Cuối tháng hạ của năm 1930, một chiếc tàu lớn rẻ sóng trên mặt biển bao la.
Được phủ lên mình cơn mưa lất phất của mùa hè.
Trên con tàu của Pháp Kim Thái Hanh trông bộ vest tông màu trắng, vì trong hành trình từ Pháp đến cảng Sài Gòn nên thân trên anh khoác thêm chiếc ri-lê bằng lên màu xám, dưới chân mang đôi dép sandal màu đen.
Nhìn tổng thể vô cùng thanh lịch.
Lúc này anh đang ngồi trên bon tàu, hướng mặt nhìn ra những cánh hải âu chao lượn trong gió.
"Haha, lần này cậu về nhà chơi được bao lâu?"
Người hỏi anh là một thành niên đến từ Sài Gòn, họ tình cờ quen nhau trên đất Pháp sau đó thì tình cờ gặp lại nhau trên tàu...
Mấy ngày qua, nhờ có người nói chuyện mà Thái Hanh bớt phần buồn chán trong trận hành trình dài, e cũng là duyên phận.
"Ờ thì, tôi cũng chưa biết nữa, mấy tháng trước gửi thư về mà người nhà ở quê không có hồi âm.
Tôi thấy hơi lo, cho nên tính về một chuyến coi thử xem sao!"
''Ò vậy cho tôi gửi lời hỏi thăm ông bà già dưới quê khi nào rảnh rỗi lên Sài Gòn chơi tôi dẫn đi tham quan cảnh vật Sài Gòn"
"Haha, cảm ơn..."
Hai người không nói với nhau nhiều nữa, tiếng nhạc bên trong nhè nhẹ đang lên.
Thái Hanh là con trai út của ông hội đồng Kim ở Cần Thơ, nhà có hai chị em.
Chị gái của anh lấy chồng cũng ở cùng quê, còn anh thì sang Pháp học ngành địa chính gần 2 năm nay.
Tháng trước, gửi thừ tay về nhà nhưng chờ mãi không thấy hồi âm nên mới quyết định quay về nhà một chuyến.
Khi tàu vừa cập bến, cảnh tượng trên bờ sông Bến Nghé, đông đúc náo nhiệt người và xe.
Những chiếc áo dài đầy màu sắc của những cô thiếu nữ Sài Thành, tóc vấn cao ánh mắt hướng về con tàu tìm kiếm bóng dáng người thân trong những hành khách xuống tàu.
Hàng dài xe hơi đủ màu sắc đưa đón ngược xuôi, đâu đó những mã tà ngồi trên xe, bóp kèn in ổi.
Một vài người người đàn ông lớn tuổi gầy gò, vắt chiếc khăn trên vài, kéo xe tay đứng chờ khách.
"Đi xe không, cậu ơi?
Thái Hanh bước xuống tàu, tay xách túi đen cũ phớt đội lên đầu.
Anh đang tìm xe, thì một người đàn ông ngoài 30 tuổi dáng vẻ khắc khổ kéo xe tay đến trước mặt nhe hàm răng có chút vàng cười cười.
"Đưa tôi tới nhà ga"
"Ừ cậu đi đâu?"
"Về ga Sài Gòn"
"Dạ, con mời cậu lên xe"
Thái Hanh nhanh chóng trèo lên xe vừa tựa lưng vào ghế thì phu bắt đầu ra sức kéo, dưới ánh nắng nhạt nhạt của mặt trời mồ hôi làm cho cơ bắp trên người y tỏa sáng hừng hực .
Sài Gòn không còn giống lắm với Thái Hanh lúc rời khỏi, phụ nữ bây giờ tân thời hơn nhiều cô gái mặc đầm đeo kính đen đạp xe dạo phố trên xe có những bó Sen Hồng thắm tỏa hương thơm nhè nhẹ xa xa là những tà áo dài thỉnh thoảng có vài ba chiếc áo bà ba cùng nón lá lướt qua anh.
Ngày trước Thái Hanh từng học ở Sài Gòn 3 năm mối tình đầu của anh cũng ở đây cô gái trường nữ sinh áo tím xinh đẹp con của cụ quan địa lý chợ lớn đáng tiếc sau khi anh sang Pháp thì nghe đâu cô cũng đã gả cho một công tử môn đăng hộ đối nhà giàu nào đó.
Trước khi Thái Hanh quen cô nữ sinh kia thì gia đình dưới Cần Thơ đã mang trầu cao dạm hỏi cho anh một người mới 16 tuổi người Hoa nhà họ Điền cùng quê nghe nói nhà người đó có đến hàng trăm mẫu ruộng rất xứng đôi vừa lứa với Thái Hanh.
Anh chưa từng gặp người đó lần nào mọi thứ đều do ba má dưới quê sắp đặt ngay cả ngày xem mắt do bận thi nên Thái Hanh cũng không về.
Lúc đầu Thái Hanh cũng đồng ý nhưng đến gần ngày đám hỏi thì Thái Hanh đổi ý, sau đó không biết ba má anh giải quyết ra sao có lẽ họ trách anh nhiều.
Chỉ là Thái Hanh không muốn hôn nhân sắp đặt, từ ngày lên Sài Gòn Thái Hanh đã tiếp thu tư tưởng đổi mới của người phương Tây tự do yêu đương tự do kết hôn.
Ít lâu sau đó khi quen một cô gái nữ sinh Sài Thành đáng tiếc do trái xanh không ngọt mối tình đầu của anh nhanh chóng tan vỡ và Thái Hanh cũng đi Pháp du học.
Hai năm nay ở Pháp Thái Hanh chỉ tập trung học hành, chuyện tình cảm gì đó chỉ như khói sương một chút tin tức cũng không có khiến ba má anh vô cùng lo lắng liên tục viết thư hối thúc nhưng Thái Hanh thì rất bình thản trải qua nhiều chuyện như vậy rồi nên Thái Hanh rất tin vào gọi là duyên phận.
