử đây là lần đầu tiên chàng thấy cơ thể của Hạc.
Không giống mấy thằng con trai thô kệch có thể vô tư cởi chuồng tắm ao với Thiên, Hạc đem đến cảm giác xa cách không thể chạm vào mà cũng như một khối ngọc xinh đẹp khơi gợi dục vọng muốn được tiến gần ngắm nhìn rõ hơn.
Ý nghĩ ấy khiến đầu Thiên nóng ran, từ cổ đến mặt chàng đỏ bừng bừng, nom còn giống bị sốt cao hơn cả người thật sự đang sốt.
- Xong rồi!
Mộc đột nhiên lên tiếng, hắn đi đến bàn đầu giường, mở khăn lật tìm trong đám lòng trắng trứng ra đồng bạc đã chuyển ánh đỏ vàng, đặt cả chiếc khăn lẫn đồng bạc vào khay gỗ xong Mộc mới nhận thấy vẻ khác lạ của Thiên, hắn quan tâm hỏi.
- Mặt đỏ thế kia?
Chàng sờ sờ vành tai nóng bừng, trả lời lúng túng như gà mắc tóc.
- Không... mặt cháu... cháu... chắc tại trời nóng quá.
Đương lúc chột dạ Thiên lại vô thức nhìn về phía giường lớn, đôi mắt mơ hồ như phủ một lớp sương cũng đang nhìn lại chàng, nhưng có lẽ quá mệt mỏi mà chỉ chốc lát hàng mi dài đã khép lại che đi cảm xúc cuồn cuộn sau màn sương.
Mộc không biết cái liếc mắt ngắn ngủi giữa hai thiếu niên lẫn nguyên do thật sự phía sau, hắn tận tình chỉ cách.
- Dùng trà lá tre hoặc trà sơn tra ô mai đều có tác dụng phòng chống thương thử.
Thể trạng tốt vẫn có thể cảm nhiễm thử tà, phòng trước vẫn hơn.
Thiên gật đầu nhưng sự chú ý vẫn đang ở phía giường lớn, chàng thấy Hạc đã chìm vào giấc ngủ liền hạ giọng mời khéo.
- Hôm nay đã phiền chú rồi, chú qua gian ngoài nghỉ ngơi uống chén trà đã.
Mộc hiểu ngay, hắn đáp.
- Ta đã hẹn nhà khác hôm nay qua xem bệnh nên giờ phải đi luôn cho kịp.
Có mấy điểm cần lưu ý khi chăm sóc cậu cả, cậu đi cùng ta dặn dò luôn.
Nói rồi Mộc thu dọn đồ cất vào hộp gỗ cùng Thiên rời khỏi gian phòng.
Khi Hạc tỉnh lại lần nữa chỉ mơ hồ thấy bốn bề lặng ngắt, những tấm rèm gấm nặng nề buông dài che khuất ánh sáng, để lại trong gian phòng một khoảng tối mờ.
Trên bàn đầu giường, lư đồng chầm chậm nhả ra những sợi khói trắng cùng thứ hương trầm vừa lạ vừa quen.
Bỗng chốc Hạc hoảng hốt, cảm giác như vừa sảy chân rơi xuống ký ức cũ kỹ nhất còn hằn trong tâm trí, trở về dãy nhà tối om chỉ có duy nhất một ngọn đèn leo lét.
Sợi khói vặn vẹo thoát ra từ lư đồng trở nên quái dị từa tựa thứ ma quỷ trong mấy câu chuyện phiếm của bọn tôi tớ, đủ để doạ một đứa trẻ chưa tỉnh ngủ sợ chết khiếp.
Hạc đã không còn nhớ thứ trầm đó có mùi ra sao, chỉ nhớ thứ mùi ấy kết hợp với vị đắng ngắt còn sót lại trong miệng sau khi uống chén thuốc đầy khiến cậu lợm giọng.
Xuống khỏi giường, dư âm của cơn sốt làm tay chân bủn rủn đứng không vững nhưng Hạc vẫn cố lảo đảo chạy đến cửa, hai bàn tay nhỏ xíu đập lên cửa, vừa khóc vừa gọi.
- Mẹ ơi!
Mẹ ơi!
Mẹ!!!
Phải mất một lúc lâu bên ngoài vang lên những tiếng bước chân.
Có tiếng mở then cửa ken két rồi một lực kéo mạnh khiến hai cánh cửa bật mở, Hạc bởi thế mất đà ngã ngửa về sau.
