* Chuyện lấy cốt chuyện lịch sử nhưng nhân vật hư cấu ,có sai sót mong nhắc nhỡ *
Những năm 1930-1931, làng Sen thuộc Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An ,chìm trong không khí nặng nề của ách thống trị thực dân Pháp tàn độc.
Cuộc khủng hoảng kinh tế khiến ruộng đồng mất giá, người dân quanh năm đói khổ, bần tiện hết mức, nhưng vẫn phải gánh đủ thứ các loại thuế vô lí, thuế thân, thuế ruộng.
Phong trào đấu tranh của nông dân và công nhân bùng lên dữ dội, để rồi bị đàn áp cùng cực.
Quân lính Pháp kéo về các làng quê ta , lùng bắt thanh niên, ép đi lính hay đi phu phục vụ cho bộ máy cai trị thối nát kia.
Nhiều người vừa rời mái nhà tranh đã không biết ngày trở lại, để lại sau lưng những người mẹ lặng lẽ khóc bên bếp lửa tàn và một ngôi làng sớm rộn rã những ngày vui buồn nhuốm màu sợ hãi.
..........
Bùi Thị Huỳnh Trang , cô cũng từng là lá ngọc cành vàng của Bùi gia, lớn lên trong nhung lụa, những thứ đẹp đẽ mỹ miều được bao người ái mộ.
Dẫu thế nhưng chỉ vì một chữ gọi là "tình",mà cô, tự tay bước xuống khỏi đỉnh cao ấy.
Cô bỏ nhà ra đi, 1 hành động ngu ngốc cùng cực, bất chấp gia đình cấm cản thế nào, để theo người đàn ông mà cô dốc cạn cả đời yêu thương cả tuổi xuân cả cuộc đời.
Đổi lại, là sự từ mặt lạnh lùng, thờ ơ, vô tình của người ta và một cái" tát" đau đến tê dại từ chính "cả thế giới " của cô , cô có mang với hắn, cứ nghĩ đây là truyện vui nhưng... , hắn ruồng bỏ cô, ruồng bỏ cả hai mẹ con, không để lại cho họ dù chỉ một chốn dung thân.
Ai mà ngờ được phải không ?một kẻ từng là thiên chi kiêu tử, chỉ vì mù quáng yêu 1 kẻ không yêu mình ,mà rơi thẳng từ đỉnh đài xuống đáy vực, bùn lầy bẩn thiểu.
Đứa con sinh ra mang họ mẹ, nhưng cô cũng không đủ bình tâm để đặt cho nó một cái tên.
Căm hận và tuyệt vọng của người đàn bà suy tình bị phản bội, cô nhìn đứa trẻ ấy như một vết nhơ nhắc lại sai lầm của mình.
Mọi lúc, ý nghĩ bóp chết chính máu mủ ruột rà đã thoáng qua, nếu không có người kịp thời can ngăn, e rằng bi kịch đã không còn đường quay lại.Cô cho rằng chính là vì nó mà cô mới bị ruồng bỏ.
Từ một được người người mến mộ, cô lại bị vòng xoáy vận mệnh kéo rơi vào sự dèm pha cay độc.
Sau lưng cô, thiên hạ không còn gọi tên, chỉ buông những lời lẽ khó nghe, đắc ý .
"đồ điên".
Nhưng chẳng ai hỏi,người đàn bà đáng thương đã phải đau đến mức nào mới có thể hóa điên vì tình như thế.Người ta đối tốt với cô như nào? khi cô mất hết tất cả như nào?
Người ta nào có ai thật lòng vì cô đâu, tham vọng lấn át hết lý trí, con người ta chỉ tham cái hào quang thôi.
Sống khổ như vậy, chi bằng chết đi cho rồi, bà gượng sống được 1 năm đến cuối cùng là hòa mình với biển xanh , chấm hết cho số phận nghiệt ngã , còn con cô?
được người dân ở làng thương , được bà Phan nhận nuôi , đặt tên là Bùi Vũ Trường An , còn cái tên này là ý nghĩa gì?
Bùi Vũ . ...là họ " Ba" mẹ nó , Trường An, bà Phan mong nó sống 1 đời Trường An, đứa nhỏ tội nghiệp này sinh ra lại là vết nhơ đời người khác,sinh ra vào cái thời gian đất nước bị đô hộ, người người ra đi , nhân dân lầm than.
...........
(1942)
Thằng An nó rón ra rón rén nép sao cái rèm sờn rách nhìn má nó
Bà Phan - Phan Thị Bích Châu mới ba mươi tuổi.
