Thế gian đã có nhân loại, ai cũng giống ai.Có một lần, Giang và Ương đi rừng bắt được con dúi.
Dúi cầu xin tha mạng, dâng cho họ một hạt giống thần.
Họ mủi lòng thả dúi đi, đem hạt về vun vào đất, ngày đêm chăm sóc.
Hạt giống nảy mầm thành dây bầu, kết thành giàn, đến mùa cho ra một quả duy nhất.
Lạ thay, quả bầu càng ngày càng lớn, to hơn cả gian nhà.Thuở ấy, Hồng Quân sáng tạo Thiên Đạo, Thần Mặt Trời giận dữ thiêu đốt thiên không, làm bầu trời thủng một lỗ lớn.
Nước lụt từ trời tràn xuống.
Vợ chồng Giang Ương nhờ bám vào quả bầu thần, ăn ruột bầu mà thoát kiếp nạn.
Khi thần linh xây xong Bất Chu Sơn để ngăn dòng nước, lũ rút đi nhưng mặt đất chỉ còn là đống tro tàn, không bóng người sống.Giang và Ương muốn phục hồi nhân loại, nhưng lần này họ chỉ sinh ra được một cục thịt, đặt trong vỏ bầu.
Họ nhanh chí dùng dao xẻ cục thịt thành nhiều mảnh, ném ra muôn ngả.
Từ đó sinh ra người Việt, người Thái, người Dao, người Miêu và người Khmer.
Người Khmer xuôi dọc về phương Nam, sau này tạo lập nước Phù Nam.
Các tộc còn lại sống quần cư, lãnh thổ trải dài từ sông Dương Tử phía Bắc đến tận sông Hồng phía Nam.
Từ Mân Việt, Điền Việt, Thường Việt tới Thái, Lào, Dao, H'Mông... bách tộc cùng chung sống, nên gọi là Bách Việt.Lại kể về Thần Trâu.
Khi hồng thủy chảy từ thiên đình xuống, ngài lấy thân mình cõng con người vượt thiên tai.
Ngài đi miệt mài ngày đêm về phía Đông, nơi có núi Thái Sơn cao chót vót.
Nhờ ngài mà tộc người có nơi trú ẩn qua cơn đại nạn.
Nhưng vì kiệt sức, Thần Trâu ngã xuống.
Từ linh cốt của ngài, Xi Vưu sinh ra.Xi Vưu mình đồng da sắt, thân hình cường tráng, có tám tay, chín ngón chân.
Ông có thể ăn cát đá, bay lượn trên mây, hô mưa gọi gió, điều khiển sấm chớp.
Xi Vưu dạy tộc người săn bắt, tiễn thuật; dạy cách thuần thú, nuôi gia súc; dạy cả trồng trọt cày cấy.
Đặc biệt, ông truyền dạy thuật luyện kim đúc đồng vang danh thiên hạ, binh pháp trận đồ và cách tính toán thiên tượng.
Vì tộc này giỏi cung tên, người Hoa Hạ gọi họ là tộc Đông Di.Tiếng lành vang xa, các tộc Bách Việt từ Miêu, Dao đến Việt đều quy phục dưới trướng Xi Vưu, lập nên Liên minh Cửu Lê hùng mạnh, ghi danh vào vạn cổ sử sách."*****"Lại kể về cha Giang, mẹ Ương.
Vì kiệt sức sau khi khai sinh nhân loại, cha Giang tọa hóa thăng thiên, tan vào đất trời vĩnh cửu.
Mẹ Ương ở lại, lòng nặng nỗi cô đơn và sầu muộn.
Một ngày kia, mẹ lấy đất nặn thành hình người.
Lạ thay, người đất hóa thành người thật, có da có thịt, biết cười đùa, chạy nhảy.Mẹ Ương thấy thế thì vui lòng lắm, bèn miệt mài nặn mãi không thôi.
Nhưng sức người có hạn, nặn từng người thì quá chậm.
Mẹ liền nghĩ ra một kế: lấy một sợi dây leo nhúng xuống bùn lầy, rồi hất mạnh lên cao.
Những giọt bùn tung tóe rơi xuống đất đều hóa thành người thật.
Chẳng mấy chốc, mặt đất đã trở nên đông vui, nhộn nhịp.Nhân gian gọi mẹ Ương là Nữ Oa, cha Giang là Phục Hy.