Bên ngoài là bà ba cùng một đám tôi tớ đứng sau.
Ánh sáng từ đĩa đèn trên tay đứa hầu chiếu rọi một nửa gương mặt bà ba, nửa còn lại chìm trong bóng tối tạo thành ảo giác vặn vẹo lạnh sống lưng.
Bà ta cau mày nhìn Hạc ngã ngồi trên đất mặt mũi lem nhem toàn nước mắt, khó chịu hỏi.
- Nửa đêm nửa hôm la hét cái gì đấy?
Bà bước vào trong phòng ngồi xuống tràng kỷ, đoạn quay sang quát đám gia nhân.
- Không mau ôm cậu cả lên còn đứng đấy nhìn?
Đang ốm còn ngồi dưới nền nhà muốn nhiễm lạnh để bệnh nặng hơn hả?
Mấy tên tôi tớ vội tiến đến, người bế Hạc lên, người lấy khăn sạch lau mặt giúp cậu.
Ngày đó Hạc còn quá nhỏ để nhận ra lời trách mắng ấy là dành cho cậu, chỉ ngây thơ vui mừng vì đã có người đến.
- Mẹ ba ơi mẹ ở lại với con được không?
- Hạc vừa sụt sịt lau nước mắt vừa năn nỉ.
- Ở đây tối lắm con sợ, mẹ ở lại đi mà.
Bà ba không đáp chỉ giễu cợt nhìn chằm chằm Hạc.
Sự yên lặng khiến niềm vui có người bên cạnh dần dần tan biến, khuôn mặt non nớt vốn đã xanh xao vì bệnh tật lại càng trắng bệch, trông đến tội nghiệp!
Hạc bất an túm chặt vạt áo, nói.
- Nếu không được thì mẹ ba giúp con gọi bố mẹ của con đi ạ.
Bà ba thản nhiên dập tắt chút hi vọng cuối cùng.
- Bố con với mẹ cả dự tiệc mừng vẫn chưa về đâu.
Giờ là lúc tắt đèn nghỉ ngơi, con nghĩ xem chỉ vì sự ích kỷ ương bướng của con mà bị đánh thức mẹ hai thì có phải phép không?
- Bà ba xoa thái dương nói tiếp bằng giọng mệt mỏi.
- Ta nằm mãi mới thiu thiu ngủ mà bị con đánh thức giữa chừng thế này xem ra lại phải thức trắng đêm rồi đấy!
Nghe bà ba nói vậy Hạc xấu hổ lắm, cậu cúi đầu lí nhí nhận lỗi, chần chừ mãi mới dám ngập ngừng hỏi.
- Vậy mẹ ba có thể... lệnh cho gia nhân ở lại với con không?
- Hồ đồ!
- Bà ba vỗ mạnh xuống tay ghế khiến Hạc giật mình.
- Sao con có thể nói ra những lời ngu dại như thế?
Người làm chủ nhân với bọn tôi tớ thân phận khác biệt một trời một vực mà lại mở miệng xin một tên tôi tớ ở cùng, quả thật chẳng còn tôn ti trật tự gì nữa!
Bà ba đứng lên, nhìn xuống Hạc bằng ánh mắt lạnh lùng.
- Đàn ông con trai là phải biết nhìn xa trông rộng, không được ích kỷ nghĩ cho bản thân, lại càng không thể khóc lóc sướt mướt như đàn bà con gái.
Đằng này con nhìn lại xem con ích kỷ nông cạn thế nào đi, để bố mẹ con biết được sẽ thất vọng đến mức nào chứ.
Dứt lời bà ba đi thẳng ra khỏi phòng, trong tiếng đóng cửa cài then Hạc nghe thấy bà phân phó đám gia nhân.
- Canh ngoài cửa, không có lệnh của ta không ai được vào, rõ chưa?
- Bẩm bà, chúng con đã rõ!
Đèn đuốc sáng rực đã theo bà cả và đám tôi tớ rời khỏi gian phòng, chỉ còn Hạc đứng trong bóng tối ngơ ngác nhìn cánh cửa đóng chặt.
Cuối cùng cậu đành quay lại giường, co người trong chăn nghĩ ngợi mông lung.
Bà ba giận dữ như vậy ắt bởi hành động của cậu phạm vào sai lầm lớn, vậy có khi nào bà sẽ kể chuyện này cho bà hai và lão Thường không?
