Đậu Hoàng ở trong sân sủa ầm ĩ, kéo xích sắt kêu vang, ta bước ra cửa mắng con ch.ó ngốc kia: “Mi kêu gì mà ầm ĩ thế, Lý Đậu Hoàng!”
Lúc này có người bên ngoài cửa cao giọng hỏi: “Cố nương tử có ở nhà không?”
Ta trả lời có, chậm rãi đi ra mở cửa.
Cửa vừa mở, ta bị dọa cho nhảy dựng. Trong trong ngoài ngoài ba tầng người, vừa gõ trống vừa đánh chiêng, còn pháo nổ rầm rầm, náo nhiệt hơn cả ngày ta thành thân.
Ta chống hông hỏi: “Đây là làm gì?”
Trong đám đông có một quan sai chen ra, cười tươi nói với ta: “Nương tử có lễ, nương tử có đại hỉ, Cố tướng công ghi tên vào bảng kim long, đỗ Thám hoa lang. Đây là phúc của nương tử, cũng là phúc của Cẩm Thành ta, Tri huyện lão gia phái ta đến chúc mừng nương tử!”
Hắn ta “đoàng” một tiếng gõ trống. Âm thanh khiến tim ta đập thình thịch, ta ôm n.g.ự.c hỏi: “Thám hoa lang là gì?”
Quan sai kia nói: “Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa lang, tài tử đệ nhất thiên hạ. Người ta nói tiến sĩ dễ vào, Thám hoa khó làm. Thám hoa lang này, bộ dáng phải tốt, học vấn phải cao, còn phải phong lưu trẻ tuổi, chẳng phải chính là Cố tướng công đấy sao!”
Ta vui không thể kiềm chế, bộ dáng phải tốt, học vấn phải cao, còn phải phong lưu trẻ tuổi, đúng là phu quân ta. Ta lại hỏi: “Vậy đỗ được Thám hoa lang thì sao?”
Hắn ta nói: “Thám hoa lang triều đình, chiều chiều lên quảng trường, Cố tướng công sau này sẽ một bước lên mây như diều gặp gió, làm quan lớn, làm Tể tướng, ngươi sẽ là nương tử của quan gia!”
Tim ta nhảy thình thịch, phu quân ta sẽ làm quan lớn, làm Tể tướng, ta sẽ là nương tử của quan gia.
Nương ơi, Bích Đào cũng có số phận bực này, ngài ở trên trời có linh thiêng có thể nhắm mắt được rồi.
Khuôn mặt ta tươi cười rạng rỡ, vui không thể kiềm chế, càng thêm nhớ phu quân ta. Nhớ hồi đó, ta chỉ muốn cùng hắn sinh một đứa con, ta nuôi con, con lại nuôi ta, nào có nghĩ đến cảnh tượng này.
Năm đó nương bị bệnh nặng trên giường, nương có hỏi ta: “Con không cha, không huynh đệ, nương c.h.ế.t rồi thì con sẽ làm sao?”
Ta nói: “Nương c.h.ế.t thì con cũng chết.”
Nương rưng rưng nước mắt gõ vào đầu ta, mắng ta không có chí tiến thủ. Nương nói: “Cô nương lớn rồi phải lấy chồng, con phải gả cho một người thành thật, yêu thương con không ức h.i.ế.p con.”
Ta hỏi nương: “Người thành thật là gì?”
Nương nói: “Vương Tam bán thịt heo là người thành thật.”
Ta không nói lời nào.
Nương lại nói: “Thôi Nhị bán dầu là người thành thật.”
Ta vẫn không nói gì.
Nương tức giận, mắng ta là đ* nhỏ, hỏi ta muốn tìm người như thế nào.
Ta nói: “Hiểu biết chữ nghĩa, dáng vẻ trắng trẻo.”
Nương không nói, nước mắt tuôn rơi, nương nói: “Tìm ai cũng không được tìm người đọc sách.”
Ta hỏi: “Tại sao?”
Nương nói: “Trượng nghĩa mỗi đa đồ cẩu bối, phụ tâm đa thị độc thư nhân*.”
*Xuất phát từ nhà văn cuối triều Minh - Tào Học Thuyên, có nghĩa là những người có trình độ văn hóa không cao thường xuất phát từ tầng lớp thấp đơn giản nghĩa khí, không có nhiều mưu mô, còn tầng lớp đọc sách thường thay lòng đổi dạ. Câu này dùng để khuyến khích họ giữ gìn phẩm hạnh, biết xấu hổ mà phấn đấu, gánh vác trách nhiệm xã hội của mình.
Ta không phục, ta nói: “Bọn họ đọc sách thánh hiền, trong bụng chứa đựng nhân nghĩa, sao lại không phải là người thành thật?”