Cái tuổi lẽ ra người đàn bà còn sức vóc, còn hy vọng, vậy mà đời đã sớm in hằn lên gương mặt bà những nếp mệt mỏi không đúng với năm tháng.
đôi mắt sớm thâm quầng vì những đêm thức trắng lo toan.
Tuy là vậy,nhưng bà lúc trước đẹp biết bao nhiêu , người con gái xinh nhất làng,Trong căn nhà lá thấp lè tè, bà trông già hơn tuổi mình rất nhiều.Nhưng vẫn giữ được nét đẹp thanh cao của bà.
Buổi trưa hôm ấy, nắng như đổ lửa.
Tiếng giày đinh nện thình thịch ngoài ngõ vang lên.
Là tên lính hay đi thu thuế vô lí của người ta.
Bà lôi chiếc túi vải sờn cũ giấu dưới đáy rương ra.
Trong đó là từng đồng bạc lẻ bà mót nhặt suốt mấy tháng trời.
Bà cố ý không muốn đưa, rồi bị tên lính kia giật lấy.
Tên lính đội mũ xanh liếc nhìn, khóe môi cong lên một nụ cười khoái trá.
Hắn hì hì.
"Mày đưa chưa đủ đâu"
Bà có chút khinh bỉ nghĩ thầm " chúng mày giỏi lắm đến đếm số còn không biết hả" nhưng cố kìm nén, rơi vào thế hạ phong, hỏi vặn lại.
" Thưa ông, con đóng vậy chưa đủ là chưa đủ như nào ?"
Chưa dứt lời, hắn đã nổi điên.
Báng súng đập mạnh xuống nền đất, tiếng "cạch" mạnh vang lên trong gian nhà nhỏ làm thằng An đang nép phía sao sợ quá nên trốn luôn về sao .
"Tao bảo chưa là chưa!
Mày ý kiến cái gì?!"
"...."
Bà cắn răng. bà lục nốt trong túi áo, móc ra số tiền cuối cùng , phần bà định để mua gạo ăn dè vài ngày tới.Tên lính kia thấy tiền mắt sáng lên giật lấy.
Hắn cười khẩy ,tên lính nhìn đống tiền, ánh mắt sáng lên.
Hắn nhét tất cả vào túi áo, chậm rãi, cố tình kéo dài sự sỉ nhục.
Rồi hắn rút ra một điếu thuốc, châm lửa.
Khói thuốc cay nồng phả khắp căn nhà thấp tối, bám vào mái lá, vách đất
"Ai biết điều như mày thì tốt rồi."
Sau khi tên tên lính đi, An mới lúi húi vén tấm màng lú đầu ra nhìn má nó.
" Má cho nó hết nhà mình lấy gì ăn, Tiền nhà mình nợ bác Ánh còn chưa trả hết , ổng cho mượn thêm mới là lạ ấy"
Năm nay hạn hán, bão lũ thất thường, hỏng 1 vụ là hỏng cả năm, lúa gạo bấy giờ có khi còn quý cả thịt thà,sơn hào hải vị.Những người bần tiện như nhà thằng An chỉ có nước mót khoai ,nhặt rau dại ăn cho qua bữa, đã túng thiếu nay lại càng khổ hơn.
Bà Phan bả đi vô buồng, xóc trong cái gối của bả , bên trong bả giấu vài đồng, bả dúi vào tay thằng bé
" Mày qua nhà dì Hạnh xóm trên, mua chút gạo về đi, còn thiếu bao nhiêu tiền khi nào có tao qua tao trả cho"
An cầm lấy tiền má nó chạy lon xong nhảy chân sáo chạy đi.
Mới nãy còn nắng gắt mà giờ trời kéo mây xám xịt một mãng lớn như có thể mưa bất cứ lúc nào ,mà mưa càng tốt, ruộng lúa bấy lâu hạn hán ,khô cằn, hỏng 1 vụ rồi, nhớ vào cái đợt này nhiều năm trước là thấy cảnh các cô các bác cặm cụi gặt đồng lúa vàng lộng trong gió, lũ trẻ thả đủ các loại diều tự làm
Nó đi trên con đường mòn ven các bờ ruộng cằn cỗi, cứ nghĩ nhà nó khổ rồi , ai đâu mà ngờ còn có nhiều người khổ hơn, An nó ít ra ngoài nên, không biết , vậy mà suốt ven đường gặp nhiều ơi là nhiều người đi hái nhặt rau, cố tìm chút ánh sáng hy vọng lẽ loi từ mảnh ruộng sớm đã " chết" từ lâu kia, còn có người cùng cực đến mức phải la liệt ngoài đường, chẳng còn nhà đâu mà về, nhà bán hết để trả nợ cho lũ quan lại Pháp rồi,
Dân làng Sen này chủ yếu trồng lúa, nuôi trâu bò, sống dựa vào mùa màng, ấy vậy mà năm nay là một năm mất mùa cục bộ,làm cho dân nghèo, đói kém.Thu thuế nặng, trưng thu thóc, ngay cả khi mùa màng thất bát,bắt lao dịch, tuyển lính, kiểm soát dân, bị bóc lột cùng cực đến mức một số hộ phải bỏ ruộng, vườn, đi làm phu.