Liệu hai người có vì thế mà chán ghét cậu?
Càng nghĩ Hạc càng lo sợ, nước mắt vừa rơm rớm đã lập tức bị quẹt đi, bà ba bảo cậu không được khóc cậu sẽ không khóc nữa, bảo cậu không được ích kỷ làm phiền người khác dù sợ mấy cậu cũng không đòi người ở cạnh nữa.
Cậu đã làm đúng theo lời bà ba nhưng vì sao mọi người vẫn bỏ mặc cậu?
Cậu vẫn sai, vẫn chưa khiến họ vừa lòng ư?
- Cậu cả, cậu khó chịu ở đâu sao?
Giọt lệ đọng lại khiến hàng mi nặng trĩu phải cố sức lắm mới mở ra được.
Qua màn nước mắt Hạc thấy có người nửa quỳ bên giường, luống cuống lau vệt nước còn đọng trên gò má cậu, nhẹ giọng dỗ dành.
- Không sao, không sao nữa rồi.
Khi Thiên quay lại nhà phụ đã thấy Hạc nằm cuộn người trên chăn gấm, nước mắt mang theo bất an và đau thương chảy dài trên gò má, phải đến thật gần mới nghe được tiếng thút thít rất khẽ.
Lòng Thiên thắt lại, chàng không biết chuyện gì đã xảy ra nhưng chàng biết bản thân không muốn thấy Hạc phải rơi lệ.
- Thiên?
- Hạc gọi, giọng nói tan trong tiếng nức nở khe khẽ.
- Tôi ở đây.
- Thiên đáp, chàng nghiêng người dựa sát bên mép giường, nhẹ nhàng vỗ lên lưng Hạc.
- Cậu đừng khóc nữa mà, có chuyện gì nói tôi nghe được không?
Giữa cơn mỏi mệt rã rời vết sẹo cũ trong hồi ức lại nhói lên, đau đớn như xé toạc tâm trí Hạc thành hai nửa, một nửa lạnh lùng quan sát bộ dạng thảm hại này, khinh miệt bản thân khóc lóc uỷ mị, nửa còn lại thống khổ trong cảm giác cô độc, khao khát được nương tựa.
- Thiên?
- Hạc lại gọi, bàn tay xanh xao túm chặt tay áo của chàng.
- Vâng thưa cậu, tôi vẫn ở đây!
- Thiên trả lời, lại tiến đến sát bên Hạc, lặng lẽ quan sát sắc mặt cậu.
Nghe nói thể chất với thần trí của con người nối liền một thể với nhau, thể chất khoẻ mạnh thì thần trí minh mẫn thông tuệ, ngược lại, thể chất ốm bệnh thần trí cũng mê lẫn theo.
Nhưng thứ đọng trên khoé mắt chân mày Hạc rõ ràng không chỉ là yếu ớt mà còn cả bi thương cùng hoang mang cùng cực.
Một lần nữa Thiên tự hỏi trong lúc chàng rời đi đã xảy ra chuyện gì.
- Ta...
Một sát na ngắn ngủi, sự xao động mãnh liệt trong đáy mắt Hạc đã khiến Thiên tưởng rằng cậu sẽ bằng lòng nói ra mọi chuyện, vậy mà bàn tay đang siết chặt tay áo chàng lại đột ngột buông lỏng.
Hạc lên tiếng, giọng nói vẫn khàn đặc song đã bớt đi sự mơ hồ.
- Ta vừa mơ thấy ác mộng thôi, không sao cả.
- Hạc trở mình quay lưng về phía Thiên.
Ở nơi chàng không nhìn thấy, bàn tay gầy yếu khẽ siết chặt gối lụa.
- Ta mệt rồi, anh lui xuống đi.
Một lần bị rắn cắn mười năm sợ dây thừng, dẫu biết Thiên sẽ không ác ý cười nhạo Hạc như người đàn bà đó, nhưng cậu chẳng thể đánh cược mà nói ra những lời mềm yếu ấy, đành im lặng chờ vết sẹo này tự hết đau như mọi lần.
Bên cạnh vang lên tiếng động nhỏ, hình như Thiên đã rời đi rồi.
Hạc thở dài, chuyện đã nằm trong dự đoán nhưng khó tránh vẫn thấy thất vọng trong lòng.
Đúng lúc cậu nhắm mắt, cố ép bản thân chìm vào giấc ngủ lại chợt cảm nhận một luồng gió nhẹ lướt qua lưng, đệm giường hơi lún xuống.