Nương thở dài, nương nói: “Người đọc sách có gì tốt, vai không thể khiêng, tay không thể xách, trong mắt chỉ có phong hoa tuyết nguyệt, đâu có dầu muối củi gạo, trong lòng chỉ chứa sách thánh hiền, đâu còn chỗ cho con.”
Ta nói: “Không sao ạ, hắn đọc sách, con thêu hoa, hắn lo phong hoa tuyết nguyệt, con lo dầu muối củi gạo.”
Nương nói: “Con thêu tới phế đôi tay, hỏng đôi mắt, hắn một lần thành công sẽ không cần con nữa, lúc đó con sẽ làm sao?”
Ta suy nghĩ một chút nói: “Hắn không cần con, con cũng không cần hắn. Con chỉ cần mượn hắn sinh một đứa con, con nuôi con cái khôn lớn, con cái lại nuôi con.”
Nương hỏi: “Con bụng mang dạ chửa thì lấy gì nuôi?”
Ta nói: “Con sẽ tìm một cái am ni cô, đưa một ít tiền nhang đèn, các ni cô có tâm địa Bồ Tát, sẽ cho con chỗ để dung thân, còn chăm sóc con sinh nở.”
Ta lại nói, “Nương cũng thế mà sinh ra con.”
Nương khóc nức nở không ngừng, tay đánh ta trên người ta: “Con phải theo nương, con không có chí tiến thủ!”
Nương khóc ta cũng khóc.
Nương chỉ còn một hơi thở, từ dưới gối lấy ra một chiếc khăn, bên trong có một chiếc trâm bạc, nương nói: “Tâm của con cao tận mây xanh, số phận thì mỏng như giấy, nương cũng không quản được con. Nương cho con ba gian phòng, con tìm chàng đọc sách của con.”
Nương nắm tay ta không chịu buông, nương không nhắm mắt được, nuốt con không trôi nỗi buồn, nương nói: “Nếu con sống không nổi, thì đi tìm Trương Trung Đường.”
Trương Trung Đường là quan lớn ở kinh thành, ông ta đến Cẩm Thành tuần tra giám sát, ngồi trên kiệu tám người khiêng, phía sau có một dàn thị vệ, đều cưỡi ngựa cao. Lúc đó chen chúc ở đầu ngõ xem kiệu và ngựa của ông ta, nương kéo ta ra, xem cái gì! Về nhà!
Trương Trung Đường ở Cẩm Thành, nương liền giữ ta ở nhà, ta bí bách đến mức ăn cơm cũng không vô. Có người gõ cửa ầm ầm, nương không ngẩng đầu tiếp tục thêu hoa.
Ta ra mở cửa, quan gia hung dữ hỏi, ngươi tên gì, ngươi là người ở đâu?
Ta nói, nô gọi là Lý Bích Đào, là người bản địa Cẩm Thành
Quan gia lại hỏi nương của ta, hỏi bà là người ở đâu.
Ta nói, nương tên là Trương Tú Nương, cũng là người Cẩm Thành.
Quan gia lại hỏi, nhà ngươi có nam nhân không, đều làm gì?
Ta nói, “Nô phụ c.h.ế.t sớm, giờ đã chôn dưới đất, nô không có huynh đệ, trong nhà không có nam nhân, mẫu nữ bọn ta thêu hoa để kiếm sống.
Quan gia cầm bức họa, nhìn ta thật kỹ, rồi lại nhìn sang nương, cuối cùng vẫn không chịu bỏ ý định hỏi, có từng biết Lý Thu Sương không, giọng địa phương Mi Châu, dáng vẻ xinh đẹp, tính cách mạnh mẽ, biết bơi, biết đánh cá, năm nay khoảng ba mươi sáu ba mươi bảy.
Ta nói, chưa từng biết người này.
Ta đóng cửa nói với nương, tên Thu Sương nghe hay hơn Tú Nương. Nương nói, câm miệng, đ* nhỏ.
Tam cô lục bà nhà bên đến thăm, họ nói, Trương Trung Đường kia, là một người có tình có nghĩa, ông ấy gõ cửa từng nhà, tìm một nữ đánh cá, đó là thê tử kết tóc của ông ấy.
Nương nói, ôi, quả là tốt hơn cái gã đã c.h.ế.t kia của ta.
Trương Trung Đường không tìm được nữ đánh cá, ngồi trên kiệu trở về kinh.
Từ đó về sau mẫu thân liền sinh bệnh.
Nương đưa trâm bạc cho ta, nằm trên gối lẩm bẩm: “...Phi, kẻ vô tình vô nghĩa... ai còn biết đánh cá, ai còn xinh đẹp...”
Nương liền nhắm mắt xuôi tay.
Ta không còn nương nữa.