Họ tôn thờ Thần Đất là Hậu Thổ, Thần Lửa là Chúc Dung, Thần Nước là Cộng Công, và Thần Trụ Trời là Bàn Cổ.
Lại gộp 6 Ông Cổ Thần thành Cự Linh Thần.Thế nhưng, lòng người sớm nảy sinh phân biệt.
Tộc người được nặn từ đất tự coi mình là dòng giống cao quý, thuộc tầng lớp quý tộc.
Tộc người sinh ra từ bùn đất bị coi là bình dân, sinh ra để bị cai trị.
Thế gian bắt đầu có sự chia lìa.Một ngày kia, Thần Lửa và Thần Nước đại chiến kinh thiên động địa, làm sập núi Bất Chu.
Bầu trời rách toác, Hồng Thủy từ thiên đình lần nữa cuồn cuộn trào xuống, nhấn chìm vạn vật.Mẹ Ương đau lòng trước cảnh chúng sinh lầm than.
Bà lặn lội khắp bốn phương tìm kiếm tinh hoa ngũ hành: Đá Đỏ từ lửa thiêng phương Nam, Đá Trắng từ kim khí phương Tây, Đá Xanh từ đại ngàn phương Đông, Đá Đen từ lòng biển phương Bắc và Đá Vàng từ linh thổ trung tâm.Bà đem năm sắc đá ấy luyện trong lửa thần suốt chín chín tám mốt ngày.
Đá tan chảy thành một thứ dịch lỏng ngũ sắc rực rỡ như cầu vồng.
Mẹ Ương mang dịch ấy bay lên cao toan vá lại thiên không.
Nhưng lạ thay, bà vá tới đâu, trời rách tới đó, sức thần không sao địch nổi sức sụp của vòm trời.Lúc bấy giờ, Thần Quy tiến đến bảo: "Trời đã mất cột trụ, vá chỗ này sẽ thủng chỗ kia.
Con hãy chặt bốn chân ta mà dựng cột chống trời, rồi hẵng vá trời"Mẹ Ương nghe theo, chặt bốn chân Thần Quy dựng thành bốn cột trụ vững chãi ở bốn phương Đông, Tây, Nam, Bắc.
Lúc này vòm trời mới ngừng rách thêm.
Bà dùng dịch ngũ sắc vá lành những vết nứt cuối cùng.
Thứ dịch ấy đông lại, hòa vào vòm trời xanh thẳm, thỉnh thoảng lại phát ra quang mang rực rỡ, chính là những đám mây ngũ sắc mà người đời vẫn thấy ngày nay.Đó là điển tích, Nữ Oa vá trời.*****Lại kể, về hai tộc đất nặn và đất bùn.
Tộc đất bùn vốn hiền hòa, có một tộc lớn gọi là Liên Sơn Thị, trong Liên Sơn thị có một người, ta không biết tên, tạm gọi là Viêm Đế.
Ông trời sinh thân thể kỳ dị, đầu bò mặt rồng, lại có bụng trong suốt như thủy tinh, có thể thấy được dược tính, độc tính ăn vào, từ đó chuẩn được bệnh, giải được y.
Ông lại có Roi Thần, quất vào cây mà biết độc tính.
Mỗi ngày, ông đi khắp vùng, ăn đủ loại kỳ dược dị độc, từ đó mà y thuật tinh thông.Viêm Đế còn tinh thông trồng trọi, dạy dân nông nghiệp, nên dân tôn là Thần Nông.
Vì trên thông y pháp, dưới thấu nông nghiệp, nên được dân tôn làm vua, mới có danh xưng Viêm Đế.Ta kể về tộc đất nặn, ở tộc Hữu Hùng Thị, có bà Phụ Bảo.
Một hôm nhìn thấy sấm chớp lôi quang quanh sao Bắc Đẩu mà thụ thai.
Bà sinh ra một người con, đặt tên Công Tôn Hiên Viên.
Hiên Viên vừa sinh ra đã biết nói, lại thông minh hơn người.Ông lớn lên mạnh mẽ, dạy dân biết nuôi tằm dệt vải, lại dạy xây nhà, đẽo xe, lập ra lịch pháp Lục Thập Hoa Giáp, chế tạo chuông nhạc.