Hạc ngoái lại đã thấy Thiên ngồi bên cạnh phe phẩy chiếc quạt nan, ánh mắt chàng nhìn cậu mềm như nước.
Không giấu được ngạc nhiên, cậu hỏi.
- Anh... ta tưởng anh đã đi rồi?
Thiên lắc đầu, chàng không trả lời mà hỏi lại Hạc.
- Để tôi ngồi đây quạt cho cậu, được không?
Hạc lúng túng tránh đi ánh mắt của Thiên, đắn đo chốc lát cậu buông một câu "tuỳ anh" rồi lại trở mình quay lưng về phía chàng.
Thiên nhìn tấm lưng mảnh mai trước mặt, mỉm cười bất đắc dĩ, xem ra đúng là lần này cậu chủ nhỏ của chàng nói một đằng nghĩ một nẻo rồi.
* * *
Bà ba ngồi dưới mái hiên lười nhác nhìn đám gia nhân mang tới những chiếc lồng chim lớn nhỏ với đủ hình dạng khác nhau.
Xem xét đến lượt thứ ba bà mới tìm được một chiếc tạm coi là ưng ý, đoạn giơ tay ra hiệu cho đứa hầu đứng bên cạnh.
- Tú!
Mang cái lồng vuông đấu qua đây cho ta!
Đứa hầu nghe vậy đáp một tiếng "vâng" rồi cầm chiếc lồng qua, ả nói.
- Con nghe bọn gia nô nói lồng này mua bên làng Vác (1) nên bền đẹp lắm, để nhốt con chào mào mới mua thì vừa đẹp bà ạ!
Bà ba nhận lấy chiếc lồng nhìn thử một lượt, đường viền vanh lồng tinh xảo, các phần hoa văn ở móc treo, cửa lồng, chân đế đều chạm rỗng kết hợp cùng hoạ tiết mây đao lửa, riêng đáy lồng đặc biệt hơn cả - được chạm khắc một bức hoạ cây cỏ bốn mùa hài hoà.
Bà ba vẻ hài lòng, gật đầu.
- Vậy chọn chiếc này đi, đem con chích choè kia nhốt vào lồng này cho ta.
Tú nhìn qua bên đầu hồi, nơi ấy đang treo hai chiếc lồng, một nhốt con chích choè một nhốt con chào mào.
Con chích choè đang đậu trên cầu ngang, lông đuôi vểnh cao phất qua phất lại nom khoan khoái ra trò, còn con chào mào bị cuồng chân liên tục nhảy nhót trong chiếc lồng be bé.
Thiết nghĩ nếu nhốt con chích choè vào cái lồng vuông đấu này thì phí quá!
Tú liền thử hỏi.
- Con tưởng chào mào mới cần đổi lồng lớn hơn ạ?
Bà ba không mấy để tâm, đáp hời hợt.
- Đã vào tay ta rồi muốn nuôi muốn nhốt thế nào là do ta quyết.
Hơn nữa hơi đâu quan tâm thứ mua vui nhất thời này muốn gì?
- Bà phất tay.
- Nhanh nhốt con chích choè vào lồng mới rồi mang đến đây ta xem thử!
Bà ba đã nói vậy Tú cũng không dám cự cãi gì chỉ đành cùng đám gia nhân đổi lồng mới cho con chích choè rồi mang tới chỗ bà ngồi.
Bà ba nhìn con chích choè trong lồng mà con chim ấy cũng kiêu ngạo ưỡn ngực vểnh đuôi nhìn lại bà.
Thình lình, bà ba gõ mạnh xuống nan lồng khiến nó giật mình bay phắt qua phía đối diện, bà thích ý cười phá lên rồi chẳng buông tha mà tiếp tục gõ xuống nơi con chim đang đậu, bắt đầu một chuỗi đuổi bắt kéo dài.
Thấy tâm trạng bà ba đang tốt Tú cho bọn gia nhân cầm lồng chim lui xuống, ả dè dặt nói.
- Bẩm bà, cậu cả với cô hai lại vừa rời phủ từ sớm rồi ạ!
Bà ba vẫn mải mê trêu đùa con chim trong lồng, không mấy để tâm đáp rằng.
- Hai đứa ấy cứ mười ngày thì bảy ngày kéo nhau ra khỏi phủ, ta còn lạ gì nữa.