****************
Giờ Ngọ, thằng An nó đến nhà dì Hạnh , dì Hạnh - Trần thị Hạnh , bà cũng có thể coi là 1 hộ dân khá giả, sống nhàn hạ , bà có 1 vựa lúa gạo, lúc trước không khá giả mấy, còn có thể nói là tàm tạm đủ ăn, nhưng sao khi mất mùa ,giá lúa lên cao, bà như cá gặp nước rồi phát đạt , nhưng phát lên rồi bà chảnh hẵn ra, chả còn thân thiện gì với xóm giềng, phất lên 1 cái thôi mà từ mặt hết người ta, riết chẳng còn ai ưa bà cả, nhưng mà con gái bả - Lữ Lạc Dương - nó là con gái của bà với chồng bà , chồng bà Hạnh là Lữ Võ Nhật Tân, ông là người Hoa di cư sang, lấy nhau từ năm 1925, khi ấy bà Hạnh mới có 16 tuổi mà bị bán làm dâu cho nhà người ta, năm nay bả 33 tuổi, số bà sướng, được nhà chồng yêu chiều, nhà chồng thuộc tầng lớp học thức cao nên bà cũng được hưởng "ké" cái danh người tri thức , Về phần Lạc Dương , đương nhiên, trọng nam khinh nữ, nhưng bù lại, con bé xinh xắn, trắng trẻo , lại ngoan ngoãn lễ độ nên cũng có phần nào người ta có góc nhìn khác về nó.
Con bé cũng là đứa trẻ duy nhất ở vùng này biết chữ, nó mới 7 tuổi thôi, nhưng vượt trội hẳn so với đám trẻ trong làng , thì phải thôi , nhà người ta giàu, ai như mình chứ.
Thằng An cũng không ngoại lệ, đương nhiên ghen tị , ngưỡng mộ con gái nhà người ta lắm, lần nào đến cũng lén nhìn trộm con bé, với trẻ con như thằng An thì nó ghen tị lắm, cũng có phần ghen ghét.
Nó đặt 1 vài đồng xu lên bàn .
" Bán cho má con ít gạo, nhiêu đây mua được bao nhiêu , còn thiếu má con trả sao"
Bà Hạnh kia như không muốn động tay vào vài đồng xu bẩn thiểu đầy cát bụi mồ hôi kia, cười cười.
" An ơi, con tưỡng lúa gạo nó dễ kiếm lắm hả con??"
"...."
Bả hất tay ném mấy đồng kia xuống sàn , thằng
An cuối người nhặt lại những đồng xu kia.
"..."
Bà Hạnh ngoài mặt không nói nhưng thâm tâm lại âm thầm chửi rũa, Bà đi vào trong kho lấy ra 1 cái túi gạo nhỏ , phải nói là rất nhỏ, bao gạo to nhưng chứa chắc 2 chén gạo, bả ném xuống đất chỗ thằng An đang luối húi nhặt tiền.
Cười "dịu dàng".
" Lần này, dì cho con , lần sao con nói với má con, má mà không trả đủ phần nợ kia là dì hổng có bán cho con đâu á nghen, dì nói dậy đó, tính dì thẳng thắn, con đừng có giận nghen An, còn tiền kia con lấy dìa đi, gì không có cần "
Thằng An vâng vâng dạ dạ, nhặt cái túi rồi cuối đầu cảm ơn, chẳng dám hó hé gì ,chứ thật ra giận lắm, bà ta chỉ là khẩu phật tâm xà thôi chứ tốt lành gì, nhưng người ta cho mình rồi, không nhậm thì có nước chết đói.
Nó lấy xong rồi đứng lên quay lưng đi về thì bắt gặp con bé Lạc Dương kia, nó ăn mặc sạch sẽ , mặc áo dài vàng nhạt với chân váy trắng xếp ly, trong rất lạ, bởi vì chịu ảnh hưỡng của phương tây vào mà.
Đúng là thiên chi quyền quý , khí thế bước đi đầy thanh cao vẫn là hơn hẳn dáng vẽ bẩn thiểu khom người của thằng An rồi.
