Cùng lúc này ở bên ngoài căn nhà gỗ sập sệ sâu trong rừng, mo Nê đi qua đi lại, chỉ còn một ít thời gian nữa thôi thì hết thời gian "thí cổ" rồi, mà cháu ông vẫn chưa thấy có dấu hiệu nào tỉnh dậy.
Ông đã chuẩn bị sẳn tâm lý là ông có thể mất đi người cháu duy nhất này, người cháu mà ông yêu thương, món quà duy nhất mà người con trai ông để lại cho ông.
Cách đây hai năm, con trai ông cùng với vợ đã đi lên trên rừng hái thuốc, nhưng lại chẳng may mà rơi xuống vực, đến khi dân cư trong làng cùng ông tìm thấy, vợ chồng người con ông chỉ con lại một đống bầy nhầy máu thịt tanh hôi nằm lạnh lẽo dưới vực, ruồi nhặng, giòi bọ lúc nhúc trên hai cái xác tội nghiệp ấy, khi ấy con ông chỉ có 20 tuổi.
Giờ đây, ông rất sợ phải gặp lại cái cảm giác mất mát khi ấy, nhưng biết làm sao, đây vừa là truyền thống trải qua rất nhiều đời, vừa là cứu cánh cho cuộc đời A Khoan, để cậu không giống như người cha của mình.
Ngày ấy, cũng vì sợ con mình không thể vượt qua được nghi thức này, mà mo Nê đã ngăn cản con mình trở thành một cổ sư, để rồi lời nguyền trong dòng máu gia đình đã cướp mất đi người con trai yêu dấu, người con dâu hiền thục của ông.
Ông lặng lẽ ngồi gần lại nơi A Khoan đang nằm bất động, từ từ mở cái chum cổ của ông ra, phòng trường hợp cậu bị biến thành "bình cổ sống", khi này ông chỉ còn cách giết chính đứa cháu này, và ông cũng định kết thúc luôn cuộc đời của ông.
Đơn giản là ông còn động lực gì để sống đâu, thay vào đó xuống dưới kia, ông đưa cháu mình đi gặp cha mẹ nó, đồng thời xin lỗi con trai và con dâu mình thì có ý nghĩ hơn.
Cùng lúc mo Nê chuẩn bị tâm lý, tư tưởng xong thì bất chợt A Khoan mở bừng mắt bật dậy, ông liền đọc chú điều cổ chuẩn bị thì A Khoan lên tiếng:
-Ông nội, con thành công rồi.
Sau đó thì lại ngất lịm đi, mà cũng đúng thôi.
Một cậu bé 12 tuổi phải chịu những đau đớn thể xác lẫn tinh thần như vậy, lại không được ăn gì trong suốt ba ngày trời mà không bị làm sao mới lạ chứ ngất xỉu thì quá là bình thường thôi.
Mo Nê nghe thấy thế liền lao đến đỡ lấy cậu, kiểm tra toàn cơ thể cháu mình.
Khắp người cậu toàn là những vết mẫn đỏ li li chằng chịt, môi khô nứt nẻ, sắc mặt thì nhợt nhạt trắng bệt.
Ông không suy nghĩ nhiều liền đưa cháu mình về lại căn nhà ở trong bản đặng tiện chăm sóc.
Sáng hôm sau, A Khoan dần dần lấy lại được ý thức, mó hé đôi mắt, liếc nhìn khung cảnh quen thuộc nhất với cậu trong suốt 12 năm tồn tại trên cuộc đời này mà cảm thấy lòng mình an yên đến làm sao.
Cánh cửa mở ra, mo Nê từ từ tiến lại gần, nhẹ nhàng thăm hỏi đứa cháu nhỏ của minh:
-Con tỉnh rồi à?
Thấy trong người sao rồi Khoan?
Có mệt ở đâu không thì nói ông biết nghe con!
-Dạ con khoẻ nhiều rồi ạ.
- A Khoan thều thào đáp.
-Vậy nghi thức "thí cổ" của con ra làm sao, kể cho ông nghe xem nào?
A Khoan tuy còn mệt nhưng vẫn cố gắng ngồi dậy, từ từ thuật lại tất cả những giấc mơ lặp đi lặp lại trong khảo nghiệm của mình, từ ông cụ lạ mặt đến cái hang với vô số độc trùng, con nhện quái dị và không thể nào quên được người phụ nữ không rõ mặt với con rắn trắng của bà ta.
Mo Nê ngồi bên cạnh gật gù nghe như nuốt từng lời của cháu mình.
Khi rõ tường tận được giấc mơ, ông từ từ giải thích cho cháu mình rõ:
-Xem ra cháu đã thật sự vượt qua nghi thức này rồi.
Giờ ông sẽ giải thích cái giấc mơ ấy cho con hiểu.
Con trùng mà ông đưa vào người cháu được gọi là "mộng cổ", nó sẽ giúp con đi vào trong "cánh đồng mộng cổ", còn ông cụ mà con nhắc đến chính là tổ tiên của tộc ta, ngài sẽ đưa con đến động cổ, đó mới thực sự là nơi làm khảo nghiệm thật sự.
