× Sự sụp đổ của Liên bang Xô Viết đến từ rất nhiều nguyên nhân khác nhau, sâu xa nhất là bắt đầu từ năm 1953, khi Stalin, bạo chúa đỏ, là người đã dẫn dắt dân Liên Xô đến với ngọn cờ chiến thắng trong Thế Chiến II, người tạo ra kỳ tích công nghiệp hóa-hiện đại hóa khôi phục Liên Xô chỉ trong 18 năm, qua đời.
Sau đó, người kế nhiệm ông là Georgy Malenkov lên thay theo chủ nghĩa "bài Stalin" gay gắt, ông ta đã tiêm nhiễm chúng vào đầu những người cấp dưới phục vụ mình, đề ra một loạt cải cách sai lầm.
Nhưng điều đó đã được khắc phục khi người kế nhiệm ông lật đổ chính ông.
Tuy vậy, tàn dư của chủ nghĩa ấy đã thấm nhuần vào những người được tiêm nhiễm vào thời điểm ấy, trong đó có Gorbachev.
Và từ những năm 70 trở đi, Chiến Tranh Lạnh ngày càng cao trào, Liên Xô và Mỹ liên tục dốc tiền và chi vào những cuộc chạy đua vũ trang cùng công nghệ, như cuộc chiến dai dẳng với Afghanistan để gây rộng tầm ảnh hưởng của mình (diễn ra 10 năm) cộng với việc khủng hoảng kinh tế liên quan đến ngành dầu mỏ (giá dầu sụt giảm, lao dốc không phanh) năm 1973 đã hình thành nên cơ sở khiến nền kinh tế Liên Xô lung lay, và sự sụp đổ của Liên Xô sau này.
× Nền tài chính dần bị "ăn mòn" do nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung và những quyết định của chính quyền, một phần còn do vụ nổ hạt nhân Chernobyl ở Ukraine khiến các nước cộng hòa dần mất niềm tin vào Nga, người dẫn đầu.
Họ bắt đầu nổi lên giành độc lập, nhưng không thành công và bị chính quyền đàn áp.
Tuy nhiên, từ năm 1985, sau những cải cách đột ngột và thiếu thấu đáo của Gorbachev như: nhập ấn phẩm và văn hóa phẩm từ phương Tây, các chương trình TV liên quan đến Liên Xô không còn do nhà nước kiểm soát nội dung nữa, "trả tự do, dân chủ" bằng cách hủy bỏ thực quyền của Đảng cộng sản Liên Xô, biến đảng này từ nòng cốt lãnh đạo đất nước thành ngoại đạo.
Và Đảng cộng sản Liên Xô đã thành một đảng bình thường.
× Các nước từ đó đứng lên chống lại Nga, và muốn tách khỏi Liên Xô, vì vậy mà cuộc đảo chính năm 1991 đổ ra.
Không ít dân thường đổ máu, họ hoàn toàn bị dắt mũi mà kích động.
Phía quân đội Liên Xô can ngăn bất thành, và dẫn đến việc, Gorbachev bị buộc từ chức khi đang nghỉ mát ở Crimea.
Bút đặt trên bàn cũng đã xong xuôi công việc của mình, tờ giấy với nội dung hủy bỏ sự thành lập của Liên bang Xô Viết đã được những vị lãnh đạo của các chính quyền độc lập ký vào ấy.
Đúng vào đêm Giáng Sinh lạnh giá ngày 25/12/1991, trên nóc Điện Kremlin, lá cờ màu đỏ cùng biểu tượng của Liên Xô được gỡ xuống, thay bằng quốc kỳ Nga với ba màu trắng, xanh, đỏ, và từ đó, Liên Xô đã đi vào huyền thoại.
Một nước xã hội chủ nghĩa, đi lên từ cách mạng, tuy đã sụp đổ, nhưng vết tích vẫn oai hùng như năm nào.
SNG, liên minh giữa 11 nước Liên Xô cũ như Nga, Ukraine, Tajikistan,...được lập ra để tình anh em thêm bền chặt.
Sau đó, tổng thống mới của Nga là Boris Yeltsin lên nắm quyền, và giờ đây, ngọn hải đăng bất tử của Nga, một phần thuộc di sản Liên Xô cũ, là Vladimir Putin.