Ông còn sai thuộc hạ Thương Hiệt, nhìn vế chân chim mà chế ra chữ viết.Vì tài cán hơn người, dân phong làm vua, gọi là Hoàng Đế, đổi thành Hiên Viên Thị.Người Hiên Viên Thị hiếu chiến, đánh Thần Nông Thị, Viêm Đế thua mà quy hàng.
Hai tộc hợp nhất, gọi là Viêm Hoàng, lập nên Hạ Quốc, nên gọi người tộc Hạ.Người Hạ hiếu chiến, Hiên Viên mang binh đi đánh Cửu Lê.
Tây Vương Mẫu phái Cửu Thiên Huyền Nữ dạy người Hạ binh pháp, lại có Ứng Long trợ giúp, còn có con gái của Hiên Viên là Nữ Bạt, thân mang hoang khí, làm khô héo vạn vật xung quanh.Bên Cửu Lê, có tám mốt anh em của Xi Vưu đầu có sừng bò, mình thú, trán sắt, xương đồng.
Có thần gió Phong Bá, dáng chim mình huơu, đuôi rắn, phất tay tạo cuồng phong, thổi bay giặc phương Bắc.
Có thần mưa Vũ Sư, phất tay làm mưa làm lũ, cuốn trôi chiến mã, chiến xa người Hạ.
Lại có thần Khổng Lồ Phụ Khoa phò trợ, tay vách núi đè chết quân địch.
Còn có thần Xã Điểu trợ giúp, làm sĩ khí Cửu Lê dâng cao.Lại kể thần Mặt Trời có chín người con là chim Lạc.
Chim Lạc lông vàng như ánh dương, đôi cánh che lấp trời, trên đầu là có mao dài, thân tỏa ra khí nóng mặt trời.
Người Hạ gọi là Kim Ô.
Chim Lạc bay khắp phía nam, từ sông Dương Tử tới tận sông Hồng.
Người dân Bách Việt ai cũng thờ cúng.Tương truyền, khi trời nhiều mây ít nắng, dân Bách Việt lại đúc trống đồng, khác Mặt Trời, chim Lạc, lại khác hươu nai con người, mà kêu gọi chim Lạc.
Còn khi trời nắng oi bức, họ lại cử ra dũng sĩ, giương cung mà bắn, bên dưới trống kèn, và xua chim Lạc đi vùng khác.
Người Cửu Lê hay gọi chim Lạc trợ giúp khiến quân Hạ khốn đốnTrận chiến diễn ra trăm năm, không hồi kết.
Quân Cửu Lê hung mãnh, lai có thuật luyện kim chế thần binh, khiến quân Hạ e dè.
Mà Nữ Bạt mang đến khô cặn, héo úa, làm cho thần thông Phong Bá, Vũ Sư mất đi tác dụng.
Xi Vưu vốn là con Thần Trâu, hung mãnh vô song, Hiên Viên phải cùng Thần Nông, mới ngang tài ngang sức.Ứng Long đánh với chim Lạc, trời long đất lở.
Kể rằng, có Hình Thiên, là tướng nhà Hạ, vì bất mãn với Hiên Viên, cho rằng xâm lược là sai trái, mà gia nhập vào Cửu Lê.
Ông bị chém đầu, liền lấy núm vú làm mắt, lấy rốn làm miệng, tay cầm rìu, tay khiên mà múa may đánh giặc.
Lại kể Phụ Khoa đánh đuổi Nữ Bạt, nhưng càng chạy càng khô nóng, dù uống hết nước sông Hoàng Hà, sông Vị mà vẫn khát, cuối cùng kiệt sức mà ngã xuống, hóa thành rừng đào bát ngát.Truyện lại kể, có người Hạ, họ Hậu.
Một lần đi lạc, bị mãnh thú tấn công, được người Cửu Lê cứu chữa, thấy thuật xua chim Lạc, liền học được.
Trở về Hạ Quốc, thấy hai bên đánh nhau, người họ Hậu liền làm lễ, lắp cung tên, mà xui đuổi chim Lạc.
Cứ thế, khi các trận chiến đã diễn ra kịch liệt, người kia lại xua đuổi chim Lạc.Cuối cùng, Xi Vưu thất thủ, bị Hiên Viên chém đầu, máu ông chảy thành sông, mọc ra rừng phong, lá đỏ như máu.