- Giọng điệu của bà vẫn hời hợt nhưng cười trên môi đã hoàn toàn tắt lịm.
- Mà thôi, hai đứa nó không ở đây cũng tốt, ta đỡ ngứa mắt.
Tú theo hầu bà ba đã lâu lại thêm tính khéo nhìn mặt đoán ý, ả biết bà muốn nghe chuyện gì, vì thế nói tiếp.
- Con nghe phong thanh đã có ông lớn đồng ý nên giờ cậu cả đi đâu cũng chẳng cần hỏi ý an nhân với các bà nữa.
Con thiết nghĩ cứ như vậy e là...
Nói đến đây Tú ngừng lại nhưng bà ba đã hiểu ả muốn nhắc điều gì.
Bà chẳng hề lo lắng, vẫn thản nhiên trả lời.
- Cấm nó ra ngoài ngày một ngày hai chứ đâu cấm được cả đời.
Ta không ngờ nó lại "tỉnh" sớm như thế, xem ra nước sắp bị khuấy đục rồi đấy!
- Bẩm bà!!!
Bẩm bà!!!
Có chuyện gấp ạ!!!
Câu nói dở dang bị tiếng gọi gấp gấp cắt ngang.
Bà không vui ra mặt, hất cằm ra hiệu với Tú.
- Ra xem có chuyện gì!
Rất nhanh sau đó một tên gia nhân bên nhà chính theo sau Tú bước vào sân.
Trông gã lo sốt vó, vừa nhác thấy bà ba đã vội vội vàng vàng vái chào, thưa.
- Bẩm bà, có cậu cả nhà ông Lục sự đến nhận lỗi vì chuyện hiểu lầm với cậu cả nhà ta ở hồ sen.
Cả ông lớn đi vắng, an nhân lại đang ốm nên mời bà ra làm chủ ạ.
Bà cau mày, thiếu kiên nhẫn hỏi.
- Bà hai nhà các ngươi ở trong phủ đấy, không qua mời chị ta mà qua đây làm gì?
Tên gia nhân cuống quýt trả lời.
- Bẩm bà, con đã qua mời bà hai nhưng bà hai nói rằng không thạo mấy chuyện thế này nên bảo con qua mời bà ạ!
Người trong phủ đều biết bà hai sống khiêm nhường thế nào, đừng nói là tranh giành sân si ngay cả việc quản lý trong phủ cũng hiếm khi thấy bà góp lời.
Tính tình như vậy không biết cách lo toan chuyện lớn cũng là lẽ thường, bà ba thừa hiểu điều ấy nhưng vẫn buông lời mỉa mai.
- Việc liên quan đến thằng con yêu quý của chị ta mà chị ta vẫn mắt điếc tai ngơ trốn trong đấy tụng kinh gõ mõ đấy à?
Tên gia nhân cúi đầu im thin thít, mồ hôi túa ra ướt đẫm lưng áo, phần vì lo lắng khách đợi ở nhà chính quá lâu sẽ trách tội, phần vì sợ hãi khi nghe được những lời mà gã không nên nghe.
Tú đứng bên lại chẳng mảy may ngạc nhiên, ả cũng nghĩ như bà ba, cảm thấy người đàn bà kia không có chút cốt cách nào của người làm chủ nhân, lại bạc nhược đến đáng cười.
Ả lên tiếng hỏi.
- Bẩm, vậy ý bà thế nào ạ?
Bà ba lại gõ xuống nan lồng làm con chim chích choè nhảy nhót loạn xạ.
Nó cố xù lông hù doạ nhưng đâu hay trong mắt người bên ngoài lồng nó chỉ đang diễn trò mua vui thôi.
Bà ba đáp.
- Chuyện đã qua từ mùa quýt nào rồi thằng đấy mới có lòng đến nhận lỗi thì ta cũng đành bớt chút thời gian qua xem nó bày trò gì vậy.
—-
Chú thích:
(1) Làng Vạc: nay là làng Canh Hoạch, xã Dân Hoà, huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội.
Theo Sở Văn hoá và Thể thao thành phố Hà Nội "Các cụ cao niên kể rằng, nghề làm lồng chim ở làng Vác (tên nôm của thôn Canh Hoạch) đã có từ lâu đời, theo lối "cha truyền, con nối".
Người được xem là ông tổ nghề là cụ Nguyễn Văn Tý, sống ở thế kỷ XIX".