Hơn 5:00 chiều Thái Hanh mới tới Cần Thơ, muốn về nhà thì phải đi bằng xuồng bình thường sẽ có xe hơi đến Sài Gòn đón anh sau đó sẽ có ghe của gia đình đến đón đưa thẳng về.
Nhưng hiện tại không có liên lạc được ai trời lại sắp tối nên anh phải tự mình tìm xuồng, lúc này Thái Hanh đang ngồi trên xuồng, tiếng máy dầm quơ vào mạng xuồng của người lái đò vang lên những âm thanh quen thuộc khiến anh nhớ về ngày tháng trước đây của mình.
Chiếc xuồng chầm chậm trôi qua mấy xẻo quýt, ánh tà dương tịch mịch gọi xuống mặt sông.
Một mảnh vàng nhạt, thỉnh thoảng đâu đó có tiếng quạ kêu thất thanh đâu đó, bất chợt Thái Hanh thở dài, ảm đạm thê lương.
"Hình như lâu lắm rồi cậu ba mới về nhà phải không?"
Nghe người lái đò hỏi.
Thái Hanh gật đầu.
Rồi vươn ánh mắt nhìn vườn quýt sai trái nặng trĩu hai bên bờ sông, dù rộng nhưng vẫn tuyệt nhiên không một bóng người u ám và tịch mịch.
"Cũng gần hai năm rồi tôi không có về chú à"
"Ờ từ hồi cậu đi tới giờ xóm mình thay đổi nhiều lắm, lần này cậu về thiệt là tốt"
Cái gì mà thay đổi?
Cái gì mà thiệt tốt chứ?
Thái Hanh không hiểu lắm nhưng cũng không hỏi lại.
"Chú cũng là người ở xóm này sao?"
"Dạ hồi trước tôi là tá điền của nhà cậu, bộ cậu Ba không nhớ tôi sao?"
Thái Hanh nghiêng đầu,anh không nhớ đã gặp qua ông ta, cũng có thể do hiếm khi về nhà.
Thái Hanh không biết hay không để ý đến tá điền nhà mình.
Có bao nhiêu tá điền cơ bản anh cũng không biết.
"Haha, giờ không nhớ cũng không sao từ từ rồi cậu Ba cũng nhớ ra thôi mà, hồi bữa tôi có gặp ông bà trên ruộng.
Ông bà trông cậu về lắm đó"
Thái Hanh nghe vậy thì mừng rỡ nhìn ông.
"Chú thấy ba má tôi vẫn mạnh chứ?"
"Dạ mạnh, khỏe lắm có sao đâu cậu"
Thái Hanh thở hắt ra một hơi những lo lắng mấy ngày nay phần nào vơi bớt, cả trận về nước tâm trạng anh cứ thấp thỏm không yên.
Giờ nghe được ba má vẫn bình yên thì tốt rồi, lúc này anh mới có tâm tư ngắm cảnh hai bên bờ sông, Hoàng hôn nhạt nắng hắc vào đáy mắt Thái Hanh một màu đồng.
Đi thêm một đoạn bất chợt người lái đò bẻ lái tấp vào bờ.
"Cậu 3 tôi chỉ có thể đưa cậu ba đây thôi cái khúc sông kia nước chảy xiết, bữa có mấy chiếc xuồng cố bơi qua rồi bị lật úp chết mấy mạng người luôn đó cậu"
Ông vừa nói vừa đậu xuồng vào vườn quýt rồi hạ lệnh tiễn khách tuy khó chịu vì sự an toàn nên Thái Hanh đành đồng ý.
Từ chỗ này vẫn biết đường về nhà, đi bộ thì hơi xa.
Thái Hanh lấy trong túi ra vài đồng rồi quay lưng đi, chợt nghe thấy giọng khàn khàn vang lên phía sao lưng.
''cậu Ba!
Trời tối rồi cậu đi thì đi mau chút có nghe ai nói gì cũng đừng quay đầu lại nghen, gần đây sớm này nhiều chuyện xảy ra lắm đó nghen cậu"
Thái Hanh nghe ngóng được gần đây, có nhiều cuộc khởi nghĩa xảy ra cả ở Cần Thơ đoán có lẽ người lái xuồng này đang nhắc đến họ
"Chú nói là mấy người khởi nghĩa hả?"
"Không phải người mà là..."
Ông bỏ dở câu nói giữa chừng rồi cười cười rời đi, trông bóng chiều dập dìu Thái Hanh chợt thấy gương mặt ông khá kỳ quái.
Thật ra Thái Hanh chưa từng thấy ma quỷ lần nào nên anh cũng không biết họ có tồn tại không?
Nhưng mấy năm nay tiếp thu văn hóa phương Tây nên anh nghĩ mấy câu chuyện ma quỷ truyền kì thì người ta chỉ đồn thổi thêm thắt để mua vui trong các cuộc trò dư tửu hậu mà thôi.
So với ma quỷ, giờ cậu chỉ lo là gặp cướp hơn thời buổi loạn lạc cường hào ác bá và chính quyền đô hộ chèn ép bốc lột quá mức, nên người nghèo đói khắp nơi sinh ra nạn trộm cướp.
Thái Hanh nhìn đồng hồ vàng đeo trên cổ tay mình lúc này gần 6:00 chiều ánh tà dương tịch mịch chút le lói rọi lên mái tóc anh, vườn quýt chín mọng thẳng hàng chìm trong làng sương mỏng manh, xa xa tiếng côn trùng rã riết thỉnh thoảng có những cánh chim từ trong tán cây vỗ cánh bay lên.