Người Cửu Lê thất bại mà chạy tan tác.
Người Bạch Việt chạy xuống phía Đông Nam, gia nhập Xích Quỷ, người Miêu, người Dao chạy đến phía Tây Nam, chạy lên vùng rừng núi toàn rắn rét độc cạp, nguy hiểm không lường.
Họ sáng tạo ra cổ thuật, nuôi cổ trùng, nhờ thấy mà đánh đuổi người Hạ, xua đuổi quân của Ngũ Đế.Người họ Hậu vì hổ thẹn mà quy ẩn không nhận công.
VÌ quân Cửu Lê thua người Hạ, tộc Đông Di bị xâm lược mà dần biến mất.
Người Hạ gọi là lê dân, vốn người Hạ có trăm họ, gọi là bách tính, thế nên mới thành lê dân bách tính như ngày nay.Lại kể về chín con Chim Lạc, vì căm giận người Hạ đã tiêu diệt Cửu Lê, nên thường rủ nhau xuất hiện cùng lúc.
Chín đại linh điểu hóa thành chín mặt trời rực lửa, thiêu đốt nhân gian khiến dân Hạ lâm vào cảnh hạn hán liên miên, đói khổ khôn cùng.Đến đời vua Nghêu, có Hậu Nghệ là con cháu của người họ Hậu năm xưa.
Thấy muôn dân lầm than, lại nghe vua Nghêu hứa ban thưởng hậu hĩnh, Hậu Nghệ liền giương cung thần, lắp tên sắc, bắn rụng tám con Chim Lạc, xua tan họa mặt trời.
Người dân Hạ đồng lòng tung hô, vua Nghêu liền gả Hằng Nga cho ông.
Nàng vốn là con gái thần sông Hà Bá, nhan sắc tuyệt trần, thế gian hiếm ai bì kịp.
Tây Vương Mẫu cảm kích công lao, sai tiên nữ ban cho vợ chồng ông linh dược, chỉ cần uống vào là có thể bay về trời, đứng vào hàng thần tiên.Thế nhưng, từ khi nắm giữ quyền thế và tiền tài, lại có thanh danh vang dội, Hậu Nghệ dần trở nên ngạo mạn.
Ông xem thường phàm dân, bắt nạt kẻ yếu, tính tình ngày càng tàn ác khiến Hằng Nga vô cùng chán ghét.Trong số học trò của Hậu Nghệ có Phùng Mông, kẻ vốn trời sinh đê tiện, tâm địa tà ác, lại dám mơ tưởng đến sắc đẹp của sư nương.
Một lần, nhân lúc Hậu Nghệ cùng các đệ tử đi săn, Phùng Mông giả vờ đau ốm ở lại để đột nhập cung cấm, ép buộc Hằng Nga phải giao ra thuốc tiên.
Trong tình thế cấp bách, Hằng Nga thà tự mình uống hết linh dược chứ không để thuốc quý rơi vào tay kẻ gian.
Nàng vừa nuốt xong, cơ thể nhẹ bẫng rồi dần dần bay lên cao, hướng về phía cung Quảng Hàn trên mặt trăng, trở thành vị tiên cai quản nơi ấy.Thấy Hằng Nga hy sinh bản thân vì lẽ phải, thần tiên đã ban cho nàng Thỏ Ngọc để bầu bạn.
Đó vốn là loài linh vật có lòng hy sinh, từng hiến thân mình cứu người nên được chọn để cùng nàng sống nơi cung trăng.Về phần Phùng Mông, sau đó bị Hậu Nghệ phát hiện và bắn chết.
Còn Hậu Nghệ, kẻ vốn tàn ác, khi về già sức yếu, không có thuốc tiên để trường sinh, cuối cùng bị dân chúng oán hận mà đánh chết.
Đúng là "thầy nào trò nấy", "ngưu tầm ngưu, mã tầm mã".
Kẻ ác giả ác báo, nghiệp chướng cuối cùng cũng đến.
Tổ tiên vốn đã vô ơn khi dùng bí thuật của người Cửu Lê để hại người Cửu Lê, đến đời hậu duệ lại càng đại ác, nên phải nhận lấy cái kết bi thảm.