Ông ngưng lại một hơi, rít tẩu thuốc trên tay, phà ra làn khói mờ ảo rồi tiếp tục:
-Kế đến là các loại độc vật tiếp cận con, thì đó chính là nghi thức thử cổ, xem con có thể kết nối với chúng được hay không, nếu đã kết nối được và con không cảm giác chúng sẽ gây hại đến con thì con đã đạt tư cách chở thành cổ sư.
Nghi thức này cực kỳ quan trọng, vì sau đó chúng cổ sẽ giúp con thay cốt tẩy tủy, những vết mẫn đỏ trên người con chính là bằng chứng.
Kế đến là con nhện một mắt mà con kể là đã hành hạ con, đó chính là "tri thù nhãn cổ".
A Khoan vội chen ngang:
-Tri thù nhãn cổ?
Đó cũng là cổ sao ạ?
Mo Nê cốc đầu đứa cháu ngốc nghếch này rồi gắt:
-Có bỏ ngay cái tính tài lanh đó đi không?
Ông đang giải thích mà.
Để ông nói cho mà nghe, tất cả sinh vật ở nơi ấy đều là cổ, không phải tự nhiên nơi ấy gọi là hang cổ đâu.
Ông diệu giọng lại khi chợt nhớ thằng cháu ngốc này còn đang rất yếu:
-Con nhện ấy cắn vào đôi mắt của cháu chính là muốn dùng độc ấy khai mở âm dương nhãn.
Nghi thức này cũng là nghi thức khiến nhiều người dù đã đủ tư cách làm cổ sư nhưng vẫn mất mạng hoặc bị điên, những kẻ đó là những kẻ không chịu nổi sự đau đớn, hoảng sợ, cũng có thể là sức mạnh độc tố kinh hoàng mà con thù cổ gây ra.
A Khoan gật gù, chợt nghĩ ra điều gì đó liền hỏi ông mình:
-Ông nói trong hang ấy tất cả đều là cổ?
Vậy người phụ nữ khi ấy cũng là....
-Đúng vậy, bà ấy là "cổ mẫu".
Người đánh giá cuối cùng trong lễ "thí cổ".
Còn con rắn trắng mà con thấy thì được cho là "thần thú canh cổ", nó sẽ đánh giá tâm hồn con, điều này ta cũng không chắc chắn vì mỗi lần "thí cổ", từ chiếc hũ của "cổ mẫu" lại xuất hiện một thần thú khác nhau, nhưng khi đã được "cổ mẫu" gật đầu đồng ý thì con đã có thể trở thành cổ sư rồi.
A Khoan nghe vậy liền háo hứng:
-Vậy giờ con đã là một cổ sư chân chính rồi hả ông?
Lại một cái cốc đầu yêu thương nữa được giáng lên đầu cậu bé tội nghiệp:
-Có nghe ông nói con "có thể" thành cổ sư không?
Muốn thành cổ sư chân chính, con cần phải có "bản mệnh cổ" của riêng mình.
A Khoan lại thắc mắc:
-Bản mệnh cổ lại là gì nữa vậy ông?
Sao mà muốn trở thành cổ sư lại phức tạp thế ạ?
-Muốn làm cổ sư cũng có nhiều cách, nhưng cách này là cách cổ truyền bao đời của dòng tộc ta, cũng được xem là nghi thức nguy hiểm nhất, nhưng cũng đem đến sức mạnh to lớn nhất cho các cổ sư thông qua.
Còn về "bản mệnh cổ" thì bắt buộc cổ sư nào cũng phải có, nó sẽ liên kết chặt chẽ với cổ sư, cổ sư tu luyện mạnh lên thì có cũng mạnh lên, mà cổ sư chết thì chỉ một thời gian sau nó cũng chết và ngược lại.
Con có thể tự luyện, cũng có thể được truyền thừa qua từng đời, mà cũng có thể cướp từ các cổ sư khác khi giết họ, tuy nhiên cách này gần như bất khả thi khi một cổ sư chưa có bản mệnh cổ lại giết được một cổ sư.
-Dạ, vậy luyện "bản mệnh cổ" ra sao vậy ông?
-Ừm, để luyện được "bản mệnh cổ", con cần bắt 100 loại độc vật khác nhau, cùng đặt chúng vào trong một chiếc chung, sau đó để chúng cắn giết lẫn nhau đến khi chỉ còn lại một con duy nhất sống sót, nó sẽ hấp thu tất cả chất độc cũng như oán khí của các con còn lại mà sinh ra linh tính.
Kế đến là trong 100 ngày, con phải cùng nó đến một nơi toàn âm khí, cho nó uống 3 giọt máu của con để kết nối trực tiếp với nó.
Hết 100 ngày thì nó sẽ trở thành "bản mệnh cổ" của con.
Vậy là những ngày sau khi A Khoan bình phục, cậu liền làm theo những chỉ dẫn của ông, dần dần học thêm những cách thức luyện cổ khác...